صدور اجرائیه از دادگاه فاقد صلاحیت — اگر چه صدور اجرائیه از دادگاه فاقد

برابر ماده ۵ ق. مرجع صالح در صدور اجرائیه دادگاه نخستین است. یعنی دادگاهی که دادنامه نخستین را صادر نموده است. خواه رای آن دادگاه به جهت سپری شدن مهلت اعتراض قطعیت یافته و یا پس از شکایت و فرآیند رسیدگی به اعتراض رای موضوع اجرا از سوی دادگاه عالی صادر شده باشد. نیز خواه رای دادگاه عالی متضمن تایید رای دادگاه نخستین باشد و یا بر نقض آن و محکومیت خوانده صادر شده باشد. در این خصوص چنانچه بر پایه اجرائیه باطل، اقدامات اجرایی صورت گرفته باشد، مرجع صادر کننده اجرائیه ضمن ابطال اجرائیه باید دستور بازگشت عملیات اجرا را به نفع دادباخته صادر کند. اگر چه صدور اجرائیه از دادگاه فاقد صلاحیت منطقی و ممکن بنظر نمی رسد اما ممکن است در مواردی چون تعدد احکام محکومیت و ترتب رسیدگی های فوق العاده و دخالت مرجع هم عرض چنین غفلت و خطایی صورت گیرد. در این حالت چون اساسا دادگاه صادر کننده اختیار و مجوزی برای صدور اجرائیه نداشته است، حتا اگر مفاد اجرائیه درست و کاملا سازگار با حکم قطعی موضوع اجرا باشد و نیز حتا اگر دو سوی اجرا بر اجرای حکم بر پایه اجرائیه صادر از چنین دادگاهی توافق نمایند بایستی اجرائیه صادر از سوی می نماید اجرائیه درست از مرجع صالح است خواست و اراده اصحاب دعوا تکلیفی برای پنداری داد برده درخواستی به صدور اجرائیه و دخالت دایره اجرا برای دریافت محکوم به نموده است. افزون بر فقدان صلاحیت نوعی دادگاه نبود صلاحیت شخصی دادرس دادگاه نخستین او را از مقام صدور دستور اجرا باز میدارد. چنانچه دادرس دادگاه مشمول موارد جرح و ایراد اساسی بر پایه ماده ۹۱ ق.آ.د.م باشد، نباید در مقام صدور دستور اجرائیه و امضای این سند برآید. اما با این وصف چنانچه مبادرت به صدور دستور و امضای اجرائیه نماید این امر از موجبات ابطال اجرائیه نیست. زیرا اقدام مزبور اتخاذ تصمیم قضایی و اظهارنظر پیرامون مناقشه دو طرف نیست.