مسئولیت تضامنی — در اسناد تجاری می توان مسئولیت تضامنی

منظور از مسئولیت تضامنی مسئولیت بدهکاران متعدد نسبت به تمام یک دین در مقابل بستانکار است که ممکن است منشأ آن قانون یا قرارداد باشد. ا برخی از حقوقدانان تضامن بستانکاران را نیز مطرح کرده اند که در این نوع از تضامن بدهی و بدهکار دریاست هر مبلع از دین از هر یک از بدهکاران تمام آنان را نسبت به آنچه پرداخت شده در مقابل بستانکار بری مینماید. در اسناد تجاری می توان مسئولیت تضامنی را به دو گروه تقسیم نمود نوع اول مسئولیت اشخاصی که در صدور یا انتقال سند نقش داشته اند و شکل دیگر آن ضمان از مسئولین پرداخت است. در مسئولیت نوع اول که ویژه اسناد تجاری است، عنوان صادر کننده و ظهر نویس مسئولیتی مشترک در تمام انواع اسناد تجاری است. مسئولیت تضامنی برات گیر و شخص ثالثی که پرداخت برات را قبول نموده است ویژه برات و صاحب حساب مسئولیتی است که اختصاص به چک داشته و با صادر کننده مسئولیت تضامنی دارد. در نوع دیگر مسئولیت تضامنی که در تمامی اسناد تجاری دیده می شود مسئولیت ضامن است که با مضمون عنه خود مسئولیت تضامنی دارد. تفاوتی که مسئولیت تضامنی ضامن با سایر مسئولین دارد از این جهت است که در سایر ،مسئولین مبنای مسئولیت اصلی و شخصی است در حالی که مسئولیت ضامن تبعی است در مورد سایر مسئولین طرح دعوا علیه آنان برای مراجعه به سایر مسئولین و اقامه دعوا کافی است لیکن در مورد ضامن اقامه دعوا علیه او کافی نیست و برای مراجعه به مضمون عنه یا سایرین باید وجه سند را پرداخت نماید مگر در مواردی که به موجب قانون بدون پرداخت حق مراجعه داشته باشد. البته این موارد نیز ارتباطی با طرح دعوای مذکور ندارد که به تفکیک بیان خواهد شد. مطابق ماده ۴۰۳ قانون تجارت منشأ مسئولیت تضامنی ممکن است قانون یا قرارداد خصوصی باشد. برخی از حقوقدانان نوع اول مسئولیت تضامنی مبتنی بر واحد لیکن طلبکاران متعددند و هر یک برای وصول تمام طلب حق مراجعه به مدیون را دارد برای مطالعه بیشتر ر که جعفری لنگرودی محمد جعفر مبسوط در ترمینولوژی حقوق، ج۲، انتشارات گنج دانش چاپ سوم ۱۳۸۶، ص ۱۲۵۲، شماره ۴۶۴۹) ۱ ماده ۴۰۳ قانون تجارت در کلیه مواردی که به موجب قوانین یا موافق قراردادهای خصوصی ضمانت تضامنی باشد طلبکار می تواند به ضامن و مدیون اصلی مجتمعاً رجوع کرده یا پس از رجوع به یکی از أنها و عدم وصول طلب خود برای تمام با بقیه طلب به دیگری رجوع نماید. قانون را به مسئولیت قهری تعبیر نموده اند. مصادیق شایع تضامن را می توان در شکلهای زیر بیان نمود