۳-۳-۴- تعیین صلاحیت دادسرا به تبع صلاحیت دادگاه متبوع — تعیین صلاحیت ذاتی رسیدگی به جرایم توسط

درست است که صلاحیت دادگاه کیفری اصولاً بر پایه عنوان اتهامی در کیفرخواست تعیین و مشخص می گردد ولی باید دانست که مقدم بر آن صلاحیت دادسرا اعم از ذاتی و محلی خود تابعی از صلاحیت دادگاهی است که دادسرای مزبور در معیت آن دادگاه انجام وظیفه می کند ماده ۳ اصلاحی ۱۳۸۱/۷/۲۸ ق.ت.د.ع و ا و مواد ۲۲ و ۲۷۲ ق.آ.د. کج سال ۱۳۹۲). تعیین صلاحیت ذاتی رسیدگی به جرایم توسط هر یک از دادگاههایی که به امور جزایی رسیدگی میکنند اهمیتی ویژه دارد و به مانند صلاحیت ذاتی دادگاهها در امور مدنی، چنانچه دادگاهی در خارج از صلاحیت ذاتی خود به موضوعی رسیدگی و رأی دهد، آن رأی در مراجع عالی مانند دادگاه تجدیدنظر استان و دیوان عالی کشور با نقض مواجه خواهد شد ماده ۲۴۹ و بند ب ماده ۲۶۵ ق.آ.د.ک سال ۱۳۷۸ و بند پ ۴۵۰ و بند ۳ از شق ب ماده ۴۶۹ ق.آ.د.ک.ج سال ۱۳۹۲). مصادیق صلاحیت ذاتی دادگاه انقلاب یا دادگاه کیفری یک در حوزه قضایی دادسرا تشکیل نشده باشد، دادگاه کیفری دو محل، صالح به رسیدگی است.. ۱. ماده ۲۷۲ ق.آ.د.ک.ج. سال ۱۳۹۲ : در صورت اختلاف دادستان و بازپرس در صلاحیت نوع جرم یا مصادیق قانونی آن، حل اختلاف با دادگاه کیفری دویی است که دادسرا در معیت آن انجام وظیفه می کند.». الف - ماده ۲۴۹ ق.آ.د.ک سال ۱۳۷۸ : چنانچه رأی توسط دادگاهی که صلاحیت ذاتی نداشته صادر شده) حیث نوع و صلاحیت عام و خاص آنان و همچنین صلاحیت ذاتی این مراجع به علت در تعیین صلاحیت ذاتی دادگاه که حسب کیفرخواست صادره صورت می گیرد، توجه به دو نکته از باب مقدمه و تمهید تعیین این صلاحیت اهمیت دارد نکته اول آن که از یک سو همواره تعیین نوع جرم صلاحیت دادگاه و دادسرای مربوط به آن دادگاه باشد مرجع تجدیدنظر آن را نقض و به مرجع صالح ارجاع می نماید و در صورتی که از دادگاهی که صلاحیت محلی نداشته صادر شود و هر یک از طرفین دعوا در تجدید نظر خواهی خود به این موضوع ایراد نمایند، مرجع تجدید نظر آنرا نقض و به دادگاه صالح ارجاع می نماید. تبصره ۱ - در مواردی که رسیدگی به جرمی فقط در صلاحیت دادگاه های تهران است چنانچه در دادگاه محل دیگری رسیدگی و رأی صادر شده باشد مرجع تجدیدنظر رأی را نقض و پرونده را به دادگاه صالح ارسال خواهد نمود. تبصره ۲ - صلاحیت مراجع قضایی دادگستری نسبت به مراجع غیر دادگستری و صلاحیت دادگاه های عمومی نسبت به دادگاه انقلاب و دادگاه های نظامی، همچنین صلاحیت دادگاه بدوی نسبت به مراجع تجدیدنظر از جمله صلاحیت های ذاتی آنان است..