جلوه های مانع مصرح قانونی مبتنی بر استقراء در قوانین — ثالثاً دادگاه نخستین با توسل به تفسیر

نمی باشد؛ لذا ... ضمن نقض دادنامه معترض عنه به استناد بند ۷ ماده ۸۴ و ماده ۸۹ قانون مذکور قرار رد دعوای تجدید نظر خواندگان صادر و اعلام می گردد.» در این قسمت خلاصه نقد و تحلیل یکی از اساتید دانشگاه نسبت به این دادنامه مطرح می گردد. از نظر این حقوقدان بر خلاف استدلال دادگاه تجدید نظر دعوای تنفیذ وصیت نامه به معنایی که خواهد آمد مسموع است؛ زیرا اولاً در فقه به بحث تنفیذ وصیت نامه و لزوم توجه به آن تأکید بسیار شده است. هرچند دعاوی اعلامی برای اموری که دارای آثار اجرایی است، اصولاً صحیح نیست و برای مثال تنفیذ قرارداد یا اثبات مالکیت جز در موارد خاص مسموع نیست با این حال وصیت و وصیت نامه حکم خود را دارد. تأکید فقه بر این است که تبدیل وصیت صورت نگیرد تا مورثی که دستش از حیات کوتاه شده حمایت قضایی از اقدام خود را داشته باشد. مقنن نیز به تنفیذ وصیت نامه اهتمام دارد. برای مثال در ماده واحده قانون رسیدگی به دعاوی مطروحه راجع به احوال شخصیه و تعلیمات دینی ایرانیان زرتشتی کلیمی و مسیحی (۱۳۷۲) و بند ۳ قسمت (ج) ماده ۵ قانون اساسنامه بنیاد شهید انقلاب اسلامی (۱۳۷۷) به آن اشاره شده است. ثانیاً بین مفاد وصیت و سند آن وصیت نامه تمایز است. تنفیذ وصیت نامه به معنای انتساب وصیت، صرف نظر از صحت و انطباق مفاد آن با مقررات قانونی و مقدم بر ارزیابی اخیر انطباق مفاد آن با مقررات قانونی است وراث ابتدا باید در باب انتساب وصیت اطمینان یابند و در مرحله بعد اجرای آن را درخواست نمایند. ممکن است برخی از ورثه با مفاد وصیت حتی اگر سهم الارث آنها را تغییر دهد یا بیش از یک سوم قانونی باشد، موافق باشند و به احترام موصی آن را عملی کنند اما به عنوان مقدمه، باید از انتساب وصیت به مورث اطمینان یابند و با علم به آن وصیت را قبول کنند. ⚠ احتیاط: ممکن است آغاز یا پایانِ مطلب در بندِ مجاور باشد. ثانیاً بین مفاد وصیت و سند آن وصیت نامه تمایز است. تنفیذ وصیت نامه به معنای انتساب وصیت، صرف نظر از صحت و انطباق مفاد آن با مقررات قانونی و مقدم بر ارزیابی اخیر انطباق مفاد آن با مقررات قانونی است وراث ابتدا باید در باب انتساب وصیت اطمینان یابند و در مرحله بعد اجرای آن را درخواست نمایند. ممکن است برخی از ورثه با مفاد وصیت حتی اگر سهم الارث آنها را تغییر دهد یا بیش از یک سوم قانونی باشد، موافق باشند و به احترام موصی آن را عملی کنند اما به عنوان مقدمه، باید از انتساب وصیت به مورث اطمینان یابند و با علم به آن وصیت را قبول کنند. ثالثاً دادگاه نخستین با توسل به تفسیر خواسته درخواست خواهان را به تنفیذ موضوع وصیت یعنی اعتبار آن تا ثلث تلقی کرده است. دادگاه تجدیدنظر مقرر میدارد: منظور از تنفیذ وصیت نامه اصالت وصیت نامه از حیث انتساب به شخص موصی است نه تنفیذ وصیت نامه نسبت به محتوا و مفاد آن ... در نتیجه دادگاه خارج از خواسته اظهار نظر نموده است. بدین سان هر یک از مراجع نخستین و تجدیدنظر موضوع را از زوایه ای ارزیابی کرده که شبهه عدم توافق و همکاری است؛ زیرا در سایر موارد نیز ممکن است وصیتی مازاد بر ثلث باشد ... ولی دعوای تنفیذ مسموع است. زیرا همانطور که گفته شد، تنفیذ وصیت نامه اثری در اجرای آن ندارد و مفاد وصیت را باید وفق موازین اعمال کرد؛ تا یک سوم را اجازه داد و بقیه را به موافقت ورثه موکول کرد. دیون را مقدم دانست و در نهایت چنانچه وجهی باقی ندارد و مفاد وصیت را باید وفق موازین اعمال کرد؛ تا یک سوم را اجازه داد و بقیه را ماند به آن عمل شود. این امور ربطی به انتساب وصیت ندارند. در حقیقت به موافقت ورثه موکول کرد. دیون را مقدم دانست و در نهایت چنانچه وجهی باقی ماند به آن عمل شود. این امور ربطی به انتساب وصیت ندارند. در حقیقت متقابل را برای تحقق یک عمل حقوقی مشخص (رای) به ذهن می آورد. در واقع دادگاه نخستین با تفسیر خواسته، تنفیذ را متوجه مفاد آن می داند ولی دادگاه تجدیدنظر، به انتساب و احراز صدور وصیت از ناحیه موصی یعنی سند» وصیت نامه توجه دارد! البته روشن نیست چرا دادگاه تجدیدنظر دعوای اثبات انتساب را نپذیرفته هر وصیت نامه به ظاهر معتبری نیز ممکن است اجرا نشود همچنان که وصیت ظاهراً مخالف با قانون با شرایطی که گفته شد، ممکن است قابلیت اجرا بیابد. در دومین نمونه از آرای محاکم در موضوع پذیرش وصیت نامه می توان به داد نامه شماره ۹۶۰۹۹۷۳۸۳۴۴۰۱۰۵۱ مورخ ۱۳۹۶/۱۰/۳۰ شعبه اول دادگاه ⚠ احتیاط: ممکن است آغاز یا پایانِ مطلب در بندِ مجاور باشد. در دومین نمونه از آرای محاکم در موضوع پذیرش وصیت نامه می توان به داد نامه شماره ۹۶۰۹۹۷۳۸۳۴۴۰۱۰۵۱ مورخ ۱۳۹۶/۱۰/۳۰ شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی شهرستان بن اشاره کرد. داد نامه شماره ۹۶۰۹۹۷۳۸۳۴۴۰۱۰۵۱ مورخ ۱۳۹۶/۱۰/۳۰ شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی شهرستان بن اشاره کرد. در دومین نمونه از آرای محاکم در موضوع پذیرش وصیت نامه می توان به ⚠ احتیاط: ممکن است آغاز یا پایانِ مطلب در بندِ مجاور باشد. عمومی حقوقی شهرستان بن اشاره کرد. داد نامه شماره ۹۶۰۹۹۷۳۸۳۴۴۰۱۰۵۱ مورخ ۱۳۹۶/۱۰/۳۰ شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی شهرستان بن اشاره کرد. در دومین نمونه از آرای محاکم در موضوع پذیرش وصیت نامه می توان به