دکترین
کسر مساحت غیر ذاتی
گاه ممکن است ملکی با طول ابعاد چهارگانه مندرج در سند مالکیت به طور ثابت و بدون تغییر در موقعیت مکانی خود برابر مفاد ثبت دفتر املاک و سند مالکیت مربوطه مستقر باشد اما دارای کسر مساحت و یا کسر طول اضلاع باشد. در ردیف دوم فراز (ز) از بند ۳۸۷ مجموعه بخشنامه های ثبتی که ویژه امور متفرقه و ناظر به تفویض اختیارات هیأت نظارت به رؤسای ادارات ثبت است، می خوانیم در مورد کسر مساحت و طول اضلاع چنانچه مالک کتباً تقاضای اصلاح سند مالکیت خود را بنماید و با کسر مساحت و طول اضلاع موافق باشد و مورد ثبت در وثیقه و بازداشت و بند (ز) نباشد، اصلاح ثبت ملک و سند مالکیت بلامانع بنابراین، چون کسر مساحت موصوف بدون کاهش طول ابعاد در وضع واقعی و موجود ملک صورت می پذیرد و بخشی از ملک در مسیر گذر قرار نمی گیرد و بخشی از آن عملاً کسر نمی شود، باید آن را کسر مساحت غیر ذاتی دانست. زیرا در عالم واقع، مقدار و میزانی از مساحت اولیه ملک کاسته نمی شود. مصداق این گونه کسر مساحتها در آن جا است که بدون تغییر در وضع واقعی ملک در محل طول یک یا چند ضلع ملک کمتر از آن مقدار و میزانی است که در سوابق پرونده - نظیر صور تمجلس تحدید حدود و مانند آن - و نیز در ثبت دفتر املاک آمده است. در چنین فرضی صرفاً طول یک یا چند ضلع از ملک مورد ثبت، واقعاً کمتر از مقداری بوده که برداشت شده و بر اساس آن ملک ثبت دفتر املاک گردیده است.
⚠ احتیاط: 1 واژهٔ ناخوانا با «...» جایگزین شد.
گاه ممکن است ملکی با طول ابعاد چهارگانه مندرج در سند مالکیت به طور ثابت و بدون تغییر در موقعیت مکانی خود برابر مفاد ثبت دفتر املاک و سند مالکیت مربوطه مستقر باشد اما دارای کسر مساحت و یا کسر طول اضلاع باشد. در ردیف دوم فراز (ز) از بند ۳۸۷ مجموعه بخشنامه های ثبتی که ویژه امور متفرقه و ناظر به تفویض اختیارات هیأت نظارت به رؤسای ادارات ثبت است، می خوانیم در مورد کسر مساحت و طول اضلاع چنانچه مالک کتباً تقاضای اصلاح سند مالکیت خود را بنماید و با کسر مساحت و طول اضلاع موافق باشد و مورد ثبت در وثیقه و بازداشت و بند (ز) نباشد، اصلاح ثبت ملک و سند مالکیت بلامانع بنابراین، چون کسر مساحت موصوف بدون کاهش طول ابعاد در وضع واقعی و موجود ملک صورت می پذیرد و بخشی از ملک در مسیر گذر قرار نمی گیرد و بخشی از آن عملاً کسر نمی شود، باید آن را کسر مساحت غیر ذاتی دانست. زیرا در عالم واقع، مقدار و میزانی از مساحت اولیه ملک کاسته نمی شود. مصداق این گونه کسر مساحتها در آن جا است که بدون تغییر در وضع واقعی ملک در محل طول یک یا چند ضلع ملک کمتر از آن مقدار و میزانی است که در سوابق پرونده - نظیر صور تمجلس تحدید حدود و مانند آن - و نیز در ثبت دفتر املاک آمده است. در چنین فرضی صرفاً طول یک یا چند ضلع از ملک مورد ثبت، واقعاً کمتر از مقداری بوده که برداشت شده و بر اساس آن ملک ثبت دفتر املاک گردیده است.
همچنین باید توجه داشت که مشابه این وضعیت زمانی است که حتی بدون کسر طول اضلاع ملک دچار کسر مساحت میشود. به این معنی که با همان طول ابعادی که ملک ثبت دفتر املاک شده و سند مالکیت آن صادر گردیده است مساحت واقعی کمتر از مساحت مذکور در ثبت دفتر املاک و سند مالکیت برآورد گردد. رمجانبه ... ؟
⚠ احتیاط: 1 واژهٔ ناخوانا با «...» جایگزین شد.
همچنین باید توجه داشت که مشابه این وضعیت زمانی است که حتی بدون کسر طول اضلاع ملک دچار کسر مساحت میشود. به این معنی که با همان طول ابعادی که ملک ثبت دفتر املاک شده و سند مالکیت آن صادر گردیده است مساحت واقعی کمتر از مساحت مذکور در ثبت دفتر املاک و سند مالکیت برآورد گردد. رمجانبه ... ؟
پس تغییر وضعیت املاک که در نتیجه کسر مساحت غیر ذاتی روی می دهد، خود بر دو گونه است: نخست کسر مساحت غیر ذاتی ملک که با همان طول ابعاد مندرج در سند مالکیت و ثبت دفتر املاک مساحت کمتری به دست آید.
دوم کسر مساحت غیر ذاتی ملک که با کسر طول ابعاد مندرج در سند مالکیت و ثبت دفتر املاک مساحت کمتری به دست آید. اما وجه مشترک در هر دو حالت این است که در وضع واقعی و موجود در محل وقوع ملک تغییری روی نمی دهد و آنچه اصلاح می شود صرفاً ثبت دفتر املاک و سند مالکیست است.
به نظر می رسد مبنای حقوقی اصلاح در هر دو مورد کسر مساحت غیر ذاتی، اعراض خریدار از حقی است که بر عهده فروشنده خود دارد. در واقع با اعراض دارنده حق مسئولیتی متوجه کسی نخواهد شد. اصلاح ثبت دفتر املاک و سند مالکیت بر مبنای چنین تغییر وضعیتی به تقاضای مالک یا نماینده او با ترسیم نقشه ملک و تهیه گزارش و پس از احراز این که مساحت ملک و ابعاد آن به طور غیر ذاتی، کسری دارد و مساحت و طول ابعاد واقعی ملک در وضع موجود منطبق با نقشه ترسیمی و به شرح گزارش تنظیمی است صورت می گیرد. بدیهی است که مالک نیز باید موافقت کتبی خود را مبنی بر اعلام رضایت با کسر مساحت و یا کسر طول ابعاد ملک و اصلاح آن صریحاً اعلام نماید و نیز ملک در قید بازداشت و رهن و بیع شرط و مانند آنها نباشد و یا این که در صورتهای اخیر، صاحب حق نسبت به اصلاح ملک به طور منجز و صریح اعلام موافقت کند. بنابراین پس از فراهم آمدن مقتضیات مذکور، نسبت به اصلاح چنان کسر مساحتی اقدام خواهد شد.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
