پرداخت هزینه دادرسی در قرار قبولی واخواهی — در آمدهای دولت مصوب ۱۳۷۳

هنگامی که خوانده دادخواست و اخواهی خود را تقدیم دادگاه می نماید ممکن است هزینه دادرسی به اندازه ای باشد که خوانده توانایی پرداخت آن را نداشته باشد و دادخواست اعسار از هزینه دادرسی نیز مطرح نموده باشد. حال سوالی که در این خصوص مطرح می شود این است که آیا صدور قرار قبولی واخواهی منوط به پرداخت هزینه دادرسی بوده یا خیر در صورتی که منوط به پرداخت هزینه دادرسی نباشد مقام قضایی قرار قبولی واخواهی را بلافاصله صادر می نماید و الا قرار قبولی واخواهی مستلزم رسیدگی به دعوای اعسار از هزینه دادرسی در مرحله واخواهی بوده و بعد از صدور حکم اعسار نسبت به هزینه دادرسی مرحله واخواهی مقام قضایی قرار قبول واخواهی را صادر می نماید که بین حقوقدانان در این زمینه اختلاف بوده و به شرح ذیل مباحثی در این خصوص مطرح می شود. این سؤال در دو کمیسیون تخصصی مطرح شده است. نشست قضایی (۴): رسیدگی واخواهی دولت مصوب ۱۳۷۳ معین شده است. نشست قضایی (۶): ن. ب. ا. اخذ هرگونه هزینه ینکه حسب و ماده ۳ قانون نحوه وصول برخی از انشست فضایی استان فارس، شهر شیراز، مورخ ۱۳۷۹/۰۹/۱۷) در آمدهای دولت مصوب ۱۳۷۳، هزینه تجدید نظر و واخواهی از رأی غیابی در امور حقوقی و همچنین تجدید نظر احکام کیفری مشخص گردیده و و هیچ صراحت قانونی جهت اخذ هزینه واخواهی از احکام کیفری ملاحظه نمیگردد، همچنین فقط با درخواست واخواهی، دادگاه باید این درخواست را بدون پرداخت هزینه مورد رسیدگی قرار داده و رأی لازم به تأیید یا نقض دادنامه غیابی را صادر نماید. در واخواهی از رأی صادره در امر حقوقی مطابق مقررات باید هزینه دادرسی پرداخت گردد، لیکن در امر کیفری اخذ این هزینه مجوز قانونی ندارد. موضوع: تقدم یا تأخر رسیدگی به دادخواست واخواهی نسبت به رسیدگی به دعوی عسار از پرداخت هزینه واخواهی ۲- پرسش در صورت طرح دادخواست واخواهی توام با ادعای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی آیا دادگاه میتواند قبل از رسیدگی ماهیتی به ادعای اعسار نسبت به در خواست واخواهی قرار قبولی یا رد صادر نماید؟ اظهار نظر در مورد پذیرش یا رد دادخواست و اخواهی متوقف بر رفع نقص از دادخواست می باشد، بنابراین دادگاه باید قبل از رسیدگی و صدور قرار رد یا قبولی به ادعای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی رسیدگی نموده و پس از صدور رای قطعی راجع به اعسار، نسبت به دادخواست و اخواهی و قبولی یا رد آن قرار مقتضی صادر کند، به علاوه در صورتی مطابق ماده ق.آ.د.م می توان به شرایط و مقدمات دعوی رسیدگی کرد که دعوای طرح شده مطابق قانون از سوی ذی نفع طرح شده باشد. رویه قضات دیوان عالی و تجدیدنظر: در صورت طرح دعوی واخواهی و اعسار از هزینه دادرسی، دادگاه باید ابتدا در خصوص دعوی اعسار اظهار نظر کند و صدور قرار رد دعوی واخواهی به دلیل خارج از مهلت بودن بدون رسیدگی به ادعای اعسار فاقد وجاهت قانونی است.