پس چنانچه حکم خلعید نسبت به حصه ای از مال مشاع علیه

۱۵۲۲. پس چنانچه حکم خلعید نسبت به حصه ای از مال مشاع علیه شریک مال مشاع صادر شود، چون در اجرای حکم خلعید، م. ع. باید از ملک اخراج شده و ملک به محکوم له تسلیم شود، در حالی که در ملک مشاع، م. ع. باید تنها از سهمی محکوم له اخراج شده و در سهمی خود بماند و با این همه هر دو در تمام ذرات ملک حق تصرف مادی دارند ترتیب اجرای حکم خلعید از ملک مشاع با ترتیب اجرای حکم خلع ید از شش دانگ ملک یکسان نبوده و باید جداگانه بررسی شود. برای بررسی اجرای حکم خلع ید از ملک مشاع مناسب است اجرای حکم خلع ید به مفهوم اخص نسبت به ملک مشاع جدای از حکم تخلیه ید و رفع تصرف عدوانی از چنین املاکی بررسی شود. اما پیش از آن مناسب است اشاعه عادی از یک سو و اشاعه اجباری» یا «اشاعه ابدی بررسی شوند. الف - اشاعه عادی و اشاعه اجباری با اشاعه ابدی ۱۵۳۳. اشاعه عادی - اشاعه عادی اشاعه ای است که نسبت به مالی میان دو یا چند نفر به وجود می آید به گونه ای که هر یک به قدر السهم خود در تمام ذرات مال مالک بوده و نسبت به همان مقدار سهم از ملک نیز آزادانه حق هرگونه تصرف حقوقی دارد و به نسبت همان مقدار نیز حق تصرف مادی دارد؛ مانند آنکه دو نفر یا بیشتر باغ زمین یا خانه ای را مشترکاً خریداری نموده و یا باغ زمین یا خانه ای به آنها به ارث رسد که در این صورت نه تنها هر یک به نسبت سهمی که در ملک مالک است حق تصرف حقوقی دارد مانند فروش صلح هبه سهم خود بلکه به نسبت سهم خود نیز در ملک حق تصرف مادی دارد؛ پس اگر یکی از شرکا مالک دو دانگ ملک باشد و دیگری مالک چهاردانگ هر یک به همین نسبت نیز حق تصرف حقوقی و نیز تصرف مادی در ملک دارد. اشاعه عادی در ملک می تواند با انتقال تمامی سهمی شریک به شریک دیگر پایان پذیرد مانند آنکه مالک دو دانگ ملک مهمی خ. ر. ب. مالک چهار دانگ همان ملک بفروشد که در این صورت اشاعه پایان یافته و مالک چهار دانگ پیشین مالک شش دانگ ملک مفروز میشود. پایان دادن به اشاعه عادی مجاز است زیرا انتقال سهمی شریک به شریک دیگر نیز در این نوع اشاعه ای که بررسی می شود بی هیچ قید و شرطی مجاز است. آنچه در این بند بررسی میشود اجرای حکم خلع ید از سهمی شریک در این گونه اموال غیر منقول مشاعی است.