کنوانسیون وین راجع به روابط سیاسی مصوب ۱۹۶۱ — کنوانسیون عمومی راجع به امتیازات و مصونیت

کنسولی است. کنسولها برخلاف مأمورین سیاسی دارای مصونیت کمتر بوده و علاوه این کنوانسیون اماکن کنسولی مصون از تعرض بوده و در برابر ورود لطمه به حیثیت و تعرض به اسناد دارای همان مصونیت مقرر برای اماکن دیپلماتیک است. از نتایج اصل عدم امکان تعرض به اماکن، اسناد و اموال مأمورین سیاسی، سفارتخانه ها و اماکن کنسولی، عدم امکان اخذ دستور موقت و ایجاد محدودیت های تامینی و موقتی نسبت به آنها م. ب.. کنوانسیون وین راجع به نمایندگی کشورها در روابط با سازمانهای بین المللی کنوانسوین مزبور در ۴ مارس ۱۹۷۵ به تصویب رسید و دولت ایران با تصویب مجلس شورای اسلامی در سال ۱۳۶۷ به آن ملحق شد. این معاهده به نمایندگی دولتها در سازمانهای بین المللی دارای وجهه جهانی قطع نظر از وجود روابط سیاسی میان دولت های فرستنده و پذیرنده مربوط میشود. مطابق ماده ۳۰ این کنوانسیون کارکنان دیپلماتیک از مصونیت کامل جزایی برخوردارند و مصونیت مدنی و اداری ایشان به جز استثنائات مقرر در ماده ۳۱ کنوانسیون ۱۹۶۱ وین برقرار است. کارکنان اداری فنی و خدماتی هم دارای موقعیت مشابه در کنوانسیون وین ۱۹۶۱ می باشند. اماکن این هیات ها مصون از تعرض است و اسناد بایگانی و ارتباطات ایشان که در راستای مأموریت سیاسی است از تعرض و شمول دستورات تامینی و توقیف در امان م. ب.. هیأت نمایندگی مورد نظر در این کنوانسیون در برخورداری از مصونیت مدنی و عدم تحمل تدابیر تامینی و موقتی دارای همان معافیت هایی هستند که برای مأمورین سیاسی در نظر گرفته شده است. بعلاوه امکان سلب مصونیت بنا به جهات حقوقی توافق دو دولت نامطلوب بودن هیات سلب نمایندگی و اخراج با رعایت قواعد دیپلماتیک متصور م. ب.. کنوانسیون عمومی راجع به امتیازات و مصونیت های ملل متحد مصوب ۱۹۴۶ سازمان ملل متحد از تاریخ تشکیل به تدریج مبادرت به تاسیس دفاتر نمایندگی در مقابل مقر نمایندگی های این سازمان هستیم و در مواردی اعمال خشونت و تعرض به از این رو بند ۱ ماده ۱۰۵ منشور ملل متحد مقرر داشته سازمان در خاک هر یک از اعضای خود از امتیارات و مصونیت هایی که برای رسیدن به مقاصد آن ضروری است برخوردار خواهد بود. در بند ۲ این ماده همین مصونیت برای نمایندگان و مأمورین سیاسی سازمان در نظر گرفته شد. همین طور اصل تعرض ناپذیری شامل نهادهای وابسته به سازمان ملل متحد شد. برای مثال در بند الف ماده ۱۵ اساسنامه آژانس بین المللی انرژی اتمی آمده مؤسسه در قلمرو هر یک از اعضاء خود از شخصیت حقوقی و امتیازات و مصونیت هایی که برای انجام وظایف لازم باشد برخوردار خواهد بود. در بخش ۳ و ۴ ماده ۳ قانون موافقت نامه مزایا و مصونیت های آژانس بین المللی انرژی اتمی مصوب ۱۳۵۲ دولت ایران به شناسایی مصونیت قضایی آژانس و اموال و دارایی آژانس و تعرض ناپذیری اماکن و اموال و دارایی و اسناد آژانس متعهد شده است. بعلاوه کنوانسیون عمومی راجع به امتیازات و مصونیت های سازمان ملل متحد در فوریه ۱۹۴۶ تصویب شد و تا کنون ۱۶۲ دولت از ۱۹۳ عضو سازمان به آن ملحق شده اند. دولت ایران نیز در ۲۰ آذر ۱۳۵۲ با تصویب مجلس شورای ملی و ۱۳ اسفند ۱۳۵۲ با تصویب مجلس سنا به این کنوانسیون ملحق شد. از نتایج این کنوانسیون حفظ احترام و مصونیت اماکن و دفاتر نمایندگی سازمان ملل متحد، اسناد و اموال آنها از تعرض م. ب.. مبرهن نیست که تا چه حدی سازمان های بین المللی از مصونیت های ناشی از قوانین موضوعه داخلی بهره می برند. اما در عمل منشاء این مصونیت ها معاهده های بین دول همانند کنوانسیون مزبور است. سازمان ملل مصونیت مطلق از تمام تشریفات قانونی دارد. دبیر کل و دستیارش هم مصونیت دیپلماتیک دارند. اما مصونیت حقوقی کارمندان سازمانهای بین المللی شامل افعال و اقوال شخصی نمی شود. بنابراین در نتیجه متابعت دولت ایران از کنوانسیون وین ۱۹۶۱ و پذیرش مصونیت سیاسی سفارتخانه و نمایندگان سیاسی خارجی طرح دعوای مدنی از سوی اتباع ایرانی یا خارجی در ایران علیه آنها متعذر خواهد بود. این تعذر و مانع زمانی است که اقدام و عمل موضوع دعوا در راستای وظایف و مأموریت های سیاسی آنها باشد. برای مثال چنانچه یک تبعه ایرانی ساختمانی را برای اجاره به یک سفارتخانه خارجی واگذار کند با انقضای مدت اجاره طرح دعوای تخلیه علیه سفارت خارجی به لحاظ موانع ناشی از کنوانسیون مسموع نخواهد بود. به تبع منع طرح دعوای اصلی در جریان رابطه استیجاری تحصیل هر نوع دستور موقت علیه مستاجر مقدور نخواهد بود. لذا موجر نمی تواند به موجب دستور موقت نوع و نحوه تصرفات سفارتخانه مستاجر را محدود سازد. اما اگر محل نه برای مأموریت سیاسی بلکه برای بهره مندی شخصی از سوی دادنامه شماره ۸۲ مورخ ۱۳۸۰/۲/۲۸ صادر از شعبه ۵۰۴ دادگاه عمومی تهران در خصوص دعوی خ. ب. ط. سفارت ... . به خواسته الزام خوانده به تخلیه و پرداخت اجرت المثل مورد اجاره از تاریخ ۷۸/۱/۱۱ تا زمان تخلیه و بر مبنای دلار آمریکا با خسارات ب. ش. د. توجها