پیروی از دستور دادورز — تکلیف اصلی ثالث متصرف مال

تکلیف اصلی ثالث متصرف مال، طلب یا منافع دادباخته، تنظیم رابطه با دادورز و اجرای دستورات این مقام است. ثالث از تاریخ ابلاغ بازداشت نامه تا هنگامی که حق داد باخته نزد اوست و تا آن زمانی که رابطه او به موجب قانون با دایره اجرا از بین نرفته باشد، باید در چارچوب دستورات دادورز عمل نماید. ماده ۸ ... م به روشنی به ثالث یادآوری می کند که .... مکلف است طبق دستور مدیر اجرا عمل نماید ..... مدیر اجرا در این عبارت را باید به دادورز تخصیص داد چه عهده دار جریان اجرا و رابطه با اشخاص دیگر در این فرآیند، دادورز م. ب. (ماده پیروی از دستورات دادورز در صورتی است که ثالث برابر ماده ۹۱ ق.ا.ا.م منکر وجود مال، طلب، اجور و عواید داد باخته نزد خود نباشد و مراتب انکار را به شکل مکتوب به پیروی از دستور اجرا متفاوت خواهد بود. چنانچه مال بازداشت شده وجه نقد، ارز، سکه طلا جواهرات اسناد بانکی و اوراق بهادار و اوراق سهام قابل انتقال و از این دست باشد، بی درنگ این اموال پس از دستور بازداشت در صندوق دادگستری یا یکی از بانکها سپرده شده و رسید سپردن به ثالث تسلیم میشود بند ۱ ماده ۴۵ ق. م). چنانچه مال و مطالبات بازداشت شده خوردنی، آشامیدنی و دارای تاریخ مصرف نزدیک است با دخالت ثالث بی درنگ فروخته شده و وجوه حاصل از فروش در حساب اجرا یا صندوق دادگستری سپرده میشود بند ۲ ماده ۴۵ ق.ا.ا.م اموالی هم که برای نگهداری هزینه سنگین و غیر متعارف بر داد باخته وارد می سازد، پس از بازداشت بی درنگ فروخته شده و به ترتیب یاد شده ثمن می شود. بنابراین در مورد این قبیل اموال دوره تصرف ثالث پس از ابلاغ بازداشت کوتاه است. اما نسبت به سایر اموال منقول به جهت ترتیب فرآیند توقیف و فروش ممکن است مال همچنان در اختیار ثالث باقی بماند. در این حالت ثالث مانند حافظ مامور به امانت داری و اجرای دستورات دادورز تا اتخاذ تصمیم نهایی فروش مال، تسلیم به خریدار و یا تصمیم مقتضی دیگر به تشخیص دادورز) است. سپردن مال منقول داد باخته به ثالث و انتخاب وی به عنوان حافظ با مرور آنچه در دایره اجرا می گذرد، کمتر دیده می شود. داد بردگان ذهنیت خوشایند و اعتماد چندانی به ثالث متصرف اموال داد باخته ندارند و در این وضع تلاش میکنند حافظ دیگری انتخاب شود. اگر پس از ابلاغ بازداشت نامه دادورز دستور سپردن مال به داد باخته یا دادبرده یا شخص دیگری را صادر کند، ثالث وظیفه دارد به ترتیب آنچه در اخطار دادورز آمده عمل نماید و مال را به شخص معرفی شده تسلیم و رسید دریافت کند (ماده ۸۹ ق.ا.ا. م). شخص ثالث اگر وجود مال، منافع و مطالبات داد باخته را انکار ننموده و حاضر شود مطابق دستور دادورز با دایره اجرا در نگهداری آنچه در اختیار دارد، همکاری نماید، می تواند در هر زمانی که اراده نماید مال و منافع در اختیار را به دایره اجرا تسلیم نماید. او تکلیف ندارد تا پایان فرآیند اجرا و فروش به نگهداری و امانت داری تن دهد. همانطور که حافظ چنین تکلیفی نداشته و به میل خویش امکان رد مال به دادورز را دارد (ماده ۸۶ ق.ا.ا.م از اینر و ماده ۹۵ ق.ا.ا.م مقرر داشته شخص ثالثی که مال م. ع. نزد او توقیف شده می تواند مال مزبور را هر وقت بخواهد به قسمت اجرا تسلیم کند و قسمت اجرا باید آن را قبول نماید. هر چند بی میلی در نگهداری مال و رد مال به دادورز در مورد اشیاء و اموال منقول پیش می آید و در مورد اجور و منافع که بتدریج حلول می یابد با واریز به حساب دادگستری این مناقشه منتفی است. دوره پیروی ثالث از دستور دادورز گاه طولانی و هنگامی کوتاه است. این رابطه از تاریخ ابلاغ بازداشت نامه به ثالث آغاز میشود و آثار قانونی در مسئولیت ثالث هم از این تاریخ شروع میشود. اما با یکی از رخدادهای زیر پایان می پذیرد: سپردن وجه نقد، اسناد بانکی، طلا و جواهرات اوراق بهادار به دادروز و صندوق دادگستری - تسلیم مال به دایره اجرا در هر زمانی که ثالث اراده کند (ماده ۹۵ ق.ا.ا.م)