یکی از قواعد مشهور فقهی قاعده ضمان ید است

یکی از قواعد مشهور فقهی قاعده ضمان ید است. به عقیده فقها مقتضای اولیه تصرف و یا استیلا بر مال دیگری این است که متصرف در مقابل مالک ضامن است؛ یعنی علاوه بر آن که مکلف به بازگرداندن عین در زمان بقای آن است، اگر مال مذکور تلف شود یا نقص و خسارت به آن وارد گردد باید از عهده خسارت وارد نیز برآید. این موضوع، یعنی ضمان ید متصرف در فقه به صورت یک قاعده کلی درآمده و کلیت آن در بدو امر شامل تمام انواع تصرف و وضعید میشود خواه عدوانی باشد و خواه غیر عدوانی یا امانی. البته مواردی تحت عنوان ید امانی به موجب ادله خاص از تحت عموم این قاعده خارج گردیده اند که بعداً در این باره بحث خواهیم کرد.