گفتار نخست - شرایط تحقق حق اجراء — ابلاغ اجراییه - یکی دیگر از شرایط

۱۳۲۲. حق اجرای حکم در صورتی متحقق میشود که م. ع. د. مهلت مقرر اقدام به اجرای اختیاری حکم ننماید. به موجب ماده ۱۶۰ ق.ا.ا.م. پرداخت حق اجرا پس از انقضای ده روز از تاریخ ابلاغ اجراییه بر عهده م. ع. است... پس برای اینکه حق اجرا علیه م. ع. و به سود دولت متحقق شود باید شرایطی وجود داشته باشد که در زیر بررسی میشوند. اما همین جا نیز اشاره شود که پس از آغاز اقدامات اجرایی علی القاعده تمام حق اجرا متحقق میشود اما در حالتهایی نیز ممکن است نصف حق اجرا متحقق شود نک ش ۱۳۳۳ به بعد). ۱۳۲۳ صدور اجراییه یکی از شرایط تحقق حق اجرا به سود دولت صدور اجراییه است؛ پس چنانچه محکوم له پس از صدور و ابلاغ حکم لازم الاجرا، به هر علت درخواست صدور اجراییه ننماید چون اجراییه صادر نمی شود حق اجراه متحقق نمی شود؛ تفاوتی نمی نماید که علت عدم درخواست صدور اجراییه انصراف محکوم له از اجرای حکم، توافق طرفین یا... باشد. افزون بر آن باید پذیرفت که ب. ت. ب. نص ماده ۱۶۰ یاد شده در تمام مواردی که اجرای حکم بدون صدور اجراییه به عمل می آید حق اجرای حکم متحقق نمی شود، مانند حکم رفع تصرف عدوانی ماده ۱۷۵ ق.ج.) و احکامی که در ماده ۴ ق.ا.ا.م. پیش بینی شده و یا مورد اشاره قرار گرفته است نک ش. ۵۷۲ به بعد. همچنین برای اجرای دستور فروش نک ش. (۱۲۱۶) و دستور تخلیه موضوع قانون روابط موجر و مستأجر سال ۱۳۷۶ چون بدون صدور اجراییه انجام می شود، حق اجرا نباید گرفته شود. ۱۳۲۴ ابلاغ اجراییه - یکی دیگر از شرایط تحقق حق اجرا»، ابلاغ اجراییه است؛ پس اگر اجراییه صادر شود اما به هر علت به م. ع. ابلاغ نشود حق اجرا به دولت تعلق نمی گیرد و در این صورت چنانچه محکوم له، عملیات اجرایی از جمله ابلاغ اجراییه را به هر علت تعقیب ننماید و سپس از اجرای حکم منصرف شده یا... در هر زمانی حکم اجرا شود چون اجراییه ابلاغ نشده حق اجرا متحقق نمی شود. ۱۳۲۵. گذشت ده روز از تاریخ ابلاغ اجراییه - شرط دیگر تحقق حق اجرای حکم سپری شدن ده روز از تاریخ ابلاغ اجراییه است. برای شمارش موعد ده روزه یاد شده نیز ماده ۳۲ ق.ا.ا.م. رعایت می شود نک ش. ۶۴۸ به بعد). ۱۳۲۶. چنانچه م. ع. پس از ابلاغ اجراییه و پیش از سپری شدن مهلت فوت شده و یا محجور گردد، اجراییه باید بسته به مورد به وراث ی. ن. ق. م. ع. ابلاغ شود و مهلت کامل از تاریخ ابلاغ به آنها آغاز می شود نک. ش. ۶۴۲ به بعد). ۱۳۳۷ همچنان که بررسی شده است شهرداری ها و دولت با وجود شرایطی مهلت قانونی قابل توجهی برای اجرای برخی احکام در اختیار دارند نک ج ۲، ش. ۹۱۶ به بعد و ۹۵۴ به بعد در این موارد تحقق حق اجرای حکم بسته به مورد، علیه شهرداری و دولت مستلزم این است که نه تنها اجراییه صادر و ابلاغ شود بلکه مهلت قانونی ا ماجرای دستور فروش که بعد از صدور حکم قطعی بر غیر قابل تقسیم بودن ملک مشاع از طرف دادگاه صادر می شود احتیاج به صدور اجراییه ندارد النها یه چون این دستور مستندا به قسمت اخیر ماده ۹ آیین نامه قانون افراز و فروش املاک مشاع مصوب ۱۳۵۸ مصوب ۱۳۵۷] باید وسیله مدیر اجرا بر وفق مقررات قانون اجرای احکام مدنی مربوط به فروش الموال غیر منقول اجرا شود لذا در مورد سوال نیم عشر اجرایی بر اساس تقویم خواسته و نه براساس قیمت فروش ملک محاسبه و وصول خواهد شد. قطع نظر از مراتب فوق خواسته از ابتدا بایستی غیر مالی تعیین می شد تا هزینه اجرایی بر اساس ماده ۱۵۹ قانون اجرای احکام مدنی مصوب ۱۳۵۶ وصول شود نه ماه ۱۵۸ قانون مذکور نم احق ق شماره ۷/۰/۲۹۱۶ - ۱۳۷۰/۱۳، همان منبع، ص ۸۵ نظر قابل دفاع نیست. با عنایت به اینکه دستور فروش حکم و قرار نیست لذا اجرای آن مستلزم صدور اجراییه و در نتیجه پرداخت حق الاجرا نیست و مواد ۱۵۸ و ۱۹۱ قانون اجرای احکام مدنی ناظر به محکومیه م. ب. نماح ف ق شماره ۷۹۷/۱۶۱ - ۱۳۹۴/۱/۲۵ ، همان منبع، ص 14 نظر قابل دفاع است. م. ع. برای اجرای حکم نیز سپری شده و از تاریخ سپری شدن مهلت نیز ده روز گذشته و م. ع. د. جهت اجرای اختیاری حکم اقدام نموده باشد. ۱۳۲۸ خودداری م. ع. از اقدام به اجرای اختیاری حکم - به موجب ماده ۱۶۰ ق. . . م. پرداخت حق اجرا پس از انقضای ده روز از تاریخ ابلاغ اجراییه بر عهده م. ع. است ولی در صورتی که طرفین سازش کنند یا بین خود ترتیبی برای اجرای حکم بدهند نصف حق اجرا دریافت خواهد شد..... بنابراین حق اجرا در صورتی به دولت تعلق می گیرد که افزون بر سایر شرایط در مهلت مقرر در ماده ۱۶۰ ق.ا.ا.م. م. ع. حکم را اجرا ننماید و با محکوم له نیز سازش نکند و طرفین هم ترتیبی برای اجرای حکم ندهند. پس اگر م. ع. حکم را تا پیش از سپری شدن مهلت بادشده اجرا نماید و یا سازش نامه ای نکه ش ۱۸۰ به بعد را که طرفین تنظیم نموده اند به قسمت اجرا تسلیم کند و یا طرفین در قسمت اجرا حاضر شده و اعلام نمایند که میان خود ترتیبی برای اجرای حکم داده اند نک ش. ۶۸۴ به بعد حق اجرا به دولت تعلق نمی گیرد. اما چنانچه اجراییه ابلاغ شود و مهلت قانونی یاد شده سپری شود و براساس پرونده اجرایی حکم اجرا نشده و سازش حاصل نشده و ترتیبی برای اجرای حکم نیز داده نشده باشد، بسته به مورد تمام یا نصف نک ش. ۱۳۳۳) حق اجرا تعلق می گیرد؛ حتی اگر در این مهلت م. ع. اموال خود را برای بازداشت و فروش به قسمت اجرا معرفی نموده باشد نک ش. ۶۸۶).