کتک زدن کودک غیر ممیز، همچنین ممیز بر اثر غضب و یا با هدف تشفی قلب حرام است، لیکن برای تادیب با شرایطی جایز م. ب.. تادیب کودک یا به جهت ارتکاب گناهی است که اگر بالغ مرتکب آن شود، حد یا تعزیر بر او جاری میگردد و یا به جهت ترک آداب اجتماعی و انسانی و اخلاق نیک م. ب.. گونه نخست تادیب به تصریح برخی واجب است. مقدار تادیب متناسب با گناه ارتکابی و سن کودک خواهد بود. گونه دوم تادیب که به مصلحت کودک بر میگردد، در صورت عدم ترتب فساد بر ترک آن، واجب نخواهد بود، لیکن جایز و افضل است.
در مقدار تادیب اختلاف است. بدون شک زدن افزون بر مقدار حصول تادیب با آن حرام است. ظاهر کلام برخی عدم جواز زدن بیش از شش ضربه با رعایت رفق و مدارا است. ظاهر کلام برخی دیگر عدم جواز زدن بیش از ده ضربه است. برخی نیز زدن افزون بر ده ضربه را در صورت نیاز به آن در حصول تادیب مکروه دانستهاند. بعضی احتیاط را در زدن به مقدار سه ضربه و عدم تجاوز از آن دانستهاند. برخی گفتهاند: ملاک، حصول تادیب است که به نظر ولی کودک بستگی دارد.
بدون شک، ولی کودک برای تادیب میتواند او را بزند. آیا معلم هم نسبت به شاگردش چنین اختیاری دارد؟ این حق برای معلم نیز وجود دارد، لیکن به قول برخی، مشروط به اذن ولی کودک است و بدون آن حق زدن کودک را ندارد در مقدار زدن نیز برخی افزون بر سه ضربه را جایز ندانستهاند. سرپرست یتیم نیز در این مسئله حکم ولی را دارد و میتواند برای تادیب او را بزند.
منبع: تفصیل الشریعة (الحدود)، ص۴۲۴ · مبانی تحریر الوسیلة، (الحدود)، ص۵۲۰-۵۲۲ · جواهر الکلام، ج۴۱، ص۴۴۵-۴۴۶ · الدر المنضود، ج۲، ص۲۸۵ · شیخ طوسی، النهایة، ص۷۳۲ · کتاب السرائر، ج۳، ص۵۳۴ · المختصر النافع، ص۲۲۱ · النخبة، ص۱۸۰ · مجمع الفائدة، ج۱۳، ص۱۷۸-۱۸۰ · الدر المنضود، ج۲، ص۲۸۶ · مبانی تکملة المنهاج، ج۱، ص۳۴۱ · وسائل الشیعة، ج۲۱، ص۴۷۸ · جواهر الکلام، ج۲۲، ص۱۳۰
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
