وکالت‌: اختلاف موکل با وکیل

اختلاف میان موکل و وکیل فرض‌های متعدد دارد، از جمله: ۱. اختلاف در اصل وکالت: بدین‌معنا که یکی مدعی وکالت و دیگری منکر آن باشد. قول منکر با سوگند خوردن پذیرفته می‌شود؛ خواه موکل باشد یا وکیل. ۲. اختلاف در تلف شدن مالی که به امانت در دست وکیل بوده است؛ بدین‌گونه که مدعی تلف و موکل منکر آن باشد. گفته وکیل با قسم پذیرفته می‌شود. ۳. اختلاف در رخ دادن تقصیر یا تعدی در مال تلف شده؛ بدین‌گونه که موکل مدعی تقصیر یا تعدی وکیل و وکیل منکر آن باشد، قول منکر با قسم پذیرفته است. ۴. اختلاف در بر کناری یا اعلام برکناری وکیل: بدین‌گونه که موکل مدعی عزل وکیل یا ابلاغ عزل به او قبل از تصرف او در مورد وکالت و وکیل منکر آن باشد و بگوید: تصرف قبل از عزل یا قبل از ابلاغ عزل به او بوده است. قول منکر با قسم پذیرفته می‌شود. ۵. اختلاف در بازگرداندن مال به موکل: بدین‌گونه که وکیل مدعی بازگرداندن آن به موکل و موکل منکر آن باشد. گفته کدام یک پذیرفته می‌شود؟ مسئله محل اختلاف است. بنابر مشهور، اگر وکالت در ازای دریافت عوضی باشد، مدعی (وکیل) باید بر ادعایش بینه اقامه کند. در غیر این صورت، گفته موکل با قسم پذیرفته می‌شود؛ اما اگر وکالت رایگان باشد، گفته وکیل با قسم پذیرفته است. جمعی قول موکل را مطلقا با سوگند پذیرفته دانسته‌اند. منبع: ج۵، ص۲۹۶ · ج۵، ص۲۹۷ · جواهر الکلام، ج۲۷، ص۴۳۲ · ریاض المسائل، ج۹، ص۲۶۳ · ج۱، ص۱۵۵ · ج۲، ص۸۶ - ۸۷