(۳) الصاق اطلاعیه در محل وقوع ملک — آیین نامه اجرایی قانون ملی شدن جنگل

اما پیش از ورود به بحث نیل به تعاریفی از جنگل بیشه مربع و اراضی جنگلی که در مفهوم کلی جنگل ها و مراتع کشور خوانده میشوند، ضروری است. بند ۱ ماده ۱ آیین نامه اجرایی قانون ملی شدن جنگل ها مصوب ۱۳۴۲ هیأت وزیران و همچنین بند ۱ ماده ۱ قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع مصوب ۱۳۴۶، تعاریف مشابه ای از جنگل و مرتع و بیشه طبیعی به دست می دهند و پدیده های مذکور را چنین تعریف می کنند جنگل یا مرتع یا بیشه طبیعی عبارت از جنگل یا بیشه ای است که به وسیله اشخاص ایجاد نشده باشد. تعاریف مذکور نارسا است و گذشته از عدم دخالت انسان در ایجاد جنگل روشن نمی کنند که جنگل چیست؟ اما تعریف مندرج در فراز (الف) بند ۷ ماده ۱ آیین نامه اجرایی لایحه قانونی واگذاری و احیای اراضی در حکومت جمهوری اسلامی ایران مصوب اردیبهشت ماه ۱۳۵۹ شورای انقلاب شاید تا حدی راهگشا باشد که می گوید مجتمعی متشکل از عرصه و هوایی و مرکب از موجودات از منشأ نباتی - مانند درخت درختچه نهال علف و خزه - و حیوانی صرف نظر از درجه تکامل به نحوی که دست بشر در ایجاد و تکامل آن دخیل نبوده است. برخی نویسندگان ب. ت. ب. این تعاریفه در تعریفی مقبول گفته اند جنگل به عرصه های دارای مجموعه گیاهی خودرویی اطلاق می شود که بدون دخالت انسان ایجاد شده باشد. طبق بند ۵ ماده ۱ آیین نامه اجرایی قانون ملی شدن جنگل ها مصوب ۱۳۹۲ هیأت وزیران و بند ۶ قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع مصوب ۱۳۴۶، اراضی جنگلی به شمس دکتر … - نظام حقوقی اراضی ملی شده همان منبع، صفحه ۳۱. طبق بند ۵ ماده ۱ آیین نامه اجرایی قانون ملی شدن جنگل ها مصوب ۱۳۹۲ هیأت وزیران و بند ۶ قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع مصوب ۱۳۴۶، اراضی جنگلی به شمس دکتر احمد - نظام حقوقی اراضی ملی شده همان منبع، صفحه ۳۱. زمینهایی اطلاق می شود که در آنها آثار و شواهد وجود جنگل از قبیل نهال یا پاجوش یا بوته یا کنده درختان جنگلی وجود داشته باشد مشروط بر این که در تاریخ ملی شدن جنگل های کشور در ۱۳۴۱/۱۰/۲۷ تحت کشت یا آیش نبوده و تعداد کننده در هر هکتار از بیست عدد و یا تعداد نهال یا بوته جنگلی در هر هکتار جداگانه یا مجموعاً از یکصد عدد و یا مجموع نهال بوته و گنده در هر هکتار از یکصد عدد متجاوز باشد و همچنین زمین هایی که در آنها درختان خودروی جنگلی به طور پراکنده وجود داشته باشند و حجم درختان موجود در شمال از حوزه آستارا تا حوزه گلیداغی در هر هکتار کمتر از پنجاه متر مکعب و در سایر مناطق ایران کمتر از بیست متر مکعب باشد، مشروط بر آن تحت کشت یا آیش نبوده باشد. ضمناً چنانچه درختان از نوع شمشاد بوده و حجم آن بیش از سی متر مکعب در هر هکتار باشد، اراضی جنگلی محسوب نمی شود و جنگل شمشاد تلقی می گردد. با این همه در فراز (د) بند ۷ ماده ۱ آیین نامه اجرایی لایحه قانونی واگذاری و احیای اراضی در حکومت جمهوری اسلامی ایران مصوب اردیبهشت ماه ۱۳۵۹ شورای انقلاب از اراضی مزبور به عنوان جنگلهای تکاملی نیافته یاد شده است که تعداد کنده درخت یا نهال یا بوته جنگلی در هر هکتار آن به صورت جداگانه و یا مجموعاً از یکصد اصله تجاوز ننماید و یا درختان جنگلی این گونه اراضی به نحوی پراکنده باشند که حجم آنها در شمال از حوزه آستارا تا حوزه گلیداغی در هر هکتار کمتر از پنجاه متر مکعب و در سایر مناطق ایران کمتر از بیست متر مکعب باشد. اما از این تعاریف و سایر مقررات مربوطه نتیجه گیری می شود که اراضی جنگلی علاوه بر جنگلهای تکامل نیافته شامل جنگلهای مخروبه ای نیز می گردد که آثار وجود جنگل در آنها به جا مانده است. آیین نامه اجرایی قانون ملی شدن جنگل ها مصوب ۱۳۴۲ هیأت وزیران و قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع مصوب ۱۳۴۶، تعریف مستقلی از مرتع به عمل نیاورده اند و صرفاً با ذکر نام آن در کنار نام جنگل و بیشه طبیعی، تصریح نموده اند مرتع طبیعی آن است که به وسیله اشخاص ایجاد نشده باشد که البته تعریف روشنی نیست و صرف نظر از آن مرتع ممکن است مشجر و غیر مشجر باشد. اما فراز (ب) بند ۷ ماده ۱ آیین نامه اجرایی لایحه قانونی واگذاری و احیای اراضی در حکومت جمهوری اسلامی ایران مصوب اردیبهشت ماه ۱۳۵۹ شورای انقلاب آن دسته از اراضی را مراتع تعریف کرده است که اعم از کوه و دامنه و یا زمین مسطح باشند و در فصل چرا دارای پوششی از نباتات علوفه ای خودرو می شوند و ب. ت. ب. سابقه چرا عرفاً مرتع محسوب می گردند و اگر مرتع دارای درختان جنگلی خودرو باشند، مرتع مشجر نامیده می شوند. ضمناً اراضی آیش حتی اگر دارای پوشش نباتات و علوفه ای باشند از شمول تعریف مرتع خارج هستند و مربع تلقی نمی شوند. در هر حال بندهای ۷ و ۸ ماده ۱ بندهای ۸ و ۹ ماده ۱ قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع مصوب ۱۳۴۶، مراتع را به مشجر و غیر مشجر تقسیم و هر یک را به طور جداگانه و به شرح ذیل تعریف نموده اند: (1) مرتع مشجر، مرتعی است که دارای درختان جنگلی خودرو باشد، مشروط بر این که حجم درختان موجود در هر هکتار آن در شمال کشور از حوزه آستارا تا حوزه گلیداغی بیش از ۵۰ متر مکعب و در سایر مناطق کشور بیش از ۲۰ متر مکعب باشد. (۲) مرتع غیر مشجر، مرتعی است اعم از کوه و دامنه یا زمین مسطح که در فصل چرا دارای پوششی از نباتات علوفه ای خودرو گردد و ب. ت. ب. سابقه چرا عرفاً مرتع شناخته شود. البته اراضی که آیش زراعت هستند، حتی اگر دارای پوشش نباتات علوفه ای خودرو باشند، مرتع محسوب نخواهند شد. گفتنی است که به موجب بند (ب) از ماده ۱ آیین نامه اجرایی قانون اصلاح مادة ۳۴ قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع مصوب ۱۳۷۴ هیأت وزیران تعریفی ویژه از مرتع غیر مشجر ذکر شده و خاص مرتع غیر مشجری است که ملی اعلام شده است. در بخش اول بند مزبور می خوانیم زمین اعم از کوه و دامنه یا زمین مسطح که در فصل چرا دارای پوششی از نباتات خودرو بوده و ب. ت. ب. سابقه چرا عرفاً مرتع شناخته شود، مشروط به این که ملی شده باشند ... اما به نحوی که بی نیاز از توضیح است مصوبه هیأت وزیران نه تنها در مقام تعریف مرتع غیر مشجر - به طور کلی - بر نیامده است، بلکه با تعریف اخیر، مراتع غیر مشجری را که ملی اعلام نشده اند از دایره تعریف خود بیرون گذاشته که محل انتقاد است. پس ب. ت. ب. آنچه گفته شد، می توان دریافت کدام بخش از منابع طبیعی به عنوان جنگل ها و مراتع موضوع حقوق ثبت املاک قرار می گیرند. اینک لازم است با نگاهی مجمل به سیر تاریخی منابع طبیعی و عرصه های ملی، پیشینه این گونه از اراضی و املاک بیشتر شناخته شود در ایران باستان و به ویژه در روزگار هخامنشیان جنگلها به دلیل فواید اقتصادی مانند استفاده از آنها در صنایع خانه سازی کشتی سازی ساخت ادوات جنگی و سیستم حمل و نقل از اهمیت بسیار برخوردار بوده و به تبع آن مقرراتی مفید و متناسب با آن دوران در مورد جنگل ها به اجراء در می آمده است.