. ید ضمانی و ید امانی

برای تنظیم مطالب می توان این دسته بندی را ارائه کرد: در تقسیم اول، ید تقسیم می شود به ید ضمانی و ید امانی و سپس ید ضمانی تقسیم می شود به ید عدوانی و غیر عدوانی توضیح این که وقتی کسی مالی را به عقد فاسد قبض میکند، ضامن، وید او ید ضمانی است، ولی غاصب نیست و ید او عدوانی محسوب نمی شود؛ یعنی هر دو مورد به لحاظ وجود مسئولیت مدنی با یکدیگر مشترکند و تفاوت در آن است که در فرض وجود عنصر عدوان علاوه بر مسئولیت مدنی مسئولیت کیفری نیز وجود دارد؛ زیرا فقها مواردی را که به علت فقدان عنصر عدوان از مصادیق غصب محسوب نمی شود نیز از نظر احکام، ملحق به غصب کرده اند؛ بدین معنا که چنین یدی را ید ضمانی دانسته اند که از نظر ضمان در حکم غصب است. قانون مدنی ایران نیز در ماده ۳۰۸ چنین کرده است.