کرده اند

کرده اند. ولی باید دانست که پیغمبر (ص) واقعاً در مقام مخاصمه و قطع مرافعه بین مرد انصاری و سمرة بن جندب چنین حکمی نداده است؛ زیرا اصل زمین یا درخت خرما، حل نزاع بین انصاری و سمره نبوده و در مالکیت آن خصومتی وجود نداشته است، بلکه برد انصاری شکایت داشت که سمره با طرز رفتارش باعث مزاحمت برای خانواده او شده و آسایش را از آنان سلب کرده و به رسول الله (ص) تظلم نمی کرد تا میان آنان قضاوت کرده، صاحب حق را مشخص کند، بلکه از این نظر که رسول الله (ص) حاکم بر مسلمین و رئیس و زمامدار آنان بود عرضحال کرد تا از او رفع ظلم و تعدی کند و بنا بر تعریفی که از قضا شده است: «القضاء هو فصل المخصومة بین المتخاصمین» در می یابیم که حکم مذکور، یک حکم قضایی به معنای فقهی کلمه نیست ۱ هر چند در ظاهر و بادی امر و خصوصاً ب. ت. ب. طرز نقل حدیث و تبویب تاریخی آن به ذهن چنین می رسد. چاره مشکل ب. ت. ب. مطالبی که گفته شد، این است که حکم مذکور را از جمله احکام حکومتی و اجرایی رسول اکرم (ص) محسوب کنیم به این ترتیب مفاد جمله این می شود که حضرت پیغمبر (ص) در مقام حکمرانی با بیان فوق به عنوان یک ضابطه حکومتی مردم تحت امر خود را از ایراد ضرر و خسارت به یکدیگر منع فرموده که البته اطاعت از این فرمان بر مسلمانان واجب است.