کارکردگرایی (کلام): گرایش‌های فونکسیونالیستی

فونکسیونالیست‌ها در یک طبقه‌بندی، به سه گرایش عمده منشعب می‌شوند: ۴. ۱ - گرایش فونکسیونالیزم مطلق این گرایش توسط راد کلیف براون و مالنیوفسکی به وجود آمد. مالینوفسکی (۱۹۴۲-۱۸۸۴. م) نماینده‌ی روی‌کردی است که ریشه‌ی نیازهای نظام‌های اجتماعی را نیازهای اشخاص می‌داند؛ یعنی به دلیل این که نیازهای گسترده‌ی اشخاص و احتیاج‌های ثابت و دائمی افراد، توسط تک‌تک افراد تامین نمی‌شود، به تشکیل نهادهای اجتماعی اقدام می‌کنند. بنابراین مالینوفسکی از انفرادی‌ترین پدیده‌ها، مانند پدیده‌ی مرگ، تحلیل جامعه‌شناختی و کارکردی ارایه می‌کند. ۴. ۲ - گرایش پارسونز این گرایش توسط مرتن به وجود آمد. تحلیل کارکردی در این نگرش برای تشخیص نیازهای درونی برخی از گروه‌ها و بخش‌های اجتماعی از راه یک ساختار اجتماعی خاص تعریف شده است. گرایش فونکسیونالیزم ساختاری که توسط پارسونز به وجود آمد. وی با پرهیز از فردگرایی افراطی و جبرگرایی افراطی معتقد است که خواسته‌های فردی در حصر الگوهای منسجم، تحت عنوان ایستارهای ارزشی به لحاظ فرهنگی متعین قرار می‌گیرد. ۴. ۳ - تفاوت جامعه‌شناختی با فلسفی تفاوت کارکرد جامعه‌شناختی با کارکرد به معنای فلسفی و دینی‌اش در آن است که جامعه‌شناسان کم‌تر به حُسن و قبح آثار و کارکردهای نهادهای اجتماعی توجه دارند و عمده‌ی نظر آن‌ها به مطلق کارکردها معطوف است و اگر به کارکردهای دین عنایت دارند، از آن روست که دین، اثری بر جامعه به عنوان یک مجموعه و کل ذو اجزا و مراتب می‌گذارد و خدمتی در تعادل ، بقا و قوام جامعه ایفا می‌کند؛ ولی در فلسفه و کلام ، اولا، به حسن و قبح کارکردهای دین توجه می‌شود؛ ثانیاً، به مطلق کارکردهای آشکار دین، اعم از کارکردهایی که به تعادل جامعه می‌انجامد یا نیازهای فردی و رفتاری را تامین می‌کند، می‌پردازد. منبع: تفکر نظری در جامعه‌شناسی، ص۱۱۴ · روش‌های جامعه‌شناسی، ترجمه‌ی عبدالحسین نیک گهر، چاپ تهران: سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی، ۱۳۶۹، ص۱۱۴ · تفکر نظری در جامعه‌شناسی، ص۱۷۵