پذیرش ادعای اعسار — داد برده متضرر از حکم اعسار همچنین

اگرچه گشایش اقتصادی و عدم گزارش به دادگاه یا دایره اجرا جنبه مدنی دارد و بازداشت مدنی داد باخته را به جریان می اندازد، اما برپایه ماده ۳۴ ق.ا.ا.م چنانچه ظرف سه سال از تاریخ گذشت مهلت ده روزه پس از ابلاغ اجرائیه داد باخته برغم توانایی مالی از اجرای حکم خودداری ورزیده و اموال بدست آمده را معرفی ننماید به مجازات حبس مقرر در این حکم محکوم خواهد شد. داد برده می تواند بابت شهادت دروغ گواهان در محضر دادگاه با ارائه دلیل به اتهام ادای شهادت کذب علیه ایشان شکایت نماید و درخواست مجازات ایشان را برپایه ماده ۶۵۰ ق.م. - کتاب تعزیرات نماید. دادخواهی کیفری علیه داد باخته مدعی اعسار و همدستان او مستلزم اقامه شکایت کیفری در دادسرا و جریان رسیدگی به آن ب. ر. م. دادرسی کیفری است. داد برده متضرر از حکم اعسار همچنین می تواند نسبت به داد باخته ای که با تقصیر خود را در موقعیت اعسار قرار داده برابر ماده ۱۷ ق.ن.ا.م.م درخواست اعمال محرومیت های حقوقی و مدنی نماید. هر چند متن حکم قانونگذار دلالت بر اقدام سرخود دادگاه ضمن صدور حکم اعسار دارد، اما داد برده می تواند ابتکار عمل را در دست گرفته و با اثبات مراتب تقصیر داد باخته و تبیین میزان بدهی، نوع تقصیر و تعدد و تکرار آن اعمال هر یک از محرومیتهای آمده در این حکم را درخواست نماید.