مقرراتِ ملیِ ساختمان
جمهوری اسلامی ایران
⚠
بسمه تعالی
<a class="tagref" href="/واژه/%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C">جمهوری</a> اسلامی ایران
۵ وزارت راه و شهرسازی ۱
4 مرکز تحقیقات را مسکن وشهرسازی رررر
ی شماره: ۹۵-۵۰-۲۱ تاریخ: ۱۳۹/۴ پیوست:
رئیس
جناب آقای دکتر حناچی - معاون محترم شهرسازی و معماری
جناب آقای دکتر مظاهریان - معاون محترم مسکن و ساختمان :
جناب آقای دکتر ایزدی - معاون محترم وزیر و مدیرعامل شرکت عمران و بهسازی شهری ایران
جناب آقای مهندس عظیمیان - معاون محترم وزیر و مدیرعامل سازمان ملی <a class="tagref" href="/واژه/%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86">زمین</a> و مسکن ..
جناب اقای مهندس علیزاده - معاون محترم وزیر و مدیرعامل سازمان مجری ساختمان ها و تاسیسات دولتی و
عمومی
جناب آقای مهندس نریمان - معاون محترم وزیر و مدیرعامل شرکت عمران شهرهای جدید
مدیران کل محترم ادارات راه و شهرسازی
روسای محترم سازمان نظام مهندسی ساختمان استان ها : ۱
جناب آقای مهندس خندان دل - معاون محترم عمران, توسعه امور سهری و روستایی وزارت کشور
جناب آقای مهندس تابش - رییس محترم بنیاد مسکن انقلاب اسلامی
جناب اقای دکتر گتمیری - ربیس محترم جامعه مهندسان مشاور ۱
جناب آقای ممهندس رجبی - رییس محترم شسورای مرکزی سازمان نظام مهندسی ساختمان .
جناب اقای مهندس خندان دل - ربیس محترم سازمان سهرداری ها و دهیاری های وزارت کشور
جناب آقای مهندس صارمی زاده - مدیر محترم دبیرخانه نشست ادواری شهرداران کلان شهرهای کشور
با سلام و احترام
پس از حمد خدا و درود و صلوات بر مخمد و آل مخمد (ص) و پیرو دستور وزیر محترم راه و شهرسازی طی نامه شماره ۳
مورخ ۸ در اجرای ماده ۳۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب سال ۵۱۳۷۴ بدینوسیله ویرایش سوم مبحث سیز دهم
<a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%D9%82%D8%B1%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%86">مقررات ملی ساختمان</a> «طرح و اجرای <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AA%D8%A3%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D9%82%DB%8C">تأسیسات برقی</a> ساختمانها» که مراحل تهیه تدوین و تصویب را در وزارت راه و شهرسازی گذراندهه
می گردد. زمان انقضای ویرایش سال ۱۳۸۲ مبحث سیزدهم مقررات ملی ساختمانء دوسال بعد از تاریخ این ابلاغ خواهد بود و بنابراین از
تاریخ ۹۶/۰۴/۱۵ لغایت ٩۷/۱۲/۱۵ استفاده از هر کدام از دو ویرایش فوق الذکر مجاز شمرده خواهد شد.
شایان ذکر است نسخه ای از کتاب مذکور پس از اتمام مراحل چاپ تا انتهای فروردین ماه سال ۱۳۹۶ ارسال خواهد شد.
وه
0
محمد شکرچی زاده
تهران - بزرگراه شیخ فضل ا... نوری» بین شهرک قدس و فرهنگیان صندوق پستی: ۱۳۱۴۵-۱۶۹۶ / تلفن: ۸۸۲۵۵۹۴۲-۶ / نمایر: ۸۸۲۵۵۹۴۱
صفحه الکترونیک: ۷۷۷۷۷۷.0۱۱۳۵.20.۱۲ / پست الکترونیک: 0.۱۲ .۱۲۵90۱۲۵
مقررات ملی ساختمان
طرح و اجرای تاسیسات برقی ساختمانها ِ
ِ 8 ٍ وکرایش سوم ِ
خر
مرکز تحقیقات راهء مسکن و شهرسازی
مقررات ملی ساختمان ابران ٍ
طرح و اجرای تاسیسات برقی ساختمانها
دفتر تدوین مقررات ملی ساختمان
وبرایش سوم (۱۳۹۵)
ی سم و سح ی
۱ عنوان و نام پدیداور : طرح و اجرای تأسیسات برقی ساختمان ها - مبحث سیزدهم مقررات ملی ساختمان ایران /دفتر تدرین
۱ مقررات ملی ساختمان؛ [برای] وزارت راه و شهرسازی, مرکز تحقیقات را مسکن و شهرسازی-
وضعیت ویراست + ویراست ۳
۱ نشخصات نشر : تهران: مرکز تحقیقات را سکن و شهرسازی, ۱۳۹۵
مشخصات ظاهری 2 ۷9ص مصور دول .
۲ فروست : مرکز تحقیقات راهم سکن و شهرسازی» شماره نشرنک- ۹۷۹۱
ا مقررات ملّی ساختمان ایران؛
مبحث ۱۳.
شایگ ۹-۱ ۹۷۸۹۰-۱۱۳۱۵
موضوع : ساختمان‌سازی - صنعت و تجارت -- قوالنین و مقررات -- ایران
موضوع + مرا «د تناها داوم لسع فا -- واکسلها وهنامهاکصم
موضوع : ساختمانها س- تجهیزات برقی سه طرح و ساختمان
موضوع 611تاق0ه وه ما65 > ادنوه اهاط خ یرالاس
موضوغ ۶ ساخعمان‌ها -- تجهیزات برقی -- طرح و ساختمان - استانداردها
موضوعغ : 51080۳3 - امزامناقمه اصة دوز -- امع اوه عز هاگ -- کممنلانسه
شناسه افزوده : مرکر تحفیقات را مسکن و شهرسازی . دفتر تدوین مقررات اعلی ساختمان
شناسه افزوده : فرکز تحقیقات راه: نکن و شهرسازی
شناسه افزوده : 0۴اع دافم اما عوهت مفحاتا قصد وساکه13 ,بط
رده بندی کنگره : ۱۳۹۵ ۳م۸م/۲ 12411۳۸۰
رده بندی دیویس : ۳۳/۵۵
شماره کتابشناسی ملی :۹۲
/ ۱
۳
تهیه کننده: دفتر تدوین سقررات ملّی ساختمان
شماره نشر: کی ۷۳۹۱
ناشر: مرکز تحقیقات راه»ء مسکن و شهرسازی
نویت چاپ: اول ۱۳۹۵ ویرایش سوم
تیراژ: ۵*۰۰ نسمخه
قطع: وزیری
لین وگرافی. چاپ و صحافی: آاداره انتشارات و چاپ مرکر 3 تحفیقات رای سکن و شهرسازی
قیمت: ۱۰۶۰۰۸ ریال
شایک: ۹۷۸-۹۰۰-۱۱۳-۱۵۹-۱ 978-600-113-156-1 :18130
كلية حقوق این اثر برای تهیه کننده محفوظ است.
نشانی ناشر: تهران, بزرگراء شیخ فضل ۱... نوری, روبروی فاز ۲ شهرک فرهنگیان, خیابان نارگل, خیابان شهید علی
مروی: خیابان حکمت صندوی پستی: ۵-۹ ۱۳۱۶۱ تلفن: ۸۸۲۵۵۹۶۲-۹ دورنگار: ۲
پست الکترونیکی :01)8[1011۳0.80.1۳ وش الکترونیکی: ۳2.20.1۳ط.طاام //:0
به نام خدا
مقررات ملّی ساختمان در تمامی کشورها قواعدی هستند که به نحوی اجرای آن‌ها توسط شهروندان
الزام قانونی پیدا می‌کند. ادراک مشترک کلیه عوامل و عناصر مرتبط اغم از دولت» دولت‌های محلی.
مردم و مهندسان, موجب می‌گردد که منافع ملّی ناشی از حفظ و افزایش بهره‌وری از سرمایه‌گذاری‌های
ملّی و هم چنین حفظ جان و منافع عمومی بهره‌برداران ساختمانها بر منافع سازمانی دستگاه‌های
اجرایی و یا منافع دولت‌های محلی و هم چنین منافع فوری سرمایه گذاران ترجیح داده شود.
بدیهی است توافق و التزام بر این دسته از منافع و خواسته‌ها در قالب برنامه توسعه نظام ملّی
ساخت و ساز تحقق می‌یاید.
از سال ۱۳۶۶ مقررات حاکم بر جنبه‌های مهندسی وافنی ساختمان (طراحی -.نظارت -اجرا»
توسط وزارت راه و شهرسازی در قالب مقررات ملّی ساختمان به تدریج وضع و استفاده از آن الزامی
شده است. توسعه آموزش عالی, مراکز فنی و حرفه‌ای و سازمان‌های نظام مهندسی موجب افزایش
نیروی انسانی متخصص و ماهر در سطح کشور گردید و به موازات آن مقررات ملّی ساختمان و
استانداردها و آیپن‌نامه‌های ساختمانی نیز به همت اسائید و صاحبنظران شاغل در حرفه به صورت
دوره‌ای مورد بازنگری و تجدید چاپ قرار گرفته‌اند. در حال حاضر این مقررات به درجه‌ای از کمال
و غنا رسیده است که به عنوان مرجع و <a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9">منبع</a> آموزشی ضمن تأمین نیاز نسبی دانشگاهیان و جامعه
مهندسی کشورء سازندگان و بهره‌برداران» ابزار و مرجع کنترل لازم را برای اطمینان از کیفیت
ساخت و سازها برای ناظران و بازرسان فراهم نموده است.
مقایسه کیفیت ساختمانها بویژه از حیث سازه‌ای در سال‌های اخیر با قبل از تدوین مقررات ملّی
ساختمان موْید تأثیر این مقررات در ارتقای کیفیت ساختمانها و سیر تکاملی آن در جهت تأمین
ایمنی, بهداشت. رفاه و آسایش و صرفه اقتصادی میباشد اما با مقایسه آمار کمی و کیفی: وضع
موجود کشور با میانگین شاخص‌های جهانی فاصله قابل توجهی وجود دارد.
برای جبران فاصله شاخص‌های پیش گفته شده لازم است اولاً نهادهای حاکمیتی سیاست‌گذار و
برنامه‌ریز و مراجع صدور پروانه ساختارهای کنترل و نظارت واالورد بازنگری قرار داده تا سیستم
پ
نظارت جدی‌تری نسبت به تولیده توزیع و مصرف مصالح استاندارد و اجرای مقررات ملّی ساختمان
اعمال گردد. ثانیاً سازمان‌های نظام مهندسی ساختمان. تشکل‌های حرفه‌ای دانشگاه‌ها و مراکز
آموزشی و تحقیقاتی بیش از پیش در ترویج و تبیین مقررات وضع شده, الگوسازی و ارایه
نمونه‌های عینی رعایت مقررات یاد شده و معرفی فن‌آوری‌های نوین و به نمایش گذاشتن مزایای
آن تلاش نمایند. ثالشاً مهندسان و سازندگان که وظیفه اساسی در اعمال ضوابط و مقررات
ساختمانی را در طراحی» اجرا و نظارت ساخت و سازها بر عهده دارند با به روز رسانی دانش فنی و
مهارت حرفه‌ای و با تکیه بر اصل اخلاق حرفه‌ای خود نسبت به اجرای مقررات ملّی ساختمان بیش
از پیش اصرار ورزیده و کارفرمایان و مالکان نیز تشویق یا ملزم به رعایت مقررات ملْی ساختمان آن
شوند. همچنین مردم به عنوان بهره‌برداران نهایی می‌توانند با افزایش سطح آگاهی از حقوق خود
نقش اساسی در ارتقای کیفیت از طریق افزایش مطالبات در کیفیت و بهره‌وری ساختمانها و ایجاد
انگیزه رقابت در ارایه ساختمان‌های با کیفیت ایفا نمایند.
در خاتمه از کلیه اساتید و صاحبنظران و تدوین کنندگان که از ابتدا تاکنون در تدوین و تجدیدنظر
مباحث مقررات ملّی ساختمان تلاش نموده و در همفکری و همکاری با این وزارت از هیچ کوششی
دریغ ننموده‌اند: سپاس گزارم. همچنین برای دست آندرکاران ساخت و ساز از دستگاه‌های نظارتی و
کنترلی مراجع صدور پروانه و کلیه عزیزانی که اجرای این مقررات را خدمتگزاری به میهن و مردم
خویش می‌پندارند» آرزوی موفقیت و سربلندی در پیشگاه خدای متعال می‌نمايم.
عباس آخوندی
وزیر راه و شهرسازی
ت
5۲۱۱۵9۳۱۵۵۰۷۲
مرک زتحترقات را سکن رو شوه راز یس ۳
سصرقا زیون سس تار ره از نو پپوستد
وئس
چناپ آقاي دکتر حناچی «معاون محترم شهرسازی و معماری
جتاپ آقای دکتر مظاهریان - معاین محترم مسکن و ساختملن
جناب آقای دکتر ایزدی «معاون محترم وزیر و مدیرعامل شرکت عمران و بهسازی شهری ایران
جتاب آقای مهندس عظیمیان - معاون محترم وزیر و مدیرعامل سازمان ملی زمین و مسکن
جتاب آقای مهندس علیزاده - معاین محترم وزیر و مدیرعامل سازمان مجری ساختمان ها و تاسیسات دولتی و
جتاب آقای مهندس نوبمان -مهاون مجحترم وزیر و مدیرعامل شرکت عمران شهرهای جدید
مدیران کل محترم ادارات راد و شهرسازی
پر ییون نظام مهندسی ساخشمان استان ها ۹
جتاب آقای مپهندس خندان دل *معاون محترم عمران» توصمه امور شهری و روستایی وزارت کشور
چتاپ آقای مهندس تایش * رییس محترم بتیاه مسکن انقلاپ اسلامی
جناب آقای دکتر کتمیری * رییس محترم جامعه مبهندسان مشاور
جتاب آقای مهندس رجیی < رییس محترم شورای مرگزی سازمان نظام مهندسی ساختمان
جتاب آقای مهندس خندان دل - رییس محترم سازمان شپهرداری ها و دهیاری ضای وزارت کشور
جتاب آقای مرهندس صارمی زاده - مدیر محترم دبیرخانه نشست آدواری شهردارلن کلان شپرهای کشور
پا سلام و اترام
پس از حمد خدا و درود و علوات بر مکمد و ال مکهمد (ص] و پیرو دستور وزبر معدترم رله و شپهرسازی ی تامه شماره ۶۱۹۴۸/۱۱۰/۰۱
مورخ ۸/۱۳/۰۸ در اجرای ساده ۲۴ قانین نغلام میندسی و کنترل ساختمان مصوب سال ۱۳۷۴ پدینوسیله ویرایش سوم میت سپزدهم
مقررات علی, ساختمان عطرح و اجرای تاسیسات برقی ساختمانها» که مرلحل تپهیه, تنوین و تصویب را ر وزارت راء و شرهرسازی گذرانده
جهت استحضار و صدور دستور برای اجرا از تلریخ۵ ۹۶۷۰۴۲۱ در کل کشور توسما آن مماونت/ اطلره کل/ سازمان / بنیاد/ شورا/ جاممهه ابلاغ
می گردد. زان انقضای ویرایش سال ۱۳۸۲ مبخث سپزدهم عقررات علی ساختمان, دوسال بسد از تاریخ این ابلاغ خراهید بود و بنابراین از
تاریشر ۹۶/۰۴/۵ لنایت ۹۷/۱۷/۱۵ استفاده از خر کیام از دو ویرایشی وق الذکر میاز شمرده خوادد شید
شایان کر است تسخه ای از کتاپ مذکور پس از انمام مرلحل چاپ ۷ انتهای فروردین ماه سال ۱۳۹۶ ارسال خواهد شد.
:
0
زض:
محمد شکرچی زاده
ث
هیأت تدوین‌کنندگان مبحث سیزدهم مقررات ملّی ساختمان - ویرایش سوم(۱۳۹۵)
(بر اساس حروف الفبا)
الف) شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان
دکتر محمدتقی احمدی رئیس ۵ مهندس شاپور طاحونی عضو
* مهندس محمدرضا انصاری عضو * مهندس بهروز علمداری میلانی . عضو
دکتر حمید باقری عضو * مهندس مسعود غازی سلحشور .. عضو
دکتر سعید بختیاری عضو * مهندس یونس قلی‌زاده طیار عضو
دکتر حمید بدیعی عضو ۹ دکتر بهروز گتمیری عضو
دکتر ناصر بنیادی عضو دکتر حامد مظاهریان عضو
مهندس محسن بهرام غفاری عضو دکتر محمودرضا ماهری عضو
* دکتر محسن تهرانی زاده عضو دکتر بهروز محمدکاری عضو
9 مهندس سید ابراهیم دادسرشت عضو 8 مرحوم مهندس حشمت ا... منصف عضو
مهندس سید محمدتقی راتقی عضو دکتر سیدرسول میرقادری عضو
* دکتر علی اکبر رمضانیانپور عضو * مهندس نادر نجیمی عضو
* آدکتر محمد شکرچی‌زاده عضو مهندس سیدرضا هاشمی عضو
* مهندس علی‌اصفر طاهری‌بهبهانی عضو
ب) اعضای کمیته تخصصی
9 مهندس یعقوب آصفی عضو
9 دکتر احمد الهی عضو
* مهندس رحیم سلیمان آذر عضو
* مهندس پونس قلی‌زاده طیار رئیس
8 مهندس زینب شاکری کبریا دبیر
پ) دبیرخانه شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان
8 مهندس سهیلا پاکروان معاون دفتر تدوین مقررات ملی ساختمان و دبیر شورا
8 دکتر بهنام مهرپرور رئیس گروه تدوین مقررات ملی ساختمان
8 مهندس سیدمحمدرضا میرعیداللهی کارشناس معماری دفتر تدوین مقررات ملی ساختمان
ج
مقدمه ویرایش سوم
توسعه و پیشرفت فن‌آوری‌های جدید و اثر آن در صنعت ساختمان» گسترش شیوه‌ها و روش‌های
جدید در مبانی و طراحی ساختمان و استفاده گسترده از سیستم‌های جدید الکتریکی, الکترونیکی»
تجهیزات و دستگاه‌ها در تأسیسات برقی ساختمانها و نیز منظور نمودن مفاد ویرایش‌های جدید
مقررات و استانداردهای معتبرء لزوم بازنگری در ویرایش دوم (بازنگری اول- سال ۱۳۸۲) را ضروری
نمود. لازم به ذکر است که کلیه پیوست‌های این مبحث الزامی بوده و رعایت آن‌ها اجباری است و
همچنین در مدت اعتبار این مبحث چنانچه مقررات و استانداردها و یا ویرایش‌های جدیدی از آن‌ها
به تصویب برسد.ء جانشین مقررات, استاندارد و معیارهای جدید در ویرایش جاری خواهد بود. بر این
اساس تغییرات عمده در بازنگری این مبحث حاصل شد که مهمترین و عصده‌ترین سرفصل‌های
آن‌ها را می‌توان به شرح زیر برشمرد.
-. ویرایش کلی متن,بازنگری در تعاریشه تکمیل لیست:استانداردها و اصطلاحات
- گسترش حوزه شمول این مبحث به سیستم‌های جدید در تأسیسات برقی
- بازنگری در مقررات, آیین‌نامه‌ها و استانداردها و بروزرسانی مبحث
- بازنگری عمده و اضافه‌شدن بخش‌های جدید در فصل " اصول اساسی در تأسیسات برق"
- بازنگری و تکمیل فصول اصول طراحی تأسیسات برق, نصب و برپایی و برآورد درخواست
نیروی برق
- بازنگری عمده و اضافه‌شدن بخش‌های جدید در فصول منابع تأمین نیروی برق» نیروی
<a class="tagref" href="/واژه/%D8%A8%D8%B1%D9%82-%D8%A7%D8%B6%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DB%8C">برق اضطراری</a> و نیروی برق ایمنی
- بازنگری و تکمیل فصل تابلوهای توزیع نیروء تجهیزات. وسایل حفاظت و کنترل
- بازنگری عمده و اضافه‌شدن بخش‌های جدید در فصل مدارها (کابل کشی- سیم کشی)
- بازنگری عمده در فصول تأسیسات جریان ضعیف و بروزرسانی این سیستم‌ها و اضافه
نمودن بخش‌ها و سیستم‌های جدید
- بازنگری و تکمیل فصل محیط‌های عادی و مخصوص
- بازنگری عمده و اضافه‌شدن بخش‌های جدید در فصل محیط‌های نمناک و مرطوب
- بازنگری و تکمیل فصل <a class="tagref" href="/واژه/%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7">نقشه‌ها</a> و مدارک
- بازنگری عمده و اضافه‌شدن بخش‌های جدید در پیوست ۱ مبحث. شامل سیستم‌های
نیرو سیستم اتصال به زمین» سطح مقطع هادی‌های حفاظتی. حفاظتی- خنشی.
همبندی اصلی و اضافی الکترودهای اتصال زمین
- بازنگری و تکمیل پیوست ۲ مبحث. شامل مبانیي«#مومی سیستم روشنایی داخلی
چ
- بازنگری و تکمیل پیوست ۲ مبحث, شامل مبانی عمومی استفاده از ضریب همزمانی
- اضافه شدن پیوست ۴ به مبحث. شامل مبانی عمومی سیستم اعلام حریق
- اضافه شدن پیوست ۵ به مبحث. شامل مبانی عمومی بانک خازن
اضافه شدن پیوست ۶ به فبحت, شامل درجه حفاظت بدنه لوازم و تجهیزات الکتریکی .در
برابر نفوذٌ رطوبت و اشیاء خارجی
- اضافه شدن پپوست ۷ به مبحث, شامل حریم شبکه‌های برق
اضافه شدن پبوست ۸ به مبحث, غامل محتوای انققه‌ها و مدا رک خی طرح تأسیسات
برقی
در انتها کمیته تخصصی از کلیه مهندسانء سازمان‌های نظام مهندسی ساختمان استان‌ها و
صاحبنظران که نظرات و پيشنهادات خود را ارائه نموده‌اند. صمیمانه تشکر و قدردانی می‌نماید.
بدیهی است در صورت دریافت نظرات و پيشنهادات جدید دیگرء کمیته تخصصی آن‌ها را حفظ و
مجدداً مورد بررسی قرار داده و در ویرایش جدید. مورد بهره‌برداری قرار خواهد داد.
کمیته تخصصی مبحث سیزدهم مقررات ملّی ساختمان
۱ ۱۳۹۵
ح
ِ فهرست مطالب
عنوان صفحه
۰ ۱
۲-۳ کلیات ۳
۱-۲-۳ دامنه کاربرد ۳
۲-۳ هذف ۴
۳-۲-۳ تعاریف عمومی ۴
۳-۳ اصول اساسی در تأسیسات برق ۱۳
۱-۳-۳ اصول حفاظت ۱۳
۳-۳ طراخی و
۳-۳ انتخاب تجهیزات الکتریکی ۵
۴-۳-۳ نصب و برپایی ۳۶
۵-۳-۳ آزمون‌های اولیه و کنترل ۳۷
۴-۳ بر آورد درخواست نیروی برق (تقاضاء دیماند) ۳۹
۳-۷۳ کلیات 4
۲-۴-۳ برآورد توان کل نصب شده ۳۹
۳-۴-۳ غیر همزمانی مصارف و تخمین ضریب همزمانی ۴
۵-۳ منابع تأمین نیروی برق (سرویس مشترک) ۴۱
۱-۵-۳ کلیات ۴۱
۳
۲-۵-۳ تأسیسات انشعاب پرق فشارضعیف (منشعب از
شبکه‌های عمومی) ۳۲
۳-۵-۳ انشعاب برق فشار متوسط (اختصاصی) ۴۳
۴-۵-۳ اتصال زمین ۵۸
۵-۵-۳ نیروی برق اضطراری (برق اضطراری) ۶
۶-۵-۳ نیروی برق ایمنی ۳
۶-۳ تابلوهای توزیع نیروء تجهیزات, وسایل حفاظت و کنترل ۷۱
۱-۶-۳ کلیات ۷۱
۲-۶-۳ تجهیزات. وسایل حفاظت و کنترل ۷۴
۳ کلیات ۷۹
۲-۷-۳ کابل و <a class="tagref" href="/واژه/%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%84%E2%80%8C%DA%A9%D8%B4%DB%8C">کابل‌کشی</a> ۸۶
۳-۷-۳ سیم کشی ۸۹
۳ تجهیزات سیم کشی ۹۵
۱-۸-۳ کلیات ۹۵
۲-۸-۳ کلیدها ۹۵
۳۳ پریزها ۹۶
۹-۳ تأسیسات جریان ضعیف ۹۹
۱-۹-۳ کلیات ۹۹
۳-۹-۳ سیستم تلفن ۱۳۳
د
۳-۹-۳ سیستم‌های احضارء در بازکن (ارتباط صوتی و یا صوتی --
تصویری) و زنگ اخبار ۱۴
۴-۹-۳۲ سیستم اعلامحریق زان
۵-۹-۳ سیستم صوتی و اعلام خطر ۱۵
۶-۹-۳ سیستم آنتن مرکزی تلویزیون و ماهواره ۱۷
۷-۹-۳ شبکه کامپیوتر ۱۸
۸-۹-۳ سیستم <a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA">مدیریت</a> هوشمند ساختمان (8۸45) ۱۱۵
۹-۹-۳ الزامات سایر سیستم‌های جریان‌ضعیف ۱۱۸
۱۰-۳ محیط‌های عادی و مخصوص 1۱1۹
۱-۱۰۳ کلیات ۱۹۹
۲-۱۰-۴۳ محیط‌های باشرایط عادی (محیط‌های خشک) ۱۳۱
۳-۱۰-۴۳ محیط‌های نمناک - محیط‌های مرطوب ۱۳۲
۴-۱۰-۴۳ حمام‌ها و دوش‌ها در منازل, هتل‌ها و نظایر آن ۱۳۳
۵-۱۰-۴۳ <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AE%D8%B1">استخر</a> ۱۳۹
۶-۱-۳ سونای خشک ۱۳۲
۷-۱۰-۴۳ سونای بخار ۱۳۴
۸-۱۰-۴۳ محیط‌های گرم ۱۳۵
۹-۱۰-۴۳ محیط‌های مخصوص دیگر ۱۳۵
۱۱-۳ محتوای نقشه‌ها ومدارک فنی طرح تأسیسات برقی ۱۳۷
۱-۱۱-۳ کلیات ۱۳۷
پیوست۱- سیستم‌های نیروی برق ۱۳۹
ذ
پ ۱-۱ کلیات ۱۳۹
پ ۲-۱ مشخصه‌های اصلی سیستم ]1 ۱۳۷
پ ۳-۱ سطح مقطع هادی خنثی ۱۵۶
پ ۴-۱ سطح مقطع هادی حفاظتیء حفاظتی - خنثی ۱۹۷
پ ۵-۱ سطح مقطع هادی هم‌پندی اصلی ۵۹
پ ۶-۱ سطح مقطع هادی‌های همبندی اضافی ۱۵۹
پ ۷-۱ هادی اتصال زمین ۱۶۳۰
پ ۸-۱ ترمینال یا شینه اصلی اتصال زمین ۳۱
پ. ۹-۱۷ مقورات اضافی مربوط به:هادی‌های حفاظتی» هم‌بندی‌ها و
اتصال زمین ۱۳۲
پ ۱۰-۱ الکترود زمین ۱۳۲
پیوست ۲- مبانی عمومی سیستم روشنایی داخلی ۱۷۵
پ ۱-۲ کلیات ۱۷۵
پ ۲-۲ استاندارد روشنایی داخلی ۱۷۵
پ ۳-۲ نحوه استفاده ۱۷۵
پ ۴-۲ نکات عمومی قابل توجه در طراحی سیستم روشنایی داخلی ۱۷۶
پ ۵-۲ جدول شدت روشنایی اماکن بر حسب لوکس ۱۷۸
پیوست ۳ - مبانی عمومی استفاده از ضریب همزمانی ۱۸۹
کلیات ۱۸۹
پ ۲-۲ اصول و مبانی عمومی ۱۸۹
پ ۳-۳ حداکثر درخواست نیروی برق (تقاضاء دیماند)تأسیسات برقی ۱۹۰
ر
پ ۵-۳ مدارهای نهایی ۱۹۱
پ ۱-۴ کلیات ۱۹۳
پیوست ۵ - مبانی عمومی بانک خازن شش
پ ۱-۵ کلیات ۳۰۱
پیوست ۶ - درجه حفاظت بدنه لوازم و تجهیزات الکتریکی در
برابر نفوذ رطوبت و اشیاء خارجی ۳۳
پ ۱-۶ کلیات ۳۰۳
پبوست ۷ - حریم شبکه‌های برق ۳۰۹
پ ۲-۷ حریم شبکه برق آ
پیوست ۸- محتوای نقشه‌ها و مدارک فنی طرح تأسیسات
برقی ۳۱۳
پ ۱۸ کلیات ۳
پ ۲-۸ محتوای نقشه‌های طرح تأسیسات برقی ۳۱۳
پ ۳-۸ محتوای مدارک فنی ظطرح تأسیسات برقظ ۱۶
د
پیوست: ٩-واژه انامه فارسی -انگلیسی ۳۹
پیوست ۱۰- مقررات و استانداردهای قابل استفاده ۳۵
ژ
۱-۳ مبانی عمومی
۱-۳ مبانی عمومی
۱-۱-۳ مراجع این مبحث مبتنی بر مقررات و استانداردهای معتبر میباشد. چنانچه در مدت
مقررات» استانداردها و معیارهای مشابه در این مبحث خواهد شد.
۲-۱-۳ لوازم و تجهیزات و دستگاه‌هایی در تأسیسات برقی ساختمانها قابل نصب و استفاده
خواهند بود که طبق مشخصات یک يا چند استاندارد معتبر ساخته شده باشند. استفاده از هر نوع
لوازم و تجهیزات غیراستاندارد اکیداً ممنوع خواهد بود. لازم به ذکر است که منظور از عبارت
سازندگان و يا سازندگان معتبر در این مبحث مقرراتء سازندگانی هستند که تولیدات آن‌ها طبق
استانداردهای معتبر بوده و مورد تأیید موسسات و ادارات ذیصلاح قرار گرفته باشند.
۳-۱-۳ لیست مقررات و استانداردهای قابل استفاده به قرار مندرج در پیوست شماره ۱۰ است.
۴-۱-۳ برای آشنایی با سیستم‌های توزیع نیروه خلاصه‌ای از شرح مقررات ایمنی سیستم‌های
نیرو در پیوست شماره ۱ ارائه شده است. مفاد و مقررات این پیوست باید مانند بقیه موارد این
مبحث مراعات و طبق آن عمل شود.
یا 72-8 (پیوست شماره ۱) خواهد بود.
۲-۴-۱-۳ در همه پا جزئی از ساختمان‌هایی که به غلت کار انجام شده یا به دلایل موجه دیگر,
در آن‌ها از سیستم‌های نوع 17 و 11 (پیوست شماره ۱) یا روثو‌های ایمنی دیگرء مانند <a class="tagref" href="/واژه/%D9%88%D9%84%D8%AA%D8%A7%DA%98">ولتاژ</a> خیلی
پایین حفاظتی با اتصال زمین و محیط‌های با ولتاژ خیلی«ایین ایمنی بدون اتصال زمین و غیره
۱
مبحث سیزدهم
استفاده می‌شود. باید ضمن رعایت کلیات این مقرراث از مقررات و آیین‌نامه‌های معتبر دیگر که در
ردیف ۳-۱-۱۳ در شده است استفاده شود.
۵-۱-۳ در تهیه طرح و اجرای تأسیسات برقی ساختمان‌هاء شدت روشنایی مصنوعی برای هر
شود (پیوست شماره ۳+
۶-۱-۳ در تهیه طرح تأسیسات برقی ساختمانها یکی از شرایط مهم <a class="tagref" href="/واژه/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%E2%80%8C%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C">پیش‌بینی</a> و برآورد هرچه
دقیق‌تر درخواست نیروی برق (تقاضا و یا دیماند) یا حداکثر توان مصرفی آن است.
پیوست شماره
۳ همراه با مفاد بخش ۴-۱۳ و سایر قسمت‌های مقررات» راهنمای مفیدی برای حصول به این
۷-۱-۳ به کارگیری نشانه‌های ترسیمی متعارف و مرسوم در کلیه نقشه‌ها و مدارک الزامی است.
لازم است همکاری نزدیگی بین همه دست‌اندرکاران اعم از طراحان و اجراکنندگان ساختمان و
تأسیسات آن. وجود:داشته. باشه تا تیال <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA">اطلاعات</a> به موقع انجام شود
۹-۱-۳ برای اطلاع از نظرات. مقررات و دستورالعمل‌های مقامات تأمین‌کننده سرویس‌های
ساختمان و تأسیسات زیربنایی نظیر برق» تلفن» آتش‌نشانی و غیره, باید به موقع هماهنگی‌های لازم
با آن مقامات ذیربط انجام شود و تماس و همکاری لازم تا خاتمه کار ادامه یابد. رعایت مقررات هر
کدام از سازمان‌ها و یا شرکت‌های مذکور و خصوصاً رعایت قانون حریم شبکه‌های برق اجباری است
(پیوست شماره ۷+
۱۰-۱-۴۳ کلیه پیوست‌های این مبحت الزامی بوده و رعایت آن‌ها اجباری است.,
۱۱۳۳۹۱۹۳ برای دسترسی يد ترجمه انگلیسی اصطلاحات در«متن مبحث باید بك پیوست شماره ۹
رجوع شود.
۳
۲-۴۳ کلیات
اس و
۲-۳ کلیات
۱-۲-۳ دامنه کاربرد
۱-۱-۳-۳ تأسیسات برقی ساختمان‌های مربوط به کاربری‌های زیرء که از سیستم نیروقی 177
(پیوست شماره ۱) استفاده خواهند گرد. باید با رعایت مفاد این مقررات و سایر مباحث مقررات
ملّی ساختمان و نیز آیین‌نامه‌ها و استانداردهای ذکر شده در ردیف ۲-۱-۱۳ اجرا شوند:
الف) مسکونی
ب( تجاری
ت) درمانی
ث) آموزشی
چ) عمومی
چ صنعتی
خ( نمایشگاه‌های دائمی و موقت: پازک‌های تفریحی: کارگاه‌های ساختمانی
خ) کشاورزی و دامداری
د( هرگونه ساختمانی که مقررات مخصوصی برای تأسیسات برقی آن وضع کشده باشد
ذ) ساختمان‌های ویژه حیاتیء بسیار زیاد حساس و زیاد مهم که نمونه‌های آن‌ها مشخصاً در مبحت
۱ مقررات ملّی ساختمان آمده است.
الف) تأسیسات سیم‌کشی سیستم‌های جریان متناوب با ولتاژٌ تا ۱۰۰۰ ولت موْثُر
ب) تأسیسات سیم‌کشی سیستم‌های جریان متناوب با ولتاژ بیش از ۱۰۰۰ ولت موْثر (به جز
سیم کشی داخلی دستگاه‌ها)» که از سیستم‌های فشار ضعیف تا ۱۰۰۰ ولت تغذیه می‌کنند.
مانند چراغ‌های <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AA%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%87">تخلیه</a> الکتریکی در گازها
۳
مبحث سیزدهم
ولتاژهای ۶۳ کیلوولت و بالاتر فشارقوی نامیده می‌شود.
پ) تأسیسات سیم کشی کلیه سیستم‌های مربوط به لوازم و دستگاه‌هایی که مقررات خاصی برای
آن‌ها وضع نشده باشد:
ت) تأسیسات سیم‌کشی و کابل کشی سیستم‌های جریان ضعیف ثابت وسایل ارتباطی» انتقال علائم
و فرمان و مشابه آن‌ها به استثنای سیم‌کشی‌های داخلی دستگاه‌ها
تبصره: در طراحی و اجرای شبکه فشار متوسط و فشار قوی (شبکه شهری)» آیین‌نامه‌ها,
استانداردها و دستئورالعمل‌های شر کت برق ردیف ۱-۱-۵-۱۳ معتیر و ناف میباشد.
۳-۱-۲-۳ این مقررات موارد زیر را در بر نمی‌گیرد:
الف) تأسیسات صاعقه گیر ساختمانها
پالایشگاه‌های نفت و گاز تأسیسات خاص نظامی و غیره).
۲-۲-۳ هدف
و محتویات آن» آسایش ساکنین و در عین حال ایجاد شرایطی است که در آن تجهیزات و
دستگاه‌های مورد استفاده به نحوی صحیح و رضایتبخش کار کنند:
۳-۲-۳ تعاریف عمومی
در این مقررات اصطلاحاتی با تعاریف زیر ارائه شده‌اند:
۱-۳-۲-۳ انواع سیستم اتصال زمین
اتصال زمین برای حفاظت جان انسان و حیوان, تأمین شرایط کارکرد صحیح تأسیسات برقی و
حفاظت سیستم‌های آن و غیره بکار می‌رود و شامل انواع زیر است:
الف) سیسئم اتصال زمین ایمنی
پ) سیستم اتصال زمین عملیاتی
ت) سیستم اتصال زمین صاعقه گیر
۴
۲-۳ کلیات
۲-۳-۲-۳ تجهیزات الکتر یکی
وسایل» لوازم؛ دستگاه‌ها و مصالحی‌اند که برای تولیدء انتقال, توزیع یا مصرف آنرژی الکتریکی به کار
می‌روند. از حمله مولدهاء دستگاه‌های برقی؛ لوازم تابلویی: وسایل <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%D9%87%E2%80%8C%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C">اندازه‌گیری</a>: <a class="tagref" href="/واژه/%D9%88%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%AD%D9%81%D8%A7%D8%B8%D8%AA%DB%8C">وسایل حفاظتی</a>:
مصالح و لوازم سیستم‌های سیم‌کشی و دستگاه‌های <a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%D8%B5%D8%B1%D9%81%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87">مصرف‌کننده</a> انرژی الکتریکی» لوازم و تجهیزات
سیستم‌های جریان ضعیف و سیستم‌های انتقال اطلاعات داده و غیره.
۳-۳-۲-۳ تاسیسات برقی
مجموعه‌ای است از تجهیزات الگتریگی (ردیف ۲-۳-۲-۱۳) به هم پیوسته برای انجام هدف یا
۴-۳-۲-۳ تجهیزات الکتریکی دستی
تجهیزاتی هستند قابل حمل که در هنگام استفاده عادی در دست گرفته می‌شوند و در آن‌ها موتورء
در صورتی که وجود داشته باشد قسمتی جدا نشدنی از تجهیزات را تشکیل می‌دهد.
۵-۳-۲-۳ تجهیزات الکتریکی نصب ثابت
تجهیزاتی هستند که به نگهدارنده‌هایی محکم شده باشند یا به نحوی دیگر در محل معینی محکم
و ثابت شده باشند.
۶-۳-۲-۳ مدار (مدار الکتریکی در تأسیسات)
مجموعه‌ای از اقلام و لوازم و تجهیزات الکتریکی در یک تأسیسات که از منبع واحدی تغذیه شده و
يد کمک وسایل حفاظتی واحدی در برابر اضافه جریان‌هاء اضافه یا کاهش ولتاژها 9 غیره حفاظظت
شده باشد.
۷-۳-۲-۳ الکترود زمین
یک قطعه یا قسمت هادی يا گروهی متشکل از قطعات هادی که در تمصاس مستقیم و مدفون در
زمین بوده و با آن اتصال الکتریکی برقرار می‌کند.
۸-۳-۲-۳ الکترودهای زمین مستقل
از نظر الکتریکی. الکترود زمین مستقل الکترودهایی هستند که فاصله آن‌ها از همدیگر به قدری
است که در صورت عبور حداکثر جریان از یکی از آن‌هاء پتانسیل (گرادیان ولتاژ) سایر الکترودها به
۵
مبحث سیزدهم
و روط
۹-۳-۲-۳ زمین (جرم کلی زمین)
جرم هادی زمین است که پتانسیل شمه تقاط آن يد طور قراردادی برابر صفر انتخاب می‌شود.
جرم کلی زمین را می‌توان دارای خواص زیر دانست: ۱
الف) آن را مانند شینه‌ای با مقطع بزرگ فرض کرد که مقاومت بین هر دو نقطه آن عملا نزدیک به
ب) وصل شدن به جرم کلی زمین تنها از راه الکترود زمین امکان‌پذیر است.
پ) اتصال الکترود زمین به جرم کلی زمین هميشه همراه با مقاومتی است که همان مقاومت اتصال
به زمین و یا مقاومت الکترود زمین و یا بطور خلاصه مقاومت زمین است.
۱-۳-۲-۳ بدنه هادی (دستگاه‌ها و تجهیزات الکتریگی)
بدنه‌های هادی (فلزی) مربوط به دستگاه‌ها و تجهیزات الگتریکی که می‌توان آن‌ها را لمس نمود و
۱۱-۳-۲۳ قسمت‌های هادی بیگانه و پا بدنه‌های هادی بیگانه
قسمت‌های هادی‌ای است. که جزه تأسیسات الکتریکی نمی‌باشد ولی قادر است پتانسیلی را که
و یا بدنه هادی بیگانه از جمله عبارتند از:
الف) اسکلت فلزی و قسمت‌های فلزی ساختمانها
رادیاتورهایی که متصل به لوله‌های فلزی تأسیسات حرارتی هستند و غیره)
پ) کف‌ها و دیوارهای غیر عایق
۱۳-۳-۲-۳ هادی‌های برق دار
هر سیم یا هادی دیگری که با نیت برقدار شدن آن در بهره‌برداری عادی مورد استفاده قرار
می‌گیرد و شامل هادی خنثی نیز میباشد ولی بطور قراردادی هادی مشترک حفاظتی - خنشی
() را شامل تمی‌شود.
۱۳-۳-۲-۳ هادی خنشی (۳۲)
هادی‌ای است که به نقطه خنثی سیستم نیرو وصل بوده وچل‌توان در انتقال انرژی الکتریکی از آن
استفاده کرده
۶
5۲۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۷۲
۲-۳ کلیات
رس
۱۴-۳-۲۳ هادی حفاظتی (:
87)
هادی حفاظتی (۳17), که برای حفاظت در برابر برق گرفتگی لازم میباشد و هریک از اجزای زیر را
از نظر الکتریکی به هم وصل می‌کند:
الف) بدنه‌های هادی
ب) قرمینال اصلی اتصال زمین
پ) نقطه زمین شده منبع تغذید
۱۵-۳-۲۳ هادی مشترک حفاظتی - خنثی ([81:
7)
هادی‌ای است زمین شده که به صورت اشتراکی هر دو وظیفه هادی‌های حفاظتی (۳) و خنشی
(۸7) را انجام دهد.
۱۶-۳-۲-۳ هادی همبندی برای همولتاژ کردن
هادی حفاظتی‌ای است که همبندی برای همولتاژ کردن را تضمین می‌کند.
۱۷-۳-۲-۳ همبندی برای همولتاژ کردن
برقراری اتصال هادی بین کلیه اجزای فلزی است که پتانسیل بدنه‌های هادی ۳ قسمت‌های هادی
بیگانه مختلف را اساسا به یک سطح ولتاژ می‌آورد.
۱۸-۳-۲-۳ ترمینال با شینه اصلی اتصال زمین
ترمینال یا شینه‌ای است که برای اتصال هادی‌های حفاظتی (۳13), هادی خنشی (7). هادی‌های
حفاظتی- خنثی ([۳۳2)» هادی‌های همبندی اصلی برای همولتاژ کردن؛ هادی‌های همبندی سیستم
اتصال زمین صاعقه‌گیر و سیستم اتصال زمین عملیاتی (در صورت وجود آن‌ها) پیش‌بینی و نصب
۱۹-۳-۲-۲۳ مقاومت کل اتصال زمین (مقاومت کل زمین)
مقاومت بین ترمینال اصلی اتصال زمین و جرم کلی زمین است.
۲۰-۳-۲-۳ جربان مجاز (جریان مجاز حرارتی با جربان اسمی یک هادی)
حداکثر جریانی است که بطور مداوم در شرایط تعیین شده. پهاون اینکه دمای وضعیت تعادل یک
هادی از میزان معینی تجاوز نمایدء می‌تواند از آن عبورکشد.
۷
5۲۱۵9۳۱۵۹۵۷۰۷۲
مبحث سیزدهم
بسج ی سم
در مورد هادی‌ها (سیم یا کابل) جریان اسمی همان جریان مجاز حرارتی است.
۲۱-۳-۲۳ جریان اضافه بار (یک مدار)
اضافه جریانی است که علاوه بر جریان اسمی در مداری برقرار می‌شود که از نظر الکتریکی آسیب
ندیده باشد.
۲۳-۳-۲-۳ جریان <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%84-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87">اتصال کوتاه</a>
سیستم نیرو و هادی حفاظتی که در شرایط عادی دارای اختلاف پتانسیل می‌باشند. ایجاد شود.
۳-۳-۲-۳ اضافه جریان
هرجریانی که بیش از جریان اسمی باشد.
۲۴-۳-۲۳ حربان باقیمانده
این جریان جمع برداری مقادیر لحظه‌ای جریان‌هایی است که از شمه هادی‌های برقدار یسک مدار
معین در یک نقطه از تأسیسات برقی عبور می‌کنده این جریان را گاهی به اشتباه (جریان به زمین و
یا جریان نشت به زمین) نیز خوانده‌اند.
۲۵-۳-۲۳ جریان برق‌گرفنگی
جریانی است‌که از یدن انسان یا خیوان عبور کندرو مشخسه‌های آن به‌نحوی باشد که احتمالاً
موجب برق گرفتگی شود.
۲۶-۳-۲۳ جریان نشتی
جریانی است که بین.مداری که از نظر الکتریکی آسیب ندیده است با زسین با بدنه‌های هادی
این جریان ممکن است دارای موّلفه‌ای خازنی باشد که شامل جریان‌های مربوط به خازن‌هایی است
که به صورت طبیعی در مدار موجود میباشد.
۲۷-۳-۲۳ برق گرفتگی
پدیده‌ای است مربوط به آسیب‌های عضلانی که در نتیجه عبور جریان الکتریکی از بدن انسان یا
حیوان به وجود می‌آید.
۸
۲-۳ کلیات
۲۸-۳-۲۳ تماس مستقیم
تماس اشخاص و حیوانات با هر یک از هادی‌های فاز میباشد.
۲۹-۳-۲-۳ تماس غیر مستقیم
تماس اشخاص و خیوانات با بدنه‌های هادی‌ای است که:در شرایط پروز اتصالی پرقدار شده‌اند.
۳۰-۳-۳۳ فیوز
وسیله‌ای است که اگر شدت جریان آن از مقدار تعیین شده در مدت زمان معین بیشتر شوده از
۳۱-۳-۲۳ کلید حداکننده (ایزولاتور - مجزا کننده)
یک وسیله مکانیکی قطع و وصل است که در حالت قطعء فاصله جدایی لازم را بین کنتاکت‌ها به
وجود می‌آورد.
کلید جداکننده قادر است فقط هنگامی یک مدار را قطع یا وصل کند که جریان‌های قابل اغماض
برقرار شده یا قطع شوند و یا تغییر قابل ملاحظه‌ای بین ولتاژ دو سر هر یک از قطب‌های کلید
جداکننده ایجاد نشود.
همچنین کلید جداکننده می‌تواند جریان‌هایی را در شرایط عادی از مدار عبور دهد و برای زمانی
مشخص جریان‌هایی را در شرایط غیر عادی مانند اتصال کوتاه تحمل کند.
۳- ۳۲-۳-۳۲ کلید جداکننده زیر بار (کلید ایزولاتور زیر بار)
کلیدی است که هر دو خاصیت مربوط به کلیدهای جداکننده و قطع بار را دارا باشد.
۲۳-۳-۳۳ کلید فیوز جداکننده
کلید جداکننده‌ای است که در آن فشنگ فیوز و یا نگهدار (پایه) فیوز همراه با فشنگ فیوز
۳۴-۲-۲۳ کلید فیوز قطع بار
کلید قطع باری است که در آن فشنگ فیوز و یا نگهدار (پایه) فیوز همراه با فشنگ فیوزء
۹
مبحث سیزدهم
سس ی و ی
۳۵-۳-۲-۳ کلید قطع بار
یک وسیله مکانیکی قطع و وصل است که قادر به وصل, عبوردادن و قطع جریان برق مدار در
شرایط عادی میباشد. شرایط عادی ممکن است شامل وضعیتی با اضافه بارهای مشخص باشد و
همینطور برای زمانی مشخص جریان‌هایی را در شرایط غیر غادی مدار مانند اتصالکوتاه تحمل
کند.
۳۶-۳-۲۳ کلید فیوز جداکننده و قطع بار
کلید فیوزی است که هر دو خاصیت مربوط به گلید فیوزهای جداکننده و قطع بار را دار باشد
(کلید فیوز با بدنه نوع بسته و با محفظه جرقه‌گیر).
۳۷-۳-۲۳ کلید خودکار (کلید اتوماتیک)
را وصل یا قطع کند و یا از خود عبور دهد و در شرایط مشخص ولی غیرعادی مدار مانند اتصضال
کوتاه جریان‌هایی را وصل و قطع کند یا به مدتی کوتاه از خود عبور دهد. این نوع کلید مجهز به
وسایلی است که می‌تواند جریان‌های غیرعادی (اضافه بارء اتصال کوتاه) را به طور خودکار قطع کند.
۲۸-۳-۲۳ کلید خودکار (کلید اتوماتیک) محدودکننده جربان اتصال کوتاه
کلید خودکاری است که در برابر عبور جریان‌های بسیار بالاء سریع عمل کرده و در زمانی کوتاهتر از
یک‌چهارم تناوب جریان» قبل از آنکه شدت جریان احتمالی به حداکثر خود برسد. جریان را قطع و
۹-۲-۲-۳ ولتاژ تماس
ولتاژی است که به هنگام بروز خرایی در عایق‌بندی.: بین قسمت‌هایی که همزمان قابل لمسن
می‌باشند. ظاهر شود.
الف) از این اصطلاح فقّط در ارتباط با حفاظت در برابر تماس غیرمستقیم استفاده می‌شود.
قسمت‌ها است. به مقداری قابل ملاحظه تحت تاثیر قرار گیرد.
۴۰-۳-۲-۳ قطعانی که در آن واحد در دسترس‌اند
هادی‌ها یا اجزایی از هادی هستند که همزمان توسط یک شخصل» پا یک حبوان, قابل لمس باشند.
۱۰
۲-۳ کلیات
الف) قسمت‌های برقدار
ب) بدنه‌های هادی
ت) هادی‌های حفاظتی
ث) الگترودهای زمین
۴۱-۳-۲-۳ دسترس
منطقه‌ای است که حدود آن از سطح محل فعالیت یا رفت و آمد عادی افراد بدون هرگونه کمسک
ابزاری. قابل لمس باشد (شکل شماره ۴۱-۳-۲-۱۳).
075 0.75
دید از گنار دید از جلو
دید از بالا
شکل ۴۱-۳-۲-۱۳ طرحواره نمایش منطقه دسترس
۴۲-۳۲-۲-۳ حد گذشت
مقادیر مرزی پارامترهای الکتریکی که عبور از آن‌ها مجاز نمی‌باشد.
یا نزن گت
۱۵
٩5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱۲
سس و و ی
5۲۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۲
۳-۳ اصول اساسی در تأسیسات برق
۱-۳-۳ اصول حفاظت
۱-۱-۳-۳ کلیات
هدف از مقررات ذکر شده در این بخشء تضمین ایمنی افرادء حیوانات و سلامت ساختمانها و
محتویات و تجهیزات آن در مقابل خطرات و خسارات احتمالی ناشی از استفاده عادی از تأسیسات
برقی است.
در تأسیسات پرقی دو عامل عمده خطر به قرار زیر وجود دارد:
الف) جریان‌های برق گرفتگی
ب) دماهای زیاد که ممکن است منجر به ایجاد سوختگی‌ها ,آتش‌سوزی‌ها و دیگر صدمات شود
۲-۱-۳-۳ حفاظت در برابر تماس مستقیم
اشخاصی و حیوانات باید. در مقابل خطرات ناشی از احتمال تماس با قسمت‌های برقدار تأسیسات
برقی حفاظت شوند. این حفاظت ممکن است با یکی از روش‌های زیر تأمین شود:
الف) جلوگیری از عبور جریان از بدن اشخاص يا حیوانات
ب) حفاظت با استفاده از عایق‌بندی قسمت‌های برقدار قابل دسترس
پ) حفاظت با استفاده از حصارکشی يا ایجاد موانع و یا استفاده از محفظه‌ها
ت) حفاظت با استقرار در خارج از محدوده دسترس (ردیف ۴۱-۳-۲-۱۳)
ث) محدود کردن جریانی که ممکن است از بدن عبور کند به میزانی کمتر از جریان برق گرفتگی
ج) استفاده از کلید جریان باقیمانده (1620) به عنوان حفاظت اضافی
چ) استفاده از منابع تغذیه با ولتاژ ایمنی خیلی پایین (۳۳1۷.چ۳1-0, 8711۷) مطابق استاندارد
13636
۱۳
مبحث سیزدهم
۲-۱-۳-۳ حفاظت در برابر تماس غیر مستقیم
اشخاص و حیوانات باید در مقابل خطرات احتمالی ناشی از تماس با بدنه‌های هادی, حفاظت شوند.
این حفاظت ممکن است به یکی از روش‌های زیر تأمین شود:
الف) جلوگیری از عبور جریان اتصالی از بدن اشخاص یا حیوانات
ب) محدود کردن جریان اتصالی که ممکن است از بدن عبور کند به میزان کمتر از جریان
<a class="tagref" href="/واژه/%D8%A8%D8%B1%D9%82%E2%80%8C%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA%DA%AF%DB%8C">برق‌گرفتگی</a>
پ) حفاظت با استفاده از هادی حفاظتی و قطع خودکار مدار تغذیه. به محض بروز نقصی که ممکن
است به عبور جریان از بدن که در تماس با بدنه هادی است. منجر شود. در موقعی که این
جریان مساوی يا بیشتر از جریان برق‌گرفتگی است.
ت) حفاظلت بدون استفاده از هادی حفاظتی و قطع خودکار مدار تغذیه شامل موارد زیر:
- حفاظت با استفاده از تجهیزات کلاس عایق‌بندی آ1 (عایق‌بندی دوبل دارای عایق اولیه و
تانویه)
- حفاظت با استفاده از تجهیزات کلاس عایق‌بندی آ1] (با ولتاژ ایمنی خیلی پایین ۳581۷
۷ 5۳1,۷) مطابق استاندارد 60536 180
- حفاظت با استفاده از همبندی هم‌ولتاژکننده بدون اتصال زمین
- حفاظت با استفاده از محیط‌های عایق
- حفاظت با استفاده از جدایی الکتریکی (<a class="tagref" href="/واژه/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%81%D9%88%D8%B1%D9%85%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%B1">ترانسفورماتور</a> ایزوله. سیستم 7])
۴-۱-۳-۳ حفاظت در برابر هر دو نوع تماس مستقیم و غیرمستقیم
یکی از روش‌هایی که قادر به تأمین ایمنی هم در برایر تماس مستقیم و هم در برابر تماس
غیرمستقیم است. استفاده از ولتاژ خیلی پایین میباشد که در تأسیسات محیط‌های خاص از قبیل
حمامء استخر. سونا و غیره استفاده می‌شود.
این سیستم شامل سه نوع ولشاژ خیلی پایین است که شرح خلاصه شرایط و مدارهای این
سپستم‌ها در جدول شماره ۴-۱-۳-۱۳ ذکر شده است.
صص و ی
۳-۳ اصول اساسی در تأسیسات برق
جدول ۴-۱-۳-۱۳ سیستم‌های ولتاژهای خیلی پایین (831۷, ۳3:1 ۳31۷)
۹1 ترانسفورماتور مجزاکننده ایمن ی منبع ایمن معادل مدارها بدون اتصال به مین می‌باشند: بذنه‌های هادی نباید
آن, مدارهای با جدایی حفاظتی دانسته به زمین اتصال داده شوند.
۳۸1 ترانسفورماتور مجزاگننده ایمن یا منبع ایمن معادل از مدارهای یا اتصال به زمین می‌توان استفاده کرد. پدنه‌های
آنْ, مدارهای با جدایی حفاظتی هادی می‌توانند به زمین وصل باشند.
ی ۳۳ ۱ ۳ از مدارهای با اتصال به زمین می‌توان استفاده کرد. بدنه‌های
ری[ علایه تا امن لیس واین بودن ۲ ۱۳۵ | هادی بای به هادی حفاتی مداراولیه وصل شوند, وضل
نیست. مدارها پدون جدابی حفاظتی می‌باشند. هادی حفاظتی مدارهای ۳۳1.۷ به زمین مجاز میباشد.
ولتاژ خیلی پایین ایمنی ۷7 > مععهاا۵ ۷ 1۳ ۵ات جاگاد5
ولتاژ خیلی پایین حفاظتی ۷7 تج مع‌هاا ۷ 10۳ ۳۵ ع۳۳۵۵۷
ولتاژ خیلی پایین عملیاتی ۷ > ۷۵11۵86 م1 ۳۳۵ هام۳
۵-۱-۳-۳ حفاظت با استفاده از ,8۳:1 و ,۳۳:1
الف) ولتاژ اسمی سیستم نباید از مقادیری که در باند یک استانداره 60449 1۳60 تعیین گردیده
ب) منبع ولتاژ یکی از منابع ذکرشده برای منابع 8381۷ (بدون اتصال زمین) و یا منابع ۳8,۷ (با
تبصره: اگر در منبع تغذیه سیستم‌های مذکور بخش ولشاژٌ بالاتر شامل اتوترانسفورماتور یا
حساب آمده و حفاظت آن باید مانند قسمت با ولتاژ بالا در نظر گرفثه شود.
۶-۱-۳-۳ منابع تغذیه 8۳:1,۷ (بدون اتصال زمین)
در منابع تغذیه 81۷ بدنه‌های هادی و مدارها بدون اتصال به زمین بوده و باید از نظر الکتریکی
نیز از زمین و دیگر سیستم‌ها مجزا باشد. به این دلیل و نیز به منظور کاهش خطرات برق گرفتگی,
این منابع باید طبق استانداردهای معتبر تولید شده و تجهیزات. قطعات مدارهاء لوازم و غیره باید
به نحوی انتخاب و در نظر گرفته شوند که اتصالی و سایر معایب دیگر به خود این منابع محدود
گشته و قطعات هادی دیگر سیستم‌ها را تحت تاثیر قرار ندهند. این منایع شامل شش نوع است که
در سه گروه به قرار زیر تقسیم می‌شوند:
۱-۶-۱-۳-۴۳ گروه اول منابع تغذیه 581.۷ است که تغذیه آربا ولتاژ بالاتر از ولتاژ خروجی این
منبع انجام می‌گیرد. این گروه شامل انواع زیر میباشد:
0 گننن‌‌‌‌و‌ومومومهموهوهمه کت
۱۵
میحث سیزدهم
الف) ترانسفورماتور ایمنی» که دارای سیم‌پیچی‌های مستقل اولیه جهت ولتاژ تغذیه بالاتر و
سیم‌پیچی ثانویه با ولتاژ خروجی خیلی پایین ایمنی )٩1.۷( باشد. این ترانسفورماتور باید
مجهز به پرده فلزی بین سیم‌پیچی اولیه و ثانویه بوده و نیز مطایق استاندارد 61558-2-6 180
تولید شده باشد.,
ب) موتور- ژنراتورء که در آنء موتور با ولتاژ بالاتر تغذیه شده و به عنوان نیروی محرکه ژنراتور با
ولتاژ خروجی خیلی پایین ایمنی (51.
۷)» بکار گرفته می‌شود. عایق‌بندی و درجه ایمنی این
منبع باید معادل ترانسفورماتور ایمنی (بند الف فوق‌الذکر) باشد.
پ) منابغ تغذیه الکترونیکی که دارای حفاظت‌های لازمء قطعات و لوازم استاندارد در مدارهای
داخلی بوده, بطوری‌که در اثر عیوب داخلی مقدار ولتاژ خروجی خیلی پایین ایمنی آن (581۷)
افزایش نیافته و حفاظت در مقابل تماس غیرمستقیم نیز تأمین گردد.
۲-۶-1۱۳۳ گروه: دوم منایع تغذیه 88:۷ است که ولناژ خروجی خیلی پایین اپستی آن مستقل
از هر گونه منبع تغذیه با ولتاژ بالاتر میباشد. این گروه شامل انواغ منابع زیر است:
الف) منابع جریان مانند باتری و یا سلول‌های خورشیدی که بطور مستقل عمل می‌نمایند.
ب) دیزل ژنراتور» که در آن دیزل به عنوان نیروی محرکه ژنراتوری که دارای ولتاژ خروجی خیلی
پایین ایمنی (881۷) بوده, بکار گرفته می‌شود.
۳-۶-۱-۳-۳ گروه سوم منابع تغذیه 811.۷ شامل منابعی است, قابل حمل و سیار ایسن»مانند
ترانسفورماتور ایمتی» موتور-ژنراتور (بندهای الف و ب ردیف ۱-۶-۱-۳-۱۳) و تجهیزاتی که با
الزامات حفاظتی و مشابه با عایق‌بندی دوبل (کلاس عایق‌بندی 11) مطابقت نماید.
۷-۱-۳-۳ منابع تغذیه ,۳1:1 (با اتصال زمین)
منابع تغذیه ۳۳1۷ از نظر ساختار سیستم و آنواعء مشابه منابع تغذیه 51.۷ بوده ولی در شرایطی
مورد استفاده قرار می‌گیرد که احتمال مجزا و جدا بودن الکتریکی این سیستمء» از زمین و دیگر
سیستم‌ها در طول بهره‌برداری قابل تأمین نباشد. در این منابع» مدارهای سیستم و بدنه هادی
تجهیزانی که در آن مورد استفاده قرار می‌گیرندء می‌توانند به زمین متصل شوند.
تبصره: در منابع تغذیه خیلی پایین حفاظتی ۳81.۷ که تغذیه آن با ولتاژ بالاتر از ولتاژ خروجی
خیلی پایین حفاظتی انجام می‌گیرد. حفاظت‌های مناسب و لازم در مدار ولتاژ بالاتر باید در نظر
گرفته شود تا از بروز خطرات تماس غیرمستقیم جلوگیری و چات لازم آن مدار نیزء تأمین گردد.
۱۶
۳-۳ اصول اساسی در تأسیسات برق
۸-۱-۳-۳ الزامات عمومی برای مدارهای :5131 و 8177:۷7
۱-۸-۱-۳-۳ قسمت‌های برقدار مدارهای 51:1,۷ و 80۳:1,۷
قسمت‌های برقدار مدارهای 8۳1۷ و ۳1۷ باید از نظر الکتریکی از سایر مدارها و از یکدیگرء مجزا
۲-۸-۱-۳-۳ هادی‌های مدارهای 1 و آن اه ۱
هادی‌های مدارهای ۷بآن5 و ۳۷ باید از سایر مدارها جدا باشند. اگر انجام این کار به هنگام
اجراء ممکن نباشد. باید یکی از موارد زیر مراعات شود:
الف) مدارهای 881۷ و ۳81۷ علاوه بر عایق‌بندی اصلی از داخل یک غلاف غیرفلزی عبور کنند.
ب) هادی‌های مدارهای با ولتاژهای مختلف به کمک یک جداکننده یا غلاف فلزی زمین شده از هم
جدا شوند.
پ) مدارهای با ولتاژهای مختلف. می‌توانند با استفاده از رشته‌های یک کابل يا به صورت هادی‌های
جمعی از داخل یک مجرا عبور داده شوند به شرطی که هادی‌های 5۳1۷ و ۳۳1۷ به صورت
انفرادی یا دسته جمعی نسبت به بالاترین ولتاژ موجود در مسیره عایق‌بندی شده باشند.
۹-۱-۳-۳ الزامات خاص مدارهای 5۳:1,۷ (بدون اتصال زمین)
۱-۹-۱-۳-۳ قسمت‌های برقدار (مدارهای 81:1,۷)
قسمت‌های برقدار مدارهای 8۳1.۷ نباید به زمین يا به هادی‌های حفاظتی مدارهای دیگر اتصال
داده شوند.
۲-۹-۱-۳-۳ بدنه‌های هادی (مدارهای 611,۷)
بدنه‌های هادی نباید به اجزای زیر اتصال داده شوند:
ب) هادی‌های حفاظتی يا بدنه‌های هادی مدارهای دیگر
پ) بدنه‌های بیگانه. به استثنای مواردی که تجهیزات الکتریکی از نظر ساختاری باید در تماس با
بدنه‌های بیگانه باشند. در این صورت باید اطمینان حاصل شوه که این بدنه‌ها نخواهند توانست
ولتاژهای بیش از ولتاژ موجود در شبکه تأسیسات برقی سیاختمان را به خود بگیرد.
۱۷
رس ی و و و ال
۳-۹-۱-۳-۳ حفاظت در برابر تماس مستقیم (مدارهای 511:
۷)
اگر ولتاژ اسمی از ۲۵ ولت موّئُر در جریان متناوب و پا ۶۰ ولت جریان مستقیم بدون تموج تجاوز
یکی از دو روش زیر تأمین شود:
الف) پیش‌بینی موانع یا با پوششی که درجه حفاظت (1۳) آن حداقل برابر پا 1۳2 باشد.
ب) دارای عایق‌بندی باشد که در برابر ولتاژ آزمونی ۵۰۰ ولت جریان متناوب موئره حداقل یک
دقیقه استقامت کند.
تبصره ۲: رعایت مقررات برای حفاظت در برابر تماس مستقیم در محیط‌های غیرخشک از جمله
(ردیف ۱-۵-۱۰-۱۳).
۱-۱-۳-۳ الزامات خاص مدارهای :۳1:1 (با اتصال زمین)
در مواردی که مدارها دارای اتصال زمین بوده و یا داشتن منابع تغذیه 51,۷ لازم نباشد.ء شرایط
زیر باید برقرار شود:
۱-1۰-1-۳-۳ حفاظت در برابر تماس مستقیم (مدارهای ۳1:1:
۷)
حفاظت در برابر تماس مستقیم باید به یکی از دو روش زیر تأمین شود:
الف) پیش‌بینی موانع یا با پوششی که درجه حفاظت (1۳) آن حداقل برایر با 1۳2 باشد.
ب) دارای عایق‌بندی باشد که در برابر ولتاژ آزمونی ۵۰۰ ولت جریان متناوب موثره یک دقیقه
۲-1۰-۱-۳-۳ عدم لزوم حفاظت در برابر تماس مستقیم (مدارهای 8۳۳:1,۷)
اگر تجهیزات داخل حوزه اثر همبندی برای همولتاژ کردن باشد و ولتاژ اسمی از مقادیر زیر تجاوز
نکند, ایجاد حفاظت در برابر تماس مستقیم با توجه به ردیف ۱-۱۰-۱-۲-۱۳ لازم نخواهد بود:
الف) ۲۵ ولت موْتّر در جریان متناوب يا ۶۰ ولت جریان مستقیم بدون تموجء هنگامی که تجهیزات
به طور معمول فقط در محیط‌های خشک مورد استفاده قرار می‌گیرند و انتظار نمی‌رود سطوح
ب) ۶ ولت موْثر در جریان متناوب یا ۱۵ ولت جریان مستقطم بدون تموج در همه موارد دیگر.
۱۸
۳-۳ اصول اساسی در تأسیسات برق
۱-۱-۳-۳ منایع تغذیه 1۳:1,۷
این سیستم با استفاده از ولتاژ شبگه تأسیسات برقی ساختمان, برای تأمین ولتاژ خیلی پایین
عملیاتی مورد نیاز در شبکه‌های ارتباطات و مخابرات» سیستم‌های کنترل» سپستم‌های ابزاردقیق و
غیره در صورتی مورد استفاده قرار می‌گیرد که رغایت همه مقررات مربوط به 581۷ و ۳۳1۷ لازم
نبوده و یا رعایت نشده باشد. در این سیستم علاوه بر آلزامی نبودن شرط ایمن بودن منبع تغذیه.»
می‌توان از مدارهای با اتصال زمین نیز استفاده نمود. در این منابع وصل بدنه‌های هادی به هادی
حفاظتی مدار اولیه الزامی بوده و نیز وصل هادی حفاظتی مدارهای ۳۳۷ به زمین عملیاتی؛ مجاز
میباشد. علاوه بر موارد مذکور برای اطمینان از عملکرد این منابع نسبت به حفاغلت در برابر
تماس‌های مستقیم و غیرمستقیم موارد زیر نیز باید رعایت شود:
۱-۱۱-۱-۳-۳ حفاظت در برابر تماس مستقیم (مدارهای 131۷)
الف) استفاده از حصارکشی‌ها یا محفظه‌ها برای جلوگیری از تماس مستقیم
ب) استفاده از عایق‌بندی که با حداقل ولتاژ آزمونی مدار اولیه مطابقت داشته باشد.
در مواردی که مدارهای 1۳11.۷ قادر به تحمل این ولتاژ نباشند. عایق‌بندی بدنه‌های در دسترس
تجهیزات در حین نصب باید تقویت شود تا حدی که بتواند در برابر ولتاژ آزمونی ۱۵۰۰ ولت
متناوب موّثر استقامت کند.
۲-۱۱-۱-۳-۳ حفاظت در برابر تماس غیرمستقیم (مدارهای ۳1:
۷)
حفاظت در برابر تماس غیرمستقیم باید با یکی از دو روش زیر انجام شود:
الف) بدنه‌های هادی تجهیزات ۳۳1.۷ به هادی حفاظتی مدار اولیه وصل شود به شرط اینکه یک
وسیله حفاظتی در برابر تماس غیرمستقیم» منبع یا مدار تغذیه را در صورت بروز اتصالی بین
فاز و بدنه قطع کند و ولتاژ تماس نیز از حدود ولتاژ قراردادی بیشتر نشود. این امر مانع وصل
یکی از هادی‌های برقدار ۳1,۷ به هادی حفاظتی مدار اولیه نخواهد شد.
ب) بدنه‌های هادی تجهیزات ۴۳1۷ به هادی همبندی همولتاژ کننده مدار اولیه که زمین نشده
است» وصل شود. از این روش در مواردی استفاده می‌شود که مدار با روش حفاظتی جدایی
تبصره: پریزها و دو شاخه‌های مدارهای ناگ ۳81۹۷ و 31.۷ باید مخصوص هر یک از این
منابع بوده و نباید قابل اتصال و استفاده در مدارهای دیگر باشد.
بپ ی ی
1۱۹
مبحث سیزدهم
۱۳-۱-۳۳ حفاظطت در برابر اثرهای حرارتی در بهره‌برداری عادی
تأسیسات برقی باید طوری طراحی و اجرا شده باشد که برای مواد قابل اشتعال در اثر دماهای زیاد
یا قوس الکتریکی امکان بروز هیچ نوع حریق وجود نداشته باشد. همچنین در موقع بهره‌برداری
عادی از تجهیزات الکتریکی تباید هیچ نوع خطر سوختگی برای اشخاص با حیوانات وجود
داشته باشد.
۱۳-۱-۳۳ حفاظت در برابر اضافه جریان
برقدار به وجود آیندء حفاظت شوند. این حفاظت ممکن است به یکی از روش‌های زیر تأمین شود:
الف) قطع خودکار تغذیه در موقع بروز اضافه جریان قبل از اینکه این اضافه جریان با توجه به مدث
زمان برقراری آن» به مقدار خطرناک پرسد.
ب) محدود کردن حداکثر اضافه جریان با توجه به مدت زمان برقراری آن به میزانی که بی‌خطر
۱۳-۱-۳۳ حفاظت در برابر جریان‌های اتصالی
هادی‌ها به جز هادی‌های برقدار و همه قطعات دیگری که برای هدایت جریان‌های اتصالی
پیش‌بینی شده‌اند باید بتوانند این جریان‌ها را بدون ایجاد دماهای زیاد هدایت کنند.
قبصره ۱: لازم است به جریان‌های اتصال زمین و جریان‌های نشتی توجه خاصی مبذول شود.
تبصره ۲: هادی‌های برقدار در برابر هر نوع جریان اتصالی» از جمله جریان اتصالی که در اثر نقصی
به وجود آمده باشد.ء باید محفوظ بماند (مشابه با ردیف ۱۳-۱-۳-۱۳).
۱۵-۱-۳۳ حفاظت اشخاص و حیوانات در برابر اضافه ولتاژ
۱-۱۵-۱-۳-۳ اشخاص و حیوانات و همچنین وسایل. لوازم و ساختمانها باید در برابر هر نوع
صدمات و اثر مضری که ممکن است در نتیجه بروز اتصالی بین مدارهای با ولتاژهای مختلف ایجاد
۲-۱۵-۱-۳-۳ اشخاص و حیوانات و همچنین وسایل» لوازم و ساختمانها باید در برابر صدمات و
خسارات ناشی از ولتاژهای زیاد که ممکن است در اثر عوامل دیگری مانند صاعقه یا قطع و وصل
مدارها به وجود آیندء محافظت شوند (ردیف ۳۱۶-۱-۳-۱۳.
۳۰
٩5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱۲
ی ری
۳-۳ اصول اساسی در تأسیسات برق
۱۶-۱-۳۳ حفاظت تأسیسات و تجهیزات در برابر اضافه ولتاژ
اضافه ولتاژ گَذرا در تاسیسات برق» از جمله در پست‌های برق: تأسیسات برق فشارضعیف و
دستگاه‌هاء اجزاء شبکه تأسیسات برق آسیب رسانده و در مواردی نیز ممکن است برای افراد خطر
آفرین باشد. برای این منظور لازم است حفاظت‌ها و تمهیدات ایمنی در تأسیسات برقی به قرار زیر
۱-۱۶-۱۳۴۳ حفاظت در برابر اضافه ولتاژ در پُست‌های برق
برای جلوگیری از اضافه ولتاژ در شبکه برق فشارضعیف به دلیل بروز اتصال زمین در تجهیزات
شبکه برق فشار متوسط و اثر آن در شبکه برق فشار ضعیف. موارد زیر باید رعایت شود:
الف) الکترود اتصال زمین قسمت برق فشار متوسط از الکترود اتصال زمین قسمت برق فشار ضعیف
(متصل به نقطه خنثی ترانسفورماتور) مجزا و مستقل از هم اجرا گردد. که دراین صورت
<a class="tagref" href="/واژه/%D9%BE%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D9%82">پست برق</a> دارای دو الکترود زمین مستقل خواهد بود (ردیف پ۶-۱۰-۱).
ترمینال یا شینه اصلی زمین مخضوص خود وصل شوند.
تبصره ۲: پیش‌بینی و اجرای الکترودهای اتصال زمین مجزا و مستقل در پُست برقء برای قسمت
فراهم نشود و الکترودها در حوزه ولتاژ هم قرار گیرند و یا بدلایل وجود اجسام فلزی مدفون در
محل. ایجاد دو الکترود اتصال زمین مستقل امکان‌پذیر نباشد. آیجاد الکشرود مشترک برای
سیستم‌های اتصال زمین برق فشار متوسط و برق فشار ضعیف الزامی می‌گردد. در اینصورت
برق فشار ضعیف, نباید از یک اهم تجاوز کند.
تبصره: در صورتی که امکان دستیابی به مقاومت یک اهم در الکترود اتصال زمین مشترک
امگان‌پذیر نباشد. کلیدهای حفاظتی اتوماتیک تابلوهای فشار متوسط در پُست برق در زمان
مناسب جریان اتصالی در شبکه فشار متوسط را باید قطع کند (ردیف پ ۹-۶-۱۰-۱)
۲-۱۶-۱-۳-۳ حفاظت در برابر اضافه ولتاژ در تأسیسات برق فشار ضعیف
برای حفاظت در مقابل اضافه ولتاژ در تأسیسات برق فشار ضعیف موارد زیر باید رعایت گردد:
۳۱
مبحث سیزدهم
سس ی اس و و
الف) برای جلوگیری از اضافه ولتاژ در هادی خنثی در صورت بروز اتصال بین هادی فاز و هادی
خنثی. تجهیزات حفاظتی در مقابل اضافه ولتاژ باید در مدار پیش‌بینی گردد.
ب) قطع هادی خنثی باعث مواج‌شدن ولتاز بین فازها و هادی خنشی شده و موجب شکست
عایق‌بندی و در نتیجه سوختن لوازم و تجهیزات الکتریکی می‌شود. برای این منظور باید
تمهیدات لازم برای پیشگیری از قطع هادی خنثی پیش‌بینی گردد.
تبصره ۱: مسیر مجاری عبور و شرایط اجرایی مدارهای برق فشار ضعیف باید طوری در نظر گرفته
شود که از احتمال اتصال تصادفی هادی فاز به سیستم اتصال زمین شبکه کامپیوتر و سیستم‌های
فنآوری اطلاعات (17) که باعث بروز تغییرات شدید ولتاژ در آن شبکه‌ها می‌گردد. جلوگیری شود.
تبصره ۳: برای حفاظت مصارف برقی سه فاز مونوری و یا سایر مصارف برقی دیگر که قطع فاز و
جابجایی فاز به آن‌ها آسیب می‌رساند. بایستی از رله کنترل فاز و یا هر مکانیسم مشابه دیگری
استفاده گردد.
۳-۱۶-۱-۳-۳ حفاظت در برابر اضافه ولتاژ ناشی از اثرات صاعقه
تجهیزات, دستگاه‌ها و سیستم‌های مختلف تأسیسات برقی از جمله دستگاه‌های الکترونیکی حساس
و گران قیمت, شبکه‌های کامپیوتری و سیستم‌های فنآوری اطلاعات (7]) که امروزه در
ساختمان‌های بزرگ و یا خاص بصورث گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرند. باید در مقابل اضافه
ولتاژ ناشی از اثرات صاعقه حفاظت گردند. این تجهیزات حفاظتی اصطلاحاً برقگیر حفاظتی نامیده
می‌شوند که برای محدود کردن اثرات اضافه ولتاژ ناشی از صاعقه روی تأسیسات برق از جمله شبکه
توزیع نیروء در تابلو ورودی برق اصلی پُست برق ساختمان و یا سایر تابلوهای برق مورد استفاده
قرار می‌گیرند و دارای الزاماتی به قُرار زیر می‌باشند:
الف) تجهیزات برقگیر حفاظتی در صورت نیازء در اولین <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D9%84%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D9%82">تابلو برق</a> در نقطه ورودی و محل تحویل
نیروی برق به ساختمان (سرویس مشترک) و یا در اولین تابلوی برق فشار ضعیف (تابلوی
اصلی) در سیستم توزیع نیرو در نظر گرفته می‌شود.
ب) اضافه ولتاژ ناشی از صاعقه به بعضی از دستگاه‌های الکترونیکی حساس و گران قیمت و با
مشابه آن‌ها: آسیب رسانده و کار کرد آن‌ها را مختل می‌نماید. تابلوهای تغذیه‌کننده دستگاه‌های
فوق باید علاوه بر دارا بودن سایر حفاظت‌های لازم دیگرء تجهیزات برقگیر حفاظتی مخصوص
به خود را نیز داشته باشد (شکل شماره ۲-۱۶-۱-۳-۱۳).
پ) تجهیزات برقگیر حفاظتی در هر تابلوی برق باید با یک برچسب مخصوص و دائمسی مشخص
شده باشد.
ت) تجهیزات برقگیر حفاظتی بر اساس سطح و یا تراز ولتاژچفاظت. جریان تخلیه الکتریکی,
جریان حداکثر و یا جریان ضربه و سایر مشخصات دیگر آن‌ها انتخاب می‌گردند.
۳۲
5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱
۳-۳ اصول اساسی در تأسیسات برق
بان نس سس اسر اس اس ۳
حفاظتی از ۲/۵ کیلوولت بیشتر نمی‌باشد.
ث) تجهیزات برقگیر حفاظتی در <a class="tagref" href="/واژه/%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D8%AA%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%B9">شبکه توزیع</a> سیستم‌های نیرو باید در نقاط مشخص و مطابق
شکل‌های شماره (۱:۳-۱۶-۱-۳-۱۳ تا ۴:۴۳-۱۶-۱-۳-۱۳) نصب شوند.
توضیحات علائم شکل ۳-۱۶-۱-۳-۱۳ به قرار زیر است:
0 وسیله حفاظتی (فیوز) برقگیر حفاظتی
5۳ برقگیر حفاظتی
|۴۸ دستگاه و یا تجهیزاتی که در مقابل اضافه ولتاژ حفاظت می‌شود.
تا اتصال زمین حفاظتی
شکل ۳-۱۶-۱-۳-۱۳ طرحواره نصب وسیله حفاظتی و برقگیر حفاظتی در تابلو برق تغذیه‌کننده
دستگاه و با تجهیزات
۴-۱۶-۱-۳-۳ محل قرارگیری وسیله حفاظتی و برقگیر حفاظتی
محل قرارگیری وسیله حفاظتی و برقگیر حفاظتی در سیستم‌های نیروی 114187 و 11 در
شکل‌های شماره ۱۴۱۶-۱۳-۱۳ را ۳۴-۱۶-۱۳۱۳( نمایش داده شده است.
توضیحاتعلائم شکل‌های ۱۶۴-۱۶-۱-۴-۱۳ ۵۰ ۴۴-۱۶-۳۱۴۳ به قرار زیر است:
3 ترمینال یا شینه اقصال زمین اصلی 4 برقگیر حفاظتی
5 اتصال هادی حفاظتی به برقگیر حفاظتی با گزینه‌های 58 و یا 5 6: تجهیپزاتی که باید محافظت شود
7 کلید حفاظتی جریان باقیمانده 1 وسیله حفاظتی اصلی تابلو
۸ الکترود اتصال زمین تأسیسات ۷ 52 وسیله حفاظتی برقگیر حفاظتی
وغا: الکترود اتصال زمین سیستم نیرو (به توصیه سازنده برقگیر حفاظتی)
فازها < 3آ,2آ, ارآ هادی خنثی.ظ 1 هادی حفاظتی - ۳۳
۳۳
5۳۱۱۵9۳۱۵۹۱.۱۲۳
مبحث سبزدهم
13
اصس ک ص و
نت کب وی > وی اهر
فا لا سس ۳
اعططل نس ی
3 7
[ 1 5 5 5 155 5 5 5 * که ۱۲
۱۱۷۱ ان
ال ا0ا5
اه
3
۸ ۳
شکل ۱:۴-۱۶-۱-۳-۱۳ طرحواره نصب برقگیر حفاظتی در شبکه توزیع سیستم
71
زا 1 کت
تک مر
#جح ال لب
مج ان
#(ا ها | ما 7
۱ 7
۱۱۱۳ ۱۱۱ات
5
ا
6 38
اس سس سک
3
۸ ۳
شکل ۲:۴-1۶-۱-۳-۱۳ طرحواره نصب برقگیر حفاظتی در شبکه توزیع سیستم نیروی 77 با
قرارگیری برقگیر حفاظتی در طرف تغذیه بار و بعد از گلید حفاظتی جربان باقیمانده (8۴)
۳۴
٩5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱۲
۳-۳ اصول اساسی در تأسیسات بوق
۳-۳ اصول اساسی در تاسیساد بق ی
ور موی رو ۳۹۸۹
ات
7 یلا2
3
[ سا 0
6 5۵ 413
وود
3
2 2
شکل ۳:۴-۱۶-۱-۳-۱۳ طرحواره نصب برقگیر حفاظتی در شبکه توزیع سیستم نیروی 17 با
قرارگیری برقگیر حفاظتی قبل از کلید حفاظتی جربان باقیمانده (11۳1)
7۳71
7 اک گت اس
سم رو راشای
0 9 ۵ 7
/[
۱۱۱ات
50 باز یا امپدانس
1 52
6 ۱
1
3
۸ ۸
شکل ۴:۴-۱۶۸-۱-۳-۳ طرخواره نصب برقگیر حفاظتی در شبکه توزیع سیستم نیروی 17
۳۵
٩5۲۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱۲
مبحث سیردهم
وگ
تبصره1: در دیاگرام‌های شکل‌های شماره (۱:۴-۱۶-۱-۳-۱۳ تا ۴:۴-۱۶-۱-۳-۱۳) تجهیزاتی که
باید توسط برقگیر حفاظتی محافظت شوند بطور شماتیک بصورت یک فاز نشان داده شده‌اند.
تبصره۲: محل نصب برقگیر حفاظتی در دیاگرام‌های شکل‌های شماره (۱:۴-۱۶-۱-۳-۱۳ تا
۴:۴-۱۶-۱-۳-۳) در تابلوی برق اصلی فشار ضعیف میباشد.
تبصره ۳: برقگیر حفاظتی بر اساس نیاز و کاربری» در سه سطح ولتاژ تولید و ساخته می‌شوند.
تبصره۴: تر کیب برقگیرهای حفاظتی 42 نمایش داده شده در شکل شماره ۳:۴-۱۶-۱-۳-۱۳ با
برقگیر حفاظتی, 4 حفاظت لازم در مقابل اضافه ولتاژ را در سطح دو تقسیم‌یندی ولشاژ (تبصره»)
انجام می‌دهد.
۱۷-۱-۳۳ حفاظت در مقابل پابین بودن ولتاژ
وسایل و لوازم الکتریکی که ممکن است در اثر کاهش احتمالی ولتاژ دچار آسیب‌دیدگی و خسارت
شوند.ء باید در مقابل کاهش ولتاژ حفاظت شوند.
۱۸-۱-۳-۳ حفاظت در برابر تداخل امواج الکترومغناطیسی
اگر تأسیسات برقی و اجزاء آن در معرض امواج شدید الکترومغناطیسی قرار بگیرند. باید در مقابل
اثرات تداخل آمواج مذکور حفاظت شوند.
تداخل بیش از حد امواج الکترومغناطیسی باعث اختلال در کارکرد تجهیزات مورد استفاده در
ً تأسیسات برق بخصوص تجهیزات الکترونیکی شده و به قطعات الکترونیکی نیز آسیب می‌رساند.
2 .. این پدیده ممکن است بر اثر وقوع صاعقهء قطع و وصل کلیدهای با آمپر بالا بخصوص در تابلوهای
5 اصلی و همه اصلی, اتصال کوتاه در شبکه توزیع نیروء <a class="tagref" href="/واژه/%D8%B1%D8%A7%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C">راه‌اندازی</a> موتورهای با توان بالا و سایر
5 پدیده‌هایی‌اگه تداخل امواج و در نتیجه اضافه ولتاژ را در تأسیسات برق باعث می‌شوند» پوجود آید.
تبصره ۱: وجود سیر مشترک بیش از حد مجاز در کابل‌کشی و یا سیم‌کشی شبکه توزیع نیرو با
شبکه کامپیوتر و فنآوری اطلاعات (1]) و شبکه مخابرات و یا وجود هر گونه حلقه (لوپ) فلزی
بزرگ در ساختمان در ظاهر شدن پدیده تداخل امواج الکترومغناطیسی موْثر میباشد.
تبصره ۲: در طراحی تأسیسات برقی ساختمان‌های ویژه حیاتی و بسیار زیاه حساس, به منظور
اجتناب از تداخل بیش از حد امواج الکترومغناطیسی الزامات استاندارد 61000 1320 رعایت گردد.
همچنین استفاده از تمهیدات لازم جهت حفاظت سامانه‌های حساس الکتریکی و الکترونیکی در
۲۶
۳-۳ اصول اساسی در تأُسیسات برق
۳ سول سای ی و
مقابل تهدیدات بمب‌های الکترومغناطیسی در این ساختمانها توصیه می‌گردد (مبحث ۲۱ مقررات
ملّی ساختمان).
۱-۱۸-۱-۳-۳ کاهش اثرات ناشی از تداخل امواج الکترومغناطیسی
برای کاهش آثرات. ناشی از تداخل امواج الکترومغناطیسی تمهیدات و موارد زیر باید در نظر گرفته
الف) پیش‌بینی برقگیر حفاظتی در تأسیسات برقی (ردیف ۳-۱۶-۱-۳-۱۳).
ب) تأمین فاصله مناسب بین هادی نزولی (پایین‌رو) سیستم صاعقه‌گیر با کابل‌های شبکه توزیع
تبصره: هادی نزولی در سیستم صاعقه گیرء غبارت از هادیی است که صاعقه‌گیر را از طریق جعبه
رسیدگی و <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A2%D8%B2%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4">آزمایش</a> به الکترود اتصال زمین صاعقه‌گیر متصل می‌نماید (شکل شماره پ۴-۸-۲-۱).
پ( در ساختمان‌هایی که شبکه کامپیوتر ( فنآوری اطلاعغات (17) بطور گسترده مورد استفاده قرار
می گیرد. سیستم نیرو باید از نوع 117-8 بوده و استفاده از سیستم نیروی 187-۳ در اینگونه
ت) اگر تأسیسات برقی ساختمانی دارای سیستم نیروی 737-2 بوده و شبکه کامپیوتر و فنآوری
اطلاعات (17) بنا به ضرورت. بصورت گسترده در آن مورد استفاده قرار بگیرد. سیستم نیروی
73-۳ باید اصلاح و به نوع 171-8 تبدیل گردد.
ث) الکثرود اتصال زمین حفاظتی, الکترود اتصال زمین عملیاتی و الکترود اتصال زمین سیستم
صاعقه‌گیر باید به یک ترمینال یا شینه اصلی اتصال زمین وصل و در آن همبندی گردند.
استفاده از الکترودهای اتصال زمین مجزا از هم برای هر یک از سیستم‌های فوقء بدون
همبندی کردن آن‌ها مجاز نمی‌باشد (شکل شماره پ ۳-۸-۲-۱
ج) هادی‌های همبندی برای همولتاژ کردن هادی اتصال زمین حفاظتی و عملیاتی هر کدام باید
بصورت مستقل و مجزا از هم به ترمینال یا شینه اصلی اتصال زمین وصل گردند تا در صورت
قطع یک هادیء هادی‌های دیگر وصل باقی بماند.
تبصره: هادی اتصال زمین صاعقه‌گیر نیز از طریق هادی همبندی مربوط به خود به ترمینال یا
شینه اصلی اتصال زمین وصل می‌گردد (شکل شماره پ ۳-۸-۳-۱).
چ) چنانچه سازندگان برای تأمین شرایط و کارکرد مناسب دستگاه‌ها و تجهیزات الکترونیکی,
استفاده از سیستم اتصال زمین عملیاتی را توصیه کرده باشند. هر یک از این دستگاه‌ها و
تجهیزات باید از طریق یک هادی مجزا به ترمینال سیستم اتصال زمین عملیاتی وصل گردند.
۳۷
مبحث سیزدهم
ح) در صورت استفاده از کابل‌های با زوج بهم تابیده و یا کابل‌های با حفاظ فلزی (شیلد) بسرای
شبکه کامپیوتر و فنآوری اطلاعات 177 حفاظ فلزی کابل‌های ضوق نهایتاً باید به ترمینال
سیستم اتصال زمین عملیاتی وصل گردد.
خ) کابل‌های شبکه توزیع نیرو (کابل کشی و يا سیم‌کشی نیرو) با کابل‌های سیگنال, شبکه کامپیوتر
و فنآوری اطلاعات (17) بدون حفاظ فلزی (شیلد)؛ در طول مسیر مشترک کمتر از ۲۵متر
احتیاج به جداسازی ندارند (شکل شماره ۱:۱-۱۸-۱-۳-۱۳) و اگر طول مسیر مشترک بیش از
۵متر باشده به غیر از طول مسیر ۱۵متر آخرء در بقیه مسیر باید از طریق جداکننده فلزی
جداسازی شوند (برای جلوگیری از القاء و یا ایجاد لوپ‌های القائی .- شکل شماره 1۱۸-۱-۳-۱۳
۳:۱
د) در آرایش و اجرای مسیرهای مشترک کابل‌های شبکه توزیع نیروء کابل‌های سیگنال, شبکه
کامپیوتر و فنآوری اطلاعات (1]) باید موارد منعکس در شکل شماره ۳:۱-۱۸-۱-۳-۱۲
رعایت گردد.
۵) در سینی‌ها و نردبان‌های فلزی کابل‌های شبکه کامپیوتر و فنآوری اطلاعات (17) ضمن تأٌمین
تداوم هدایت الکتریکی سینی‌ها و نردبان‌ها در کل مسیرء ابتدا و انتهای آن‌ها نیز باید به ترمینال
با شینه سیستم اتصال زمین وصل گردند.
ر) فاصله کابل‌های شبکه کامپیوتر بدون حفاظ فلزی (شیلد) از چراغ‌های فلورسنت» بخار جیوه
بخار سدیم» مثال هالید (لامپ‌های تخلیه در گاز) باید حداقل ۱۳سانتی‌متر در نظر گرفته شود.
ز) در صورت استفاده از سیستم ترانگینگ به عنوان مجرای عبور مشترک کابل‌های سیستم‌های
فوق‌الذ کر تعداد محفظه‌های سیستم ترانکینگ پاید بر اساس نوغ و تعداد سیستم‌هاء کابل آن‌ها
و تعداد رشته کابلها که در داخل محفظه‌ها قرار می‌گیرندء تعیین گردد.
ز) در صورت استفاده از ترانکینگ غیرفلزی باید به موضوع تداخل امواج الکترومغناطیسی و نیز نوع
و ساختار کابل‌های شبکه کامپیوترء تلفن و غیره توجه شده و چنانچه طول مسیر مشترک برابر و
یا بیشتر از ۳۵ متر باشد. کابلها باید از نوع شیلددار و یا فویل‌دار با توجه به تیاز انتخاب شوند.
تبصره ۱: برای اجرای انشعابات قطعات ارتباطیء جعبه کفی و ترانکینگ باید از تولیدات استاندارد
استفاده شود.
تبصره ۲: عموماً جهت کابل کشی پریزهای نرق (نرمال؛ اضطراری و برق بدون وقفه)» کامپیوتره
تلفن و غیره در فضاهای اداری باز و غیره از سیستم ترانکینگ کفی و یا دیواری نوع فلزی ویا
۳۸
۳-۳ اصول اساسی در تأسیسات برق
و و رو
پریژهای گامپیوتر و یا
کامپیوة اطلاعات ۲۲
۳ | در کمتر و یا هساوی طول مسیر ۳۵ متر نیا به جداسازی نیست سره
ی ای فد و متیر ور سرد ای رتست مس وی و تابلو برق
تغذیه سیستم
و شبکه ویا
گابل برق(نیرو) سح ۷
کابل کامپیوتر و یا تکنولوژی اطلاعات ۲[ ۱:۹۸
شکل ۱:۱-۱۸-۱-۳-۱۳ طرحواره مسیر مشترک کابل برق و کابل کامپیوتر یا فناوری اطلاعات 11
برای طول مسیر کمتر یا مساوی ۵ امتر
رک شبکه
11 کامپیوتو یا
/ ۱ تکنولوژی
/ اطلاعات
پریزهای یی چوک
نرق و 7 ۲ و تابلو
: 1 تفذ
3 ی : + ۳1
نیاز یه جداسازی ا تاسیسات
نیست. . : در هسیر بیش از ۲۰ متر فیاز به جداسازی میباشد
کابل برق ( ثیرو ) شون
شکل ۲:۱-۱۸-1-۳-۱۳ طرحواره مسیر مجزا و مشترک کابل برق و کابل کامپیوتر یا فناوری
اطلاعات ]11 برای طول مسیر بیش از ۲۵متر
۳۹
مبحث سیزذهم
سم ی و
رگ سینی های کابل
منیلی مغر اسیستبهای ۳ از قبیل اعلام حریق و غیره ِ
فرمی تاسیسات ۳ کابل شبکه کامپیوتر و پا تکتولوزی ق مهن
تست سای سس یا اطلاعات () یت شم
درپوش فلزی سینی ۹ ِا مدارهای حساس از قبیل مدارهای 2 روش غلط >
سینی کابل شبکه کامپیوتر و پا ٩[ ۱۱ اندازه گیری و ایزاردقیق اجرای درهم کابلها در سینی قلزی
تکنولوژی اطلاعاث (آ ]| _ |
طرحواره توصپه ای کابل کشی سیستم های مختلف در رک کابل <روش صعیع >
با استفاده از سیتی های فلزی با و یا بدون درپوش فلزی تفکیک کابلها در سینی های فلزی برای سیستم های مختلف
شکل ۳:۱-۱۸-۱-۳۲-۱۳ طرحواره جداسازی کابل‌های سیستم‌های مختلف و سینی‌های مربوطه در
تأسیسات برقی
تبصره: فاصله عمودی سینی‌های کابل در رک سینی‌ها از همدیگر در شکل شماره ۱۸-۱-۳-۱۳-
۱۹-۱-۳۳ حفاظت در برابر قطع هادی نول در شبکه توزیع برق شهری
در خصوص حفاظت تأسیسات برق به هنگام قطع نول در شبکه توزیع برق شهری و نیز برای
جلوگیری از برق‌گرفتگی و غیره باید تمهیدات لازم. پیش‌بینی گردد.
۲-۱-۳-۳ حفاظت در برابر قطع انشعاب برق اصلی
برای تأسیسات برقی مربوط به سیستم‌های اضطراری و ایمنی در ساختمانها و همچنین موارد
دیگری که قطع برق موجب بروز خسارات در بهره‌برداری از آن‌ها می‌گردد. باید تمهیدات لازم»
پیش‌بینی شود (ردیف ۴-۲-۳-۱۳).
۳۰
۳-۳ اصول اساسی در تأسیسات برق
۲۱-۱-۳۳ حفاظت در برابر حرقه‌های شدید
در تأسیسات برقی برای حفاظت در مقابل احتمال وقوع جرقه‌های شدید که موجب صدمات و
آسیب به چشم و جسم انسان می‌گردد. باید تمهیدات لازم» پیش‌بینی شود.
۲-۳-۳ طراحی
۱-۲-۳-۳ کلیات
در طراحی تأسیسات برقی باید به نکته‌های زیر توچه کرد:
الف) حفاظت اشخاص» حیوانات. لوازمء وسایل و ساختمانها طبق مقررات ردیف ۱-۳-۱۳ تأمین
شود.
ب) کارکرد صحیح تأسیسات برقیء مناسب با نوع استفاده‌ای که برای آن در نظر گرفته شده است
تضمین شود. اطلاعات اولیه‌ای که برای طراحی لازم است: در ردیف‌های ۲-۲-۳-۱۳ تا
۵-۲-۳-۳ و شرایطی که طرح باید با آن‌ها مطابقت داشته باشد در ردیف‌های ۶-۲-۳-۱۳ تا
۱۲-۳-۳-۳ ذکر شده است.
تبصره: در طراحی تأسیسات برقی موارد مرتبط در سایر مباحث مقررات ملّی ساختمان نیز باید
رعایت گردد.
۲-۲-۳-۳ مشخصه‌های منبع با منابع تغذیه
1-۲-۲-۳-۳ انواع جریان
انواع جریان شامل جریان متناوب» جریان مستقیم و یا مجموعه‌ای از هر دو می باشد.
۲-۲-۲-۳ انواع و تعداد هادی‌ها
برای جریان متناوب نوع و تعداد هادی‌ها بشرح زیر است:
الف) هادی یا هادی‌های فاز
ب) هادی خنثی
پ) هادی حفاظتی
ت) هادی حفاظتی - خنثی
برای جریان مستقیم نیز هادی های معادل هادی فوق الذکر در نظر گرفته شود.
۳- ۳-۲-۲-۳ مقادیر و حد گذشت‌ها
مقادیر و حدگذشت‌ها شامل موارد زیر میباشد:
الف) ولتاژ و حد گذشت‌های آن
ص ب ی ی
سس ی
پ) حداکثر مجاز شدت جریان
ت) شدت جریان احتمالی اتصال کوتاه
۴-۲-۲-۳-۳ تدابیر حفاظتی
شامل تدابیر حفاظتی موجود در سیستم» نظیر هادی خنثای زمین شده یا سیم وسط زمین شده.»
۵-۲-۲-۳-۳ مقررات مخصوص
شامل مقررات مخصوص شرکت‌های تولید و توزیع‌کننده نیروی برق (شرکت برق)» میباشد.
۳-۲-۳-۳ عوامل تعیین کننده برای درخواست نیروی برق
سیستم‌های برودتی و حرارتی» مصارف سیستم‌های جریان ضعیف و غیره باید با توجه به شرایط زیر
تعیین گردد:
الف) نقاط استقرار مصرف کننده‌ها
ب) بارٍ پیش‌بینی شده برای هر کدام از مدارها
پ) هر نوع شرایط اختصاصی
ت) ضرایب همزمانی
۴-۲-۳-۳ منابع تغذیه اضطراری
در تعیین منابع تغذیه اضطراری باید موارد زیر در نظر گرفته شود:
ب) مدارهایی که لازم است از منبع اضطراری تغذیه شوند.
تبصره: در سیستم جریان برق متناوب» منابع تغذیه برق بدون وقفه, مولد نیروی برق اضطراری و
در سیستم جریان برق مستقیمء باتری و دستگاه شارژ آن جزء منابع تغذیه اضطراری محسوب
۵-۲-۳-۳ شرایط محیط
هر یک از موارد و شرایط محیطی زیر و یا چند مورد از آن‌ها که در طراحی, اجرا و کارکرد
تأسیسات‌برقی تاثیرگذار باشند» باید مدنظر قرار گرفته و الزاما مربوط به آن محیط در نظر گرفته
شود:
سر سح ی
۳۳
الف) حداکثر و حداقل دمای محیط
ب) ارتفاع از سطح دریا
پ) رطوبت محپط
ت) محیط آلوده به گرد و غبار
ث) محیط نمناک و پا با احتمال پاشش آب و یا مستغرق در آب
ج) محیط با عوارض خورندگی
چ) محیط قابل انفجار و پا اشتعال
ح) محیط با عوارض بار الکترواستاتیک
خ) محیط در معرض امواج شدید الکترومغناطیسی
د) محیط در معرض صاعقه
ذ) محیط در معرض تابش مستقیم آفتاب
ر) محیط در معرض بادهای شدید
۶-۲-۳-۳ سطح مقطع هادی‌ها
سطح مقطع هادی‌ها باید باتوجه به عوامل زیر تعیین شود:
الف) نوع مصرف
ب) جریان مجاز هادی
پ) شرایط محیط نصب هادی (ردیف ۵-۲-۳-۱۳)
ت) شرایط نصب هادی‌ها
ث) حداگثر دمای مجاز هادی
ج) اثر هارمونیک‌ها روی هادی
چ) افت ولتاژ مجاز هادی
ح) تنش‌های الکترومکانیکی که ممکن است در اثر اتصال کوتاه درآن‌ها به وجود آید
خ) تنش‌های مکانیکی دیگری که ممکن است در هادی‌ها ایجاد شود
د) حداکثر مقاومت ظاهری, با توجه به عملکرد وسیله حفاظتی در برابر حداقل جریان اتصال کوتاه
تبصره: موارد و نکات فوق‌الذ کرء مربوط به تأمین حفاظت و کارکرد ایمن تأسیسات برقی است.
۷-۲-۳-۳ انواع سیم‌کشی و طریقه‌های نصب آن
انتخاب نوع سیم‌کشی و طرز نصب به نکات زیر بستگی دارد:
۳۳
مبحث سیزدهم
ی
الف) شرایط محل و اجرای سیم‌کشی
پ) وع مجاری عبور سیم مانند لوله‌ها و ترانکینگ‌ها
ت) قابلیت دسترسی به سیم کشی‌ها برای اشخاص و حیوانات
ث) ولتاژ
چ) تنش‌های مکانیکی دیگری که ممکن است در حین انصب يا بهره‌برداری از تأسیسات برقی در
سیم کشی‌ها به وجود آید.
۸-۲-۳-۳ تجهیزات حفاظتی
ویژگی‌های تجهیزات حفاظتی باید با توجه به نوع حفاظتی که بوجود می‌آورند تعیین شود مانند
الف) اضافه جریان (اضافه بار - اتصال کوتاه)
ب) جریان اتصال زمین
پ) اضافه ولتاژ
ت) ولتاژ کم و نبود ولتاژ
۹-۲-۳-۳ فرمان اضطراری
شود که به سادگی قابل <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AA%D8%B4%D8%AE%DB%8C%D8%B5">تشخیص</a> و به طور موّئْر و سریع قابل استفاده باشد.
۱-۲-۳-۳ وسایل جداکننده
وسایل جداکننده باید طوری پیش‌بینی شوند که برای انجام عملیات مربوط بة تعمیرات: آزمایش‌هاء
کشف و رفع معایب بتوان با آن‌ها تأسیسات برقی» مدارها یا دستگاه‌های مستقل را از مدار خارج
کرد.
۱-۲-۳-۳ پیشگیری از تاثیر متقابل بین تأسیسات برقی و غیر برقی
تأسیسات برقی را باید طوری در نظر گرفت که تاثیر زیهالٌ‌آور متقابل بین تأسیسات برقی و
تأسیسات غیریرقی ساختمان به وجود نیاید,
/ ۳۴
۳-۳ اصول اساسی در تأسیسات برق
اور بایان زرا نوشزا ۹۰ ۱۹۹۹۹۹۹ تک که ص.
۱-۲-۳-۳ قابلیت دسترسی تجهیزات الکتریکی
تجهیزات الکتریکی باید طوری آرایش داده شوند که در صورت لزومء دارای امکانات زیر باشند:
الف) فضای کافی برای نصب اولیه و تعویض بعدی هریک از اجزاء تجهیزات الکتریکی
ب) دسترسی برای انجام عملیات مربوط به بهره‌برداری» آزمایش» بازرسی» نگهداری و تعمیرات
پ( توسعه در آینده
۳-۳-۳ انتخاب تجهیزات الکتریکی
۱-۳-۳-۳ کلیات
هریک از مصالح و تجهیزاتی که در تأسیسات برقی به کار می‌رود باید با مقررات و استانداردهای
مربوط به آن براساس ردیف ۲-۱-۱۳ مطابقت داشته باشد.
۲-۳-۳-۳ ویژگی‌ها
شده برای تاسیسات برقی مطابقت داشته باشد (زردیف ۲-۳-۳) و به خصوص یا مقررات زیر نیرز
3 تطبیق کند:
۱۲-۳-۳۳ ولتاژ
تجهیزات الکتریکی باید برای حداکثر ولتاژ مداوم تعیین شده (ولتاژ موْئر در جریان متناوب) و
تبصره: در مورد بعضی از تجهیزات. حداقل ولتاژی که ممکن است ایجاد شود نیز باید در نظر
۲-۲-۳-۳-۳ شدت جریان
کلیه تجهیرات الکتریکی باید با توچه به حداکثر جریانی که در بهره‌برداری عادی به طور مداوم از
ان‌ها عبور می‌کند (مقدار موٌثر در جریان متناوب) و همچنین جریان غیرعادی احتمالی؛ جریان
راه‌اندازی و مدت زمان برقراری آن‌ها انتخاب شود.
۳-۲-۳-۳-۳ فرکانس
درصورتی که فرکانس بر روی کارکرد و ویژگی تجهیزات الکتریکی موثر باشد؛ فرکانس نامی
تجهیزات باید با فرکانس نامی مدار و یا با فرکانسی که ممکوآاست در مدار بوجود آید مطابفشت
داشته باشد.
۳
مبحث سپزدهم
ی
۴-۲-۳-۳ توان
کلیه تجهیزات الکتریکی که برمبنای ویژگی‌های توان (توان موْئُرء توان ظاهری و يا هر دو) انتخاب
کلیه تجهیزات الکتریکی باید طوری انتخاب شوند که بتوانند به نحوی مطمکن در مقابل انواع
تنش‌هایی که در آن‌ها به وجود می‌آیند و شرایط محیطی که در آن نصب می‌شوند یا احتمالاً در
معرض آن قرار می‌گیرند ایستادگی کنند (ردیف ۵-۲-۳-۱۳). با وجود این؛ اگر یکی از این اقلام
تجهیزات الکتریکی از نظر ساختمان خود با محلی که در آن نصب می‌شود مطابقت نداشته باشد.
به شرطی می‌توان از آن استفاده کرد که نوعی حفاظت اضافی برای آن پیش‌بینی شده باشد.
۴-۳-۳-۳ جلوگیری از اثرهای زیان آور
کلیه تجهیزات الکتریکی باید طوری انتخاب شوند که بر تجهیزات دیگر تاثیر زیان‌آور نداشته باشند
و باعث اخلال در تغذیه برق چه در هنگام کار عادی و چه در هنگام قطع و وصل نشوند.
در این زمینه عواملی که ممکن است موّثر باشند بطور مثال» عبارتند از:
الف) ضریب توان
ب) شدت جریان هجومی
پ) تغییرات شدید ولناژ
ت) بار نامتعادل
ش) هارمونیک‌ها
تبصره: در تأسیسات برقی فشار ضعیف بمنظور اصلاح ضریب توان» کاهش جریان راکتیو در شبکه
توزیع و در نتیجه کاهش مقدار توان راکتیو در مقدار مصرف برق و بمنظور رعایت ضوابط و
دستورالعمل‌های شرکت برق از خازن ۳ با بانک خازن استفاده می‌شود (پیوست شماره ۵(
۱-۴-۳-۳ برای نصب تأسیساته برقی باید مجریان ذیصلاحپا پروانه اشتغال به‌کار حرفه‌ای معتبر
در تأسیسات برقی را به کار گرفت و از لوازم و تجهیزات مظاسب استفاده کرد.
۳۶
۳-۱۳ اصول اساسی در تأسیسات برق
۳-۴-۳-۳ در خلال عملیات نصبء نباید در مشخصه‌های تعیین تجهیزات الکتریکی که شرایط
طبیعی آن را تضمین می‌کند و در مقررات مشخص شده است خللی وارد آید.
۳-۴-۳-۳ کلیه هادی‌های فاز, هادی خنثیء هادی حفاظتی و هادی حفاظتی - خنشی باید با
استفاده از تفاوت رنگ عایق آن در محل ترمینال‌ها و در تمامی طول کابلها قابل تشخیص باشند.
۴-۴-۳-۳ اتصالات بین هادی‌ها یا هادی‌ها با تجیهزات الکتریکی باید به نحوی انجام شود که
دوام ۳ ایمنی آن‌ها تضمین شده باشد.
طبیعی آن‌ها تأمین شود از جمله در سیستم خنک‌کننده آن‌ها خللی وارد نیاید. بعلاوه امکان
سرویس» تعمیر و نگهداری آن براحتی فراهم باشد.
۶-۴-۳-۳ کلیه تجهیزات الکتریکی که احتمال دارد دمای زیاد یا قوس الکتریکی ایجاد کنند.
باید به نحوی مستقر یا حفاظت شوند که خطر ایجاد آتش‌سوزی و اشتعال از آن‌ها رفع شده باشند.
۵-۳-۳ آزمون‌های اولیه و کنترل
تأسیسات برقی را باید قبل از شروع بهره‌برداری و یا پس از هر تغییر عصده در آن مورد کنترل و
آزمایش قرارداد و تنظیم‌های لازم در تجهیزات و لوازم بر اساس شرایط طرح» کارکرد آن‌ها و
بهره‌برداری انجام تا نسبت به صحت کارهای انجام شده طبق این مقررات اطمینان حاصل شود.
برای این منظور لازم است آزمایش ها و کنترل های زیر انجام گیرد (استاندارد شماره 1۳60
60364-6):
الف) آزمایش تداوم هادی مدارهای تأسیسات برق و برقراری هدایت الکتریکی آن‌ها
پ) آزمایش کلیدهای اتوماتیک خودکار و تنظیم آن‌ها
ت) آزمایش حفاظت‌های اضافی
ث) آزمایش ترتیب فازها در جریان متناوب و ولتاژهای مثبت و منفی در جریان مستقیم
ج) آزمایش‌های عملیاتی تأبلوهای برق» راه‌اندازهاء کنترل و اينترلاک‌هاء لوازم حفاظتی و غیره
یک هه
۳۷
چ) آزمایش‌های عمومی تأسیسات برق از قبیل راه‌اندازی» تنظیم و آزمایش دستگاه‌هاء تجهیزات
برقی نصب ثابت. مراکز و شبکه سیستم‌های جریان ضعیف: کارکرد سیستم‌های تاسیسات برق
و غیره
ح) کنترل تأسیسات برقی اجرا شده و تطابق آن با نقشه‌های طرح تأسیسات برقی و
دستورالعمل‌های اجرایی حین ساخت
بسو ط و وه ی
۳۸
٩5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱۲
۴-۱۳ برآورد درخواست ثیروی برق (تقاضاء دیماند)
۳ رورا وروی
۴-۳ برآورد درخواست نیروی برق (تقاضاء دیماند)
۱-۴-۳ کلیات
1-۱-۴-۳ برای فراهم کردن مقدمات تأمین نیروی برق هر طرح (انشعاب» پُست. مولد و غیره)
لازم است قبل از اقدام به تهیه طرح تأسیسات برقی و در مراحل اولیه طرح حداکثر درخواست
نیروی برق (تقاضاء دیماند) مورد نیاز آن را برآورد کرد.
۲-۱-۴-۳ روش صحیح تخمین حدا کثر درخواست بر اساس محاسبه توان کل تصب شده و
اعمال ضرایب همزمانی مناسب استوار است؛ به شرط آنکه تجربیات گذشته و یا اطلاعات لازم از
طرح‌های مشابه که در محل بدست آمده باشد» این محاسبه را تأیید کند:
پیش‌بینی حداکثر درخواست. مخصوصاً از نظر وسایل و دستگاه‌های قابل حمل: روشنایی: تعداد
پریزهای نصب شده و تجهیزات سیستم‌های تأسیسات برقی و غیره وابسته به نخوه بهره‌برداری و
عرف-و عادت محلی است:
در پیش‌بینی حداکثر درخواست. عواملی نظیر رشد سریع کیقیت زندگی و افزایش طبیعی مصرف
در طول عمر تأسیسات مدنظر قرار گرفته و حداکثر درخواست نیروی برق (تقاضاء دیماند) برآورده
شده طرح هر فهایت باید با مقررات و ضوابط شرکت برق هماهنگ گنردد. این مقندار تیروی برق
واگذاری, مبنای عقد قرارداد تأمین برق طرح خواهد بود.
۲-۴-۳ برآورد.توان کل نصب شده
۱-۲-۴-۳ لازم است مبانی زیر جهت برآورد توان بر اساس نیازهای تأسیسات برقی مدنظر قرار
بود. در مراحل برآورد اولیهء این مقدار برابر توان بزرگتوان لامپی است که بتوان در سرپیج آن
۳۹
مبحث سیزدهم
ب) برآورد برق مدار چراغ‌های نصب ثابت و از نوع تخلیه‌ای در گاز (از قبیل لامپ‌های فلورسنت
معمولی, بخارسدیم» بخارجیوه» متال‌هالید و غیره) در صورتی‌که در این چراغ‌ها از چوک ویا
بالاست القایی استفاده شده باشدهء برابر توان اسمی مصرفی لامپ‌های آن به اضافه مصرف
پ) میزان درخواست نیروی برق چراغ‌های نصب ثابت از نوع تخلیه در گاز (بند ب فوق‌الذکر) با
بالاست الکترونیکی برابر توان اسمی مصرفی لامپ بهك اضافد مصرف بالاست آن میباشد.
تبصره: در انتخاب کلیند حفاظتی و8 یا فیوزر و8 سایر اجزاء, مدار لامپ‌های گازی. بخار جیوه بخار
سدیم و متال هالید به مقدار جریان راه‌اندازی هر یک از آن‌ها (بر اساس نوع لامپ. به هنگام وصل
مدار) توجه شود.
ت) برآورد برق مدار پریزهاء در مواردی که نوع لوازم و دستگاه‌هایی که از آن‌ها تغذیه خواهند شد.
معلوم نباشند» از راه تخمین بار مجاز آن مدار انجام می‌گیرد.
ث) برآورد برق مدار لوازم و دستگاه‌های نصب ثابت برابر توان اسمی آن‌هاء با اعمال ضرایب توان
ج) برآورد برق مدار بارهای القایی از قبیل موتور با توجه به ضریب توان آن‌ها تعیین می‌شود.
۳-۴-۳ غیر همزمانی مصارف و تخمین ضریب همزمانی
۱-۳-۴-۳ به دلیل وجود غیر همزمانی در کارکرد تجهیزات و لوازم الکتریکی» باید برای هر گروه
از بارهای مختلفء. (روشنایی» پریزهای برقء دستگاه‌ها و تجهیزات سیستم‌های تأسیسات برقی و
مگانیگی) از ضریب همزمانی استفاده شود تا با اعمال آن‌ها در بارهای مربوط حداکثر درخواست
نیروی برق (دیماند) بدست آید.
۲-۳-۴-۳ ضریب همزمانی هر تأسیسات برقی» عددی است مختص همان تأسیسات. به این
دلیل در شرایط عادی پیش‌بینی دقیق آن امکان پذیر نخواهد بود و فقط با توجه به تجربیات گذشته
و یا آمار موجود و یا استفاده از منابع فني یا دستورالعمل‌های معتبر دیگر می‌توان ضریب همزمانی
را از پیش به عنوان راهنما و بصورت تقریبی تخمین زد.
۳-۳-۳-۳ برای مبانی عمومی استفاده از ضریب هم‌زمانین به پیوست شماره ال مراجعه شود.
گت هلا
۳۰
۵-۳ منابع تأمین نیروی برق (سرویس مشترک)
یت جع اراس ان باب نا وس اب رواک گیگ گت کی کب کب
۵-۳ منابع تأمین ز ق( شترک)
-۵ معایع آنامین نیروی برق (سرویس مسخر
۱-۵-۳ کلیات
۱-۱-۵-۳ شرکت تولید. انتقال و توزیع نیروی برق» شرکت برق منطقه‌ای یا هر شرکت. موسسه
باشد» از این پس به اختصار شرکت برق خوانده خواهد شد.
به انشعاب مربوط باشد. رعایت مقررات شرکت برق و مفاد این مقررات الزاسی خواهد بود. آن
بخش از تأسیسات و تجهیزات که انحصاراً در اختیار شرکت برق است کلاً تابع مقررات. شرکتابسرق
۳-۱-۵-۳ در مورد بخشی از تأسیسات که مقررات شرکت برق و این مقررات هر دو در آن تاثیر
دارندء چنانچه تناقضی بین دو مقررات وجود داشته باشد. مقرراتی که از نظر ایمنی و حفاظت برتر
۴-۱-۵-۳ در مواردی‌که بنا به مقتضیات. تولید و یا انتقال و یا توزیع نیروی برق به عهده خود
مصرف‌کننده باشد.ء مصرف کننده در حکم شرکت برق تلقی می‌شود.
۵-۱-۵-۳ منقاضی پا نماینده مختار او باید قبل از شروع طرح ساختمان و نیز در مراحل طراخی
درخواست (تقاضاء دیماند) رعایت حریم شبگه برق موجود در چسل, واگذاری زمین بپُست برق در
صورت نیازء اطلاعات کافی دریافت و طبق تشخیص و با,واهنمایی شرکت برق نسبت به تأمین
۳۱
مبحث سیزدهم
سس وه و
نیازهای این بخش اقدام کند. این تماس باید در کلیه مراحل ساختمان ادامه داشته باشد تا در
صورت لزوم اصلاحات و عملیات تکمیلی ملحوظ شوند.
۶-۱-۵-۳ واحد تولید هم زمان حرارت و برق» واحد تولید هم زمان برودت, حرارت و برق,
سیستم سلول‌های خورشیدی فتوولتائیک» توربین تولید برق بادی و غیرهء علاوه بر سیستم‌های
متعارف, جزء منابع تأمین نیروی برق محسوب می‌شوند. لازم به ذکر است که ساختار سیستم‌های
مذکور در حوزه شمول مقررات این مبحث نبوده ولی الزامات مربوط به شبکه برق این سیستم از
نظر ایمنی؛ حفاظت. توزیع و غیره در نقطه سرویس مشترک و یا در تأسیسات برق داخل
ساختمان, تابع مقررات این مبحث خواهد بود.
۱-۶-۱-۵-۳ در سیستم‌های ردیف ۶-۱-۵-۱۳ هر یک از موارد جهت راه‌اندازی و بهره‌برداری
کامل از سیستم در ساختمان‌های مختلف, از جمله نوع و طرح سیستم. نحوه تولید نیروی برق,
انرژی‌های حرارتی و برودتی و ترکیب آن‌هاء نحوه اشتراک با سایر منابع انرژی» مشخصات فضی و
ظرفیت سیستم» نحوه اشتراک با شبکه توزیع برق خارج از ساختمان, سیستم اندازه‌گیری تولیدء
مصرف و تبادل نیروی برق و غیره جزء ساختار سیستم محسوب می‌شوند.
۲-۵-۳ تأسیسات انشعاب برق فشارضعیف (منشعب از شبکه‌های عمومی)
۱-۲-۵-۳ متقاضی باید با راهنمایی و رعایت ضوابط شرکت برق»ء محلی را برای نصب تجهیزات
انشعاب برق تحویلی از طرف شرکت برق پیش‌بینی و احداث کند. بسته به شرایطی مانند تعداد و
توان انشعاب با انشعاب‌های ساختمان, محل مورد بحت سمکن است یک پست برق کامل, یک اتاق
یا محل نصب مناسب جهت تابلوی برق دیواری باشد. اگر طبق مقررات و ضوابط شرکت برق, تأمین
زمین و واگذاری احداث پُست عمومی برق ضروری باشد. متقاضی باید ضمن رعایت مفاد فوق
نسبت به تأمین زمین و واگذاری آن جهت احداث پُست اقدام کند. ورودی پُست برق که در اختیار
شرکت برق خواهد بود برای مامورین شرکت برق جهت بازرسی و یا جهت قرائت کنتور نصب شده
در پُست باید در همه ساعات شبانه‌روز بطور مستقیم قابل دسترس باشد.
هیچگونه دودکش و <a class="tagref" href="/واژه/%D9%84%D9%88%D9%84%D9%87%E2%80%8C%DA%A9%D8%B4%DB%8C">لوله‌کشی</a> اعم از آب. گازه سیستم‌های برودتی و حرارتی مرکزی و غیره نباید از
فضای اختصاص یافته برای محل انشعاب و پا پُست برق عبور کند. در صورت عبور آن‌ها از کنار
فضای اختصاص یافته به محل انشعاب يا پُست برق: تمههدات لازم برای جلوگیری از خطرات
احتمالی ناشی از نشت آبء گازء اثر حرارت و غیره انجام و دستورالعمل‌های مربوطه رعایت گردد.
۳۲۳
سس سس و مس ی و
۵-۳ منابع تأمین نیروی برق (سرویس مشترک)
۲-۲-۵-۳ محل نصب انشعاب باید فضای کافی برای نصب تابلوی برق و یا تابلوی اندازه‌گیری
مصرف برق و همچنین نصب ترمینال يا شینه اتصال زمین (ردیف پ ۸-۱) و انجام سیم‌کشی‌های
مربوط به آن را داشته باشد.
۳-۲-۵-۳ مسیر عبور و نحوه نصب هادی اتصال زمین (ردیف پ ۷-۱) باید به نحوی انتخاب و
اجرا شود که هادی اتصال زمین از هرگونه صدمات احتمالی مکانیکی؛ شیمیایی» خوردگی و غیره
محفوظ بماند و چنانچه بدون حفاظ مکانیکی نصب شوده باید خارج از دسترس ولی در معرض
بازرسی دائم قرار داشته باشد. چنانچه برای حفاظت مکانیکی هادی زمین از نوعی لوله یا پوششی
مشابه استفاده شده باشد.ء این لوله یا پوشش نباید از جنس فلز باشد.
۴-۲-۵-۳ مسیر مدارهای خروجی (انشعاب به مصرف کننده) و نحوه نصب آن‌ها باید به گونه‌ای
انتخاب و اجرا شود که ردگیری و تعویض مدارها در آینده بدون اشکال انجام پذیر باشد. بدین
منظور و به تناسب شرایط لازم است از انواغع لوله ها یا مجاری مخصوص این کارء کانال یا رایزر قابل
بازدید استفاده شود. مسیر مدارها باید به نحوی انتخاب شود که حرارت تأسیسات دیگر مانند
لوله‌های آبگرم؛ بخارء دودکش‌ها و نیز نشت گازء نشت آب و نظایر آن بر روی مدارها اثر سوء
نداشته باشد.
۳-۵-۳ انشعاب برق فشار متوسط (اختصاصی)
۱-۳-۵-۳ چنانچه بنا به تشخیص شرکت برق احداث یک پُست ترانسفورماتور در داخل
ساختمان یا محوطه آن لازم باشد» آن قسمت از پُست که انحصاراً در اختیار شرکت.برق خواهد
ماند باید طبق ضوابط و مقررات شرکت برق» توسط مشترک ساخته و آماده شود. قسمت‌هایی از
پُست که در اختیار مشترک خواهد ماند در صورت تأیید شرکت برق به نحو مقتضی مجزا از
قسمت‌های در اختیار شرکت برق بوده و از نظر ارتباطی و عملیاتی باید با قسمت‌های در اختیار
شرکت برق هماهتگی کامل داشته باشد و به نحوی طرح و اجرا شود که هیچگونه مسانع و اشکالی
در دسترسی و بهره‌برداری طرفین وجود نداشته باشد. مرز تقسیم به هرنحوی که تعیسین شود:
مشترک موظف است علاوه بر رعایت مقررات شرکت برقء مقررات این فصل (ردیف ۳-۵-۱۳) را
نیز در محدوده خود رعایت کند.
۳۳
مبحخت سیزدهم
و رس
تبصره: توصیه می‌شود که در ساختمان‌های ویژه حیاتی و بسیار زیاد حساس در صورت امکان و
تأمین شرایط ترانسفورماتورهای فشار متوسط پُست برق با 1۵۰ بار تقاضا (دیماند) خود در مدار
تغذیه قرار گیرند تا در صورت از مدار خارج شدن یکی از ترانسفورماتورها در یک گروه دوتایی,
ترانسفورماتور دیگر بتواند بصورت تمام بار, تابلوهای اصلی فشار ضعیف هر دو ترانسفورماتور را که از
طریق یک کلید کوپلاژ با فرمان اتوماتیک یهم متصل‌انده تغذیه نماید.
۲-۳-۵-۳ در مواردی نظیر مجموعه‌هاء مراکز صنعتی و غیره که احداث بیش از یگ پپست
ترانسفورماتور لازم باشد و شرکت برق, انشعاب برق را از طریق یک مرکز قطع و وصل برق فشار
متوسط يا پُست پاساژ تحویل مشترک دهد و پُست‌های داخلی تماماً در اختیار مشترک باشد. علاوه
بر مقررات شرکت برق»ء رعایت مقرراتی که در پی می‌آید نیز الزامی خواهد بود. لازم به ذکر است که
پُست‌های داخلی در اختیار مشترک را عموماً پُست‌های اختصاصی می‌گویند.
در صورت استفاده از پُست‌های پیش‌ساخته بتنی و فلزی کمپکت (کیوسکی کمپکت). طرحء نحوه
خواهد بود.
در شکل‌های شماره ۱:۳-۳-۵-۳ تا ۴:۳-۳-۵-۱۳ طرحواره مقطع قائم دو نوع اتاق ترانسفورماتور
روغنی 9 خشک با تهویه طبیعی و تبهويه مکانیکی ([جهت خنک کردن ترانسفورماتور)» نشان داده
شده است. در نوع (الف) اتاق ترانسفورماتور هم‌سطح زمین و در نوع (ب) در سطحی بالاتر از آن
نصب می‌شود. نوع (ب) نسبپت به نوع (الف) ترجیح دارد ولی اجرای آن در همه موارد امکان پذیپر
نخواهد بود. انتخاب یکی از دو نوع اتاق با توجه به شرایط طرح, به عهده مشترک خواهد بود. ابعاد
اصلی سه اندازه اتاق ترانسفورماتور برای ظرفیت‌های مختلف در جدول شماره ۳-۳-۵-۱۳ ارائه
تبصره ۱: ارجحیت‌های خروجی هوای خنک‌کننده در شکل‌های شماره ۱:۳-۳-۵-۱۳ تا ۳-۵-۱۳-
۳۴۳ به ترتیب اولویت 8 امگان اجرای آن‌ها تعیین شده است.
تبصره ۳ ار جحیت تشان داده شده جست خروجی هوای خنک کننده در شکل‌های شماره
۵-۳--۲:۳ و ۴:۳-۳-۵-۱۳ برای نصب هواکش برقی و یا نصب دریچه کانال تخلیه هوا (کانال
۴۳۴
۵-۳ منابع تأمین نیروی برق (سرویس مشترک)
مشخصات مهم دیگری که باید در ساختمان اتاق ترانسفورماتور رعایت شود در ادامه ارائه شده
است,
تبصره ۳: هدف از تعیین آرجحیت‌های هوای خنک‌کننده هدایت مسیر هوای خنک‌کننده میباشد
که بعد از برخورد به ترانسفورماتورء هوای گرم اطراف ترانسفورماتور و اتاق را بهتر خارج کند.
ارجعیت ۱ پا
ات115
آرجحیت ۲ ارچعیت ۲
ٍ
11
ای رای خنک کد ال
7 رتست را تس
۱
۹ فس ی رو ما
۸
لوله تخلیيه آب و باران / ماس چاله: روش
بان
نوع (آالف)
شکل ۱:۳-۳-۵-۱۳ (نوع الف) - طرحواره قائم اتاق ترانسفورماتور روغنی با تهویه طبیعی و
هم‌سطح زمین
سس وه ی
۳۵
س سیحت سین دهم
آرچعیت فا
م5[ ۴
چم مه یر ۱
سم یس
7
برد وا 7
۳ ری ی خسست
ار ی حه-چاله روغن
نوع (ب)
شکل ۱:۳-۳-۵-۱۳ (نوع ب)- طرحواره قائم اتاق ترانسفورماتور روغنی با تهویه طبیعی و بالاتر
از سطح زمین
سس سا سس مرت ار
۳۴۶
۵-۳ منابع تأمین نیروی برق (سرویس مشترک)
یس ۳۳9 7 ریت۱
در ورودی وه || أ ۳
77 تا تا ی
اه
لس 1
لوله تخلیه آب و باران اس چاله روشرد
اب گر دوغن
نوع (آلف)
شکل ۲:۳-۳-۵-۱۳ (نوع الف) - طرحواره مقطع قائم اتاق ترانسغورماتور روغنی با تهویه
مکانیگی و هم‌سطح زمین
0
ای یپ یپ یپ یپ یپ یپ یپیپ یی یار
دم( سم
ان هی یا
2 ی
لا لاح چاه روغن
یل
نوع (ب)
شکل ۲:۳-۳-۵-۱۳ (نوع ب)- طرحواره مقطع قائم اتاق ترانسفورماتور روغنی با تهویه مکانیکی
و بالاتر از سطح‌زمین
سر _ اک
۴۸
۵-۳ منابع تأمین نیروی برق (سرویس مشترک)
چحیت ان
اس سول
آرججیت ۳ 7 ۳ ارجحیت ۲
2
شش ۶
77 نان 2 مک
۳
ر 7 ی
: : 2
نوع (آلف)
شکل ۳:۳-۳-۵-۱۳ (نوع الف)- طرحواره مقطع قائم اتاق ترانسفورماتور خشک با تهویه طبیعی
و هم‌سطح زمین
وگ
مبحث سبز دهم
و
حعیت
7
یوم ی سیسوس |
ل
1
سس
کم رت
نوع (ب)
شکل ۳:۳-۳-۵-۱۳ (نوع ب)- طرحواره مقطع قائُم اتاق ترانسغورماتور خشک با تنهویه طبیعی و
بالاتر از سطح‌زمین
رهگ
۵-۳ منابع تأمین نیروی برق (سرویس مشترک)
7777 8 هس ی ج
1
۹ 1 7
نوع (الف)
لوله تخلیه آب و باران
شکل ۴:۳-۳-۵-۱۳ (نوع الف)- طرحواره مقطع قائم اقاق ترانسفورماتور خشک با تهویه
مکانیکی و هم‌سطح زمین
را جرج جک جر جرج جر ۳
ارجحیت ۲ / ارچحیت ۱
7 1 ۷ ۲1 سر
دی اه ی
1
ا 1
اس
رازن کی رس
ِ
نسوع زب)
شکل ۴:۳-۳-۵-۱۳ (نوع ب)- طرحواره مقطع قائم اتاق«ظ انسفورماتور خشک با تهویه مکانیکی
و بالاتر از سطح‌زمین
۵۱
مبحث سیزدهم
سا ی ی و و و
جدول ۳-۳-۵-۱۳ ابعاد اصلی اتاق ترانسفورماتورهای خشک و روغنی
5 اه 2
: 1 3 7 1 ۹ :
0 یه 1 چ [ ات 3 7 : : :
12 ۹ ۹ : ان ۰ ان 9 ۳ نی 8
اه اما اه اه
۴۱۳ ا ای اگاگا 1
۷۳ اه 1 2
ر سا اج
پیش سل
رس 9 و سس ج ک سس 3 س >
ها وا : : ۳ ی : ژ ۱ 1
تِ ۰ زا زا"
5 ا 4 ۳ سا َ
اه ماع ها او ها
ند ۵ ۹اه|۱د
1 م۵ یس 2 س
1 2 واش اه اجاعا اما 1 ا ها
4 1 1 1 5
۱-۳-۳-۵-۳ در خصوص شکل‌های شماره ۱:۳-۳-۵-۱۳ تا ۴:۳-۳-۵-۱۳ مربوط به اتاق‌های
ترانسفورماتور و جدول شماره ۳-۳-۵-۳ مراتب ور م نظر قرار گپرد:
الف) ابعاد اصلی اتاق ترانسفورماتور برای تهویه طبیعی و یا تهویه مکانیکی (تخلیه و تعویض هوا با
استفاده از کانال تخلیه هوا و یا هواکش برقی) برای ترانسفورماتورهای روغنی و خشک
میباشد.
ب) حداقل سطح مقطع دریچه‌های مشبک هوای خروجی,واورودی خنک کننده ترانسفورماتور
برای حالت تهویه طبیعی اتاق ترانسفورماتور در جظول شماره ۳-۵-۱۳- ارائه گردیده. در
۵۲
5۲۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۷۲
۵-۳ منابع تأٌمین نیروی برق (سرویس مشترک)
صورت فراهم بودن امگانات ساختمانی در پُست برق, بهتر است ابعاد سطح مقطع دریچه مشبک
مذکور برای حالت تهویه مکانیکی اتاق ترانسفورماتور نیز در نظر گرفته شود. مشروط بر اینکه
علاوه بر این دریچه‌هاء در فصل گرما و یا درجه حرارت محیط بالاء از هواکش برقی جهت تهویه
مکانیکی که برق مدار تغذیه آن از طریق ترموستات اتاق ترانسفورماتور قطع و وصل می‌گردد
پ) در صورتی که اتاق ترانسفورماتور جزئی از ساختمان بوده و یا امکان احداث دریچه مشبک هوای
خروجی و ورودی خنک کننده ترانسفورماتور و پا هرکدام به هیچ‌وجه موجود نباشده باید از
کانال کشی برای تهویه اتاق استفاده نمود. در این حالت ابعاد کانال‌های هوای خروجی و ورودی
خنک کننده اتاق ترانسفورمائورء میزان تخلیه و تعویض هواء مشخصات فنی هواکش برقی و
غیره؛ بر اساس میزان اتلاف حرارتی (افت بار داخلی) ترانسفورماتور در شرایط و ظرفیت باردهی
کامل و نامی ترانسفورماتورء شرایط و دمای محیط نصب و غیره محاسبه و تعیین می‌گردد.
ت) ابعاد و یا سایر مشخصات فیزیکی ترانسفورماتور خشک متفاوت از ترانسفورماتور روغسی
می‌باشه. با وجوه این تفاوت ابعاد موجود در جدول شماره ۳-۲-۵-۱۳ با لصاظ تقرسب مقست
برای ترانسفورماتور خشک نیز یکسان منظور گردیده است.
شم برای ترانسفورماتورهای خشک باید از یک محفظه حفاظتی متاسب جچهت کاهش خطرات
برق گرفتگی استفاده شود.
تبصره: ابعادء مشخصات و جزئیات أتاق ترانسفورماتور» پُست‌های برق عمومی و پا پاساژ که در
اختیار شرکت برق خواهد بود تابع استانداردهای آن شرکت میباشد.
۲-۳-۳-۵-۳ انتغاب محل و جهت اتاق ترانسفورماتور
در آنتخاب محل و نحوه استقرار اتاق ترانسفورماتورء علاوه بر ملاحظات مربوط به مرکز ثقل بار و
خواسته‌های نظیر آن که توضیح آن در این بحث نمی‌گنجد لازم است مراتب زیر نیز رعایت شود:
الف) اتاق ترانسفورماتور باید حتی‌الامکان در طبقه همکف قرار بگیرد و یکی از جبهه‌های آن مشرف
به فضای آزاد باشد و در برابر این جبهه هیچگونه ساختمان یا مانع دیگری که تهویه اتاق و
داخل و خارج کردن ترانسفورماتور را با آشکال روبرو کند وجود نداشته باشد. درٍ اصلی اتاق
ترانسفورماتور باید در این جبهه قرار داشته تا نقل و انتقال ترانسفورماتور به سادگی انجام‌پذیر
باشد. برای همین منظور ترجیح دارد وسیله نقلیه و جرثقیل بتوانند به این جبهه رفت و آمد
۵۳
مبحث سیزدهم
وی رو وین
به هر دلیلی اگر اتاق ترانسفورماتور در طبقات بالاتر از همکف و یا زیرزمین ساخته شود امکانات و ۱
فضای لازم برای نقل و انتقال ترانسفورماتور» دسترسی نفر و غیره و تمهیدات لازم برای تهویه آن
در نظر گرفته شود.
ب) چنانچه ساختمان از نوعی باشد که نصب پُست يا پُست‌های ترانسفورماتور در طبقات ساختمان,
زیرزمین و يا روی بام آن اجتناب‌ناپذیر شود و یا برای طبقه همکف آن شرایط بند الف قابل
تأمین نباشد. ضمن رعایت کلیه مقررات مربوط به تهویه اتاق و دسترسی‌های لازم برای نقل و
انتقال ترانسفورماتورها و سایر امکانات مورد نیاز باید در این پُست‌ها از ترانسفورماتور نوع خشک
استفاده کرد. در اين‌صورت مراعات و اجرای جزئیات مربوط به حائل آتش مشبک با شن و غیره
منتفی خواهد بود. لازم به ذکر است که استفاده از ترانسفورماتورهای روغنی در این شرایط
ممنوع میباشد.
پ) در صورت امکان» جبهه مشرف به فضای آزاد اتاق ترانسفورماتور باید در جهتی انتخاب شود که
تابش آفتاب به آن حداقل باشد (روبه شمال).
ت) جبهه مشرف به فضای آزاد می‌تواند ضلم عرضی يا طولی اتاق باشدء در هر حال ترانسفورماتور
را باید در راستای مناسب. آن قرار داد.
ث) اتاق ترانسفورماتور و یا پُست برق باید حداقل ۲ متر از خطوط شبکه گاز طبیعی فاصله داشته
باشد (مبحث ۱۷ مقررات ملّی ساختمان).
چ) در ساختمان‌های ویژه حیاتی و بسیار زیاد حساس تمهیدات لازم در پُست برق ساختمان و نیز
نیروگاه برق اضطراری (ردیف ۳-۵-۵-۱۳) به نحوی در نظر گرفته شود که در موقع حریق و یا
خسارت ناشی از انفجار احتمال از دست رفتن منابع تأمین نیروی برق ساختمان کاهش یاید
(مبحث ۲۱ مقررات ملّی ساختمان).
۳-۳-۳-۵ ابعاد اتاق ترانسفورماتور
در انتخاب ابعاد اتاق ترانسفورماتور باید به موارد زیر توجه شود:
الف) ابعاد اتاق ترانسفورماتور را باید با توجه به توسعه و رشد بار در آینده انتخاب کرد تاامکان
استفاده از ترانسفورماتورهای با قدرت بیشتر بدون لزوم انجام تغییرات ساختمانی در اتاق
فراهم باشد. برای همین منظور صرفنظر از قدرت پیش‌بینی شده اولیهء چنانچه در آینده
احتمال استفاده از ترانسفورماتورهای با قدرت بیشتر از ۶۳۰ کیلوولت آمپر وجود نداشته باشد
می‌توان از اتاق کوچک استفاده کرد ولی اگر این احتمال وجود:داشته باشده با قدرت اولیه
۴
99 9 ۶
۵-۳ منابع تأمین نیروی برق (سرویس مشترک)
رش اسووا ایر یوباب ن رس ایاتاب ا خن اج نوی یی تک کر ی ی مس
بیش از این مقدار باشد باید از اتاق ترانسفورماتور بزرگ با خیلی بزرگ (بسته به مورد)
استفاده شود. در هر حال فضای آزاد در اطراف ترانسفورماتورنباید از ۰/۸ متر کمتر باشد.
ب) ارتفاع اتاق ترانسفورماتور مهمترین عامل در تهویه طبیعی جهت خنک کردن آن به شمار
می‌رود؛ برای همین منظور ارتفاع اتاق نباید از مقادیر داده شده برای هر کدام از اندازه اتاق‌ها
کمتر باشد (جدول شماره ۳-۳-۵-۱۳
پ) چنانجه از تهویه مکانیکی بمنظور خنک کردن ترانسفورماتور استفاده شود ارتفاع اتاق نباید از
مقادیر داده شده برای هر کدام از اتاق‌ها کمتر باشد (جدول شماره ۳-۳-۵-۱۳).
ت) چنانچه به علت شرایط معماری و مشخصات ساختمان (شبکه‌بندی نامناسب» وجود ستون‌ها و
غیره) احداث اتاق به ابعاد ذکر شاه امکان پذیر نباشد ممکن است آن‌ها 7 یا صلاحدید مجری
مقررات تغییر داد (به هرحال اين تغییر نباید از ۱۰- در طول و عرض اتاق بیشتر باشد):
۴-۳-۳-۵-۳ اجزای اتاق ترانسفورماتور و خصوصیات آن
اتاق ترانسفورماتور باید دارای خصوصیات زیر باشد:
الف) در اتاق ترانسفورماتور نباید هیچ نوع پله یا شیب تند بیش از حد مجاز وجود داشته باشد.
ب) در طرح أتاق باید مجاری عبور و خروج هوا با سطح مقطع کافی و مسپر مناسب برای خنک
کردن ترانسفورماتور از راه تهویه طبیعی و یا مکانیکی پیش‌بینی شود.
پ) در زیر محل استقرار ترانسفورماتور روغنی و پایین‌تر از مسیر عبور هوای خنک‌کننده باید حائلی
مشیک که دارای پوشش ضدزنگ باشد پیش‌بینی شود. روی این شبکه باید حداقل به ضخامت
(۲۰ سانتی‌متر) شن یا سنگ گرانیت شکسته ريخته شده تا مانع سرایت آتش احتمالی باشد.
ترکیدن محفظه ترانسفورماتور روغنی ریخته شود به سمت مخزن روغن هدایت کند. حداقل
حجم مخزن روغن باید با حجم روغن بزرگترین ترانسفورماتور روغنی که ممکن است در اتاق
نصب شود برابر باشد. برای هدایت روغن بطرف چاهکی که در پایین‌ترین نقطه مخزن ساخته
می‌شود باید شیب‌های مناسب پیش‌بینی شود و یک لوله برای تلمبه کردن روغن باید بطور
دائمی این چاهک را به اتاق ترانستفورماتور وصل کند.
ث) ارتفاع کف اتاق ترانسفورماتور باید حداقل (۲۰ سانتی‌متر) از سطح احتمالی سیلابروهای منطقه
بالاتر باشد.
ج) دریچه‌های ورودی و خروجی هوای ختک‌کننده باید مجهز به شبکه‌های جلوگیری کننده از
دخول پرنده‌هاء حیوانات کوچکٍ؛آب باران به داخل اتلق۷ باشد.
۵۵
5۳۱۵9۳۱۵۵۱۰۱۲
مبحث سیزدهم
و و
چ) کانال‌ها یا بازشوهای عبور کابل یا لوله‌های حامل کابلها باید به نحوی در اطراف ترانسفورماتور
پیش‌بینی» ساخته یا نصب شوند که مانع مسیر جریان هوای خنک‌کننده نباشند. شیب مسیر
کانال‌ها یا لوله‌ها باید به سمت خارج باشد.
ح) ذر ورودی اتاق باید آهنی باشد و به سمت خارج باز شود. قفل در باید از نوعی باشد که حتی
خ) برای جلوگیری از تعریق در مناطق مرطوب باید تمهیدات لازم» برای اتاق ترانسفورماتور
د) در فضای داخل و در جداره داخلی و خارجی دیوارهاء سقف و کف اتاق ترانسفورماتور نباید
ذ) هیجگونه پنجره‌ای نباید در اتاق ترانسفورماتور وجود داشته باشد.
ر) اتاق باید طوری ساخته شود که از نفوذ رطوبت و سرایت حریق به آن جلوگیری شود و با توجه
به این خواسته باید از مصالح مناسب استفاده شود.
ز) زمان مقاومت در مقابل حریق اتاق باید بر اساس مقررات انتخاب شود (ردیف ۲-۴-۳-۵-۱۳).
6 دیواره‌های اتاق باید از مصالحی پوشانده شود که گردگیر نیباشد.
س) استفاده از گچ‌کاری 89 پا سایر مصالح در نا زک‌کاری سقف پست که امکان سقوط اچسام و بروز
اتصالی در ترانسفورماتور را در بر خواهد داشت. ممنوع میباشد.
ش) تیرآهن و یا ناودانی‌های ناقل و استقرار ترانسفورماتور باید دارای زوارهای هدایت چرخ
ترانسفورماتور باشند و با توجه به استاندارد کوچکترین و بزرگترین ترانسفورماتوری که ممکن
است در اتاق نصب شود. انتخاب شده باشند.
ص) نگهدارنده‌های مناسب برای کابل‌های وصل شونده به ترانسفورماتور باید پیش‌بینی شود.
ض) برای اتاق و زیرزمین ترانسفورماتور در ساختمانی که دارای سیستم اعلام حریق میباشد باید
دتکتورهای اعلام حریق مناسب پیش‌بینی شود.
۵-۳-۳-۵-۳ جهت استقرار ترانسفورماتور در اتاق ترانسفورماتور باید به نحوی باشد که شرایط
زیر برقرار باشد:
الف) اگر محور طولی ترانسفورماتور روغنی و یا خشک به موازات در باشد بوشینگ‌های برق
فشارمتوسط پاید رو به.داخل اقاق باشه:
ب) اگر محور طولی ترانسفورماتور روغنی عمود بر در بوده و ترانسفورماتور دارای مخزن انبساط
تبصره: ترانسفورماتورهای روغنی با مخزن انبساط روغن: ترانشفورماتور نوع کنسرواتیو و بدون
مخزن انبساط روغن و از نوع تمام بسته نامیده می‌شود.
۵۶
۵-۳ منابع نأمین نیروی برق (سرویس مشترک)
۴-۳-۵-۳ اجزای اتاق‌های برق فشارمتوسط و ضعیف و خصوصیاث آن‌ها
۱-۴-۳-۵-۳ برای نصب تجهیزات و تابلوهای برق فشار متوسط یک اتاق و برای نصب تجهیزات و
تابلوهای برق فشار ضعیف پُست ترانسفورماتور اتاق دیگری پیش‌بینی و احداث شود.
تبصره: در برخی موارد ممکن است خصوصیات ساختمان ایجاب کند که برای تجهیزات برق فشار
متوسط و فشار ضعیف از یک اتاق واحد استفاده شود. این کار به شرط استفاده از تابلوهای تمام
۲-۴-۳-۵-۳ مقررات زیر باید در طرح و اجرای اتاق تابلوهای برق فشار متوسط و فشار ضعیف
اجرا و فواصل مجاز داده شده رعایت شوند:
الف) در اتاق تابلوهای برق فشار متوسط و فشار ضعیف يا اتاق مشترک برق فشار متوسط و فشار
ضعیف حداقل فواصل, مطابق جدول شماره ۲-۴-۳-۵-۱۳ است. فاصله تاپلوهای اتمام بسته
برق فشار متوسط و فشار ضعیف از هم نباید از ۱/۵ متر کمتر باشد.
ب) ارتفاع اتاق‌ها باید با هر دو شرط زیر مطابقت کند:
- ارتفاع اتاق گ ارتفاع بلندترین تابلو + ۰/۵ متر
- در عین حال ارتفاع اتاق‌ها نباید هیچگاه از ۲ متر کمتر باشد
تبصره ۱: چنانچه از کف کاذب پا سکوی استقرار تابلوی برق برای کابل کشی استفاده گردد. ارتفاع
کف کاذب و پا سکوی استقرار در آن اتاق جزء ارتفاع تابلوی برق محسوب می‌شود.
تبصره ۳:درهاء دیوارهاء سقف و کف اتاق‌های ترانسفورماتور, تاپلوهای برق فشار متوسطه تاپلوضای
برق فشار ضعیف اصلی مستقر در پُست برق ساختمان, باید مانع حریق بوده و با درجه ۲ ساعت
مقاومت در مقابل حریق باشد (مبحث ۳ مقررات ملّی ساختمان).
جدول ۲-۴-۳-۵-۱۳ حداقل فواصل تابلوهای برق فلزی همولتاژ از هم و دیوار
مو ماه اک ۳
(عملیاتی) | (قابل سرویس) (بسته) نش
و رپ
مبحث سبزدهم
سم و
پ) ابعاد کانال‌ها و یا بازشوهای عبور کابلها یا فضاهای زیر اتاق‌ها باید با یکدیگر و با کانال‌ها و با
بازشوهای ارتباطی با اتاق ترانسفورماتور» هماهنگی کامل داشته و بقدرکافی عمیق و عریض
باشند تا هنگام نصب و بهره‌برداری, شعاع انحنای کابلها از مقدار مجاز کمتر نشود. به همین
خاطر برای کابل‌های با مقطع بزرگ لازم خواهد بود زوایای داخلی کانال‌ها فارسی‌بُر شود. برای
هدایت آب يا مایعات دیگری که ممکن است به داخل کانال‌ها و فضاهای مورد بحث رخنه کند
باید برای آن‌ها شیبی مناسب برای دفع به سمت خارج تعبیه شود.
ت) ابعاد درهای اتاق تابلوی برق باید برای حمل و نقل تابلوها و دیگر متعلقات. مناسب و از نوع
ضدحریق پا آهنی باشد. درهای اتاق باید به سمت خارج اتاق باز شود و قفل درها باید از نوعی
باشد که خروج از اتاق حتی هنگامی که در قفل و یا بسته است امکان‌پذیر باشد.
ث) ابعاد راهروهای داخلی و سایر درهای ساختمان در مسیر عبور تابلوهای برقء برای حمل و نقل
تابلوها مناسب باشد.
ج) چنانچه اتاق‌ها دارای پنجره به سمت فضای آزاد باشند بلندی هیچیگ از آن‌ها نباید از بلسدی
تابلوهای برق بیشتر باشد. پنجره‌ها باید مجهز به شبکه محافظ یا شیشه‌های مسلح باشند.,
۳-۴-۳-۵-۳ مقررات ذکر شده در بندهای مرتبط از ردیف ۴-۳-۳-۵-۱۳ برای اتاق‌های مجزا یا
مشترک تابلوهای برق فشار متوسط و فشار ضعیف نیز معتبر است.
۴-۴-۳-۵-۳ در صورتی که ترانسفورماتورء تابلوهای برق فشار متوسط و فشار ضعیف دارای یک
اتاق مشترک باشند (پٌست برق) رعایت مقررات ذکر شده ردیف‌های ۳-۳-۵-۱۳ و ۴-۳۵-۱۳
الزامی است. ضمن اینگه فضای اختصاصی محل استقرار ترانسفورماتور باید با حفاظ مناسبی از
فضای محل استقرار تابلوهای برق فشار متوسط و فشار ضعیف جدا شود رعایت فواصل مندرج در
جداول شماره ۳-۳-۵-۱۳ و ۳۴-۴-۵۸۱۳ الزامی میباشد,
تبصره: توصیه می‌شود که در ساختمان‌های ویژه حیاتی و بسیار زیاد حساس اتاق‌ها و فضاهای
ترانسفورماتورهای فشار متوسط تابلوهای فشار متوسط مولد نیروی برق اضطراری» برق بدون وقفه
مرکزی يا منطقه‌ای, تابلوهای برق فشار ضعیف اصلی سیستم‌های:مذکور مستقر: ادر اداخل
ساختمان, یا خارج از آنء مستقل و مجزا از هم در نظر گرفته شوند.
۴-۵-۳ اتصال زمین
کلیه مقررات ذُکر شده در پیوست شماره | و بخصوص ردیف پ ۱۰-۱ باید در احداث الکترود زمین
و همچنین ردیف‌های پ۷-۱ و پ۸-۱ نی باید در انجام اتصالظ مراعات شوند.
وم و مت
5۳۱۵9۳۱۵۹۵۱.۱۲۳
۵-۳ منابع تأمین نیروی برق (سرویس مشترک)
۱-۴-۵-۳ الکترود زمین برای انشعاب برق فشارضعیف
اعم از اینکه انشعاب برق مشترک (ردیف ۱-۵-۱۳) برق تکفاز باشد یا سه‌فازء باید خداقل یک
اتصال زمین ایمنی برای آن پیش‌بینی شود. در شهرهاء شهرک‌ها و مجموعه‌ها با توجه به شرایط
ذکر شده در زیر الکترودهای اتصال زمین باید از نوع اساسی (پ۴-۱۰-۱) یا از نوع ساده (پ۱-
۵-۰) باشد. در سایر موارد انتخاب با مجری مقررات خواهد بود.
الف) برای مشترکان با کنتور برق (تکفاز یا سه‌فاز تا ۳۲ آمپر) از یک الکترود زمین ساده با حداقل
عمق ۲ متر در زمین بکر (پ ۵-۱۰-۱) استفاده شود.
ب) برای مشترکان با کنتور برق از ۳۲ آمپر بالاتر تا ۷۵ آمپر سه‌فاز پا مجموعه‌های دارای چندین
مشترک که کنتورهای آن‌ها در یک نقطه متمرکز باشد و جمع جریان‌های نامی کنتورهای
هرفاز با اعمال ضریب همزمانی, از ۷۵ آمپر تجاوز نکند از یک الگترود زمین ساده به عمق ۲
متر یا دو الکترود زمین به عمق ۲ متر و حداقل فاصله ۴ متر از یکدیگر در زمین بکر (پ ۱۰-۱-
۵) استفاده شود
پ) برای مشترکان با کنتور برق بیش از ۷۵ آمپر سه‌فاز یا مجموعه‌های دارای چندین مشترک که
کنتورهای برق آن‌ها در یک نقطه متمرکز باشد و جمع جریان‌های نامی کنتورهای هرفاز با
اعمال ضریب همزمانی از ۷۵ آمپر تجاوز کند از یک اتصال زمین اساسی یا اتصال زمین مشابه
پُست ترانسفورماتور تغذیه‌کننده آن (پ۱-*۴-۱) استفاده شوه:
ت) در مورد مجموعه‌هایی که کنتورهای برق آن‌ها در بیش از یک نقطه متمرکز یا بصورت انفرادی
نصب شده و فاصله آن‌ها نیز بیش از ۸ متر باشد» هر نقطه تمرکز یا کنتور انفرادی یک مشترک
به حساب می‌آید و در مورد آن‌ها طبق بندهای الف- ب- پ فوق‌الذکر عمل خواهد شد.
۲-۳-۵-۳ الکترود با الکترودهای زمین پُست ترانسفورماتور
برای حفاظت سیستم و تأمین ایمنی, هر پُست ترانسفورماتور باید مجهز به اتصال زمینهای
مطمتن باشد. مقاومت کل اتصال زمین هادی نقطه خنثی یا هادی حفاظتی - خننی (۳]8) نباید
از دو اهم تجاوز کند (ردیف پ۱-۲-۱).
از یک اتصال زمین بشرطی می‌توان برای هم حفاظت و هم ایمنی استفاده کرد که شرایط ذکر شده
در ردیف پ ۲-۶-۱۰-۱ از پیوست شماره ۱ امکان‌پذیر نباشد و شرط ردیف پ۳-۶-۱۰-۱ تأمین
شده باشد» در نزدیکی هر پُست باید حداقل یک اتصال زمینهاسی احداث شود. اتصال زمینهای
دیگر باید در ادامه خطوط تغذیه کننده یا تابلوهای اصلی مه از پُست ترانسفورماتور (نقاط تغذیه
۵۹
3
مشترکین) احداث شوند. انتخاب نوع اتصال زمین با توجه به ردیف ۱۴-۵-۱۳ (الگترود زمین
انشعاب برق فشارضعیف) به عمل می‌آید.
۵-۵-۳ نیروی برق اضطراری (برق اضطراری)
۱-۵-۵-۳ برای تأمین و تغذیه برق مصارف اضطراری تأسیسات برقی ساختمان از قبیل
سیستم‌هاء دستگاه‌هاء تجهیزات و غیره باید از نیروی برق اضطراری که در محل ساختمان توسط
مولدهای نیروی برق اضطراری تولید می گردند» استفاده شود. نیروی محرکه ژنراتور این مولدها
معمولاً موتورهای دیزل و یا در بعضی از موارد موتورهای گازسوز (گاز شهری) می باشد. بر این
اساس مصارف اضطراری زیر باید از نیروی برق اضطراری تغذیه گردند:
الف) سردخانه‌های عمومی و صنعتی
ب) مراکز صنعتی که قطع برق طولانی مدت در آن‌ها ممکن است موجب خسارت جبران ناپذیر
شود.
پ) هر نوع ساختمان یا مجموعه یا مرکز دیگری‌که به تشخیص مقامات ذیصلاح باید دارای نیروی
برق اضطراری باشد.
جبران‌ناپذیر بوجود آورد.
ت) در ساختمان‌های مسکونی و اداری خصوصی (غیرعمومی). که دارای واحدهای مجزا از هم بوده
و طول مسیر خرکت آسانسور(ها) بیش از ۲۱۷ متر از کف اصلی ورودی بوده که الزاماً دارای
آسانسور حمل پیمار (برانگاردیر) میباشد.
۱-۱-۵-۵-۳ در ساختمان‌های مسکونی که شامل شرایط بند (ث) فوق‌الذکر نمی‌گردند. توصیه
می‌شود که آسانسور(ها) در صورت امکان مجهز به سیستم متبع تغذیه شامل مبدل جریان با باثری
پشتیبان و شارژ آن باشد. به گونه‌ای که به هنگام قطع برق» آسانسور(ها) به نزدیکترین طبقه
هدایت و متوقف گردد. در این صورت بازرسی و بازدید دوره‌ای از شرایط کارکرد آن سیستم و
باتری‌هاء باید جزء برنامه و دستورالعمل نگهداری ساختمان قرار گیرد.
۲-۱-۵-۵-۳ در تأمین نیروی برق اضطراری <a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87">مرکز داده</a> ضمن توجه به رده‌بندی آن (1167)» موارد
مرتبط در استانداردهای ۸3781/71۸-942 و 181/81051-002چ۸ باید ملاک عمل قرار گرفته و
رعایت گردند.
۶
۵-۳ منابع تأمین نیروی برق (سرویس مشترک)
۲-۵-۵-۳ برآورد نیروی برق اضطراری مورد نیاز باید بر اساس کل بار مصارف اضطراری و پس
از اغمال ضرایب همزمانی با در نظر گرفتن جریان راه‌اندازی مصارف» جریان هارمونیک‌ها و دیگر
ملاحظات به عمل آید و با توجه به مقدار نیروی برق اضطراری موردنیاز ممکن است از یک يا چند
مولد برای این منظور استفاده شود. این مولدها بسته به شرایط ممکن است از طریق راه‌اندازی
خودکارء با وقفه کوتاه و یا بی‌وقفه (مولدهای 83:۵۵ ۸10) شبکه نیروی برق اضطراری را تغذیه
۳-۵-۵-۳ در انتخاب محل و ابعاد نیروگاه برق اضطراری» ظرفیتء مشخصات مولد یا مولدها
استقرار در نزدیکی مرکز بارء افت ولتاژه شرایط راه‌اندازی» شبکه توزیع» ارتباط با سیستم تغذیه برق
اصلی (یرق نرمال)» دور در ثانیه مولدء افت توان مولد ناشی از شرایط اقلیمی از قبیل درجه حرارت
و ارتفاع از سطح دریا و غیره؛ تأمین هوای مورد نیاز احتراق مولد و خنک کردن آن (تأمین
بازشوهای ورود و خروج هوا)» تخلیه دود ناشی از احتراق و غیره: باید مورد توجه قرار گرفته و موارد
زیر نیز رعایت گردد:
الف) نیروگاه در محلی ساخته و نصب شود که از نظر لرزش, سر و صدا و دودء اثر سویی بر محیط
اطراف آن نداشته باشد.
ب) حمل و نقل و نصب و بهره‌برداری از مولدهای برق اضطراری به سهولت انجام‌پذیر باشد.
پ) فونداسیون نصب مولد مستقل از پی و یا سازه ساختمان بوده و بایدء مجهز به لرزه‌گیرهای
مناسب با شرایط محل استقرار آن باشد:
ت) جنس لوله اگزوز و انباره (صدا خفه کن) مولد. با توجه به مکان استقرار و کاربری ساختمان
انتخاب شود.
تبصره: برای ساختمان‌های احداث شده در مناطق عمومی و مسکونی باید از انباره اگزوز (صدا
خفه‌کن) با دسیبل نویز مناسب این مناطق استفاده شود. استفاده از انباره اگزوز مخصوص مناطق
صنعتی و یا ساختمان‌های صنعتی (انباره دسیبل نویز بالا) در این مناطق مجاز نمی‌باشد.
ث) نصب دودکش مولد و یا دودکش‌های مولدهای نیروگاه در بام ساختمان و یا فضای آزاد مجاور
نیروگاه, باید طوری در نظر گرفته شود که دود ناشی از مولدها به راحتی در محیط اطراف
پخش شده و مزاحمتی برای ساختمانها و فضاهای مجاور بوجود نیاورد.
ج) مخزن سوخت دائمی مولدهای نیروگاه باید طبق مقررات و ضوابط شرکت نفت و با فاصله
مناسب از نیروگاه و به صورت مدفون ساخته شود و در انتخاب محل استقرار مخزن سوخت لازم
است به راه‌های ارتباطی تانکر سوخت‌رسانی و لوله‌هایی ,که سوخت را به نیروگاه می‌رساند. توجه
مخصوص: شود
۶۹
مبحثت سیزدهم
سکس موم ور سح
چ) جرثقیل سقفی جهت تعمیرات بر حسب نیاز و متناسب با نوع نیروگاه و مولدهای منصوبه
ح) چنانچه برای مرکز نیروی برق اضطراری, از اتاق در داخل ساختمان استفاده شودء مولد و با
مولدهای نیروی برق اضطراری؛ تابلو و یا کلید تبدیل اتوماتیک و یا تابلوی سنکرون» باید در یک
اتاق جداسازی شده با درهاء دیوارهاء سقف مانع حریق بوده و با درجه ۲ ساعت مقاومت در برابر
حریق باشد (مبحث ۳ مقررات ملّی ساختمان).
تبصره: رعایت شرایط فوق‌الذکر برای اتاق تابلو برق» باطری‌ها و دستگاه برق بدون وقفه مرکزی
ساختمان نیز الزامی است.
خ) مولدهای برق اضطراری در ساختمان‌های ویژه حیاتی و بسیار زیاد حساس باید در فضای ایمن
و دارای دیوارها و سقف‌های ایمن با رعایت اصل استحکام, نصب شوند. (مبحث ۲۱ مقررات ملّی
ساختمان)
۴-۵-۵-۳ بنا به دلایل زیر از ژنراتور گازی که در آن از شبکه گاز شهری به عنوان سوخت
نیروی محرکه مولد برق اضطراری استفاده می‌شود فقط برای تأمین مصارف برق اضطراری و به غیر
از مصارف سیستم‌های تأمین ایمنی می‌توان استفاده کرد.
الف) مدت زمان راه‌اندازی زنراتورهای گازی بیش از ۱۵ ثانیه میباشد (ردیف ۲-۲-۶-۵-۱۳).
ب) احتمال قطع گاز شبکه شهری به دلایل ناخواسته وجود دارد.
۵-۵-۵-۳ مولد نیروی برق اضطراری به هنگام قطع برق شهرء از طریق تابلو و یا کلید تبدیل
اتوماتیک (۸78) به شبکه توزیع برق اضطراری وصل و برق مورد نیاز مصارف اضطراری را تأمین
می‌نماید. کلیدهای خودکار (اتوماتیک) با مکانیسم موتوری و یا کلیدهای خودکار مغفناطیسی
(کنتاکتور) مورد استفاده در تابلو و یا کلید تبدیل اتوماتیک (۸75) مذکور در سیستم نیروی -11
8 سه‌فاز و نیز کلید حفاظتی اصلی مدار خروجی برق ژنراتور از نوع چهار پل و بقیه کلیدهای
حفاظتی تابلو برق اصلی آن از نوع سه‌پل خواهند بود.
۵-۵-۵-۳ اجزای تابلو و یا کلید تبدیل اتوماتیک (۸78) مولد نیروی برق اضطراری در سیستم
نیروی 737-2 سه‌فاز و نیز کلیدهای حفاظتی اصلی مدار خروجی برق ژنراتور و تابلو برق اصلی آن
از نوع سه‌پل خواهند بود.
۶-۵-۵-۳ ترمینال نقطه خنثی (1) ژنراتور برق اضطراری سه‌فاز در سیستم نیروی 11۷-۳ باید
از طریق هادی عایق‌دار با حداقل سطح مقطع هادی اتصال زمین سیستم نیرو به ترمینال یا شینه
اصلی اتصال زمین وصل شده و علاوه بر آن هادی حفاظتج۸- خنثی (۳1:(7) نیز باید به ترمینال یا
شینه حفاظتی- خنثی (۳۳) تابلو و یا کلید تبدیلن اتوماتیک مولد نیروی برق اضطراری متصل
۲
٩5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱۲
۵-۳ منابع تأمین نیروی برق (سرویس مشترک)
و
گردد. بدنةه دستگاه مولد نیروی برق اضطراری در سیستم نیروی 11۷-0 نیز به هادی حفاظتی-
خنثی (۳۳۸7) تابلو و یا کلید تبدیل اتوماتیک مولد نیروی برق اضطراری وصل می‌گردد.
۷-۵-۵-۳ ترمینال نقطه خنثی (۸7) ژنراتور برق اضطراری سه فاز در سیستم نیروی 117-5
باید از طریق هادی عایق‌دار با حداقل سطح مقطع برابر با سطح مقطع هادی اتصال زمین سیستم
نیرو مستقیماً به ترمینال یا شینه اصلی اتصال زمین وصل گردد. بدنه دستگاه نیز در این سیستم
نیرو به عنوان هادی حفاظتی (۳) مستقیماً به ترمینال یا شینه اصلی اتصال زمین وصل می‌گردد.
۶-۵-۳ نیروی برق اآیمنی :
۱-۶-۵-۳ در مواردی که قطع نیروی برق ممکن است برای افراد و ساکنین ایجاد خطر نموده و
یا باعث ضرر و زیان گرددء پیش‌بینی نیروی برق ایمنی الزامی می‌گردد. نیروی برق ایمنی می‌تواند
مکمل نیروی برق اضطراری پا مستقل از آن باشد. انتخاب سیستم ایمنی وسایل و دستگاه‌هایی که
باید از منابع ایمنی تغذیه شوند بستگی به نوع کار آن‌ها خواهد داشت.
منابع نیروی برق ایمنی ممکن است جزئی از خود وسیله یا دستگاه باشد و با آن یک واحد تشکیل
دهد (چراغ‌های ایمنی باتری سرخود و غیره).
سیستم‌های ایمنی در ساختمان‌هایی از قبیل ساختمان‌های بلندمرتبه مسکونی» تجاری؛ اداری»
ساختمان‌های مرکزی بانک‌هاء فروشگاه‌های بزرگه ساختمان‌های ویزه حیاتی. بسیار زپاد حساس 8
زیاه سیم بناهای درمانی و بیمارستان‌هاه تالارهای اجتماعات« سینماهاء تغاترها و فسره پر آاسناس
مقررات. ضوابط استانداردها 3 یا نیاز یه استفاده از آن‌ها, در نظر گرفته می‌شود.
۲-۶-۵-۳ سیستم‌های تأمین ایمنی
برای تأمین ایمنی افراد و جلوگیری از ضرر و زیان به ساختمان» اموال, اسنادء دستگاه‌ها, تجهیزات
و غیره. سیستم‌های ایمنی در طرح ساختمان به قرار زیر در نظر گرفته می‌شوند. تغذیه بعضی از
این سیستم‌ها بسته به نوع. شرایط و نیاز آن» از طریق نیروی برق اضطراری و بعضی دیگر از آن‌ها با
برق بدون وقفه و یا منبع تغذیه پشتیبان مستقل و مخصوص خود شامل باتری و شارژ آن خواهد
بود.
الف) روشنایی ایمنی مسیرهای تخلیه افرادء پلکان‌های خووج و راه‌های خروج الزامی
۶۳
مبحث سیزدهم
سا ۱
ب) سیستم اعلام حریق
پ) سیستم اعلام نشت گاز سوخت
ت) پمپ‌های آب آتش‌نشانی (جهت اطفاء حریق)
ش) تغذیه برق آسانسورء مصارف <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AA%D8%A3%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%A7%D8%AA-%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C%DA%A9%DB%8C">تأسیسات مکانیکی</a>» روشنایی چاه و موتورخانه و غیره مربوط به
آسانسور دسترسی آتش‌نشان (مبحث ۳ مقررات ملّی ساختمان)
ج) سیستم تلویزیون مدار بسته
چ) سیستم کنترل تردد و حراستی
ح) سیستم اعلام و هشدار سرقت
خ) سیستم اعلام خطر گاز مونواکسیدکرین
د) سیستم تخلیه گاز مونواکسید کربن
ذ) سیستم تأمین هوای فشار مثبت پلکان‌های خروج بسته, راه‌های خروج الزامی و چاه آسانسور
ر) سیستم تخلیه دود به هنگام حریق
ز) تهویه محیط‌های فاقد ورودی هوای خارج
ژ) سایر سیستم‌های تخلیه افراد در مواقع اضطراری
س) تجهیزات» دستگاه‌ها و تأسیسات خاص مراکز درمانی و بیمارستانی که در صورت قطع برق
آن‌ها جان بیماران و افراد به خطر می‌افتد و یا هرگونه قطع تغذیه برق که موجب اختلال در
سرویس‌های ایمتی آن‌ها می‌شود.
ش) سیستم صوتی و اعلام خطر
ص) سیستم مخابرات و ارتباطات
ض) سیستم تلفن آتش‌نشان
ط) سیستم فرمان حسگر (سنسور) زلزله
ظ) هرگونه سیستمی که تأمین نیروی برق آن درخواست شده باشد.
ع) در کلیه مواردی که به هر علت. قطع برق» ایمنی افراد را به خطر بياندازد.
تبصره: برای راه خروج الزامی؛ پلکان‌های خروج و آسانسور دسترسی آتش‌نشان به مبحث ۲
مقررات ملی ساختمان رجوع شود.
۱-۲-۶-۵-۳ تغذیه سیستم‌های تأمین ایمنی زیر از منبع تغذیه پشتیبان مستقل و مخصوص
خود شامل باتری و شارژٌ آن و یا برق بدون وقفه. طبق اسپتاقداردهای مربوطه و یا دستورالعمل
سازندگان آن خواهد بود.
ی ادا
۵-۳ منابع تأمین نیروی برق (سرویس مشترک)
رو ار اس
الف) روشنایی ایمنی مسیرهای تخلیه افراد. پلان‌های خروج و راه‌های خروج الزامی
ب) سیستم اعلام حریق
پ) سیستم اعلام نشست گاز سوخت
ت) سیستم تلویزیون مداربسته
ش)اسیستم کنترل تردت و حراستی
ج) سیستم اعلام و هشدار سرقت
چ) سیستم اعلام خطر گاز مونواکسید کربن
ح) سیستم صوتی و اعلام خطر
د) سیستم تلفن, آتش‌نشان
ذ) سیستم فرمان حسگر (سنسور) زلزله
ر) تجهیزات. دستگاه‌ها و تأسیسات خاص مراکز درمانی که باید از طریق منبع تغذیه پشتیبان و با
برق بدون وقفه تَعذیه شوند.
ز) هرگونه سیستم که نیاز به منبع تغذیه پشتیبان داشته باشد.
تبصره ۱: به غیر از سیستم‌ها و موارد ذکر شده در بندهای ردیف ۱-۲-۶-۵-۱۳: بقیه سیستم‌ها و
مواردی که در بندهای ردیف ۲-۶-۵-۳ باقی می‌مانند. بطسور مستقیم از نیسروی بسرق اضطراری
(بدون نیاز به منبع تغذیه پشتیبان و یا برق بدون وقفه) تغذیه خواهند شد.
تبصره ۲: در صورت الزام به رعایت مقررات و یا ضوابط سازمان آتش‌نشانی برای تغذیه پمپ‌های
آب آتش‌نشانی جهت اطفاء از جمله در ساختمان‌هایی که در ردیف ۵-۲-۶-۵-۱۳ آمده است. از
دیزل ژنراتور مستقل و مجزا از نیروی برق اضطراری ساختمان و یا مجموعه دیزل پمپ (یکپارچه)
باید استفاده گردد.
تبصره ۳: در صورتی که سیستم اعلام حریق دارای منبع تغذیه پشتیبان مستقل و مخصوص خود
(باتری و شارژر آن) باشد. تغذیه آن از برق بدون وقفه (17۳5) مجاز نمی‌باشد.
تبصره ۴: در شرایط عادی تغذیه برق ورودی سیستم‌های تأمین ایمنی که دارای منبع تغذیه اولیه
مستقل و مخصوص خود شامل باتری و شارژر آن می‌باشند» در صورت وجود نیروی برق اضطراری
در ساختمان» از نیروی برق اضطراری و در غیر اینصورت از برق عادی (نرمال) خواهد بود. مگر
اینکه تغذیه آن‌ها از برق بدون وقفه توسط استانداردهای معتبر و یا سازندگان آن سیستم‌ها مجاز
یا لازم اعلام شده باشد.
۶۵
مبحث سیزدهم
تبصره ۵: مراکز سیستم‌های تأمین ایمنی عموماً در اتاق مرکز کنترل و مدیریت ساختمان نصب
می‌شوند.
۲-۲-۶-۵-۳ مولد نیروی برق اضطراری که مصارف برق اضطراری سیستم‌های تأمین ایمنی را
بطور مستقیم تغذیه می‌نماید: باید بتواند حداکثر در مدت زمان ۱۵ ثانیه (زمان راه‌اندازی کامل
مولد) از طریق تابلو ونیا کلید تبدیل اتوماتیک» مضارفبرق سیستم‌های ایسنی را تأمین و تغذیه
قبصره: در صورتی که بیش از یک مولد تأمین و تغذیه برق اضطراری سیستم‌های ایمنی را به عهده
داشثه باشد. صرفنظر از نحوه و روش قرار گرفتن مولدهای مذکور در مدار تغذیهء باید مدت زمان
راه‌اندازی کامل مولدهاء حداکثر ۵ اثانیه (ردیف ۲-۲-۶-۵-۱۳) برای این حالت نیز برقرار باشد.
۳-۲-۶-۵-۳ سیستم‌های ایمنی باید دارای مدار مستقل تغذیه مخصوص به خود بوده و هیچ
انشعابی برای تغذیه مدارهای غیرایمنی از آن انجام نگرفته باشد.
۴-۲-۶-۵-۳ به منظور تأمین پایداری کارکرد مدارهای سیستم‌های ایمنی» کابل‌های تغذیه آن‌ها
و جلوگیری از صدمه به آن‌هاء به هنگام حریق و غیره» باید یکی از روش‌های زیر ملاک عمل قرار
الف) استفاده از جداکننده مناسب در مسیر سیم‌کشی و پا کابل کشی به منظور حفاظت: در مقابل
حریق؛ صدمات فیزیکی. مکانیکی و سایر مواردی که ممکن است پایداری مورد نظر را به
ب) استفاده از کابل‌های دارای توار محافظ فلزی
پ) استفاده از کابل‌های مقاوم در مقابل حریق طبق استانداردهای معتبر و یا توصیه سازندگان
سیستم
۵-۲-۶-۵-۳ توصیه می‌شود که:در ضورت تأمین امکانات و شرایط لازم در طرح به سنظور تأمین
پایداری و برقراری برق تغذیه در مصارف سیستم‌های ایمنی ساختمان‌های بلندمرتبه مسکونیء
اداری و تجاری, بیمارستان‌هاء مراکز کامپیوترء مرکز داده» ساختمان‌های مرکزی بانک‌هاء
ساختمان‌های ویژه حیاتی و بسیار زیاد حساس و غیرهء تغذیه برق مصارف ایمنی و پا سایر مصارف
برقی مربوط به آسانسور دسترسی آتش نشان, سیستم تأمین هوای فشار مثبت پلکان خروج.
راه‌های خروج الزامی و چاه آسانسور دسترسی آتش نشان, سیستم تخلیه دود به هنگام حریق و
غیره از طریق دو مدار مجزا و به ترتیب اولویت از تابلوهای روز تغذیه گردند:
الف) تابلوهای اصلی دو منبع تغذیه متفاوت
رم
۵-۳ منابع تأمین نیروی برق (سرویس مشترک)
ب) دو تابلوی اصلی متفاوت از یک منبع تغذیه
پ) دو تابلوی نیمه اصلی متفاوت با دو منبع تغذیه متفاوت
ت) دو تابلوی نیمه اصلی متفاوت پا یک منبع تغذیه
و مدارها هم در دو مسیر مجزا اجرا شده و در نقطه تغذیه و مصرفء این دو مدار از طریق یک تابلو
و یا کلید تبدیل اتوماتیک (۸15) به تابلوی برق مصرف‌کننده و پا مصرف‌کننده‌های مورد نظر وصل
گردند:
۶-۲-۶-۵-۳ تمامی و یا هر یک از کابل‌های تغذیه برق کنترل» روشنایی؛ مصارف تأسیسات
مکانیکی و غیره مربوط به آسانسور دسترسی آتش‌نشان که در خارج از چاه و موتورخانه آن قرار
می‌گیرند باید توسط ساختاری با حداقل ٩۰ دقیقه مقاومت در برابر آتش محافظت شوند و یا
دارای حداقل ۹۰ دقیقه مقاومت در برابر آتش باشند (مبحث ۳ مقررات ملّی ساختمان).
تبصره: تمامی ارتفاع چاه آسانسور دسترسی آتش‌نشان در زمانی‌که عملیات امداد و نجات در
جریان است. باید دارای حداقل ۱۱ لوکس روشتایی باشد (مبحث ۳ مقررات ملّی ساختمان).
۳-۶-۵-۳ روشنایی ایمنی
۱-۳-۶-۵-۳ در روشنایی ایمنی نباید بیش از ۲۰ نقطه روشنایی از یک مدار تغذیه گردد و نیز
کل جریان مدار نباید از ۶۰/ جریان مجاز کلید حفاظتی (با اعمال ضرایب کاهش باردهی کلید
حفاظتی) آن مدار بیشتر باشد.
تبصره: استفاده از سنسور حرکتی و با حضور در مدارهای روشنایی ایمنی مجاز نمی‌باشد.
۳-۶-۵-۳- ۲ مدارهای چراغ‌های ایمنی برای کاربری‌های متفاوت باید براساس جدول شماره
۶-۵-۳- تغذیه گردند.
۳-۳-۶-۵-۳ روشنایی ایمنی پلکان‌های خروج. راه‌های خروج الزامی. تخلیه افراد. فضاهای کار با
ریسک بالاء اتاق امدادرسانی و اتاق مدیرپت بحران باید از دو منبع متفاوت (جدول شماره ۵-۱۳-
۲-۶) از منابع زیر تغذیه گردند.
الف) سیستم منبع تغذیه مرکزی مانند برق بدون وقفه (17۳8) و یا سیستم باتری و شارژر آن
ب) سیستم منبع تغذیه منطقه‌ای مانند برق بدون وقفه (11۳8) ویا سیستم باتری و شارژر آن
پ) سیستم منبع تغذیه با باتری و شارژر مستقل و سرخود
سس رس
مبحث سبزدهم
سم
۴-۳-۶-۵-۳ نیازها و الزامات تغذیه مدارهای روشنایی ایمنی برای فضاها و ساختمانها با
کاربری‌های متفاوت. در جدول شماره ۳-۶-۵-۱۳ آمده است.
جدول ۳-۶-۵-۱۳ مثال‌هایی از کاربرد روشنابی ایمنی. نیازها و الزامات آن
نیازها و الزامات
مثال‌هایی از کاربرد دی
منبع‌تغذیه ۱ منبع‌تغذیه شارژر مستقل و . تغذیه از دو
هه هه سک سک
هه هه سک
۳۳
کت سک اه هه هه سک
هه هه سک
اقست تس هه هه ده
ساختمان‌های پلندمرتبه مسکونی.
+ + +
اداری و تجاری
سس هس سس سک
ام اه هه هه سک
و مهس مد اس
پلکان‌های خروج. راه‌های خروج الزامی؛
+ +
تخلیه افراد
فضاهای کار با ریسک بالاء اتاق
+ + ۳+
امدادرسانی و اتاق مدیریت بحران
سس ها
۶/۸
5۲۱۵9۳۱۵۹۵۷۰۷۲
۵-۳ منابع تأمین نیروی برق (سرویس مشترک)
تبصره: چراغ ایمنی با منبع تغذیه مستقل و سر خود (باتری و شارژ آن) در زمان قطع برق مدار
تغذیه اصلی آن» باید بتواند حداقل به مدت ۱/۵ ساعت شدت روشنایی مقرر را تأمین نماید.
۵-۳-۶-۵-۳ شدت روشنایی متوسط ایمنی مکان‌های زیر نباید از ۱۰ لوکس کمتر باشد:
الف) پلکان‌های خروج» راه‌های خروج الزامی. کریدورهای دسترسی خروج و گذرگاه‌ها
ب) اجزای داخلی و خارجی راه و تخلیه اضطراری (مبحث ۳ مقررات ملّی ساختمان)
پ) آسانسورها و فضای انتظار جلوی آسانسور در طبقات
محوطه‌هایی که در مسیر راه‌های خروج الزامی قرار ,دارند
۶-۳-۶-۵-۳ در تالارهای سیتما و تکاترء در هنگام نمایش: شدت روشنایی متوسط ایمتی» نباید
از ۲ لوکس کمتر باشد. بقرط آنکه در صورت به کار افتادن سیستم اعلام حریق او آتشنسوزی
روشنایی محیط و شدت آن به طور خودکار به حالت اولیه بازگردد. علائم روشن (خروج) باید در
بالای همه درهای خروجی و راه‌های خروج الزامی؛ نصب و مقررات ردیف‌های ۲-۶-۵-۱۳ و
۶-۵-۳ ۵-۳ نیز باید رعایت شود
۷-۳-۶-۵-۳ کلیه مقررات ذکرشده در ردیف ۶-۳-۶-۵-۱۳ در مورد تألارهای اجتماعات نیز
صادق است, با این تفاوت که شدت روشنایی ایمنی متوسط در این تالارها نباید هیچگاه از ۱۰
لوکس کمتر باشد.
۴-۶-۵-۳ کلید و هادی حفاظتی دستگاه برق بدون وقفه
۱-۴-۶-۵-۳ ترمینال نقطه حفاظتی - خنثی (-۳1) در ورودی تغذیه دستگاه برق بدون وقفه
(1788) در سیستم نیروی 73-۳ سه‌فازء باید از طریق هادی عایق‌دار با حداقل سطح مقطع برابر با
سطح مقطع هادی اتصال زمین سیستم تیروبه ترمینال یااشینه اصلی اتصال زسین وصل شده و
علاوه بر آن هادی حفاظتی - خننی ([۳1:
2) نیز باید به ترمینال مشترک شده حفاظتی - خنشی
([۳1) دستگاه متصل گردد.
۲-۴-۶-۵-۳ بدنه دستگاه برق بدون وقفه (1188) در سیستم نیروی 777-۳ به هادی حفاظتی -
ختثی ([:
۳1) مدار تغذیه برق ورودی وصل می‌گردد.
۳-۴-۶-۵-۳ کلیدهای حفاظتی مدار خروجی برق دستگاه برق بدون وقفه (1۳8]) و تابلوی برق
اصلی آن در سیستم نیروی 17۳-2 سه‌فاز از نوع سه‌پل خواهند بود.
۴-۴-۶-۵-۳ ترمینال نقطه خنشی (1ا) در ورودی تغذیه ۳ برق بدون وقفه (11۳8) در
سیستم نیروی 177-5 سه‌فازء باید از طریق هادی عایق‌دار باچداقل سطح مقطع برابر با سطح مقطع
هادی اتصال زمین سیستم یرو به ترمینال یا شینه اصلی اتصال زمین وصل گردد.
۶۹
5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱
مبحث سیپزدهم
حفاظتی (ت۴1) مدار تغذیه برق ورودی وصل می گردد.
۶-۴-۶-۵-۳ فقط کلید حفاظتی مدار خروجی برق دستگاه برق بدون وقفه (1188) در سیستم
نیروی 131-5 از نوع چهار پل و بقیه کلیدهای حفاظتی تابلو برق اصلی آن از نوع سه‌پل
خواهند بود.
وخ ها
۷۰
5۲۱۵9۳۱۵۹۵۷۰۷۲
سنا سن یج
۶-۳ تابلوهای توزیع نیرو. تجهیزات. وسایل حفاظت و کنترل
و
۶-۳ تابلوهای توزیع نیرو تجهیزات. وسایل
۰ اظ ۳ و9 3 ۰ ل
۱-۶-۳ کلیات
۱-۱-۶-۳ ساختمان تابلوها
تابلوی برق محفظه‌ایست که دارای تجهیزات و وسایل الکتریکی مورد نیاز برای تغذیه و یا حفاظت و
کنترل مدارهای الکتریکی میباشد. تابلو می‌تواند از یک با چند صفحه از چسن عایق, که جاذب
رطوبت و خودسوز نباشد (فیبر الکتریکی و یا پلیمرهای تقویت‌شده) تشکیل شده و یا تمام فلزی
باشد. چنانچه تابلو در محلی که افراد غیرمتخصص در آن رفت و آمد می‌کنند نصب شده باشد نباید
هیچ یک از قسمت‌های برقدار آن در دسترس يا قابل لمس باشد. به عبارت دیگر تابلوه باید با
صفحات يا درهای عایق (فیبر الکتریکی و یا پلیمرهای تقویت‌شده) و یا فلزی محصور شده باشد.
استفاده از نوعی ابزارء باز و یا پیاده کرد. علاوه بر این؛ در چنین محل‌هابی تابلو باید مجهز به در
قفل‌شو باشدء به نحوی که کلیه کلیدهای حفاظتی و لوازم و تجهیزات کنترل تابلو در پشت آن قرار
۱-۱-۱-۶-۳ چنانچه تابلو مجهز به کلیدهای کنترل روشنایی و یا فرمان و نظایر آن باشد,
مکانیزم‌های قطع و وصل» فرمان» کنترل و غیره می‌توانند موقع قفل بودن در تابلو در دسترس باقی
باشد.
۲-۱-۶-۳ برای کمک به خنک‌شدن لوازم داخلی تابلو می‌توان آن را یه مناشد عسور ضوای
خنک‌کننده و پا فن مجهز به ترموستات. تجهیز کرد. مشروط به اینگه قسمت‌های برقدار تابلو در
مقابل نود آب محافظطت شدذه ۳ تابلو دارای درجه حفاظت مناسب در محل نصب آن باشد.
۳-۱-۱-۶-۳ در مناطقی که احتمال تعریق تابلوها وجوهاداشته باشد. تمهیدات لازم برای
جلوگیری از تعریق تابلوها پیش‌بینی گردد.
۷۹
5۳۱۵9۳۵۵۰۳
مبحث سیزدهم
6-۱-۱-۶-۳ تابلو پاید مطایق استانداردهای ملی یا بین‌المللی معتیر ساخته: شود:
۵-۱-۱-۶-۳ تابلو ممکن است از یک يا چند منبع برای مصارف مستقل تغذیه شود مانند منبع
عادی (نرمال). منبع اضطراری, منبع برق بدون وقفه و غیره. در این مقررات آن قسمت از تابلو که
از یک منبع مستقل تغذیه می‌شود یک تابلو به حساب می‌آید.
۲-۱-۶-۳ مشخصات اصلی الکتریکی تابلوها
تابلوها باید با مقررات زیر مطابقت کنند:
الف) هر تابلو باید به یک کلید اصلی جدا کننده قابل قطع و وصل زیر بار و یا کلید خودکاری که
بعنوان کلید مجزاکننده هم عمل نماید مجهز باشد. جریان نامی این کلید باید متناسب با
شرایط مورد نیاز مصارف و حداقل برابر جریان مصرفی کل تابلو باشد و جریان نامی ایستادگی
کلید در برابر اتصال کوتاه نباید کمتر از جریان اتصال کوتاه احتمالی در محل نصب آن باشد.
ب) هر تابلو باید به وسیله حفاظتی (کلید خودکارء فیوز) مخصوص خود مجهز باشد. جریان نامی
وسیله حفاظتی متناسب با شرایط مورد نیاز مصارف تغذیه شونده توسط آن تابلو و همچنین
حداقل جریان نامی و یا جریان مضرفی کل تابلو انتخاب می‌شود. چنانچه تابلو با مدار مختص
به آن از طریق تابلوی بالادست تغذیه شودء وسیله حفاظتی آن مدار می‌تواند وسیله حفاظتی
تابلو نیز به شمار آید و نیازی به پیش‌بینی وسیله حفاظتی مجزا در تابلو نخواهد بود.
تبصره ۱: بدین ترتیب تنها تابلوهایی باید دارای فیوز یا کلید خودکار اصضلی باشته که یه صورت
انشعابی (یا استفاده از مفصل يا ترمینال) از یک مدار تغذیه می‌شوند (یعنی یک کابل یا دار چند
تابلو را تغذیه کند).
تبصره ۲: چنانچه وسیله حفاظتی اصلی تابلو از انواغع کلیدهای خودکارء که دارای مشخصات کلید
جداکننده نیز هستند» انتخاب شود, از این کلید می‌توان برای هر دو منظور حفاظت و جداکردن
استفاده کرد.
پ) چنانچه تابلو علاوه بر کلید اصلی جداکننده به فیوز نیز مجهز باشد» فیوز باید بعد از کلید
(در طرف مصرف کلید) نصب شود. در این حالت. تعویض فیوز درحالت بی‌بار امکان‌پذیر
خواهد بود.
ت) مدار تغذیه‌کننده وسایل کنترل و اندازه‌گیری که از سیستم برق تابلو تغذیه می‌شود. باید دارای
۷۲
۱ 5۱۱۵9۱۱۵۵۲
۶-۳ تابلوهای توزیع نیرو نجهیزات. وسایل حفاظت و کنترل
ث) اگر در یک تابلو از کلیدهای مینیاتوری استفاده شود باید یک سری فیوز یا کلید خودکار
محخدودکننده جریان اتصال کوتاهء بالا دست آن‌ها در تابلوی مورد بحث و یا در تابلوی پالادست
وجود داشته باشد. در صورت استفاده از فیوزء جریان نامی فیوز بالادست کلیدهای مینیاتوری,
نباید از مقادیر زیر بزرگتر باشد:
-اگر جریان نامی قطع اتصال کوتاه یک یا چنه کلید مینیاتوری ۱/۵۷ کیلو آمپر باشد» ۶۳ آمپر
- اگر جریان نامی قطع اتصال کوتاه یک يا چند کلید مینیاتوری ۳ تا ۱۰ کیلوآمپر باشد, ۱۰۰ آمپر
تبصره: قدرت قطع کلیدهای مینیاتوری در اتصال کوتاه کم است. برای همین دلیل, باید در برابر
جریان‌های اتصال کوتاه احتمالی بیش از ظرفیت آن‌ها محافظت شوند.
ج) کلیه تابلوهاء اعم از یک‌فاز و سه‌فاز» علاوه بر شیته‌ها پا ترمینال‌های مربنوط به قسمت‌های
برقداره (فازها و خنشی) باید برای وصل عادی‌های حفاظتی (05) یک شینه بسا ترمینال داشته
باشد. قابلیت هدایت الکتریکی شینه یا ترمینال هادی حفاظتی باید نظیر هادی‌های برقدار باشد.
شینه يا ترمینال هادی حفاظتی باید با نوعی قطعه اتصال‌دهنده قابل پیاده‌کردن هم اندازه
شینه, به شینه يا ترمینال خنثی قابل وصل باشد. وصل و پیاده کردن قطعه اتصال‌دهنده باید
ققط به: کمک نوعی ابزار امکان‌پذیر باشد. چنانچه مدار تغذیه‌کننده اتابلو دارای صادی مشنترک
حفاظتی - خنتی باشدء این هادی به شینه حفاظتی وصل و سپس به کمک قطعه اتصال دهنده
یاد شده به شینه يا ترمینال خنشی اتصال داده می‌شود (پیوست شماره !۱ و شکل شماره
پ۳:۱-۱)
کلیه سیم کشی‌های داخلی تابلو باید با هادی‌های مسی عایق‌دار مناسب با ولتاژ و جریان‌های نامی و
مجاز وسایل حفاظتی و مطابق استانداردهای مربوط به ساخت تابلو انجام شود. چنانچه شینه‌ها
محکم و ثابت نصب شده باشندء می‌توانند بدون عایق‌بندی باشندء ولی ترجیح دارد که رنگ‌آمیزی
شده باشند.
چ) شینه‌ها و ترمینال‌ها باید دارای علامت‌گذاری مناسب, مشخص و دائمی زیر باشند:
فازها : 3آ, 2آ, 1.1
حفاظتی - خنثی : ۳3:7
حفاظتی : :۳۳
مدارهای خروجی, کلیدهاء فیوزها و دیگر تجهیزات نصب شد‌پااد دارای برچسب‌های مشخص و
دائمی باشند تا بتوان آن‌ها را شناسایی کرد. ۹
۷۳
5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱
سس سس نج سس
مبحث سبز دهم
ح) بدنه تابلو باید مجهز به ترمینال علامت‌گذاری شده اتصآل زمین باشد و این ترمینال به شینه یا
ترمینال حفاظتی ([۳۳۸ یا ظ۳) وصل شود.
(۳۳۲۲) (پیوست شماره ۱ و شکل شماره پ ۲:۱-۱) هستنده می‌توان از نصب شینه حفاظتی (۳)
صرفتظر کرد.
۳-۱-۶-۳ محل نصب تابلوها
۱-۳-۱-۶-۳ چنانجه تابلو در اتاقی مخصوص این کار نصب شده باشد و تنها افراد متخصص و
مجاز اجازه رفت و آمد به آن را داشته باشندء می‌توان از تابلوهای نوع باز استفاده کرد در این مورد
باید مقررات ردیف ۴-۳-۵-۱۳ مراعاث شود.
شودء فضای محدود به کف اصلی و سقف اصلی محل نصب تابلو و عمق آن که برابر عمق تابلو است.
در اطراف تابلو باید فضای کافی برای انجام عملیات و تعمیرات و بازدید و غیره وجود داشته باشد.
۳-۳-۱-۶-۳ از محل نصب تابلو اعم از اتاق مخصوص يا فضای اختصاصی نصب تابلو هیجگونه
تأسپسات مکانیکی و غیره نباید غبور نماید یا آن را قطع کند:
۴-۳۲-۱-۶-۳ در صورتی که تابلوهای فوق در فضای عمومی نصب شده باشند. حداقل فاصله نصب
سایر لوله‌های سیستم‌های تأسیسات مکانیکی» برابر ۳۰ سانتی‌متر میباشد و نیز برای فضای تصب
تابلوهای مذکور باید یک دیوار جداکننده مناسبء» جهت جداسازی تابلوهای برق از لوله‌هاء در نظر
۵-۳-۱-۶-۳ فاصله کنتور گاز طبیعی با کنتور برق (تابلو کنتور برق و یا تابلوهای برق
فشارضعیف) نصب شده در فضای عمومیء باید حداقل ۵۰ سانتی‌متر باشد (مبحث ۷ مقررات ملی
ساختمان).
۲-۶-۳ تجهیزات. وسایل حفاظت و کنترل
۱-۲-۶-۳ فیوزها
۱-۱-۲-۶-۳ از فیوزها می‌توان به عنوان وسیله حفاظتی دروآرد زیر استفاده کرد:
الف) حفاظت مدارها: در برابر جریان‌های اتصال کوتاه 9 اضافه بار
۷۴
۶-۳ تابلوهای توزیع نیرو, تجهیزات. وسایل حفاظت و گنترل
ب) حفاظت دستگاه‌ها: در برابر جریان اتصال کوتاه
پ) تأمین ایمنی: درصورت اتصال کوتاه بین یک هادی فاز با بدنه‌های هادی و یا هادی حفاظتی
(۳) و یا هادی حفاظتی - خنثی (837) (پیوست شماره ۱)
۲-۱-۲-۶-۳ فیوزهای پیچی باید مجهر به قطعه محدودکننده فشنگ‌پذیری (ته فشنگ) باشند
تا جایگزینی با فشنگی که جریان نامی آن بیشتر از فشنگ مورد نظر است آمکان‌پذیر نباشد.
۳-۱-۳۲-۶-۳ خارج و داخل کردن فیوزهای تیغه‌ای يا چاقویی باید فقط با استفاده از فیوزکش
عایق امکان‌پذیر باشد.
۴-۱-۲-۶-۳ هنگامی که فیوز پیچی بسته و کامل شده است هیچ یک از قسمت‌های برقدار فیوز
از جمله ترمینال‌های آن‌ها نباید در دسترس يا قابل لمس باشند. قطب ته پایه فیوزهای پیچی باید
به طرف تغذیه مدار (فاز) وصل شده باشد.
۵-۱-۳-۶-۳ استفاده از فیوزهای غیر استاندارد یا فیوزهایی که المان ذوب شونده آن قابل
تعویض باشد ممنوع است.
۶-۳- ۶-۱-۳ تعمیر و تعویض و ترمیم المان عبور جریان در داخل فشنگ فیوزهای استاندارد به
هر نحو و شکلی ممنوع است.
۷-1-۳-۶-۳ استفاده از فیوز در تأسیسات انشعاب برق (کنتور) باید طبق ضوابط شرکت برق
انجام شود.
۲-۲-۶-۳ کلیدهای خودکار مینیاتوری
۱-۲-۳-۶-۳ موارد استفاده کلیدهای خودکار مینیاتوری مانند فیوزهاست (ردیف ۱-۱-۲-۶-۱۳).
۲-۲-۳-۶-۳ هیچ یک از قسمت‌های برقدار کلیدهاء از جمله ترمینال‌های آن نباید در دسترس یا
قابل لمس باشد. کلیدهای نوع تابلویی که ترمینال‌های آن در دسترس است باید دارای پوشش
۳-۲-۲-۶-۳ در تأسیسات برقی جدید استفاده از کلیدهای مینیاتوری نوع پیچی که بجای فیوز,
در پایه فیوز نصب می‌شوند ممنوع است.
۴-۲-۲-۶-۳ صرفنظر از جریان اتصال کوتاه احتمالی در محل نصب کلیدهاء باید طبق آنچه که
در بند (ث) از ردیف ۲-۱-۶-۱۳ گفته شد. عمل شود.
۳-۲-۶-۳ کلیدهای خودکار (اتوماتیک)
۳-۳-۶-۳ از کلیدهای خودکار می‌توان به عنوان وسیجله حفاظتی در موارد زیر استفاده کرد:
۷۵
مبحث سیزدهم
الف) حفاظت مدارها و دستگاه‌ها: در برابر جریان‌های اتصال کوتاه و اضاقه بار
تبصره: منظور از حفاظت اضافه‌بار در کلیدهای خودکار (اتوماتیک)» کلیدهایی هستند که دارای
رله قابل تنظیم اضافه‌بار. می‌باشند:
ب) تأمین ایمنی: درصورت اتصال کوتاه بین یک هادی فاز با بدنه‌های هادی و یا هادی حفاظنی
(05) و یا هادی حفاظتی - خنثی (۳18) (پیوست شماره ۱)
۲-۳-۳-۶-۳ هیچ یک از قسمت‌های برقدار کلید نباید در دسترس يا قابل لمس باشند.
۳-۳-۳-۶-۳ چنانچه از فیوزها بصورت سری بمنظور تأمین قدرت قطع بیش از ظرفیت کلیدهای
خودکار استفاده شوندء لازم است مراتب زیر رعایت شود:
الف) بین جریان نامی کلیدهای خودکار و فیوز هماهنگی وجود داشته باشد.
ب) فیوز باید در طرف ورودی کلیدهای خودکار (بالادست) قرار گیرد.
۴-۲-۶-۳ کلیدهای مغناطیسی (کنتا کتورها)
۴-۲-۶-۳ از کلید مغناطیسی برای قطع و وصل, کنترل, فرمان مدار و موارد دیگر با توجه به
نوعغ مصرف‌کننده مدار, استفاده می‌گردد. چنانچه این کلید به همراه رله حرارتی به کار گرفته شده
باشد می‌توان از آن بعنوان وسیله حفاظتی در برابر جریان اضافه بار نیز استفاده کرد. برای حفاظت
در برابر اتصال کوتاه همراه این کلیدها باید از فیوزها یا کلیدهای خودکار استفاده شود و این
وسایل باید در طرف ورودی کنتاکتورها نصب شوند.
۲-۴-۲-۳ همراه کلیدهای مغناطیسی می‌توان از انواخ رله‌هاء از جمله رله حساس به افزایش و
یا کاهش ولتاژ: کنترل فا رله‌های کمکی و غیره استفاده نمود:
۵-۲-۶-۳ کلیدهای مجزا کننده زیربار
۱-۵-۲-۶-۳ به منظور کنترل» تعمیر و سرویس مدار و یا دستگاه‌ها و تجهیزات برقی» باید کلیه
مدارهای خروجی از تابلو مجهز به نوعی کلید مجزا کننده زیربار در تابلو باشد.
۲-۵-۳-۶-۳ کلید مجزا کننده زیر بار باید بتواند جریان نامی خود راء که از جریان نامی مدار
کمتر نخواهد بودء قطع و وصل کند و قادر به ایستادگی در برابر جریان‌های اتصال کوتاه احتمالی
در محل نصب آن باشد.
۳-۵-۳-۶-۳ کلید مجزا کننده باید در طرف ورودی فیوزها یا کلیدهای خودگار محافظ مدار
(بالادست) نصب شود. ۱
۷۶
5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱
۶-۳ تابلوهای توزیع نیروء تجهیزات. وسایل حفاظت و کنترل
۴-۵-۲-۶-۳ چنانچه کلید مجزا کننده از محل فیزیکی وسیله یا دستگاه تغذیه شونده قابل روْیت
نباشد باید یک کلید مجزا کننده دیگر راء که دارای مشخصات کلید مجزا کننده ذگر شده در بالا
باشد به صورت تکی و مجزا در نزدیکترین محل مناسب از دستگاه نصب کرد.
تبصره: پیش‌بینی کلید مجزاکننده جهت قطع و وصل برق دستگاه‌های برقی که در پشت‌بام
ساختمان نصب می‌گردند. از جمله برای هواکش‌هاء کولرها و غیره؛ الزامی است.
۵-۵-۲-۶-۳ از بعضی از انواع کلیدهای خودکار می‌توان به عنوان کلید مجزاکننده نیز استفاده
کرد در این صورت شرط زیر باید برقرار باشد: ۱
استانداردی که کلید طبق آن ساخته شده است قابل قبول باشد و اجازه این کار را صریحاً داده
باشد.
تبصره ۱: از کلیدهای خودکار مینیاتوری می‌توان به عنوان کلید مجزا کننده استفاده کرد.
تبصره ۳: از کلیدهای خودکار مینیاتوری نباید به عنوان کلید کنترل مدار (قطع و وصل) استفاده
کرد.
تبصره ۳: کلید فیوزها (کلیدهایی که فیوزها در آن نقش تیغه‌های کلید را دارند) باید از نوع قابل
قطع زیربار باشند. مگر در مواردی که مدار مجهز به کلید قابل قطع زیربار نیز باشد.
تبصره ۴: مدارهای مجهز به کلیدهای مغناطیسی (کنتاکتورها) باید دارای کلید مجزا کننده در
طرف ورودی کنتا کتورها باشند.,
۶-۲-۶-۳ کلید یا وسیله حفاظتی جریان باقیمانده ((1-)+14)
۱-۶-۲-۶-۳ از انواع کلیدها یا وسایل حفاظتی جریان باقیمانده می‌توان برای قطع مدار تغذیه در
صورت تماس یکی از هادی‌های برفدار مدار با یکی از موارد زیر استفاده نمود:
الف) بدنه‌های هادی لوازم و تجهیزات برقی
ب) هادی‌های بیگانه که در تماس با زمین می‌باشند
پ) هرگونه نشت جریان از مدار به زمین
تبصره: شدت جریان باقیمانده عامل این نوع وسایل حفاظتی بر حسب مورد استفاده می‌تواند از
۶-۳- ۲-۶-۲ از انواع کلیدها یا وسایل حفاظتی جریان باقیمانده به شرطی که جریان باقیمانده
عامل آن‌ها بیشتر از ۳۰ میلی‌آمپر نباشد. در شرایط عادی و مچظارف معمولی می‌توان به عنوان
وسیله حفاظتی در برابر برق‌گرفتگی در صورت تماس غیرامستقیم استفاده نمود.
ری شم ماس
5۲۱۵9۳۱۵۹۵۷۰۷۲
مبحث سیزدهم
۳-۶-۲-۶-۳ از انواع کلیدها یا وسایل حفاظتی گفته شده در ردیف ۲-۶-۲-۶-۱۳. می‌توان در
شرایط عادی برای حفاظت در برابر برق‌گرفتگی در تماس مستقیم (تماس مستقیم بدن با یک
هادی برقدار) فقط به عنوان یک حفاظت اضافی استفاده نمود (بند ت ردیف ۲-۱-۳-۱۳). یعنی به
صرف استفاده از این وسایل» نمی‌توان از دیگر خواسته‌های مقررات صرفنظر کرد. بعنوان مشال در
برخی موارد مانند تماس همزمان با دو هادی فاز یا یک هادی فاز و هادی خنثی؛ این کلیدها ممکن
است کارآیی نداشته باشند.
۶-۳- ۴-۶-۲ از انواع کلیدها یا وسایل حفاظتی جریان باقیمانده در سیستم‌های نیروی 17»
8 و 1۳-6-85 و 1] می‌توان استفاده نمود. بنابراین استفاده از این وسایل بدون هادی حفاظتی
(۳) به طور کلی ممنوع است. در سیستم 137-۳ استفاده از کلیدها و وسایل جریان باقیمانده فقط
با اضافه کردن هادی حفاظتی به قسمتی از مدار که تحت پوشش کلید يا وسیله حفاظتی میباشد
۵-۶-۳۲-۶-۳ استفاده از کلیدها یا وسایل حفاظتی جریان باقیمانده, نصب وسایل حفاظتی در
برابر جریان‌های اضافه بار و اتصال کوتاه (کلید خودکار اتوماتیک- کلید خودکار مینیاتوری- فیوز) را
تبصوه: بعضی از انواع کلیدها یا وسایل حفاظتی جریان باقیمانده ممکن است با کلیدهای خودکار
اتوماتیک و یا کلید خودکار مینیاتوری» بصورت اشتراکی یک واحد تشکیل دهند.
۶-۶-۲-۶-۳ کلید یا وسیله حفاظتی جریان باقیمانده باید آخرین وسیله‌ای باشد که در طرف
مصرف مدار یعنی بعد از کلید مجزاکننده, فیوز و کلید خودکار اتوماتیک يا کلید خودکار مینیاتوری
هرکدام که وجود داشته باشندء نصب می‌شود.
تبصره: اگر کلید یا وسیله حفاظتی جریان باقیمانده با کلید خودکار اتوماتیک یا کلید خودکار
مینیاتوری به صورت اشتراکی یک واحد را تشکیل داده باشدء باید مانند بالاء آخرین وسیله حفاظتی
نگ اک کر
۷۸
۷-۳ مدارها (کابل کشی - سیم کشی)
اه ایو ساسا اس سییر وگ ای 3 کت کبس ده
۷-۳ مدارها (کابل کشی - سیم کشی)
۱-۷-۳ کلیات
۱-۱-۷-۳ در انتخاب نوع مدارها و مشخصات آن‌ها باید به موارد زیر توجه شود:
۲-۱-۷-۳ اعمال ضرایب همزمانی (پیوست شماره ۳( فقط در مورد مدارهای تابلوها یا مدارهایی
که غیر همزمانی دارند مجاز است.
۳-۱-۷-۳ در مورد مدارهای نهایی (مانند روشنایی» موتور و غیره) نباید ضریب همزمانی اعمال
شود. اینگونه مدارها با بار کامل در نظر گرفته می‌شوند.
۴-۱-۷-۳ در انتخاب جریان مجاز هادی‌های مدار باید به تاثیر مدارهای همجوارء دمای محیط و
شرایط نصب»ء محیط نصب» نوع مصرف‌کننده و غیره توجه و در صورت لزوم از ضرایب تعدیل
مناسب استفاده شود. وسایل حفاظتی مدار باید با توجه به جریان مجاز تعدیل شده (پس از اعمال
ضرایب همزمانی) انتخاب شوند.
۵-۱-۷-۳ بر اساس دیاگرام زیر افت ولتاژ کل در مدار توزیع و نهایی نباید از مقادیر داده شده در
جدول شماره ۵-۱۷-۱۳ بیشتر باشد:
3 ۹ 0 : 3
۷۹
و
۳- تابلوی برق ترانسفورماتور توزیع:
نقطه شروع افت ولتاژ در سیستم برق فشارضعیف از این تابلو به بسد حساب می‌آید. اگر
ترانسفورماتور اختصاصی باشد. آفت ولتاژ از این تابلو به بعده مشمول این مقررات است:آما در
ترانسفورماتور شبکه‌های توزیع عمومی, افت ولناژ تا سرویس مشترک (کنتور برق)» طبق مقررات
(1- شبکه توزیع :
این مدار ممکن است مرکب از چند مدار مختلف باشد که پس از عبور از چند تابلو یا انشعاب» به
ورودی سرویس مشترک يا تاپلوی اصلی ساختمان می‌رسد.
افت ولتاژ دراین مدارء اگر ترانسفورماتور اختصاصی باشد طبق جدول شماره ۵-۱-۷-۱۳ خواهد بود
و افت ولتاژ در مورد ترانسفورماتورهای شبکه توزیع عمومی, تابع مقررات شرکت برق خواهد بود.
- نقطه تغذیه :
ورودی سرویس مشترگک يا تابلوی اصلی ساختمان می‌باشند.
۳ مدار داخلی :
مدار داخلی شامل کلیه مدارهایی است که از ثابلوی اصلی: ساختمان یا سرویس مشترک ساختمان
تا مصرف‌کننده‌ها ادامه دارند. مدار داخلی کلاً در حوزه شمول این مقررات است. مدار نهایی آخرین
جزء مدار داخلی است.
- تجهیزات مصرف :
تجهیزاتی هستند که به صورت ثابت نصب می‌شوند از جمله چراغ‌ها؛ پریزها و غیره
جدول ۵-۱-۷-۱۳ حداکثر افت ولتاژ مجاز در مدارهای توزیع ترانسفورماتورهای اختصاصی و
مدارهای تأسیسات برقی
توزیع (مدارهای اصلی) (0 | تابلوی اصلی يا ورودی سرویس مشترک (08)
۸۰
5۳۱۱۵9۳۱۵۹۱.۱۲۳
تبصره: در انتخاب سطح مقطع هادی‌های مدار تغذیه‌کننده مصارف موتوری غلاوه بر افت ولناژ
مندرج در جدول شماره ۵-۱-۷-۱۳ در نقطه تغذیه موتورء افت ولتاژ مدار تغذیه بر اساس جریان
راه‌اندازی موتور نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
۶-۱-۷-۳ هادی‌های مربوط به یک مدار شامل فاز (سیستم تکفاز) یا فازها (سیستم سه‌فاز) و
هادی خنثی و هادی حفاظتی (8۳۳) و یا هادی حفاظتی - خنشی (۳۳11) در صورت عبور از
مجراهایی مانند لوله, اسلیو کابل: داکت مخصوص گابل, ترانکینگ و غیره باید از طریق یک مجرای
مشخص عبور نماید. این شرط برای مدارهایی که به دلیل بالا بودن توان انتقالی و یا کاهش افشت
غلاف کابل: داکت مخصوص کابل» ترانکینگ و غیره عبور نماید.
۷-۱-۷-۳ در صورت استفاده از کابل‌های تک رشته بجای کابل‌های چند رشته برای مدارهایی
که به دلیل بالاً بودن توان انتقالی و یا کاهش افت ولناژ در مسیر مدار بصورت موازی اجرا و نصب
می گردند. لازم است کابل‌های تک رشته بصورت یک مدار واحد یعنی یک هادی یا هادی‌های فاز
به اضافه هادی خنثی دسته‌بندی گردند و در صورت استفاده از مجاری مانند لوله. اسلیو کابل,
داکت مخصوص کابل؛ ترانکینگ و غیره هر مدار باید از طریق یک مجرای واحد و مشخص عبور
نماید.
برای تأمین شرط فوق لازم است در مراحل طراحی ساختمان, فضای مناسب و کافی جهت کانال‌هاء
لوله‌هاء هندهول‌ها و منهول‌هاء سینی‌های کابلء نردبان‌های کابل, رایزرهای قابل بازدید با دسترسی
از فضاهای عمومی پیش‌بینی و احداث شود.
۱-۷-۱-۷-۳ عبور یک کابل تک رشته مربوط به یک فاز از یک مدار از داخل لوله فلزی مجاز
نمی‌باشد مگر اینکه در طول لوله فلزی یک درز یا شکاف طولی ایجاد شده باشد.
در شکل‌های شماره ۱:۱-۷-۱-۷-۱۳ تا ۹:۱-۷-۱-۷-۱۳ آرایش صحیح کابل‌های تک‌رشته موضوع
ردیف ۷-۱-۷-۱۳ نمایش داده شده است. ۷
۸۱
5۲۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱
مبحث سیزدهم
33 ۹ .سس
توضیحات مربوط به شکل‌های آرایش کابل‌های تک رشته موازی در سیستم سه‌فاز به قرار زیر است:
رآ< فاز اول درآ فاز دوم درآ فاز سوم
6 قطر خارجی کابل - هادی خنثی (تعداد, تابع تعداد هادی فازهای موازی)
شکل ۱:1-۷-1-۷-۱۳ آرایش چسبیده به هم و همتراز برای ۶ رشته کابل تک‌رشته موازی
(سه‌فاز)
((( ۹۳
زمر
شکل ۲:۱-۷-۱-۷-۱۳ آرایش چسبیده به هم و در دو تراز برای ۶ رشته کابل تک‌رشته موازی
(سه‌فاز)
شک لگ
(ر رش ری ماهر ۸)
شکل ۳:۱-۷-۱-۷-۱۳ آرایش مثلقی چسبیده به هم برای ۶ رشته کابل تک‌رشته موازی (سه‌فاز)
[۳۳ 7
۸( مر سرس) . (ر سر ره (ر گر زرم
شکل ۴:۱-۷-۱-۷-۱۳ آرایش مخصوص همنراز پزای ٩ رشته کابل تک‌رشته موازی (سه‌فاز)
۸۲
ایا مهاب وب اب تا رن ییا ی ی ی مس
با ال
اس سس
۳ 300 2
000
سس
300 <<
وا 9
شکل ۵:۱-۷-1-۷-۱۳ آرایش چسبیده به هم در سه تراز و هر نراز به فاصله ۳۰ سانتی‌متر از هم
و۳
(ما) 0 (ما) 720
دا
۱ /۹
« (سرس رس (عیگری‌آرس) زره
شکل ۶:۱-۷-۱-۷-۱۳ آرایش مثلئی مخصوص برای ٩ رشته کابل آتک‌رشته موازی (سه‌فاز)
یه
اس
شکل ۷:۱-۷-۱-۷-۱۳ آرایش چسبیده به هم و همتراز برای ۱۲ رشته گابل تک‌رشته موازی
(سه‌فاز)
۳
300 < مر مر
000000
دای ی ام نا ایس
شکل ۸:۱-۷-۱-۷-۱۳ آرایش چسبیده به هم در دو تراز.چظ فاصله ۳۰ سانتی‌متر از هم برای ۱۲
۸۳
مبحث سیزدهم
۹ و
دا ۱ دا (ما) دا
۱ / /۹ ۹7 ۷
۱ با ما | ها ] نا (:۱ ۷۰ با ] ما (م] (0)
شکل ۹:۱-۷-۱-۷-۱۳ آرایش مقلشی کنار هم برای ۱۲ رشته کابل تک‌رشته موازی (سه‌فاز)
۹-۱-۷-۳ دسته‌بندی, آرایش؛ نصب و اجرای کابل‌های تک‌رشته در مدارهای موازی» روی
سینی کابل یا نردبان کابل یا بصورت دفضی نیز مطابق شکل‌های شماره ۱:۱-۷-۱-۷-۱۳ تا
۹:۱-۷-۱-۷-۳ خواهد بود.
۱-۱-۷-۳ استفاده از یک نول مشترک برای چند مدار اصلی که هر کدام دارای حفاظت مستقل
خود است. مجاز نمی‌باشد.
۱۱-۱-۷۳ کلیه کابلها و سیمها باید به نحوی در داخل مجاری ساختمانی (کانال‌هاء رایزرهای با
دریچه بازدید و غیره) کانال‌های مخصوص سیم‌کشی و کابل‌کشی (مانند ترانکینگ‌ها و نظایر آن)
یا لوله‌ها یا نگهدارنده‌های مخصوص, مانند سینی کابل يا نردبان کابل و غیره نصب پا هدایت شوند
برای نأمین شرط فوق نیز لازم است در مراحل طراحی ساختمانء فضای مناسب و کافی چهمت
کانال‌هاء لوله‌هاء. هندهول‌ها و منهول‌هاء سینی‌های کابل» نردبان‌های کابل و رایزرهای قابل بازدید با
دسترسی از فضاهای عمومی پیش‌بینی شود.
۳-۱-۷-۳ ۱ در انتخاب سطح مقطع هادی خنثی در مدارهای سه‌فاز, باید دقت کافی به عمل آید
و در صورت لزوم سطح مقطع این هادی معادل هادی‌های فاز انتخاب شود.
۱-۱۲-۱-۷-۳ به علل مختلف. مانند ضرایب توان مختلف بارهای وصل شده به یک فازء عدم
آمکان متعادل کردن بارها بین فازها و بنه خصوص وجود چزللان‌های هارمونیک در مدارهای
تغذیه کننده لامپ‌های تخلیه در گاز (مانند لامپ‌های فلوریت معسولی: کمیکت. گازی متال
۸۴
5۲۱۵9۳۱۵۹۵۷۰۷۲
۷-۳ مدارها (کاپل کشی - سیم کشی)
هالید. بخا ر جیوه بخارسدیم:و غیره) چراغ‌های (تانا و دستگاه‌های الکترونیگی هارمونیک‌زا نظیر
مصرف کننده‌های غیرخطی, دستگاه برق بدون وقفه.: سیستم سرعت متعیر موتورهای برقگی.:
راه‌اندازهای نرم موتورهای برقی, منابع تغذیه الکترونیکی و غیره ممکن است در بعضی موارد جریان
در هادی خدفی معادل هادی فاز و یا حتی از آن بیشتر نیز باشد.
۲-۱۳-۱-۷-۳ اگر میزان هارمونیک سوم چریان یک مدار بیش از مقدار ۱۵ باشد. مقطع نول یا
هادی حفاظتی - خننی (8۳:
7) در این مدار حداقل باید برابر مقطع فاز در نظر گرفته شود. لازم به
ذکر است که مقطع هادی حفاظتی ۳3۳ تابع این حکم نمی‌باشد.
۱۳-۱-۷-۳ استفاده از چاه (شافت) آسانسورها به عنوان کانال بالارو برای هر نوع مداری جز
مدارهای مربوط به خود آسانسور ممنوع است» مگر اینکه کانال عبور اینگونه مدارها با دیواری که
حداقل ضخامت آن به اندازه عرض یک آجر (۱۰سانتی‌متر) یا معادل آن از بتن باشد و از چاه
(شافت) آسانسور مجزا شده باشد. در هر حال استفاده از این دیوار بدون پیش‌بینی تکیه‌گاه‌ها و
بستر مناسب به عنوان حامل کابلها ممنوع است. رعایت مبحث ۱۵ مقررات ملّی ساختمان در این
خصوص الزامی میباشد.
۱۴۳-۱-۷-۳ سطح مقطع هادی آنواع مدارهاء به هیچ عنوان نباید از مقادیر داده شده در جدول
شماره ۱۴-۱-۷-۱۳ کمثر باشد:
جدول ۱۴-۱-۷-۱۳ حداقل سطح مقطع هادی‌ها
نوج مدا و ش 1 کنترل ارسال علائم و
ر یرو روسدایی | پریر :
نیرو سایرمدارهای کنترل
۳
سطحمتطن هلق :]ور ۵ | ۲۸۵ ۵
(میلی‌مثر مربع)
#8 هرنوع مصرف‌کننده جز روشتایی و پریز
۵-۱-۷-۳ چنانچه در طول یک مدار تغییر سطح مقطع داده شود. پا انشعابی با سطح مقطع
کوچکتر از آن گرفته شود» در نقطه تغییر مقطع یا انشعاب. باید وسیله حفاظتی مناسب جهمت
اضافه جریان و یا اتصال کوتاه و یا هر دو برای مقطع کوچکتر پیش‌بینی شود مگر اینکه یکی از
شرایط زیر موجود باشد:
الف) حداکتر طول مذار یا انشعاب با مقطع کوچکتره ۳ مثر باشد.
ب) وسیله حفاظتی در شروع مدار اصلیء مناسب مدار پا انشعاب پا مقطع کوچکتر باشد.
۸۵
مبحث سبزدهم
و و کب ی
۱۶-۱-۷-۳ در بعضی از ساختمانها به دلایل خاص و یا تأمین شرایط موره نیاز شبکه توزیع برق
3 نسده سیستم‌های تأسیسات برقی و غیره» از سیستم باس‌داکت بجای کابل استفاده می‌گردد. دراین
جایگزینی و استفاده از باس داکت: باید بررسی‌های لازم در خصوص نوع و شرایط ساختمان, زوم
استفاده از آن. نیاز شبکه توزیع» توجیه فنی استفاده از آن» هزیته نصب و اجراء نوع باس‌داکت.
اتصالات, انشعابات و سایر شرایط دیگر انجام گرفته و چنانچه نتیجچه بررسی برای این جایگزینی
قابل قبول تشخیص داده شد. در این حالت استفاده از سیستم باس‌داکت بجای کابل. قابل توجیه
خواهد بود.
۲-۷-۳ کابل و کابل کشی
زیر کمتر باشد:
الف) درکایل‌های دارای روپوش فلزی (کابل‌های زره‌دار, هم مرکز و هم‌محور) رابطه زیر باید رعایت
گردد:
(0+(۲9)1
ب) درکاپل‌های بدون روپوش فلزی با غایق پلی‌وینیلکلراید (:۳۷۲) کابل با عایق کراسلینک پلی
اتیلن (2)1.
83)» پلی‌اتیلن (:
۳8) و غیره رابطه زیر باید رعایت گردد:
(۵+(]) ۲-8
اختصارات: رابطه‌ها و شرح علائم:
7 شعاع خمش کابل
2 قطر خارجی کابل
4 قطر هادی بزرگترین رشته کابل
۸ سطح مقطع هادی
درمورد هادی‌های به شکل قطاع (سکتور)» قطر هادی معادل از رابطه زیر محاسبه می‌شود.
13۸ع0
۲-۲-۷-۳ نصب کابلها بر روی دیوار باید با استفاده از انواع بست‌های مخصوص این کارء که از
مواد عایق ساخته شده‌اند و دو عدد پیچ دارند. انجام شود و فاصله کابل از دیوار باید حدود ۲
سانتی‌متر باشد.
فاصله بست‌ها یا بازوهای تکیه کابل در نصب افقی نباید از مقادیر زیر بیشتر باشد:
آلف) کابل‌های دارای نوعی روپوش فلزی, (آید35 ۹
ب) کابل‌های بدون روپوش فلزی؛ (20+1
۸۶
5۲۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۲
۷-۳ مدارها (کابل کشی -سی مکشی)
پ) بمنظور حفاظت کابل در تنش‌های مکانیکی حاصل از اتصال کوتاه حدود 1۵ اضافه طول در
فاصله بین دو بست يا تکیه‌گاه ثابت برای کابل پیش‌بینی و رعایت گردد.
درمورد نضب کابلها به صورت قائم» می‌توان به مقادیر افقی, +۵/ اضافه کرد.
۳-۷-۷-۳ چدانچه کابلها در یک یا چند تراز بر روی بازوها زرک کابل» سینی يا نردبان کال
نصب شوند.» لازم است فاصله: بین ترازهای بازوهاء سینی‌ها و یا نردبان‌ها از هم نیز حداقل ۳۰
۴-۷-۷-۳ کابلها باید: در براپر تابش مستقیم آفتاب دارای حفاظ مناسب باشتد.
۵-۲-۷-۳ کابل‌های دفن شده در خاک باید از انواع مجاز برای این کار باشند و علاوه بر رعایت
شرایط ذکر شده برای مدارها و کابل‌هاء لازم است شرایط زیر نیز درباره آن‌ها رعایت شود:
۱-۵-۲-۷-۳ عمق دفن کابل‌های برق فشارضعیف باید بین ۶/۷ 1 ۱ متر باشد,
۲-۵-۷-۷ عمق دفن کابل‌های برق فشارستوسط باید حداقل ۰/۳ مر پیشتر از کابل‌های برق
فشار ضعیف باشد.
۳-۵-۲-۷-۳ چنانچه کابلها به موازات هم کشیده شوندء کابل‌های برق فشارمتوسط نباید
مستقیماً در زیر کابل‌های برق فشار ضعیف قرار گیرند.
۴-۵-۲-۷ کابلها باید در داخل ماسه نرم خوابانده شوند» به نحوی که حداقل ۱۰ سانتی‌مشنر
ماسه اطراف کابل را احاطه کند.
۵-۷-۷-۳س۵ برای حفاظت کابل در برابر عوامل مکانیکی پاید لایه‌ای از آجر و یا بلوک سیمانی
کنارٍِ هم روی ماسه چیده شود. طول آجر یا بلوک سیمانی عمود بر محور کابل خواهد بود.
۶-۵-۲-۷-۳ چنانچه چند کابل به موازات هم کشیده شوند»ء ضمن رعایت فواصل مجاز, کل
سطح کابلها باید از آجر یا بلوک سیمانی پوشیده شده و درمورد کابل‌های کناری (طرفین)» حداقل
نصف طول آجر یا بلوک سیمانی از مرکز کابل به سمت خارج قرارگیرد.
ضمناً به منظور جلوگیری از صدمات مکانیکی به کابل در حفاری‌هاء لازم است که روی آجر یا بلوک
سیمانی نوار پلاستیگی هشدار دهنده در کل مسیر کابل کشی قرار گیرد.
۷-۵-۲-۷-۳ جابجا کردن: با زکردن؛ کشیدن یا نصب کابل در هوای آزاد: نباید در دمای کمتر از
۳+ درجه سانتی گراد انجام شود. مگرآنکه کابل, قبلاً حداقل به مسدت ۷۳۲ ساعت در فضایی بسته
(انبار) که دمای آن از ۲۰+ درجه سانتی گراد کمتر نبوده است اهر شده باشد و عملیات کابل‌کشی
نیز ظرف مدت ۸ ساعت خاتمه یاید. ۱
تبصره: جابجایی قرقره با کابل پیچیده بر روی آَنْدرهاهای کم مجاز است.
۸۷
5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱
ی ی و و و و
مبحث سیزدهم
۸-۵-۲-۷-۳ کلیه تجهیزات انتهایی و اتضال‌دهنده کابلها (سرکابل‌هاء کابلشوهاء چنه راهه‌هاء
مفصل‌ها و غیره) باید مناسب نوع و مشخصات کابل با توصیه سازنده باشد و کلیه دستورالعمل‌های
سازنده اینگونه وسیله‌ها نیز باید در موقع نصب مراعات شود. در ورد کابل‌های زره‌دار یا دارای
نوعی پوشش فلزی باید نسبت به وجود پیوستگی الکتریکی پوشش فلزی در محل‌های اتصال و
انشعاب اطمینان حاصل شود.
۹-۵-7-۷-۳ اتصال الکتریکی کابلها به وسایل و دستگاه‌ها یا شینه‌ها باید با استفاده از تجهیزات
مناسب با نوع و مشخصات کابل و همچنین متاسب با جنس نقطه اتصال» انجام شود.
۳- ۱-۵-۲-۷ در مورد اتصال کابل‌های برق فشارضعیف (ردیف ۹-۵-۲-۷-۱۳) با توجه به سطح
مقطع آن‌ها باید از ترمیتال‌های پیچی يا کابلشو استفاده شود. کابلشوها باید از انواعی باشند که یا
حداقل دو عده پیچ داشته باشند و یا اتصال آن‌ها به کمک پرس مناسب انجام شود. استفاده از
کابلشوهایی که اتصال آن‌ها فقط به کمک لحیم (قلع و سرب) انجام می‌شود به طور کلی ممنوع
است.
۱۱-۵-۲-۷-۳ چنانچه کابل از زیر جاده‌هاء, محوطه‌های مفروش و یا از زیر سنگ‌چین‌ها عبورکند:
باید در زیر سطح مفروش يا جاده برای کل طول کابل یک لوله محافظ ازجنس پلاستیک صلب
(-۳۹/۲) فشارقوی و غیره پیش‌بینی شود. نسبت قطر لوله به قطرٍکابل نباید از حدود ۱/۳ (یک و سه
دهم) کمتر باشد, ۱
در محل‌های ورود و خروج کابل از داخل لوله. باید برای حفاظت کابل در برابر ساییدگی ناشی از
تماس با لبه لولهء نوعی بالشتک در نظر گرفت.
۱۳-۵-۳-۷-۳ کایل‌ها و سایر هادی‌های الکشریکی در غبور از درز انیساط ساختمان باسد:طوری
اجرا گردند که حرکت درز انبساط به آن‌ها آسیب نرساند.
۱۳-۵-۲-۷-۳ در مورد: کابل‌های برق فشار متوسط با توجه به نوع کابل از سر کابل‌های مناسب
با نوع و مشخصات کابل استفاده شود.
۱۶-۵-۲-۷-۳ استفاده از کابل‌های با هادی آلومینیومی در تأسیسات برقی و یا شبکه توزیع برق
(ردیف ۵-۱-۷-۱۳) بشرطی مجاز است که مقطع هادی فاز آن کمتر از ۲۵ میلی‌مترمربع نباشد.
۶-۲-۷-۳ فاصله کابلها از هم در هر نوع از نحوه نصب کابل حداقل دو براببر (بزرگشرین قطر
کابل) باشد (فاصله آزاد) اگر فاصله یاد شده از این مقدار کمتر باشد باید از ضرایب مناسبی برای
کاهش ظرفیت کابلها (جریان تامی کابل) استفاده شود.
۷-۳-۷-۳ حداقل فاصله کابل‌های برق فشار متوسط هس و یا جربان ضعیف که بصورت
مدفون در خاک و یا روی رک مخصوص کابل در,کانال یا تونل آدم‌رو روی سینی کابل در شفت و
وه و 1 امین
5۲۱۵۵9۳۱۵۵۷۰۲
۷-۳ مدارها (گابل گشی -سیم‌گشی)
رایزر» سقف کاذب. روی دیوار و یا شرایط مشابه» نصب و اجرا می‌گردند.» از همدیگر و از لوله‌های
سیستم‌های تأسیسات مکانیکی: آب. بخار و سوخت مایع, حداقل ۳۰ سانتی‌متر میباشد. چنانچه
کابل‌های فشار متوسطء روی سینی کابل در شفت و یا رآیزر کابل» سقف کاذب» روی دیوار و یا
شرایط مشایهه در جوار کابلها و لوله‌های فوق‌الذکرء نصب و اجرا گردندء ضمن رغایت حداقل فاصله
۰ سانتی‌مترء کابل‌های فشار متوسط باید در سینی کابل فلزی با درپوش فلزی نصب گردیده و
بسته: به شرایط از یک.دیوار و یا از یک جداکننده:مناسب نیز برای جداسازی سینی کابل‌های فشار
توسط از کابلها و لوله‌های همجوارء استفاده گردد.
امکان پذبر است که این لوله‌ها در مقابل انتغال حرارت و یا اتصال الکتریکی» توسط عایق مناسب
محافظت شوند (مبحث ۱۷ مقررات ملّی ساختمان).
۹-۲-۷-۳ حداقل فاضله کابل‌های برق فشار ضعیف در مسیرهای موازی با خطوط شبکه کاز
طبیعی برابر یک متر و در مسیرهای متقاطع برابر ۵۰ سانتی‌متر و برای کابل‌های برق فشار متوسط
در مسیرهای موازی و یا متقاطع برابر یک متر میباشد (مبحث ۱۷ مقررات ملّی ساختمان).
تبصره: در صورتی که از سازه مناسب بتنی بین کابل و لوله فلزی خطوط شبکه گاز طبیعی استفاده
شود فاصله مذکور در مسیر موازی برای کابل‌های فشارضعیف به ۵۰ سانتی‌متر و برای کابل‌های
فشار متوسط فقط در مسیرهای متقاطع به ۵۰ سانتی‌متر کاهش می‌یابد (مبحث ۱۷ مقررات ملّسی
۱-۲-۷-۳ حداقل فاصله کابل‌های برق فشار ضعیف با لوله‌های توکار گاز طبیعی که با مصالح
ساختمانی پوشیده می‌شوند براپر :۱:۶ سانتی متر میباشد (مبحث ۷ مقررات ملّی ساختمان).
۱-۲-۷-۳ در ساختمان‌های ویژه حیاتی 9 بسیار زیاد حساس در فضای خالی محل ورود
کابل‌های تاسیسات برق به ساختمان باید از مواد ضدخریق مناسب استفاده شود
۳-۷-۳ سیم کشی
۱-۳-۷-۳ کلیه سیم کشی‌های داخلی ساختمان‌هاء اعم از روکانو توکارء باید در داخل لوله‌های
مخصوص سیم‌کشی يا مجاری مخصوص این کار انجام شود 9۳ اجرای انشعابات. خم‌هاء زانوهاء
سه و چهار راهه‌ها و9 غیره باید از وسایل و متعلقات استاندارد و مخصوص هر لوله یا مجرا استفاده
۸۹
٩۳۱۵9۳۱۵۵۷۰۲
مبحث سبزدهم
شود. جعبه‌های زیر کلید و پریز و دیگر متعلقات مشابه در سیم‌کشی‌های توکار باید با نوع لوله‌کشی
۳-۳-۷-۳ لوله‌های قابل استفاده در سیم کشی‌های روکار و توکار در جدول شماره ۲-۳-۷-۱۳
دسته بندیی شده‌اند.
جدول ۳-۷-۱۳- لوله‌های قابل استفاده در سیم کشی‌ها
کح
فقو و۵ از نوغ سیاه یا
گالوانیزه
فولادی خرطومي با روکش پي‌وی سی (08)
پلاستیکی خرطومی از نوع غیرخودسوز |[ - | * [ ساختمان‌های غیر صمتی .|
۱-۲-۳-۷-۳ لوله‌کشی‌هایی که در دیوار و سقف» کف سازی, بتن و غیره بصورت دفنی اجرا
می‌گردد. از نوع لوله‌کشی توکار محسوب می‌شود.
۳-۲-۳-۷-۳ استفاده از لوله‌های پلی‌آمید و یا سایر لوله‌های پلاستیکی که در معرض آتش
مشتعل شده و می‌سوزد» بطور کلی ممنوع می‌باشند.
۳-۳-۷-۳ اندازه لوله‌ها با توجه به قطر داخلی آن‌ها باید با احتساب تعداد سیم‌هاء قطر آن‌هاء
طول لوله و تعداد خم‌های موجود در آن به نحوی انتخاب شود که انجام سیم‌کشی بدون مصرف
نیروی بیش از حد امکان‌پذیر باشد و در عایق‌بندی سیمها ساییدگی يا پارگی ایجاد نشود.
برای تأمین این شرط لازم است نسبت قطر داخلی لوله به قطر دسته سیمها و یا قطر کابل چند
۴-۳-۷-۳ لوله‌ها باید در هنگام نصب خالی باشند و سیم‌ها‌ا کابلها پس از تکمیل و پاییان
لوله‌کشی (اتمام نازک‌کاری) به داخل آن‌ها هدایت شوند ۹۹
سا اس اس و
۹۰
5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱
۵-۳-۷-۳ مدارهایی که در زیر کف‌ها قرار می‌گیرند باید فقط با استفاده از لوله‌های فولادی یا
تبصره ۱: برای جلوگیری از صدمه و یا شکست لوله‌های برق عبوری از محل درز انبساط در سقف و
کف ساختمان, لازم است که از لوله‌های خرطومی رابط جهت تأمین انعطاف‌پذیری لوله‌ها استفاده
شود.
تبصره ۲: لوله‌کشی بصورت مورب در دیوارها بطور کلی ممنوع میباشد.
۶-۳-۷-۳ بست‌های لوله‌های روکار باید دو پیجه و از انواعی باشند که لوله با دیوار یا سقف
تماس پیدا نکند و حدود ۶ میلی‌متر با آن‌ها فاصله داشته باشد.
۷-۳-۷-۳ در طول هر قسمت از لوله‌کشی که بین دو جعبه تقسیم یا وسیله‌ای مشابه قرار دارد
نباید بیش از چهار خم ۰درجه (جمعاً ۰ درجه) وجود داشته باشد. در غیر اینصورت باید از
۸-۳-۷-۳ در محل ورود لوله به جعبه تقسیم یا تابلو یا دستگاهی مشابه باید از بوشینگ
مناسب با نتوع لوله, استفاده شود تا از زخمی شدن سیم پا کابل جلوگیری شود ۰
۹-۳-۷-۳ استفاده از لوله بُر در لوله کشی‌های فولادی ممنوع است. لوله‌ها باید با اره بریده شده
و لبه‌های تیزمحل برش نیز صاف شوند.
۱-۳-۷-۳ تغییر نوع لوله از فولادی به پلاستیکی بدون تعبیه جعبه تقسیم مناسب در محل
۱۱-۳-۷-۳ در صورت استفاده از کابل‌های مخصوص (کابل‌های با عایق‌بندی معدنی و غیره)» به
شرط رغایت کلیه مقرراث مربوط به کابل کشی‌ها و استفاده از لوازم و تجهیزات مخصوص مربوط
ساسا ال
۹۱
5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱
۱-۳-۷-۳ برای ترانکینگ های فلزی یا پلاستیکی توکار یا روکارء باید از جعبه تقسیم‌ها, جعبه
مخصوص به خود استفاده شود.
تبصره: ترانکینگ‌های فلزی باید به پیچ‌های مخصوص پیوستگی الکتریکی بدنه مجهز باشند و در
سراسر سیستم مجراء بدنه‌ها به طور کامل به یکدیگر متصل و همگی به هادی حفاظتی تابلوی
مربوطه وصل شوند.
۱۳-۲۳-۷۳ اتصال لوله به دستگاه‌های دارای لرزش (موتورها و غیره) باید به کمک لوله‌های
فولادی خرطومی با بوشینگ‌های مناسب که حداقل طول لوله ۲۰ سانتی‌متر باشد. انجام شود.
باشند. جنس هادی سیمها مس خواهد بود و استفاده از سیمها با هادی آلومینپومی بخای هادی
در ضورت استفاده از سیم‌های افشان, بجای سیم‌های تک‌مفتولی سر سیمها جهت اتصال به
ترمینال‌هاء کلیدهاء پریزها و سایر تجهیزات باید لحیم‌کاری یکپارچه شده و یا از سّرسیم‌های
مخصوص (سَرسیم گلویی و یا مشابه) استفاده گردد.
۱۵-۳-۷۳ سیم‌های کشیده شده در لوله‌ها یا مجاری باید از هر نظسر سالم و بدون هیچگونه
شکستگی و پیچیدگی باشند و بین دو جعبه تقسیم یا در محل‌های دسترسی باید به صورت
پیچی انجام شود.
تبصره ٩ استفاده از ترمینال‌های نوع دیگر که ضمن انجام اتصال و همجنین تضمین تداوم
الکتریکیء غایق‌بندی لازم را نیز تأمین کنند. محاز است.
تبصره ۳: پیچیدن سیمها به دور هم برای ایجاد اتصال الکتریکی و عایق‌بندی محل اتصال با
نوارچسب الکتریکی ممنوع است. ۹
۹۲
5۲۱۵9۳۱۵۹۵۰۷۲
۷-۳ مدارها (کابل کشی - سیم کشی)
۱۷-۳-۷۳ برای هر محل انشعاب یا محل‌های اتصال سیم‌کشی به وسایل مصرف کننده یا
کنترل کننده مدارء نظیر چراغء؛ پریزء کلید. دستگاه و غیره» باید از نوعی جعبه یا وسیله انتهایی
مانند آن استفاده شود. استفاده از سرچٌپقی و نظایر آن ممنوع است.
۳- ۱۸-۳-۷۷ انجام سیم کشی‌های نوع روکار با استفاده از سیم‌های جندلا و نیز بست‌های میخی
یا میخ معمولی, اکیداً ممنوع است.
۱۹-۳-۷-۳ از سیمها و کابل‌های مخصوص (زیرگچی) فقط در مواردی می‌توان استفاده کرد که
طول انشعاب از محل سیم‌کشی ثابت تا محل مصرف کننده (چراغ) بیش از ۱/۵ متر نباشد. در سایر
موارد استفاده از این نوع سیم‌کشی‌ها و کابل کشی‌ها در تأسیسات اکیداً ممنوع خواهد بود.
۲-۳-۷-۳ در اتصال سیم‌های مدارها به ترمینال‌ها و یا شینه‌های تابلوهاء سیمها بر اساس
دیاگرام ثابلو باید علامت‌گذاری پایدار (کدگذاری) شده که تشخیص مدارها در مراحل اجراء کنترل,
آزمایش و بهره برداری امکان‌پذیر گردد.
۲۱-۳-۷۳ سیم کشی باید به گونه‌ای باشد که تعویض و اجرای مجدد سیم‌کشی در آینده در
همان لوله و یا مجرا امکان‌پذیر باشد.
۲۲-۳-۷۳ فاصله کنتور گاز طبیعی از کابل کشی و سیم‌کشی روکار تأسیسات برقی باید حداقل
۰ سانتی‌متر باشد (مبحث ۱۷ مقررات ملّی ساختمان).
۳-۳-۷-۳ حداقل فاصله سیم‌کشی‌های روکار از لوله‌های گاز طبیعی برابر ۵ سانتی‌متر
میباشد (مبحث ۱۷ مقررات ملّی ساختمان).
کت شش
1۳
5۳۱۱۵9۳۱۵۹۱.۱۲۳
5۲۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۲
۸-۳ تجهیزات سیم کشی
۸-۳ تجهیزات سیم کشی
۱-۸-۳ کلیات
مشخصات و شرایط مدارها و شرایط محیط هماهنگی داشته و درجه حفاظت آن‌ها نیز بر اساس
شرایط محلی که در آنجا نصب خواهند شدهء یا بالاتر از آن انتخاب شود.
تبصره: استفاده از تجهیزات سیم کشی مخصوص داخل ساختمان (معمولی) در هوای آزاد ممنوع
بوده و برای این منظور لازم است از انواع تجهیزات مقاوم در برابر عوامل طبیعی استفاده شود.
۲-۱-۸-۳ چنانچه محفظه‌های تجهیزات (جعبه‌تقسیم پشت کلید: پریز و غیره) از جنس عایق
نباشند و از جنس هادی (فلزی) باشند. باید مانند سایر بدنه‌های هادی با آن‌ها رفتار شود و آن‌ها را
به هادی حفاظتی متصل کرد.
تبصره ۱: آنواع تجهیزاتی که صفحات رویی فلزی دارندء به شرط داشتن لایه عایق در پشت آن
(رویه داخلی)» از وصل به هادی حفاظتی معاف خواهند بود.
تبصره ۲: هادی فاز باید در سرپیچ‌های پیچی لامپ‌ها به قسمت آنتهایی داخل سرپیچ وصل گردد.
۳-۱-۸-۳ ولتاژ اسمی تجهیزات (کلید؛ پریزه شستی و غیره) باید با ولتاژ اسمی سیستم برق
هماهنگی داشته باشد.
۲-۸-۳ کلیدها
۱-۳-۸-۳ کلیدها باید برای استفاده در سیستم‌های جریان مثتناوب و از نوع قطع و وصل سریع,
بذون دخالت تنحوه ۳ سرعغتث عمل دسته مناسب باشند.
۲-۲-۸-۳ جز در مواردی که استاندارد ساخت کلید به نحوی دیگر مشخص کرده باشدء جریان
اسمی کلیدهاء با توجه به نوع باری که قطع و وصل می‌کنند. پاید برابر یا بزرگتر از مقادیر ذکر شده
در زیر باشند:
وت تاه و 1 0
۹۵
5۲۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۷۲
مبحث سیز دهم
یی ۳ ی
الف) برای بارهای با ضریب قدرت واحد (لامپ‌های رشته‌ای و نظایر آن) : جریان مصرف
ب) برای بارهای با ضریب قدرت راکتیو (موتورها و نظایر آن) : ۱/۳۵ برابر جریان مصرف
پ() برای بارهای با ضریب قدرت خازنی (کاپاسیتیو) و مواردی نظیر لامپ‌های تخلیه در گاز (از
قبیل لامپ‌های فلورسنت.» گازی: بخارسدیم. بخارجیوه. متال هالید 9 غیره) با خازن‌های
تصحیح ضریب قدرت و موتورهای با راه‌اندازی خازنی و نظایر آن : ۲ برابر جریان مصرف
۳-۲-۸-۳ کلیدهای کنترل مدارها (از جمله چراغ‌ها) باید هادی فاز را قطع و وصل کنند. قطع و
وصل هادی خنثی برای کنترل مدار ممنوع است.
۳-۸-۳ پریزها
۱-۳-۸-۳ کلیه پریزهاء اعم از یک‌فاز یا سه‌فاز باید برای وصل هادی حفاظتی یک اتصال اضافی
۲-۳-۸-۳ جریان نامی پریزهای یک فاز باید حداقل ۱۶ آمپر و ساختمان آن‌ها به نوعی باشد که
هادی حفاظتی احتیاج ندارند. بهة آن‌ها وصل کرد.
تبصره: هادی فاز در پریزهای تکفاز باید به ترمینال سمت راست پریز وصل شود.
۳-۳-۸-۳ جریان نامی پریزهای سه‌فاز باید حداقل ۱۶ آمپر و دارای یک يا دو اتصال اضافی
برای وصل هادی حفاظتی یا هادی‌های حفاظتی و خنتی باشد.
تبصره ۱: چنانچه از پریزهای سه‌فاز دارای یک اتصال اضافی استفاده شود. این اتصال باید منحصراً
برای وصل به هادی حفاظتی اختصاص داده شود.
تبصره ۲: در پریزهای دارای دو اتصال اضافیء یک اتصال مخصوص هادی حفاظتی و اتصال اضافی
دوم مخصوص هادی خنثی است. باید دقت شود که هر یک از هادی‌های یاد شده به کنتاکت‌های
مربوط به خود اتصال داده شده باشند و برعکس وصل نشوند. همین دقت باید در سیم‌کشی و انجام
اتصال در چند شاخه‌های مربوطه نیز بة عمل آید. ۷
۹۶
5۳۱۱۵9۳۱۵۹۱.۱۲۳
سس و
۸-۳ تجهیزات سیم کشی
۴-۳-۸-۳ در محیط‌هایی که در آن‌هاء به علت نوع کارء به سیستم‌های دیگری غیر از جریان
برق عادی نیاز هست. (جریان ۶۰ ۰۱۰۰ ۴۰۰ هرتز یا جریان مستقیم) یا در محیط‌هایی که به هر
علت. از روش‌های ایمنی مخصوص (حفاظت از طریق ایجاد محیط عایق) استفاده می شوده باید
پرحسب مورد از انواع پریزهای مناسب استفاده شود. در این موارد باید مقررات معثیر مربوط برای
هر سیستم رعایت شود.
۹۷
5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱
۹-۳ تأسیسات جریان ضعیف
۹-۳ تأسیسات جریان ضعیف
۱-۹-۳ کلیات
تأسیسات جریان ضعیف ساختمان در صورت نیاز طرحء شرایط کاربری» بهره‌برداری و غیره شامل
هر یک از سیستم‌های زیر خواهد بود:
- مرکز تلفن» مخابرات و ارتباطات
- سیستم اعلامحریق
- سیستم اعلام نشت گاز سوخت
- سیستم اعلام خطر گاز مونواکسیدکرین
- سیستم در بازکن و زنگ اخبار
- سیستم احضار
- سیستم صوتی و اعلام خطر
- سیستم صوتی آنالوگ مراکز تجمع و همایش
- سیستم آنتن مرکزی تلویزیون و ماهواره
- سیستم شبکه کامپیوتر و فنآوری اطلاعات (7])
- سیستم مدیریت هوشمند ساختمان و سیستم مدیریت انرژی
- سیستم چندرسانه‌ای
- سیستم تابلوهای نمایشگر دیجیتال و نمایش تصویری
- سیستم تلویزیون مداربسته (دوربین مداربسته - ۳1۷-))
- سیستم کنترل تردد و حراستی
- سیستم اعلام و هشدار سرقت
- سپستم کنترل عبور و راه‌بندها
- سیستم حضور و غیاب
- سیستم ویدیو پروژکتورء سیستم‌های صوتی و تصویری ویژه
- سیستم‌های کنترل و ابزار دقیق
دون تا
5۲۱۵9۳۱۵۹۵۷۰۷۲
مبحث سپزدهم
سس
- سیستم ترجمه همزمان
- سپستم کنفرانس
- سیستم مدیریت پارکینگ
- سیستم صوتی دیجیتال مراکز تجمع و همایش
- سیستم شبکه فرمان حسگر (سنسور) زلزله
- سایر سیستم‌های دیگر که مورد نیاز ساختمان باشد.
۱-۱-۹-۳ علاوه بر رعایت کلیه دستورالعمل‌ها و راهنمایی‌های سازندگان معتبر اینگونه سیستم‌ها
و همچنین دستورالعمل‌ها و راهنمایی‌های سازمان‌هایی که ممکن است بر سیستم‌های یاد شده
نظارت داشته باشند (شرکت مخابرات. سازمان آتش‌نشانی و غیره) لازم است مقررات این فصل نیز
رغایت شود. در صورت وجود مغایرت. به مقرراتی که از نظر ایمنی ارجحیت دارد عمل خواهد شد.
تشخیص این آرجحیت با مقام مجری مقررات خواهد بود.
۱-۱-۱-۹-۳ در ساختمان‌های مسکونی, اداری خصوصی و ساختمان‌های اداری عمومی؛ که بنا به
دلایل خاص و یا محدودیت‌های معماری و غیره, تأمین اتاق برق در طبقات ساختمان جهت نصب
سیستم‌های جریان ضعیف امکان‌پذیر نباشد. پیش‌بینی تابلو و یا جعبه تجهیزات و یا ترمینال
مستقل برای نصب اجزاء و تجهیزات هر یک از سیستم‌های جریان ضعیف در طبقات ساختمان و در
محل‌های مناسب و به تعداد مورد نیاز, الزامی است.
۲-1-۹-۳ مدارهای هر یک از سیستم‌های جریان‌ضعیف باید به طور مستقل کشیده شود. جز در
مواردی که مجاز اعلام می‌شود؛ نباید با مدارهای سیستم‌های دیگرء به خصوص با مدارهای قدرت
(روشتایی» پریزءه موتور و غیره) یکجا کشیده شود.
تقبصره: نباید از رشته‌های مختلف یک کابل یا هادی‌های کشیده شده در یک لوله: برای
سیستم‌های مخنلف يا مدارهای قدرت استفاده شود.
۱-۲-۱-۹-۳ در موارد زیر می‌توان از کشیدن مدارهای سیستم‌های ذکر شده به صورت یکجا در
کنار هم استفاده کردء مشروط به اینکه ولتاژ هیچ یک از هادی‌ها از ولتاژ اسمی عایق‌بندی
هادی‌های جریان ضعیف مورد استفاده تجاوز نکند:
الف) تلفن» نمابر و نظایر آن
۰
یسم ی و
۹-۳ تأسیسات جریان ضعیف
ب) زنگ اخبارء احضارء در بازکن
پ) خطوط ارتباطی سیستم اعلامحریق با مرکز آتش‌نشانی يا پانل تکرارکننده (در صورت وجود)
۷-۳ و ۸-۱۳) در مورد مدارهای تأسیسات جریان‌ضعیف نیز نافذند.
۴-۱-۹-۳ کابلها و یا سیم‌های مربوط به هر سیستم باید از نظر قطر و یا سطح مقطع و نوع و
۵-۱-۹-۳ دفن کابل‌های جریان‌ضعیف در زمین به شرطی مجاز خواهد بود که نوع و مشخصات
۶-۱-۹-۳ چنانچه کایل‌های سیستم‌های جریان ضعیف :در یک کانال بصورت دفتی با در یک
مجرای بنایی و نظایر آن همراه با کابل‌های قدرت کشيده شونده باید نوعی حصار بنایی (آجر دیوار
آجری, یا دال بتنی) آن‌ها را از هم جدا کند.
مکانیکی و غیره, تعبیه شده‌اند و کابل‌های موجود در آن‌ها بر روی سینی» نردبان و یا رک
مخصوص کشیده می‌شوند. می‌بایست حداقل ۳۰ سانتی‌متر فاصله بین کابل‌های غیر همولتاژ و
همچنین بین کابلها و لوله‌ها رعایت شود.
نوری) در مسیرهای موازی و یا متقاطع با خطوط شبکه گازطبیعی برابر ۴۰ سانتی‌متر بوده و در
صورت استفاده از کابل‌های فیبر نوری برای سیستم‌های مذکورء حداقل فاصله در مسپرهای موازی
برابر ۶۰ سانتی‌متر و در مسیرهای متقاطع برابر ۴۰ سانتی‌متر خواهد بود (مبحث ۱۷ مقررات ملی
۸-1-۹-۳ در ساختمان‌های طبقه‌بدی شده در جدول شماره 4۸-۱-۹-۱۳ عمده‌ترین
سیستم‌های جریان ضعیف آلزامی و اختیاری تعیین گردیده استن۹
۱+۱
5۲۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱
سم سس 0 و
مبحث سیزدهم
جدول ۸-۱-۹-۱۳ حداقل سیستم‌های جربان ضعیف الزامی و اختیاری
سیستم در اعلام سپستم آنتن شبکه 1 ۹
ر | بازکن | حریق | صوتی | مرکزی | کامپیوتر ندارپسته
از ۵ طبقه ً
سا
طبقه و بیشتر
عمومی
۳ 0 کته که که مه که هه هه
مراکز اجتماع (مساجد.
تشاترهاء سیتماهاه سالن‌ها و + + + +
+: سیستم الزامی -: سیستم اختیاری * طبق ضوابط سازمان آتش‌نشانی
۱-۸-۱-۹-۳ در همه ساختمانها علاوه پر سپستم‌های مندرج در جدول شماره ۸-۱-۹-۳ از هر
یک از سیستم‌های دیگر جریان ضعیف که در ردیف ۱-۹-۱۳ ذکر شده است. با توجه به نیاز ظطرح
و بهره‌برداری به عنوان سیستم‌های اختیاری می‌توان استفاده نمود. الزام به استفاده از بعضی از
۹-۱-۹-۳ قطر یا سطح مقطع هادی‌های مربوط به هر یک از سیستم‌های جدول شماره
۸-۱-۹-۳ نباید از مقادیر داده شده در جدول شماره ۹-۱-۹-۱۳ کمتر باشد.
جدول ۹-۱-۹-۱۳ حداقل قطر پاسطح مقطع هادی‌های جریان ضعیف
شبکه ی ی
سیستم تلفن وی تال و ۱ آنتن مرکزی | کامپیو | ثتلویزیون
ن احضار | بازکن | حریق | صوتی و
تر مداربسته
حداقل قطر پا ۱۵ کابل هم‌مخور
۴ قطر ۰/۶ میلی‌مت
* مطابق نیاز سیستم. استانداردها و پروتکل‌های مربوطه و یا دستورالعمل‌های سازنده سیستم
تبصره : حداقل قطر یا سطح مقطع هادی‌های اشاره شده پچ جدول شماره ۹-۱-۹-۳ مربوط زک
ی ی ی ی هگا
1+۲
5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱ ۰
ک کگ 1
۹-۳ تأسیسات جریبان ضعیف
تبصره ۲: نوع و مشخصات کابلها و یا سیم‌های سیستم جریان ضعیف مورد اشاره در ردیف
۱-۹-۳ بر اساس نیاز سیستم استانداردها و یا پروتکل‌های مربوطه و یا دستورالعمل سازندگان
آن‌ها تعیین می‌گردد.
۲-۹-۳ سیستم تلفن
۱-۲-۹-۳ در ساختمان‌هایی که مراکز اختصاصی تلفن (متعارف) دارندء لازم است اتاق مرکز و یا
شهری و مدارهای داخلی ساختمان, پیش‌بینی شود و از آن جز برای نصب تجهیزات مربوط به تلفن
و در صورت داشتن فضای کافی برای دیگر تجهیزات جریان‌ضعیف» برای هیچ منظور دیگری
استفاده نشود. اتاق 8 راهروهای اطراأف کابینت‌ها 8 میزهای مربوط يد سیستم. باید برای انجام کلیه
۳-۲-۹-۳ در ساختمان‌های فاقد مرکز تلفن اختصاسصی (متعارف)+:محل اجعبه: ترمینال اصضلی که
خطوط ورودی تلفن به آن وصل می شود باید به نحوی انتخاب شود که ارتباط بین این جعبه و
خطوط شبکه شهری و جعبه ترمینال‌های فرعی به سهولت انجام شود. در صورتی که ساختمان بر
اساس شرایط شرکت مخابرات نیاز به فضای مستقل جهت موارد فوق داشته باشد. تمهیدات لازم
باید پیش‌بینی شود.
۳-۲-۹-۳ جعبه ترمینال‌های اصلی و فرعی باید با توجه به توسعه‌های بعدی پیش‌بینی شوند و
برای اتصالات اضافی فضای کافی داشته و به ترمیتال زمین مجهز باشند.
۴-۲-۹-۳ ارتباط بین جعبه ترمینال‌های فرعی و جعبه ترمینال‌های نیمه اصلی یا جعبه ترمینال
مرکز تلفن باید با کابل کشیده شده در لوله‌ها یا مجاری کابل انجام شود.
۵-۲-۹-۳ کابل‌های مورد استفاده در سیستم‌های تلفن باید دارای نوعی پرده فلزی مانند شیلد
یا فویل فلزی بوده و شامل یک رشته هادی مخصوص اتصالظمین نیز باشند.
۱۰۳
5۲۱۵9۳۱۵۹۵۷۰۷۲
مبحث سیزدهم
۶-۲-۹-۳ هادی‌های اتصال زمین سیمها و یا کابل‌های تلفن باید از طریق یک هادی حفاظتی.
جعبه ترمینال اصلی تلفن یا مرکز تلفن را به ترمینال یا شینه اصلی اتصال زمین ساختمان متنصل
۷-۲-۹-۳ در ضورت استفاده از سیستم تلفشن تحت 1۳ بجای سیستم تلفن متعارف آن در
ساختمان‌هاء به ردیف ۱-۴-۷-۹-۱۳ مراجعه شود.
زنگ اخبار
1-۳-4-۳ رعایت دستورالعمل سازندگان سیستم‌های قوق در طراحخی و بکارگیری اجزاء و
تجهیزات آن آلزامی است.
۲-۳-۹-۳ انتخاب نوغ هادی, قطر پا سطح مقطع و تعداد هادی‌ها و سایر مشخصات کابل و یا
سیم در هر سیستم باید با توجه به توصیه‌های سازنده سیستم انجام شود.
۴-۹-۳ سیستم اعلام حربق
۱-۴-۹-۳ مراکز سیستم اعلامحریق باید از نوع تحت مراقبت دائم باشد. به گونه‌ای که عمل یکی
از دتکتورها و یا شستی‌های اعلام حریق و یا سایر اجزاء سیستم اعلام حریقء در تابلوی مرکزی
مشخص و وقوع حریق را اعلام نماید.
قطعی یا بروز اتصالی در هر مدار باید به نحوی مطلوب اعلام و ثبت شود. بروز خرابی؛ از هر نوع, در
یک مدار و یا اجزای سیستم اعلام حریق نباید سبب از کار افتادن سایر مدارها یا کل سیستم شود.
هر مرکز باید به وسایل تأمین نیروی برق ایمنی مخصوص به خود (باتری» دستگاه شارژکننده و
غیره) مجهز باشد تا سیستم هميشه آماده به کار باشد.
تبصره: سیستم اعلام حریق به دو نوع متعارف و آدرس‌پذیر تقسیم می‌شود.
۲-۳-۹-۳ مرکز سیستم اعلامحریق باید در محلی که خارج از دسترس عموم است نصب شود و
به طور دائم تحت مراقبت افراد کارآزموده باشد. ۱
۳-۴-۹-۳ کلیه مدارهای سیستم اعلام حریق بایدههستقل از سایر سیستم‌ها کشیده شود.
1+۴
5۲۱۵9۳۱۵۹۵۷۰۷۲
۹-۳ تن اسیسات جریان ضعیف
۴-۳-۹-۳ در ساختمان‌هایی که به سیستم اعلامحریق مجهر می‌شونده علاوه بر محل‌های نصب
انواع دتکتورها برحسب ضرورت. حداقل در محل‌های زیر نیز باید دتکتور مناسب با نوع کاربری و
شرایط محیط (دودی,» حرارتی» ترکیبی و غیره) نصب شود.
الف) اتاق‌های ترانسفورماتورء اتاق‌های تابلوهای برق (اتاق برق) و اتاق تجهیزات سیستم‌های جریان
ب) اتاق‌های مربوط به تأسیسات مکانیکی
پ) تونل‌های تأسیساتی
ت) موتورخانه, چاه و فضای انتظار جلوی آسانسور (مبحث ۱۵ مقررات ملّی ساختمان)
ث) راهروهاء پلکان‌های خروج و راه‌های خروج الزامی
ج) اتاق مراکزتلفن» مراکز سیستم‌های جریان‌ضعیف. مرکز کامپیوتر و فنآوری اطلاعات (11)
۵۳۹۱۳ پلکان‌هاء چاه آسانسور و شفت‌های عمودی ساختمان. در سیستم آعلام حریق مثتعارف
۶-۴-۹-۳ آژیرهای سیستم اعلام حریق متعارف باید حداقل دارای دو مدار باشند.
۷-۴-۹-۳ طراخی و اجراي سیستم اعلام خریق باسه مطایق مضورات و بسا ضوابطا سازمان
آتش‌نشانی انجام گیرد. در صورت وجود مغایرت به مقرراتی که از نظر ایمنی ارجحیت دارهد عمل
خواهد شد.
۸-۳-۹-۳ برای ملاحظه سایر موارد و نگات عمده سیستم اعلام حریق: به پیوست شماره و
مراجعه شود.
۵-۹-۳ سیستم صونی و اعلام خطر
۱-۵-۹-۳ دستگاه‌های مرکز تقویت و پخش سیستم صوتی (پیام‌رسانی) متعارف باید از نوع با
معادل جمع قدرت بلندگوهاء با احتساب قدرت خروجی از ترانسفورماتورهای تطبیق آن‌ها و افت
توان در مسیرهای سیم‌کشی باشد. 5
1۳۵
5۳۱۱۵9۳۱۵۹۱.۱۲۳
مبحث سیزدهم
هر مدار خروجی از مرکز باید مجهز به وسیله حفاظت مخصوص به خود باشد.ء به نحوی که خرابی
در یک مدار سبب از کارافتادگی کل سیستم نشود. انجام کلیه اتصالات باید با بکارگیری اتصال‌های
مخصوص برای هر مورد انجام شود.
۲-۵-۹-۳ استفاده از سیستم صوتی برای اعلام خطر با توجه به نیاز زیربناء شرایط نوع صساربرزی
و بهره‌برداری» در ساختمان‌های بلندمرتبه. ساختمان‌های خاص و غیره باید منطبق بر موارد مرتبط
در مبحث ۲ مقررات ملی ساختمان و یا استانداردهای معتبر باشد.
مرکز سیستم صوتی با اعلام خطر باید خصوصیاتی از قبیل اولویت دادن به پخش خبرهای خطر و
نیز توانایی ارتباط با مرکز سیستم اعلام حریق و نیز سیستم مدیریت هوشمند ساختمان (8۸/8)
را داشته باشد.
۱-۲-۵-۹-۳ در صورت استفاده از سیستم صوتی و اعلام خطر تحت 1۳ بجای سیستم صوتی و
اعلام خطر متعارف آن در ساختمان‌هاء به ردیف ۲-۴-۷-۹-۱۳ مراجعه شود.
۳-۵-۹-۳ هادی‌های مدار میکروفن باید مخصوص این کار (مجهز به شیلد حفاظتی و نظایر آن)
باشد و همراه با هیچ مدار دیگری مانند مدار بلندگو به داخل یک لوله هدایت نشوند.
۴-۵-۹-۳ مدارهای تغذیه کننده پلندگوها باید مستقل از سیستم‌های دیگر و در داخل لوله‌های
فولادی اجرا گردد. مگر آنکه کابل مدارهاء دارای نوعی پرده فلزی مانند شیلد یا فویل, که نهایتاً به
سیستم اتصال زمین وصل می‌گردد. باشد که در این صورت استفاده از لوله پلاستیکی برای
۵-۵-۹-۳ کلیه اتصالات مربوط به ترانسفورماتورهای تطبیق بلندگوها باید با لصیم‌کاری یا با
استفاده از لحخیم‌کاری و اتصال‌های مخصوص اجرا شود. استفاده از اتصالات پیچیء جز در مواردی که
اجزای سیستم مجهز به این گونه اتصالی‌ها باشند.ء ممنوع است.
۶-۵-۹-۳ در ساختمان‌هایی که به سیستم صوتی مجهز می‌شوند. علاوه بر محل‌های نصب انواع
بلندگو برحسب ضرورت» در محل‌های زیر نیز باید بلندگو نصب شود:
الف)کابین آسانسور
ب) فضای انتظار جلوی آسانسور
پ) راهروهاء پلکان‌های خروج» سرسراها و راه‌های خروج الزامي
۱۰۶
5۳۱۵9۳۱۵۵۱۰۱۲ چ
۹-۳ تأسیسات جریان ضعیف
سس ی
باید از نوع مقاوم در مقابل حریق بوده و براساس استانداردهای معتبر تولید شده باشدء سایر
مشخصات این کابل نیز باید طبق توصیه سازندگان معتبر سیستم انتخاب شود. لازم به ذکر است
حریق برای تغذیه مدار بلندگوها نمی‌باشد.
۶-۹-۳ سیستم آنتن مرکزی تلویزیون و ماهواره
۱-۶-۹-۳ سیستم آنتنمرکزی متعارف برای دریافت و توزیع سیگنال‌های تلویزیونی در
کننده مرکزی: مخلوط کننده سیگنال, تقویت کننده خط (میانی)» تضعیف کننده سیگنال: منبع
تغذیهء جعبه تقسیم عبوری (با یک عبور و با یک و یا چند انشعاب)» جعبه تقسیم انشعابی (با یگ
ورود و چند انشعاب)» پریز تلویزیون میانی, پریز تلویزیون انتهایی» شبکه کابل‌کشی, اتصالات
مخصوص (810) و غیره است و رعایت موارد زیر در طرح این سیستم الزامی میباشد:
الف) آنتن باید دارای پهنای باند مناسب برای دریافت کلیه کانال‌های موجود در منطقه نصب» بهره
مناسب 39 دارای مشخصات مکانیکی لازم برای مقابله پا تغییرات شدید جوی. بادهای شدید:
زنگ‌زدگی و غیره بوده و نیز دارای میله پا لوله فلزی مناسب جهت نصب باشد.
از موانع ساختمانی. قطعات فلزی. دودکش. سایر آنتن‌ها ۳ غیره فاصله مناسب داشته باشد.
ت) مرکز تقویت سیگنتال سیستم باید کلیه کانال‌های قابل دریافت در منطقه نصب را شامل شده و
ضریب تقویت و یا حداقل قدرت آن معادل حداکثر افت سطح سیگنال در شبکه توزیع و اجزاء
سیستم در نظر گرفته شود. تا بدین طریق سطح سیگنال بهینه موجود در منطقه قابل دریافت
گردد.
ث) برای جلوگیری از اثرات اضافه ولتاژٌ ناشی از صاعقه و غیره اجزای فلزی سیستم از قبیل پایه
فلزی آنتن, جعبه تقسیم‌های فلزی» پرده فلزی (شیلد) کابل آنتن و غیره باید به سیستم
همبندی برای همولتاژ کردن متصل شوند.
۲-۶-۹-۳ سیستم آنتن ماهواره (غیر از سیستم تحتظ16) برای دریافت و توزیع سیگنال
تلویزیونی و رادیویی ماهواره‌ایی در ساختمان به کار گرفتة می‌شود. این سیستم شامل اجزاء مورد
۱۰۷
٩5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱۲
مبحث سیزدهم
نیاز طرح از قبیل آنتن بشقابی, 13۷8 با یک و یا چند خروجی برای پلاریزاسیون‌های افقی و
عمودی و نیز فرکانس‌های باللا ( پایین ماهواره» سوییچ ماهواره. تقوپت کننده سیگنال, منبع تغذیه.
شبکه کابل کشی: ریز مخصوص ماهواره» اتصالات مخصوص [09 ]0210 و غیره است. رعایت موارد زیر
در طرح این سیستم الزامی میباشد:
و نیز دارای مشخصات مکانیکی لازم برای مقابله با تغییرات شدید جوی, بادهای شدید.
زنگ‌زدگی و غیره بوده و دارای پایه فلزی مناسب جهت نصب باشد.
ب) رعایت موارد مشابه در بندهای ب تا ث از ردیف ۱-۶-۹-۱۳ در سیستم آنتن ماهواره نیز الزامی
است.
۳-۶-۹-۳ کابل شبکه و سیستم توزیع آنتن مرکزی تلویزیون و ماهواره با توجه به نوع سیستم.
مرکز آن و ساختار شبکه کابل کشی» می‌تواند کابل نوع هم‌محور (کواکسیال) با امپدانس مشخصه
۷۵ اهم 89 یا کابلی که سازنده سیستم توصیه می‌نماید انتخاب گردد.
۴-۶-۹-۳ مدارهای سیستم آنتنمرکزی تلویزیون و ماهواره باید ببه صورت مستقل از دیگر
سیستم‌هاء در مجاری مخصوص آن مدارها هدایت شوند.
۵-۶-۹-۳ در صورت استفاده از سیستم آنتن مرکزی و ماهواره تحت 1۳ بجای سیستم متعارف
آن در ساختمانها بة ردیف ۴-۹-۷-۹-۱۳ مراجعه شود.
تبصره: رعایت موارد مشابه در ردیف ۴-۶-۹-۱۳ و نیز بندهای (ب تا ث) از ردیف ۱-۶-۹-۱۳
برای سیستم آنتن مرکزی و ماهواره تحت 1۳[ نیز الزامی اسنت.
۷-۹-۳ شبکه کامپیوتر
۱-۷-۹-۳ کلیات
به دلیل پیشرفت فنآوری داده, فنآوری اطلاعات: محیط چندرسانه‌ای» اینترنت. اترنت و شبکه
بی‌سیم آن‌ها, کامپیوتر و غیره ایجاب می‌نماید که برای تأمین ارتپاطات لازم بین این شبکه‌هاء برای
ساختمان‌هایی که به این سیستم‌ها نیاز دارئد شبکه کامپیوتی‌ظ‌اسب. در نظر گرفته شود.
۳۸
5۳۱۱۵9۳۱۵۹۱.۱۲۳
۹-۳ تأسیسات جریان ضعیف
تبصره ۱: در این مقررات فقط به بخش غیرفعال شبکه کامپیوتر و در قالب تأسیسات برقیو
بصورت عامء اشاره شده و از پرداختن به موارد بخش فعال 4 شبکه و غیره که در حخوزه تخصصی
بخش فنآوری اطلاعات قرار دارد» پرهیز شده است.
تبصره ۲: رعایت مقررات عمومی ذکر شده در این مقررات مربوط به کابل کشی مدارهاء در خصوص
کابل کشی شبکه کامپیوتر نیز الزامی است.
توپولوژی مورد استفاده در شبیکه کامپیوتر دارای ساختار ستاره بودة و طراحی آن یا توجه به نیاز
ساختمان, کاربری شبکه. گستردگی. حجم انتقال اطلاعات. سرعت انتقال اطلاعات و غیره انجام و
شامل اجزائی به قرار زیر است:
۱-۲-۷-۹-۳ پریز مخصوص شبکه کامپیوتر (پریز 145
از نوع روکاره توکارء با یک و یا چند سوکت. مدولار و یا معمولی؛ که باید بر اساس استانداردهای
۲-۲-۷-۹-۳ کابل چند زوج بهم نابیده مسی (کابل مسی شبکه)
در انتخاب و استفاده از کابل‌های چندزوج بهم تابیده با هادی مسیء که برای کابل‌کشی جهت
اتصال پریزهای شبکه کامپیوتر به تجهیزات رک‌های فرعی شبکه کامپیوتر در ساختمان (رک‌های
منطقه‌ای) بکار می‌رود» باید به نکات زیر توجه شود:
اتصال کاربران و سایر عوامل دیگر بر اساس رده‌بندی آن تعیین می‌گردد.
الکترومقناطیسی» میزان اثر نویز ناشی از سایر سیستم‌های تاسیسات پرقی و غینره: که دز
انتخاب نوع کابل, از قبیل کابل بدون شیلد. شیلددارء فویل‌دار و غیره مور میباشد.
پ) رغایت حداکثر طول مجاز قابل استفاده از این کابلها در طرح شبگه. که پریزهای شبکه
کامپیوتر را به پچ پانل و هاب سوییچ در رک فرعی شبکه کامپیوتر وصل می‌نماید و به آن
اصطلاحاً طول کابل‌کشی افقی نیز می‌گویند. الزامی است.
ت) در انتخاب نوع مجاری جهت عبور کابل شبکه در ساختماو از قبیل لوله»ء ترانکینگ» سینی
کابل, داکت‌کابل و غیره باید امکانات دسترسی به کایلغ‌ها نیز در نظر گرفته شود.
۱+۹
5۲۱۵9۳۱۵۹۵۷۰۷۲
مبحث سیزدهم
ث) سایر موارد و مشخصات دیگری که طبق نیاز شبکه کامپیوترء استانداردها و پروتکل‌های
بین‌المللی در انتخاب نوع کابل و کابل‌کشی آن را الزامی می‌نماید.
۳-۲-۷-۹-۳ رک فرعی شبکه کامپیوتر
رک‌های فرعی شبکه کامپیوتر برای نصب تجهیزات شبکه کامپیوتر از قبیل پچ پانل, هاب سویچ,
سایر سویچ‌ها و غیره بکار می‌رود. این رک‌ها دارای کیت‌های نگهدارنده افقی و عمودی کابل‌هاء
نوارهای برس‌دار عبور کابل (برای جلوگیری نفود گرد و خاک) منبع تغذیه برق رکه فشن تهویه و
غیره بوده و دارای مشخصات عمومی و شرایطی به قرار زیر میباشد:
الف) رک‌ها باید دارای در بازشو از قسمت جلو بوده و در صورت نیاز کابل کشی و نصب تجهیزات.
دارای در قسمت پشت و دیواره‌های جانبی قابل برداشت و دارای بازشوهای لازم برای گردش
هوا نیز باشد.
ب) رک‌ها باید دارای عرض و عمق استاندارد و مناسب برای نصب تجهیزات شبکه باشد.
پ) ارتفاع رک و یا تعداد رک مورد نیاز بر اساس تعداد واحدهای تجهیزات قابل نصب و مورد نیاز
شبکه تعیین می‌گردد.
ت) تعداد واحدهای رک فرعی متناسب با تعداد و پورت‌های پچ پانلء هاب سویچ, ساير سویج‌ها.
منبع تغذیه و غیره انتخاب می‌گردد.
تبصره: تعداد پورت‌های پچ پانل متناسب با تعداد خطوط شبکه کامپیوتر و تعداد پورت‌های
سویچ‌ها متناسب با نیاز طرح انتخاب می‌گردد.
ث) منبع تغذیه این رک باید از طریق برق بدون وقفه تغذیه گردد.
ج) برای نصب رک‌های فرعی در ساختمان باید محل مناسب با توجه به طول مسیر کابل کشی افقی
در نظر گرفته شود. محل نصب این رک‌هاء ترجیحاً اتاق برق سیستم‌های جریان ضعیف و یا اتاق
برق تأسیسات برقی و یا کابینت مخصوص آن میباشد.
تبصره: در صورت نصب رک فرعی در اتاق برق تأسیسات برقی, باید فاصله عملیاتی لازم برابر
حداقل ۸۰ سانتی‌متر با تأسیسات برق فشار ضعیف و تابلوهای برق رعایت گردد.
چ) سایر موارد و مشخصات دیگری که نیاز شبکه کامپیوتر و یا استانداردها و پروتکل‌های بین‌المللی
آن را الزامی می‌نماید.
تبصره: در صورت نیاز به شبکه اینترنت و تلفیق آن با شبکه بي‌سیم اینترنت برای پوشش دادن
تبادل اطلاعات در بستر شبکه کامپیوتر تجهیزات خاص ایرظ سیستم. در نقاط مورد نیاز ساختمان
در نظر گرفته شود و امکانات لازم نیز در رک‌های فرعی شبکه کامپیوتر» پیش‌بینی گردد.
۱۱۰
۹-۳ تأسیسات جریان ضعیف
ال اس سس نب و و 000 010 00 0 ی بت ک ی ی
۴-۲-۷-۹-۳ کابل پشتیبان شبکه کامپبو تر
کابل پشتیبان و یا مسیر اصلی شبکه کامپیوتر جهت ارتباط و اتصال رک‌های فرعی به رک ویا
رک‌های اصلی شبکه کامپیوتر مستقر در مرکز کامپیوتر و یا چنانچه ساختمان دارای مرکز داده
متعلق به خود باشت» بکار می‌رود. این ارتباط و اتصال و ضوع کابل آن بر آساس خجم اطلاعات.
سرعت انتقال و اتصال کاربران؛ طول مسیر کابل‌کشی» پیش‌بینی امکانات لازم برای توسعه آینده
تعمیرات, بهره‌برداری, نهایتاً نیاز کلی شبکه کامپیوتر و یا فنآوری اطلاعات (17) و غیره تعیین
می‌گردد. در انتخاب نوع کابل پشتیبان و کابل‌کشی آن, باید به نکات زیر توجه شود:
الف) کابل‌های پشتیبان اکثراً از نوع فیبر نوری می‌باشند. کابل چندزوج بهم تابیده مسی در صورت
پاسخگو بودن به حداکثر طول مجاز می‌تواند به عنوان کابل پشتیبان با در نظر گرفتن شرایط
طرخ موره استفاده قرار گیرد.
ب) تعداد رشته‌های کابل فیبر نوری» نوع چند مود و یا تک مود و تعداد رشته و سایر مشخصات
دیگر آن بر اساس نیاز طرح و شبکه کامپیوتر تعیین می‌گردد.
پ) توپولوژی مورد استفاده در کابل‌کشی کابل پشتیبان نیز دارای ساختار ستاره میباشد.
ت) رعایت حداکثر طول مجاز کابل فیبر نوری در کابل‌کشی کابل پشتیبان الزامی است.
ث) در انتخاب نوع مجاری جهت عبور کابل پشتیبان از قبیل لوله. سینی کابل, نردبان کابل,
داکت کابل: شفت عبور کابل, باید امکانات دسترسی به کابلها نیز در نظر گرفته شود.
ج) سایر موارد و مشخصات دیگری که نیاز شبکه کامپیوتر و یا استانداردها و پروتکل‌های بین‌المللی
در انتخاب کابل پشتیبان آن را الزامی می‌نماید.
۵-۲-۷-۳ رک اصلی شبکه کامپیوتر
این رک‌ها در مرکز کامپیوتر و یا فضای معادل آن و با چنانچه ساختمان دارای مرکز داده و متعلسق
به خود باشد مستقر می‌شود. رک‌های فرعی ساختمان از طریق کابل پشتیبان شبکه کامپیوتر با
توپولوزی ستاره به رک و یا رک‌های اصلی متصل می‌گردند. در این رک‌ها تجهیزات اصلی شبکه
کامپیوتر از قبیل پچ پانل‌هاء سویج‌هاء سرورهاء کیت‌های نگهدارنده افقی و عمودی کابل‌هاء نوارهای
برس دار عبور کابل, منبع تغذیه رک فن تهویه و غیره که مشخصات آن‌ها توسط متخصصین شبکه
کامپیوتر یا فنآوری اطلاعات تعیین می‌گردد» نصب می‌شود. این رک علاوه بر موارد عمومی ردیف
۳-۲-۷-۳ باید دارای مشخصات و شرایط زیر باشد:
الف) رک‌ها باید دارای در بازشو از قسمت جلو و پشت و نیز دیواره‌های جانبی قابل برداشت باشد.
ب) برای نصب این رک‌ها در مرکز کامپیوتر و یا مرکز داده باپد هماهنگی لازم بعمل آمده و شرایط
مورد نیاز فراهم گردد.
۱۱
٩5۲۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱۲
سوسحم و
مبحث سیزدهم
پ) منبع تغذیه این رک باید از طریق برق بدون وقفه تغذیه گردد.
تبصره ۱: در نحوه و تأمین پایداری تغذیه برق رک‌های اصلی؛ نحوه نصب و چیدمان, تهویه رک‌هاء
رعایت فاصله کابل‌های مسی مربوط به داده و برق, نیازهای تأسیسات برقی, مکانیکی, معماری,
سازه و غیره در مرکز داده, باید موارد مرتبط در استانداردهای ۸3181/71۸-942 و -[۸7781/8108
2 رعایت شود
تبصره ۲: جنانچه شبکه کامپیوتر ساختمانی فقط یک رک فرعی کامپیوتر داشته باشد. این رک. به
عنوان رک اصلی تلقی شده و دارای عملکرد و خصوصیات رک اصلی خواهد بود.
۳-۷-۹-۳ مرکز داده
مرکز داده, هم بصورت ساختمان مستقل و یا جزئی از یک ساختمان که دارای این مرکز نیز
میباشد. طراحی و مورد استفاده قرار می‌گیرد. مرکز داده دارای چهار رده‌بندی (116۲) از نظر
مشخصات. امنیت. تداوم فعالیت و غیره (11671,71672,11073,116۳4) بوده» که در استانداردهای
۸۳۲51/77۸-42 و ۸3781/81051-002 تعریف و مشخص گردیده است. رده‌بندی‌های مرکز داده بر
اساس نیاز طرح و بهره‌بردار تعیین می‌گردد. الزامات خاص و مورد نیاز برای طراحی تأسیسات
برقی» مکانیکی: معماری: سازه و غیره برای هر چهار رده‌بندی مرکز داده در استانداردهای قوق‌الذ کر
تعیین و مشخص گردیده است. بر اساس رده انتخاب شده برای مرکز داده, الزامات همان رده نیز
باید بطور کامل رعایت گردد.
تبصره: سیستم اتصال زمین عملیاتی مرکز کامپیوتر و یا مرکز داده باید به ترمینال یا شینه اتصال
اصلی زمین وصل و همبندی گردد.
۴-۷-۹-۳ سیستم‌های جریان ضعیف تحت پروتکل اینترنت (13856 1۳)
سیستم‌های جریان ضعیف تحت 1۳ به دلیل امکانات آن‌هاء توانایی تجمیع با هم و یا با سایر
سیستم‌ها» قابلیت انعطاف بهره‌گیری از سیستم‌ها و فنآوری روز و غیره» در آنواع ساختمانها از
جمله اداری, تجاری‌های بزرگ. ساختمان مرکزی بانک‌هاء مراکز خرید بزرگ و غیره با توجه به
کاربری فضاهای ساختمان و نیاز بهره‌بردارء مورد استفاده قرار می‌گیرد که عمده‌ترین آن‌ها به قرار
زیر است:
۱-۴-۷-۹-۳ سیستم تلفن تحت 1۳
سیستم تلفن تحت 1۳ (ع۳-00] و یا 1۳-8۵86) بطور مستقل و یا مشترک با سیستم تلفن
مثعارف پا توجه به نیاز ساختمان و بهره‌بردارء شرایط طرح و,غظره با خصوصیات. شرایط و الزامات
زیر مورد استفاده قرار می‌گیرد:
11۳
٩5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱۲
۹-۳ تأسیسات جریان ضعیف
الف) این سیستم باید با رعایت پروتکل‌های اینترنت. استانداردهای مربوط به مخابرات و ارتباطات و
نیز صدا تحت 1۳ (4۷017 طراحی و بکار گرفته شود:
ب) شبکه غیرفعال این سیستم از قبیل پریزهاء کابل مسی شبکه. رک‌های فرعی و اصلی, کابل
پشتیبان و غیره دارای الزامات یکسان با الزامات شبکه کامپیوتر میباشد.
پ) این سیستم می‌تواند در بستر و ساختار مستقل و یا در یک بستر مشترک با شبکه کامپیوتر و
شبکه داده طراحی و مورد بهره‌برداری قرار گیرد.
ت) تعداد خطوط تلفن این سیستم بر اساس نیاز فضاها تعیین می‌گردد. مرکز این سیستم ( ۳[
5 از طریق مرکز کامپیوتر و یا مرکز داده خطوط تلفن داخلی, شهری, کشوری, فاکس و
غیره را بهم مرتبط می‌نماید.
ث) بخش فعال مرکز این سیستم شامل سوییج‌ها, سرورهاء نرم‌افزار و سایر تجهیزات آن» توسط
متخصصین مخابرات و یا فنآوری اطلاعات تعیین و انتخاب می گردد.
۲-۴-۷-۹-۳ سیستم صوتی و اعلام خطر تحت ۳[
سیستم صوتی و اعلام خطر تحت 1۳ جهت پخش صوت. پیام رسانی و اعلام خطر با توجه به نیاز
ساختمان, شرایط طرح و غیره با خصوصیات و الزامات زیر بکار می‌رود:
الف) در طراحی این سیستم باید پروتگل‌های اینترنت. استانداردهای مربوطه و دستورالعمل
سازندگان رعایت گردد.
ب) این سیستم باید امکانات و همخوانیهای لازم برای مرتبط شدن با مرکز اعلام حریق و سیستم
مدیریت هوشمند ساختمان را داشته باشد.
پ) باید محل مناسب جهت نصب مبدل‌های دیجیتال به آنالوگ. تقویت کننده‌های صوتی محلی در
طبقات ساختمان که بلندگوهای سیستم صوتی هر طبقه و یا منطقه‌ای را تغذیه می‌نمایند. در
نظر گرفته شود. این محل می‌تواند اتاق برق جریان ضعیف و یا اتاق برق فشار ضعیف تأسیسات
برقی باشد.
ث) در مرکز سیستم, سیگنال صوتی پس از تبدیل از خالت آنالوگ به دیجیتال» سیگنال دیجیتال
از طریق بستر شبکه کامپیوتر و یا شبکه داده: به عنوان سیگنال ورودی مبدل و تقویت‌کننده
۳-۴-۷-۹-۳ سیستم آنتن مرکزی (تلویزیون) تحت ۳]
سیستم آنتن مرکزی تحت 1۳ (7۷ 83896 ۳]) جهت دریافت و ارسال سیگنال تصاویر تلویزیونی و
ماهواره‌ای یا تصاویر دیگر و همچنین کانال‌های رادیویی وچسوتی با توجه به نیاز ساختمان,
بهره‌بردار» شرایط طرح و غیره با خصوصیات و الزامات زپرة مورد استفاده قرار می گیرد:
۱۳
5۲۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۷۲
مبحث سیزدهم
سس ی ی و و ی سس
الف) در طراحی این سیستم باید استانداردهای مربوطه و دستورالعمل سازندگان معتبر آن» رعایست
گردد.
ب) سیگنال‌های تصاویر تلویزیونی دریافتی از طریق مرکز این سیستم به صورت دیجیتال و داده
درآمده و اسیس این سیگنال‌ها در بستر شبکه کامپیوتر و پا شبکه داده که دارای مشخصات و
امکانات لازم جهت ارسال تصاویر با کیفیت مناسب است؛ قرار می‌گیرد.
پ) تعداد کانال‌های تلویزیونی» ماهواره‌ای و تصاویرء توسط کارت‌های سیگنال مخصوص در مرکز
سیستم تعیین می‌گردد و بر اساس آن کانال‌های قابل دریافت تعیین و یا افزایش و کاهش داده
۴-۴-۷-۹-۳ سپستم‌های امنیتی و حراستی تحت 1۳
سیستم‌های امنیتی و حراستی تحت 18۳ عمدتاً شامل سیستم‌های زیر می‌باشند؛
- سیستم تلویزیون مداربسته (دوربین مداربسته)
- سیستم کنترل تردد تحت 1۳
- سیستم اعلام و هشدار سرقت
رعایت موارد زیر در طراحی و بکارگیری سیستم‌های فوق در ساختمانها الزامی میباشد:
الف) بستر شبکه داده سیستم‌های فوق می‌تواند همان بستر شبکه کامپیوتر و داده باشد ولی عموماً
بستر شبکه سیستم‌های فوق» برای افزایش ایمنی و جلوگیری از نفوذ و تخریب افراد غیرمجاز
مستقل در نظر گرفته می‌شود.
ب) تجهیزات سیستم‌های فوق باید از نوعی انتخاب و به نحوی نصب شوند که انجام دستکاری و
تخریب در آن‌ها به حداقل برسد.
پ) مجاری و مسیرهای عبور مدارها و کابل‌کشی‌های سیستم‌های مذکور باید ایمن و غیر قابل
دستگاری و تخریب باشد.
ت) سیستم‌های فوق باید امکانات و همخوانیهای لازم را برای مرتبط شدن با مرکز اعلام حریق و
همچنین سیستم مدیریت هوشمند ساختمان داشته باشد.
ث) مرکز سیستم‌های مذکور باید از نوع متکی به خود باشد.
ج) رعایت استانداردها و دستورالعمل سازندگان معتبر سیستم‌های فوق‌الذکر در طراحی و
بکارگیری اجزاء تجهیزات و شبکه سیستم‌های فوق الزامی است.
چ) مراکز سیستم‌های فوق‌الذکر باید دارای فضای نصب و کنترل مستقل و ایمن باشد. اجزای
سیستم» کابل‌های شبکه و همچنین تجهیزات مراکز فوقع۷ از قبیل سویجچ‌هاء سرورهاء سیستم
۱۱۴
۹-۳ نا سیسات جریان ضعیف
ضبط تصاویرء سیستم ثبت تردد.» مانیتورهای تصویرء پانل‌های کنترل و غیره باید بر اساس نیاز
سیستم و بهره‌بردار تعیین و تأمین گردد.
تبصره: سیستم‌های جریان ضعیف تحت 10 مورد اشاره در بندهای قوق اصلی‌ترین آن‌ها میباشد.
دربازکن» سیستم نمایش تصویر و آگهی و غیره وجود دارند که در آن‌ها نیز معیار طراحی و
بکارگیری» نیاز ساختمان و بهره‌بردارء بر طبق استاندارد و دستورالعمل سازندگان معثبر آن سیستم»
۸-۹-۳ سیستم مدبریت هوشمند ساختمان (۱)132/18
سیستم‌های تأسیسات برقی» مکانیکی و سایر سیستم‌های موجود در طرح ساختمان, با توجه به
اهمیت. شرایط طرح» کاربری و بهره‌برداری از ساختمان, سیستم مدپریت هوشمند ساختمان و یا
به عبارت دیگر سیستم مدیریت ساختمان در ترکیب با سیستم مدیریت آنرژی با هدف اتوماسیون و
کنترل و نیز مدیریت انرژی جهت و صرفه‌جویی در مصرف انرژی» طراحی و اجرا می‌گردد.
۱-۸-۹-۳ طراحی سپستم مدیریت هوشمند ساختمان به دلیل تخصصی بودن. دارا بودن
استانداردهای خاص سیستم: پروتکل‌های ارتباطی» اطلاعات داده؛ شبکه ارتباطیء نرم‌افزارهای
مدیریت و راهبری و سازگار با اجزای سیستم و ساختار شبکه» باید توسط شرکت‌های معتبر و
سایر سیستم‌های دیگر موجود در طرح ساختمان, انجام گیرد. برنامه‌ریزی و طراحی این سیستم.
باید از ابتدای شروع مطالعات طرح و نیز در طول مراحل طراحی توسط شرکت مذکور با هماهنگی
طراحان رشته‌های تأسیسات برقیء مکانیکی و غیره و یا توسط طراحان با تجربه سیستم مدیریت
هوشمند ساختمان که طرح آن‌ها به تأیید شرکت فوق الذکر نیز برسده انجام: گرفشه و شرکت
مذکور باید در طوّل اجرای طرح» نظارت کامل بر اجرای آن داشته و یا اجرای آن مستقیماً توسط
شرکت مذکور انجام گیرد. در هر حال نصبء برنامه‌ریزی و راه‌اندازی سیستم بعهده شرکت مدذْکور
خواهد بود.
۱ توضیح: برای عنوان سیستم مدیریت هوشمند ساختمان (1173۸15 3 یا به عبارت دیگر سیستم اتوماسیون کنترل
ساختمان زگ فرنا. عنوان ۳5 که بیشمر مصطلح شده و مزرد استفاده قرار می‌گیرد. آنتخاب گردیده است.
1۱۵
5۱9۱60
مبحث سیزدهم
۱-۱-۸-۹-۳ سیستم مدیریت هوشمند ساختمان باید طبق سناریوی از پیش تعریف شده برای
هر یک از سیستم‌های طرح» با هدف کنترل و فرمان» نظارت. مشاهده وضعیت و حالت, اندازه گیری
مصارف: انجام تنظیم و تثبیت. محاسبه. استخراج. ثبت اطلاعات و شرایط موجود و مورد نیاز در
سیستم‌های تأسیسات برقیء مکانیکی و سایر سیستم‌های موجود دیگر انجام گیرد.
۲-۱-۸-۳ در انتخاب روش‌هاء سیستم‌هاء سناریوهای مصرف آشنرژی» شرایط منورد تظسر در
بررسی و ارزیابی هر یک از اجزای مصرف‌کننده انرژی و عوامل دیگر که در صرفه‌جویی در مصرف
انرژی موْئر می‌باشند. باید موارد مرتبط در این مقررات و مبحث ۱٩ مقررات ملی ساختمان رعایست
شوند:
۳۱-۸-۹۳ برای کنترل و فرمان»نظارت» مشاهده وضعیت: و حالت» اندازه‌گیری مصارف» تنظیم
و تثبیت» عملکرد ارتباط داده: تأمین شرایط مورد نیاز جهت اتوماسیون و کنترل و کارکرد مناسب
اجزای سیستم‌های تأسیسات برقی, مکانیکی و سایر سیستم‌های دیگر (که اصطلاحاً سیستم‌ها و
اجزای سطح اول نامیده می‌شوند) و نیز تأمین سیستم‌هاء شرایط و تجهیزات لازم برای اعمال
مدیریت در سیستم‌های فوق‌الذکر (که اصطلاحاً سیستم‌های سطح دوم نامیده می‌شوند) و نهایتاً
تأمین سیستم‌هاء, شرایط و تجهیزات لازم برای اعمال مدیریت هوشمند و نیز مدیریت انرژی با
نرم‌افزارهای خاص (که اصطلاحاً سیستم‌های سطح سوم نامیده می‌شوند)؛ ایجاد یک ساختار شبکه
ارتباطی داده با دستگاه‌ها و تجهیزات کل سیستم 8۸18 الزامی.میباشد. برای این منظور باید نقاط
مورد نظر در اجزای سیستم‌های فوق‌الذکر از طریق ورودی‌های دیجیتال؛ خروجی دیجیتال,
ورودی‌های آنالوگ و یا خروجی آنالوگ مورد نیاز برای هر یک از اجزاء و نقاط عموماً توسط ماژول
یا مدول و پا هر سیستم ارتباطی و اطلاعات داده مورد نیاز و همخوان دیگر به کنترلرهای سیستم
8 وصل گردند. کنترلرهای سیستم 8818 باید با استفاده از کابل‌کشی با کابل‌های استاندارد و
با توپولوژی استاندارد و سازگار با سیستم و تحت پروتکل‌های ارتباطی داده معتبرء به سویچ‌های
ارتباطی فرعی و نیز تجهیزات دیگر شبکه» متصل گردند. این سویج‌ها از طریق کابل پشتیبان.
سویچ‌های مرکزی, سرورها و تجهیزات دیگر مرکز سیستم 8۸/5 اطلاعات داده لازم را جهت اعمال
آتوماسیون :و کنترل و مدیریت هوشمتند در سیستم‌های ردیف‌های ۴-۱-۸۹۱۳ مبادله می‌نمایند:
۴-۱-۸-۹-۳ در صورت نیاز به استفاده از سیستم 81۸/8 در طرح ساختمان ضمن در نظر گرفتن
شرایط طرح» کاربری و بهره‌برداری و در صورت موجود بودن هر یک از سیستم‌های زیر در طرح:
چنانکه ارتباط آن‌ها با سیستم 8۸/8 لازم تشخیص داده شوندی‌هر یک از این سیستم‌هاء می‌توانند
تحت کنترل و مدیریت تجمیع شده با سیستم 13۸15 قراریگرند.
الف) تابلوهای برق تغذیه. کنترل و فرمان سیستم روشثنایی داخلی
1۱۶
یساسا و ی
۹-۳ تأسیسات جریان ضعیف
ب) پرده کرکره اتوماتیک پنجره (پ ۴-۲ تبصره۱)
پ) تابلوهای برق تغذیه و مدارهای سیستم روشنایی ایمنی
ت) تابلوهای برق تغذیه, کنترل و فرمان روشنایی محوطه
ث) تابلوهای برق تغذیه, کنترل و فرمان سیستم نورپردازی نما و یا نورپردازی ویژه
ج) تابلوهای برق تغذیه کنترل و فرمان دسگگاه‌ها و تجهیزات تأسیسات مکانیکی از جمله
هوارسان‌هاء فن کويل‌هاء هواکش‌هاء سیستم حجم هوای متغیر و نیز پمپ‌های تأمین آب
آشامیدنی؛ پمپ‌های آب آتش‌نشانیء سطوح آب در منابع ذخیره» پمپ‌های سیستم‌های برودتی
و خرارتی» برج‌های خنک‌کن و پمپ‌های آن؛ بویلرهای سیستم حرارتی» چیلرهای سیستم
برودتی و غیره
چ) تابلوهای برق و یا مدار تغذیه. کنترل و فرمان سیستم تخلیه دود به هنگام حریق
ح) تابلوهای برق و یا مدار تغذیه, کنترل و فرمان سیستم تأمین هوای فشار مثبت چاه آسانسور
دسترسی آتش‌نشان
خ) تابلوهای برق و یا مدار تغذیه, کنترل و فرمان سیستم تأمین هوای فشار مثبت پلکان‌های خروج
و راه‌های خروج الزامی
د) تابلوهای برق تغذیه آسانسورها
ذ) تابلوهای برق تغذیه پلکان‌های‌برقی
ر) تابلو برق و یا مدار تغذیه کنترل و فرمان سیستم تخلیه گاز مونواکسید کربن
ز) تابلو تغذیه, سیستم کنترل و رگولاتور بانک خازن
ز) تابلو اصلی برق و کنترل مولد نیروی برق اضظراری
س) تابلو و یا کلید تبدیل اتوماتیک مولد نیروی برق اضطراری و یا سایر کلیدهای تبدیل اتوماتیک
موجود در طرح
ش) کنترل شرایط تابلو برق بدون وقفه و نیز عملکرد و شرایط کار دستگاه برق بدون وقفه و منابع
تغذیه پشتیبان سیستم‌های تأمین ایمنی؛ دستگاه‌ها و تجهیزات حساس
ص) تابلوهای برق فشار ضعیف که نیاز به کنترل, فرمان» نظارت و غیره» توسط سیستم 8۸/5
دارند.
ض) تابلوهای برق فشار متوسط که نیاز به کنترل, فرمان؛ نظارت و غیره» توسط سیستم 8۸/5
دارند.
ط) ترانسفورماتور فشار متوسط (نظارت بر شرایط کارکرد رله‌هاي۷آن)
اس
مبحث سیزدهم
ظ) اندازه گیری پارامترهای شبکه تأسیسات برق از قبیل ولتاژه جریان» ضریب توان» فرکانس و غیره
در تابلوهایی که این اندازه‌گیری جهت انظارت بر شرایط کنترل مصرف انرژی, محاسبه و
استخراج اطلاعات لازم از جمله مصرف برق اکتیو و راکتیو در دوره‌های زمانی و فصول مختلف و
غیره. مورد نیاز است.
ع) سایر موارد دیگری که ممکن است در طرح موجود باشد.
۹-۹-۳ الزامات سابر سیستم‌های جریان‌ضعیف
در کلیه سیستم‌های جریان ضعیف دیگر به غیر از ردیف‌های تشریح شده قبلی مانند سیستم اعلام
نشت گاز سوخت. اعلام خطر گاز مونواکسیدکرین؛ شبکه مدیریت انرژی» سیستم صوتی دیجیتال
مراکز تجمع و همایش, تابلوهای نمایشگر دیجیتال و تصویری» سیستم حضور و غیاب» سیستم
ویدیو پروژکتور» سیستم‌های صوتی و تصویری ویژه» سیستم کنفرانس و ترجمه همزمان» سیستم
کنترل و ابزار دقیق, سیستم تلفن آتش‌نشان» اشبکه فرمان خسگر (سنسور) زلزنه و غینره: رقایست
موارد زیر آلزامی است:
الف) در سیستم‌های فوق‌الذ کر علاوه بر رعایت کلیه مقررات ذکر شده برای انجام سیم‌کشی و یا
کابل کشی در این مبحث,ء باید استانداردهای معتبر مربوطه و یا دستورالعمل سازندگان معتبر
سیستم نیز مراعات شود.
ب) مدارهای هر سیستم باید مستقل از مدارهای سیستم‌های دیگر جز در مواردی که مجاز اغلام
می‌شود. اجرا گردد.
۱-۹-۹-۳ در صورت استفاده از سیستم تلفن آتش‌نشان در طرح ساختمان, کابل این سیستم
باید از نوع مقاوم در برابر حریق بوده و بر اساس استانداردهای معتبر تولید شده باشده سایر
مشخصات این کابل نیز باید طبق توصیه سازندگان معتبر این سیستم انتخاب شود.
۳-۹-۹-۳ در صورت استفاده از شبکه فرمان حسگر (سنسور) زلزله در ساختمان؛ فرمان‌های
اعلام خطر و قطع این حسگر از طریق سیستم مدیریت هوشمند ساختمان و یا بطور مستقل و
مستقیم به شیر برق ورودی گاز سوخت. آسانسورهاء اجزاء تأسیسات برقی از قبیل تابلوهای فشار
متوسط ورودی برق شهر در پُست برق اختصاصی و یا تابلوهای برق فشار ضعیف اصلی برق عادی
(نرمال) و نیروی برق اضطراری و سایر دستگاه‌ها و تجهیزاتی که به هنگام زلزله و طبق سناریوی
تعریف شده؛ کارکرد آن‌ها باید متوقف شوند»ء ارسال خواهد نمود.
1۹1۸
سب جوز ی 0
۱۰-۳ محیط‌های عادی و مخصوص
۱۰-۳ محیط‌های عادی و مخصوص
۱-۱۰-۳۳ کلیات
مقررات ذکر شده در این بخش, در تأسیسات برقی همه انواع ساختمانها قابل اجرا است
(ردیف ۱۱۴-۱۳
تبصره ا: برای مقررات محیط‌های خشک. محیط‌های نمناک. مرطوب.» گرم و مخصوص به
ردیف‌های مربوطه از این قصل رجوع شود.
تبصره لا مقررات ذکر شده برای محیط‌های مخصوص کلی است ۳ چنانچه نامی از محیط
مخصوص برده نشده باشد.ء دلیل بر عدم لزوم رعایست مقررات مخصوص در آن نخواهد بود. به
طورکلی مقررات مربوط به هر محیط مخصوص باید براساس کلیات ذکر شده در این مقررات و
دستورالعمل‌ها و مقررات ذکر شده در استانداردهای معتبر دیگر (کلیات بخش ۱-۱۳) رعایت شود.
۱-۱-۱-۳ هر لامپ تخلیه الکتریکی در گازها (فلورسنت. بخار جیوه بخار سدیم» متال‌هالید و
غیره یه بالاست القایی) حتی اگر مجهز هك خازن‌های تصحیح ضریب قدرت باشندهء باید در محاسبه
جریان مجاز مدار مربوط به آن‌ها بدون خازن به حساب آورده شود. توان وسیله راه‌اندازی و تثبیت
جریان آن‌ها (بالاست یا چوک القایی) نیز در تخمین درخواست نیروی برق باید منظور شده باشد
(به ردیف ۱-۲-۴-۱۳ بند ب رجوع شود)
۳-۱-۱-۳ مدارهای تغذیه‌کننده چراغ‌ها یا نقاط روشنایی نباید پریزهای برق یا هرگونه وسیله یا
دستگاه دیگر را تغذیه کنند.
تبصره ۱: از هر مدار روشنایی می‌توان یک يا دو موتور کوچک راء به شرط آنکه مجموع توان آن‌ها
از ۱۰۰ وات تجاوز نکند. تغذیه کرد.
تبصره ۲: در محاسبه جریان مدارهای تغذیه کننده مخلوطی از انواعم چراغ‌های مختلف. علیرغم
وجود اختلاف فاز ناشی از ضریب توان‌های متفاوت چراغ‌هایچریان‌ها به صورت جبری جمع شوند.
۱1۹
مبحث سیزدهم
۳-۱-۱-۳ در ساختمان‌های مسکونی هر مدار روشنایی نباید بیش از ۱۲ چراغ یا نقطه روشنایی
(غیر از روشنایی ایمنی) راء اگر در بیش از یک اتأق یا فضای مشخص قرار گرفته باشندهء تغذیه کند.
تبصره: تعداد چراغ‌های مدار که در یک اتاق یا فضای مشخص نصب می‌شوند فقط به جریان مجاز
هادی مدار و حفاظت آن محدود می‌شود.
۴-۱-۱-۳ هرمدار پریز برق نباید بیش از ۱۲ پریز مربوط به مصارف عمومی (غیرمشخص) را
تغذبه کند.
تبصره: اگر نوع و توان وسایلی که از پریزها تغذیه خواهند شد معلوم باشد. تعداد آن‌ها برای هر
مدار محدود به جریان مجاز هادی مدار و وسیله حفاظتی آن خواهد بودء به شرط آنکه از ۱۲ عدد
تبصره: چنانچه بدنه چراغی از جنس عایق باشد. هادی حفاظتی در محل آن به دقت عایق‌بندی و
رها می‌شود تا اگر احتمالاً در آینده در محل آن چراغ با بدنه عایق, چراغی با بدنه هادی نصب شود.
از آن هادی حفاظتی استفاده شود.
۶-۱-۱-۳ ارتفاع پریزهای برق نصب شده روی دیوار از کف تمام شده نباید کمتشر از ۰/۳ مشر
باشد.
۷-۱-۱۳ حداقل فاصله کلیدها و پریزهای برق و جعبه فیوز در صورتی‌که شیر گاز طبیعصی
بالاتر از آن‌ها و يا در فاصله افقی آن‌ها نصب شده باشد. برابر ۱۰ سانتی‌متر بوده و اگر شیر گاز
اجباراً زیر آن‌ها نصب شده باشد فاصله حداقل برابر ۵۰ سانتی‌متر خواهد بود (مبحث ۱۷ مقررات
ملی ساختمان).
میباشد (مبحث ۱۷ مقررات ملّی ساختمان).
گگ 1 تا
1۳۰
٩5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱۲
۱۰-۳ محیط‌های عادی و مخصوص
۹-۱-۱۰۴۳ حداقل ارتفاع نصب پریزهای برق برای ماشین لباسشویی و ماشین ظرفشویی در
منازل مسکونی برابر ۶۰ سانتی‌متر از کف تمام شده:و حداقل قاصله آن از محل خروجی لوله آب و
۱-۱-1۰۴۳ ارتفاع و محل نصب پریزهای برق وسایل و تجهیزات برقی نصب ثابت و پریزهای برق
و خروجی‌های مدار تغذیه جهت تأمین برق دستگاه‌هاء تجهیزات, مصارف اختصاصی و غیره باید بر
اساس تیاز و شرایط آن‌هاء انتخاب گردد. ۱
۱۳-۱-۱-۳ کلیه پریزهای برق باید مجهز به هادی حفاظتی باشند.
۱۳-۱-۱۰-۳ استفاده از پریزهای برق چدد خانه مجاز است و در این صورت از نظر ردیف
لوازم برقی با کلاس عایق‌بندی آا (عایق‌بندی دوبل)» می‌توان وصل کرد.
۱۵-۱-1۰-۳ توان مصرفی هر مدار پریز برق را باید با توجه به ضریب همزمانی آن مدار انتخاب
گردد.
۲-۱۰-۲۳ محیط‌های باشرا بط عادی (محیط‌های خشک)
منظور محیط‌هایی است که در آن‌ها دما 9 رطوبت و شرایط دیگر عادی‌اند. در این گونه محیطها
معمولاً ژاله‌زایی یا تعرق صورت نمی گیرد وبه عبارت دیگر هوا از رطوبت اشباع تمی‌شود این گونه
محیطها ازجمله عبارتند از :
ادارات, مغازه‌هاء محیط‌های کار خشکگ ونظایر آن‌ها. آشپزخانه مشازل مسکونی و سرویس‌های
بهداشتی (توالت و دستشویی) به غیر از حمام و دوش؛ جزغ محیط‌های خشک به حساب می‌آید.
۱۳۱
مبحث سیزدهم
۱-۲-۱-۳ آپارتمان‌ها و منازل مسکونی
۱-۱-۲-۱۰-۳ همه واحدهای مسکونیء بدون در نظر گرفتن سطح زیربنای آن‌ها باید حداقل دو
مدار نهایی مستقل» به شرح زیر داشته باشند:
الف) یک مدارمختص روشنایی
ب) یک مدار مختص پریزهای برق
در هر خال: شرایط ذکر شده درکلیات این فضل (ردیف ۱۳-*۱-۱) باید رعایت شده باشد.
تبصره: در واحدهای بزرگترء تعداد مدارهای پادشده ممکن است بیش از ۲ مدار باشد.
۲-۱-۲-۱-۳ در همه اتاق‌ها و فضاهای مسکونی (جز آشپزخانه, دستشویی: حمام و نظایر آن)
پریزهای برق باید در نقاطی تعبیه شوند که فاصله هیچیک از نقاط خط پیرامون کف اتاق» از تصویر
پریزها برروی خط پیرامون از ۱/۵ متر بیشتر نباشد. بدین معنی‌که فاصله دو پریز در طول و عرض
اتاق حداکثر برابر ۳ متر میباشد. اندازه‌گیری بر روی خط پیرامون انجام می‌شود درها و پنجره‌های
شروع شده از کف نباید در اندازه‌گیری دخالت داده شوند.
فاصله تصویر پریز بر روی خط پیرامون از نزدیکترین لبه دریا پنجره‌ای که از کف شروع شده است
نباید از ۱/۵ متر بیشتر باشد.
تابلو یا تابلوهای داخل واحدهای مسکونی نباید در محیط‌های مرطوب (حمام‌ها و نظایر آن)» و یا در
اتاقی که ممکن است خارج از دسترس قرارگیردء مستقر شود.
۳-۱-۳-۱-۳ در آشپزخانه منازل مسکونی الزامی به همبندی اضافی نیست. چنانچه کمترین
شکی نسبت به کارایی قطع وسایل خودکار مدار وجود داشته باشد در اینصورت» از همبندی اضاقی
برای همولتاژ کردن استفاده می‌گردد (ردیف پ ۵-۸-۲-۱).
۴-1-۳-۱۰-۳ محل و تعداد پریزهای برق آشپزخانه باید با توجه به چیدمان تجهیزات و وسایل
برقی» محل‌های کار و همچنین قفسه‌بندی (کابینت) انتخاب شوند.
۳-۱-۳ محیط‌های نمناک - محیط‌های مرطوب
محیط‌های نمناک محیطهاییاند که در آن‌ها وجود نم» ژاله‌زایی یا آثار موادشیمیایی و غیره» ممکن
است مانع کار صحیح وسایل الکتریکی شود. این گونه محیطها برای نمونه عبارتند از: فضای تهیه
علوفه, اصطبل» زیرزمین نمناک. آشپزخانه بزرگ (صنعتی)» قچلابی» نانوایی» سردخانه» موتورخانه
تأسیسات مکانیکی, گلخانه. محیط باز (هوای آزاد) و نظالل آن.
سس 3ص یس
ی و و
۱۰-۳ محیط‌های عادی و مخصوص
محیط‌های مرطوب محیطهاییاند که در آن‌ها علاوه بر وجود نم دیوارها و کف‌ها برای نظافشت.
معمولاً با آب تحت فشار (آب شیلنگ) شسته می‌شونده این گونه محیطها برای نمونه عبارتند از:
قصابی‌های بزرگ. دباغ خانه. کار گاه و کارخانه شیمیایی. آبکاری فلزات (الکترولیز)» استخرها ۳
۳-۱۰-۴۳ ۱ در این محیطها مجاری سیم کشی از نوع توکار تنها با استفاده از لوله فولادی و
لوله پلاستیکی سخت و برای مجاری سیم کشی از نوع روکار با استفاده از لوله فولادی گالوانیزه
مجاز است.
۲-۳-۱-۳ تجهیزات بگار رفته در این محیطها باید مجهز به اتصالات مخصوص مربوط به نوع
سیم کشی مورد استفاده باشد تا از نفوذ رطوبت به داخل لوله‌ها و تجهیزات (چراغ‌هاء جعبه
تقسیم‌هاء کلیدهاء پریزهاء وسایل مصرف‌کننده و غیره) جلوگیری شود.
۳-۳-۱-۳ با توجه به مفاد ردیف ۳-۴-۱۰-۱۳. کلیه لوازم و تجهیزات بکار رفته در این گونه
محیطها باید از درجه حفاظت زیر برخوردار باشد:
الف) در محیط‌های نمناک» لوازم و تجهیزات ضد ترشح آبء با درجه حفاظت حداقل 1۳4
(حفاظت شده در برآبر ترشح آب)
درجه حفاظت حداقل 1۳۶5 (حفاظت شده در برابر فوران آب) برای درجه حفاظت تجهیزات
حمام و استخر به ردیف‌های ۲-۲-۴-۱۰-۱۳ و ۵-۵-۱۰-۱۳ رجوع شود.
تبصره: عدد اول درجه حفاظت بر اساس استانداردهای معتبر و توسط سازندگان معتبر لوازم برقی
۴-۳-۱-۳ قطعات فلزی بکار رفته در تأسیسات این نوغ محیطها باید در مقابل زنگ‌زدگی
دارای پوششی مناسب 89 حفاظت شده باشند.
۴-۱۰-۲۳ حمام‌ها و دوش‌ها در منازل, هتل‌ها و نظایر آن
۱-۴-۱-۳ در حمام‌ها و دوش‌هاء مانتد کلیه محیط‌های دیگریپریزهای برق مورد استفاده باید
مجهز به هادی حفاظتی باشند. مگر در مواردی که از پریزهای مخصوص مجهز به ترانسفورماتور
سک تشگ ۸ 11111 55لا
۱۳۳
5۲۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱۲
سم ۳
ایمنی (دارای دوسیمپیچ جدای اولیه و ثانویه) استفاده شده باشدء که در این صورت احتیاجی به
هادی حفاظتی نخواهد بود (پریز معروف به ریش تراش).
۱-۱-۴-۱۰-۳ دوش‌های اضطراری که در صنایع و آزمایشگاه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند جزء
این بخش از مقررات نبوده و تابع مقررات مخصوص خود خواهند بود.
۲-۱-۴-۱۰-۳ در دوش‌ها و حمام‌های بیمارستان‌ها که ممکن است به شرایط خاصی احتیاج باشد.
مقررات مخصوص خود باید رعایت شود و به هرحال کلبه پرپزهای برق مورد استفاده در آن‌ها باید
مجهز به هادی حفاظتی باشند.
۲-۴-۱-۳ این بخش از مقررات شرابط لازم‌الاجرا برای تأسیسات فشار ضعیف در حمام‌ها و
دوش‌ها را شامل می‌شود. به منظور رعایت این الزامسات و شرایط: حمام به ۲ منطقه
شامل (0 ۰2076 1 ۰2006 2 2016) نقسیم می‌گرددء این منطقه‌بندی در شکل‌های شماره
۱:۲-۳-۱۰-۳۲و ۲:۲-۴-۱۰-۱۲ نمایش داده شده است.
۱-۲-۴-۱۰-۹۳ تعاریف و8 موقعیت مناطق
الف) منطقه 0 20۳2 داخل وان حمام یا زیردوشی است.
ب) حمام بدون زیردوشی تا ارتفاع ۱۰ سانتی‌متری از کف شامل 0 20116 می‌شود.
پ) 20061 در حمام با زیردوشی و بدون زیردوشی و یا وان حمام شامل پلان افقی از کف تمام
شده تا بلندترین نقطه خروجی دوش آب و پا ۲۲۵ سانتی‌متر از کف تمام شده و یا هر کدام
که بیشتر باشد (شکل‌های شماره ۱۷-۴-۱۰۱۳ و ۲۴-1-۱۳
تبصره۱: فضای زیر وان جزء 1 20116 در نظر گرفته می‌شود.
ت) 2 2006 در حمام با زیردوشی و یا وان حمام مشابه | 2016 از نظر پلان افقی بوده که در پلان
قائم ۶۰ سانتی‌متر به آن اضافه می‌شود (شکل شماره ۱:۲-۴-۱۰-۱۳).
تبصره۲: برای دوش‌های بدون زیردوشی 2 2016 وجود نداشته و 1 2006 فقط در سطح افقی به
+ سانتی‌متر افزایش می‌باید.
۲-۲-۴-۱۰-۳ الزامات ایمنی
الف) درجه حفاظت لوازم برقی که در 0 20108 نصب می‌گرددء برابر 1۳37 (حفاظت شده در برابر
۱۲۴
ب) درجه حفاظت لوازم برقی که در | 2006 نصب می‌گردد. برابر 1۳24 (حفاظت در برابر پاشیدن
آب) میباشد.
پ) درجه حفاظت لوازم برقی که در 2 72006 نصب می‌گردد. برابر 1۳74 (حفاظت در برابر پاشیدن
آب) میباشد (مشابه 1 2006).
تبصره۱: جهت اطلاع از درجه حفاظت :1۳7 به پیوست شماره ۶ رجوع شود.
تبصره ۲: عدد اول درجه حفاظت بر اساس استانداردهای معتبر و توسط سازندگان معتبر لوازم
برقی تعیین و متناسب با شرایط و محیط نصب انتخاب می‌گردد.
ت) لوله کشی برق در 0 206 1 2016 2 2006 حداقل در عمق ۵ سانتی‌متری انجام گیرد.
ث) در 0 2076 نباید هیچگونه کلید قطع و وصل و بالاست و یا چوک القایی نصب شود.
چ) در 1 20116 در صورت نصب پریز برق: باید الزامات منابع تغذیه 51,۷ و ۳1۷ رعایت شود
یعنی حداکثر ولتاژ متناوب آن ۲۵ ولت (۸۳) و ولتاژ مستقیم آن ۶۰ ولت (17۳) بدون تموج و
منبع تغذیه آن باید در خارج از 0 2006 و 1 2076 نصب شود.
چ) در 2 2006 نصب منبع تغذیه 8117۷ و ۳1:۷ در صورت نیاز مجاز میباشد.
ح) نصب کلید. چراغ و پریز برق در 2 2006 با ولتاژ نامی ۲۳۰ ولت (۸۳) به شرط رغایت درجه
حفاظت 1۳74 مجاز میباشد.
خ) در 0 2006 فقط وسایل برقی که سازندگان اجازه نصب آن را در این 2006 داده‌اند و توسط منبع
تغذیه 81.۷ با ولتاژ کار ۱۲ ولت (۸۳) و یا ۳۰ ولت (060) بدون تموج تغذیه و حفاظت
می‌شوند. مجاز می‌باشند.
د) در 1 2006 فقط تجهیزات نصب ثابت که سازندگان اجازه نصب آن را در این منطقه داده‌اند از
قبیل پمپ‌های برقی وان» دوش و یا جکوزی, هواکش‌ها, حوله‌خشک‌کن برقیء آبگرمکن برقی,
چراغ‌های روشنایی که مدار تغذیه آن‌ها ۲۳۰ ولت جریان متناوب بوده که از طریق کلید جریان
باقیمانده (46010) با جریان عامل ۲۰ میلی آمپر حفاظت می‌شوند و همچنین تجهیزات برقی که
با ولتاژ کار ۲۵ ولت (۸۳) و یا ۶۰ ولت (102) بدون تموج در سیستم 81۷ و ۳1۷ تغذیه و
حفاظت می‌گردند. مجاز است.
۳-۴-۱-۳ در کلیه حمام‌ها و دوش‌هاء صرفنظر از اینکه وسایل«نصب ثابت در آن‌ها وجود داشته
باشد یا نه. باید همبندی اضافی برای همولتاژ کردن» اجرا شول/ ترمینال همبندی اضافی به شکل
ی
مبحت سیپزدهم
یک ترمینال پا شینه مسی همبندی در داخل جعبه دردار (جعبه ترمینال همبندی) قابل بازدید
نصضب خواهد شد. این همبندی باید موارد زیر را شامل شود (شکل شماره اپ ۴-۸-۲-۱):
الف) وان یا زیردوشی فلزی
ب) لوله‌های آب سرد وگرم فلزی (لوله‌های فلزی با روکش پلاستیکی شامل همبندی اضافه
نمی‌شود)
پ) بدنه‌های فلزی وسایل غیربرفی نصب ثابت و فسمت‌های هادی بیگانه از هر نوع
ت) لوله فلزی فاضلاب
ث) قسمت‌های فلزی سیستم تعویض و تهویه هواء حرارت مرکزی یا هر نوع لوله فلزی دیگر
ج) لوله‌های گاز
چ) سازه و قطعات فلزی قابل دسترس
۱-۳-۴-۳ ترمینال یا شینه همبندی اضافی حمام و دوش توسط هادی هم‌پندی اضافی به
ترمینال یا شینه حفاظتی (۳) تابلوی برق تغذیه‌کننده مدارهای برق حمام و دوش وصل می‌گردد
(شکل شماره پ۴-۸-۲-۱)
۲-۳-۴-۳ جعبه ترمینال هم‌یندی حمام و دوش می‌تواند به دو صورت. داخل حمام و دوش و
یا خارج از آن روی دیوار یکی از فضاهای همجوار حمام و دوش نصب گردد» توضیح اینکه برای
حفظ یک دستی کاشی‌کاری در حمام و دوش و نیز جلوگیری از زنگ‌زدگی جعبه ترمینال نوع
فلزی همبندی» بهتر است روی دیوار فضای همجوار حمام و دوش نصب گردد (شکل شماره
پ۴-۸-۲-۱).
۳-۳-۴-۱۰-۳ هادی‌های حفاظتی مدارهای روشناییء پریزهای برق» تجهیزات و وسایل الکتریکی
(۲۳۰ولت ۸ در حمام و دوش باید به ترمینال یا شینه حفاظتی (885) تابلوی تغذیه‌کننده
مدارهای مذکور متصل گردند.
1۳۶
۱۰-۳ محیط‌های عادی و مخصوص
و
ین
: ۴ات
و و وس اس اد ور انب دم گاید ان
۱ دید از کنار ۲ دید از بالا
و حدمجاز دسترسی ۴) دید از گنار (زیردوشی)
شکل ۱:۲-۴-۱۰-۱۳ طرحواره موقعیت و ابعاد مناطق (7086)ها با موقعیت زیردوش
تبصره: ابعاد اشاره شده در شکل‌های‌کشماره ۱۷۹۴-۱۰-۱۳ و ۴-۱۳-۱۳-:۲ بنه اسانتی‌متر
1۱۳۷
5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱
مبحث سیزدهم
۱ 120
۱ 20 5 ۱
8 ۱ سس ۱
1
ات 1 یت اه و وه
۱) دید از کنار و حد مجاز دسترسی دست
ان رت ۱ مومسم ۱ ۱
۱ 120 4 اه
۳) دید از بالا برای موقعیت های مختلف نصب دوش
۱ لت
۱ ان کاس ۳
۹ ۱
() دوش آب 2 :
:
۴) دید از پالا با موقعیت نصب دوش و دیوار جداکننده پا
حداقل شعاع حد دسترسی از اطراف دیوار جداکننده
شکل ۲:۲-۴-۱۰-۱۳ طرحواره موقعیت و ابعاد مناطق (20116)ها در حمام بدون زبردوشی
سر نت کش 0
1۳۸
5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱
ط ال
۵-۱-۳ استخر
این بخش از مقررات شرایط لازم‌الاجرا برای تأسیسات برق فشارضعیف در استخر را شامل می‌شود.
به منظور رعایت این الزامات و شرایط. استخر و فضاهای اطراف آن به ۳ منطقه(1 2086, 2 2076
0 06)) تقسیم می‌شود که در شکل‌های شماره ۰۱:۵-۱۰-۱۳ ۲:۵-۱۰-۱۳ و ۳۵-۱۰-۱۳ نشان
داده‌شده است.
و
15 8 سس ی ها سوه( ۱
: : 4 8 ا ۱
2062 72021 شش 70161 4۹ )ی ۱20862
: : ها ۱ ۱
شکل ۱:۵-۱۰-۱۳ طرحواره ابعاد مناطق (20116) برای استخر و تخت پرش (دید از کنار)
فد ما اس نا ی یو میم رب جیم چا ده سح
1 ی ۱
اند و 208
و 115 1 72006 ام ۱
ام می ان ان او ها هن
۷8 () 7006 0
۲ ۱ ۸ (2 81
1.0 2.00 ۵ 2.0 1.55۵
شکل ۲:۵-۱۰-۱۳ طرحواره ابعاد مناطق (20116) برای استخر احداث شده روی کف زمین (دید از
کنار)
۱۳۹
مبحث سیزدهم
مسج سس سس و
خارج زون ها شستشوی پا
۹ 120 ی : ۹
3 1۳20
وین ۱ 0
و 1 0
۹ سنا 0 ال 1
دیوار جذاکننده ثابت 1 قاضله استخر از ذیوار جداکننده ثابت 82 ضخامت دیوارجداکننده ثابت
شکل ۳:۵-۱۰-۱۳ طرحواره ابعاد مناطق (20116) استخر, با دبوار جداکننده ثابت حداقل به ارتفاع
۵ متر (دید از بالا)
1-۵-۱-۳ در 0 2006 و 1 2006 تأسیسات برق قابل نصب و بهره‌برداری باید از طریتق منابع
میباشد. تغذیه گردد. منابع تغذیه سیستم‌های مذکور باید در خارج از 0 2086و 1 20106 نصب
گردند.
۲-۵-۱-۳ در 2 2006 شرایط زیر باید از نظر حفاظت و نصب منابع ۷بآ5 رعایت گردد.
الف) لوازم و تجهیزات برقی نصب شده در 2 20106 استخر علاوه بر پیش‌بینی سایر حفاظت‌های لازم
دیگرء باید از طریق کلید جریان باقیمانده (1۴10) با جریان عامل ۳۰ میلی‌آمپر نیز حفاظت
گردد.
ب) جداسازی عایقی بین مدارهای الکتریکی و تجهیزات لازم‌هایگر گه در خارج از 0 2026 1 2006
و 2 2016 نصب می‌گردد: انجام گیرد.
1۳۰
٩۲۱۱۵9۳۱۵۵۰۷۲
۱۰-۳ محیط‌های عادی و مخصوص
۳-۵-۱-۳ کلیه قطعات فلزی قابل دسترس و همچنین قطعات فلزی نصب شده در هر سه "
منطقه استخر (0 12006 2016 و 2 20126) باید به سیستم همبندی اضافی بمنظور هم‌پتانسیل
کردن وصل گردند. موارد همبندی به قرار زیر می‌باشند:
الف) کلیه لوله‌های آب» گاز. گرمایش و سرمایش فلزی
ب) لوله فلزی فاضلاب
پ) قسمت‌های فلزی سازه ساختمان
ت) قسمت‌های فلزی سازه داخل استخر
ث) آرماتوربندی کف و دیواره استخر
چ) بدنه‌های فلزی وسایل غیربرقی نصب ثابت و قسمت‌های هادی بیگانه از هر نوع
چ) آرماتوربندی کف و دیواره استخر غیرعایق‌بندی شده (عایق‌بندی آب)
تبصره: هادی‌های حفاظتی مدارهای روشنایی و پریزهای برق» تجهیزات و وسایل الکتریکی (۲۳۰
ولت :
۸6) استخرء باید به ترمینال یا شینه اتصال زمین تابلوی تغذیه‌کننده مدارهای برق مذکور
متصل گردند.
۴-۵-۱-۳ در مناطق سه‌گانه (0 1.2016 2016 و 2 20116) سیستم لوله‌کشی و سیم‌کشی
برق نباید دارای قطعات فلزی قابل دسترس باشند و چنانچه تأمین این شرایط از نظر اجرایی با
مشکلاتی همراه باشند این قطعات باید به سیستم همبندی اضافی متصل گردند. در این مناطق
فقط اجرای لوله کشی 0 سیم کشی برای تغذیه دستگاه‌هایی که مناسب نصب در این مناطق ساخته
شده‌اند مجاز میباشد.
عمق دفن لوله‌کشی و سیم‌کشی در هر سه منطقه حداقل ۵ سانتی‌متر میباشد.
۵-۵-۱-۳ دستگاه‌های قابل نصب در هر سه منطقه باید دارای درجه حفاظت مطابق جدول
شماره ۵-۵-۱۰-۱۳ باشند.
۱۳۱
مبحث سیزدهم
جدول ۵-۵-۱۰-۱۳ حداقل درجه حفاظت (1۳) برای دستگاه‌ها و تجهیزات الکتریکی
در مناطق (زون) استخر
استخر داخل ساختمان | استخر داخل ساختمان و | استخر محوطه باز و استخر محوطه باز و
و بدون استفاده از آب استفاده از آب تحت بدون استفاده از آب استفاده از آب تحت 7۳
تحت فشار برای تمیز فشار برای تمیز کردن | تحت فشار برای تمیز | فشار برای تمیز گردن
کردن آن آن کردن آن آن
هه
تبصره: عدد اول درجه حفاظت بر اساس استانداردهای معتبر و توسط سازندگان معتبر لوازم برقی
۶-۵-۱-۳ برای استخرهایی که دارای 2 20۳6 نبوده و سیستم روشنایی آن در 1 7016 نصب و
اجرا می‌گردد و همچنین از منابع تغذیه 821۷ تغذیه نمی‌گردند. باید شرایط زیر در آن برقرار
الف) مدارهای روشنایی علاوه بر سایر حفاظت‌های مورد نیاز دیگرء باید از طریق کلید جریان
باقیمانده (1210) با جریان عامل ۳۰ میلی‌آمپر حفاظت گردند.
ب) ارتفاع نصب چراغ‌ها از پایین‌ترین نقطه از 1 7206 حداقل از ۲ متر کمتر نباشد.
۷-۵-۱-۳ استفاده از منابع تغذیه ۳۳1۷ در استخر مجاز نمی‌باشد.
غیره با ولتاژ ۳۳۰ولت (:)۸)» باید به ترمینال یا شینه حفاظتی تابلو تغذیه کننده مدارهای مسذکور
وصل گردند.
۶-۱۰-۴۳ سونای خشک
این بخش از مقررات مربوط به اجرای تأسیسات برق سونای خشک میباشد. محدوده عملکرد این
بخش از مقررات اتاق سونا و همچنین منطقه‌ای که هیتر (گرمکن سونا) در آن نصب می‌گردد را
شامل می‌شود.
0
۱۳۲
۱۰-۳ محیط‌های غعادی و مخصوص
بمنظور رعایت این الزامات و شرایط ردیف‌های زیرء سونا به سه منطقه (1 2006 و 2 2006 و 2016
3) مطابق شکل شماره ۶-۱۰-۱۳ تقسیم می‌گردد.
اب(
الجش)
1 200
2
3
دید از بالا عایق حرارتی
3 ی
هد
ار
دید از کنار ۵ - جعبه اتصال مدار تغذیه گرمکن برقی سونا
شکل ۶-۱۰-۴۳ طرحواره مناطق (ع2011) مربوط به سونا بر اساس درجه حرارت محیط آن
موارد زیر باید رعایت گردد:
الف) استفاده از منابع تغذیه ۷ات5 و 88۷ (به غیر از گرمکن برقی) برای کلیه تأسیسات بسرق
سونا و مدارهای کنترل و فرمان
سس
۱۳۳
٩5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱۲
مبحث سیزدهم
ب) عایق مدارهای 5۷ و ۳81۷ در محدوده سونا پس از اجرا باید به مدت ۱ دقیقه تحت ولتاژ
متناوب ۵۰۰ ولت (۸) آزمایش شده باشند.
پ) بعنوان حفاظت اضافی علاوه بر سایر حفاظت‌هاء برای کلیه تأسیسات برق (۲۳۰ولت ۸) سونا
به غیر از مدار تغذیه‌کننده گرمکن برقی باید از کلید جریان بافی‌مانده ((1):
1) با جریان عامسل
۰ میلی‌آمپر استفاده شود.
ت) اجرای سیستم لوله‌کشی و سیم‌کشی باید حتی‌المقدور خارج از مناطق سه‌گانه (0061ت 20062
و 20863) انجام گیرد. در صورت اجرای سیستم لوله‌کشی و سیم کشی در 20161 و 201063
سیم‌هاء باید از نوع مقاوم در برابر حرارت (سیم نسوز) و لوله‌ها هم باید از نوع فلزی انتخاب
شوند.
ج) سیستم گرمایش (گرمکن برقی) سونا باید طبق دستورالعمل سازندگان آن که مطابق
چ) کلیه قطعات فلزی فابل دسترس و همچنین بدنه‌های قسمت‌های هادی بیگانه نصب شده در هر
سه منطقه (زون) سونا باید به سیستم هم‌پندی اضافی وصل گردد.
ح) کلیه لوله‌کشی‌های آب. گازء گرمایش و لوله‌های فلزی فاضلاب و قسمت‌های فلزی ساختمان,
باید به سیستم همبندی اضافی وصل گردد.
خ) برای تغذیه مدارهایی که از منابع تغذیه 881۷ و ۳51.۷ تغذیه می‌گردند. باید تابلوی برق مجزا
از تابلوی تغذیه‌کننده سونا پیش‌بینی گردد.
۲-۶-۱-۳ هادی حفاظتی مدارهای تأسیسات برقی با ولتاژ ۲۳۰ولت (۸2) از جمله مدار
روشنایی باید به ترمینال یا شینه حفاظتی (۳) تابلو تغذیه‌کننده مدارهای مذکور وصل گردند.
۷-۱-۳ سونای بخار
رعایت شرایط زیر برای مخیط سونای بخار الزامی است:
الف) در محیط سونای بخار نصب هر گونه تجهیزات الکتریکی بغیر از چراغ روشنایی مجاز
ب) مدار تغذیه چراغ روشنایی سونای بخار چنانچه با ولناژ ۲۳۰,ولت (۸6) تغذیه گردد باید از
ظطریق کلید جریان باقیمانده (420) با جریان عامل ۹ میلی‌آمپر حفاظت شود در غیر
۱۳۳۴
۱۰-۳ محیط‌های عادی و مخصوص
اینصورت تغذیه چراغ روشنایی سونای بخار توسط منبع تغذیه ٩ بآ5 با ولتاژ کار ۲ اولت
پ) نصب منبع تغذیه 81۷ و کلید قطع و وصل چراغ در محیط سونای بخار مجاز نمی‌باشد.
ت) عمق دفن لوله کشی و سیم‌کشی در محیط سونای بخار حداقل ۵ سانتی‌متر میباشد.
ث) درجه حفاظلت چراغ روشنایی سونای بخار باید برایر 1۳77 انتخاب شود.
ترمیتال پا شینه حفاظتی (۳) تابلو تغذیه کننده مدار مذکور وصل گردد:
۸-۱۰-۲۳ محیط‌های گرم
محیط‌های گرم محیطهاییاند که دمای آن‌ها بیش از ۳۵ درجه سانتی گراد باشد. این گونه محیطها
معمولاً جزء محیط‌های نمناک یا مرطوب نیز هستند. این گونه محنیط‌هاه برای تمونه عبارتند از:
کارخانجات فولاد. شیشهء ذغال کُک. محیط‌های همجوار کوره‌های آبدهی فلزات. ذوب‌کاری.
کوره‌های خشک‌سازی و نظایر آن‌ها.
۱-۸-۱-۳ کلیه مقررات ذکر شده در ردیف ۲-۱۰-۱۳ (محیط‌های نمناک و مرطوب) باید در
۲-۸-۱-۳ هادی‌هاء تجهیزات و اقلام برقی بکاررفته در محیط‌های گرم باید برای کار و استفاده
اثر درجه حرارت باعث کاهش جریان مجاز و ظرفیت آن‌ها می‌گردد. اعمال شود.
۹-۱-۳ محیط‌های مخصوص دیگر
۱-۹-۱-۳ تأسیسات برقی در محیط‌های مخصوص که به علت اوضاع محیطی يا عملیاتی,
خطرات عدیده‌ای را از نظر ایمتی به وجود می‌آورند یا تاثیر تامناسبی بر نحوه کار تجهیزات: وسایل
و لوازم دارند باید طبق مقررات مربوط به هریک از آن‌ها اجرا شود این قبیل محیطها عبارتند از:
ب) محوطه‌های تأسیسات کشاورزی و دامداری
۱۳۵
مبحث سیزدهم
پ) محوطه‌های مربوط به مرکز کامپیوتر و مرکز داده
ت) پارک‌ها و کمب‌ها
ث) اسکله‌های بنادر
ج) کاروان‌های مسافرتی
چ) راهروهای تعمیراتی و عملیاتی
ح) محوطه‌های انواع تأسیسات دیگری که برای آن‌ها مقررات مخصوص وجود دارد
تبصره: برای محیط‌های مخصوص, استفاده از یکی از مقررات؛ آئین‌نامه‌ها با استانداردهای
بین‌المللی معتبر و مورد تأیید سازمان ملّی استاندارد ایران الزامی خواهد بود.
۱۳۶
۱۱-۳ محتوای نقشه‌ها و مدارک فنی طرح تأسیسات برقی
و ی
۱۱-۳ محتوای نقشه‌ها ومدارک فنی طرح تاسیسات برقی
۱-۱۱-۳ کلیات
برای مبانی و نکات عمومی و نیز سایر موارد دیگر مربوط به چهارچوب کلی محتوای نقشه‌ها و
مدارک فنی طرح تأسیسات برقی به پیوست شماره ۸ رجوع شود.
3333333333333333
5۲۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۲
پهوست ۱
پیوست۱- سیستم‌های نیروی برق
پ ۱-۱ کلیات
سیستم‌های نیروی برق فشارضعیف از دیدگاه ایمنی و مشخصه‌های اجزای سیستم منتخب که
لازمه طرح و اجرای تأسیسات برقی ایمن و بهره‌برداری موثر از آن میباشد داشتن شناختی کامل از
نوع سیستم نیروی تغذیه‌کننده آن و انتخاب صحیح روش‌های ایمنی و وسایل حفاظتی و لوازم و
تجهیزات بکار رفته در تأسیسات الزامی است. به طور کلی سه توع سیستم نیرو 17, 17و 12
متداول میباشد. مفهوم حروف اختصاری بکار رفته در نام‌گذاری سیستم‌های نیروی فوق‌الذکر بسه
شرح زیر است:
خرف اول از سمت: چپ مشخص کننده نو رابطه اسیستم نیرو با زمین است.
7 یک نقطه از سیستم مستقیما به زمین وصل است (معمولا نقطه خنثی).
[: قسمت‌های برقدار سیستم نسبت به زمین عایق بوده و یا یک نقطه از سیستم از طریق امپدانسی
که به اندازه کافی بزرگ است. به زمین وضل میباشد.
حرف دوم از سمت چپ مشخص کننده نوع رابطه بدنه‌های هادی تأسیسات با زمین است.
بدنه‌های هادی از نظر الکتریکی به طور مستقیم و مستقل از اتصالات زمین سیستم نیرو به
زمین وصل‌اند.
بدنه‌های هادی از نظر الکتریکی مستقیماً به نقطه زمین شده سیستم نیرو وصل می‌شوند.
علاوه بر دو حرف اصلی تعیین‌کننده نوع سیستم نیروء درمورد سیستم‌های 107 برای مشخص
کردن نحوه استفاده از هادی‌های حفاظتی (۳) و خنتی (1) از حروف اضافی استفاده می‌شود.
8 در سرتاسر سیستم بدنه‌های هادی از طریق یک هادی حفاظتی مجزا (۳8) به نقطه خنثی (۳)
در سبداً سیستم وصل‌اند,
در سرتاسر سیستم» بدنه‌های هادی به هادی مشترک حفاظتی - خنثی (8۳317) وصل‌اند.
در مواردی که قسمتی از سیستم از مبداً تا نقطه تفکیک» هادی توأم حفاظتی - خننی (8127)
دارند و از آن به بعد دو هادی حفاظتی (8) و خنثی (#1) از هم جدا می‌شوند. از هر دو حرف 2 و
5 استفاده خواهد شد.ء به نحوی که چنین سیستمی به صورت 7117-۳-5 مشخص می شود.
دیاگرام‌های سیستم‌های نیرو در شکل‌های پ ۱:۱-۱ تا پ ۸1۱ نشان داده شده و علائم خطوط
مدارهای بکار رفته در سیستم‌های نیرو نیز در جدول شماره پ ۱-۱ مشخص گردیده است.
۹1۳۹
مبحت سیزدهم
پ ۱-۱-۱ سیستم: 1 دارای نقطه‌ای است که مستقیماً به زمین وصل است (نقطه خنشی )و
کلیه بدنه‌های هادی تأسیسات برقی از طریق هادی‌های حفاظتی (:8۳۳) به این نقطه وصل‌اند. بسته
به نحوه استفاده از هادی خنثی (7) و هادی حفاظتی (۳۳) این سپستم خود به سه گونه تقسیم
می‌شود:
پ ۱-۱-۱-۱ سیستم 171-5 که در سرتاسر آن از یک هادی حفاظتی ۳۳۱ مجزا استفاده مبی‌شود
(شکل شماره پ ۱:۱-۱). ۰
تاسیسات 7 ۱ منبع یرو
۱ ۱
۱ ۱ ۱
اک ار یی |
ها ان چا
1
ل هد هه
ند اد وس دزی سر
2 و سس
ا ا ۱ أ ۱ ۱
و یا 3 . ۱
بدنه های هادی ۱ ۱
سل اس
اتصال زمین حفاظتی اتصال زمین
در شیگه توزیع سیستم تیرو
سیستم اسال زمین با یک و یا چند الکترود زمین
شکل پ۱:۱-۱ سیستم 13۷-5 در سیستم سه‌فاز پنج سیمها هادی‌های مجزای حفاظتی و خنشی
در سرتاسر سیشتم
۱۳۰
پیوست ۱
زر از 8188088888 اک کت سس سر سس
پ ۲-۱-۱-۱ سیستم 131-2 که در سرتاسر آن از یک هادی مشترک به عنوان هادی حفاظتی -
خنثی ([۳۳:
3) استفاده می‌شود (شکل شماره پ ۲:۱-۱).
شبگه توزیع
سر ۱ عنبع برد را
با تشن رن شش
۱ أ
[ [ أ
۲1 اضما
اس مس هههگ
ق اهر کل
رین
/ ۱
ساسا ناسا ْ
۱ ۱ ۱ ۱ ۱ :
زک ای اس ی ی سا مور سا : 1
بدندهای هادی و اس
اتصال زمین حفاظتی اتصال زمین
در شبکه توزیع سیستم یرو .
سیستم اتصال زمین با یک و یا چند الکترود زمین
شکل پ۲:۱-۱ سیستم ل)-17۳۷ در سیستم سه‌فاز چهار سیمه با غادی مشترک حفاظتی - خنشی
در سرتاسر سیستم
پ ۳-۱-۱-۱ سیستم 11۳7-0-85 که در بخشی از آن از یک هادی مشترک به عنوان هادی
حفاظتی- خنثی (۳۳8) و در ادامه مدار سیستم نیرو هادی‌های حفاظتی و خنثی از همدیگر جدا
می‌شوند (شکل‌های شماره پ۲:۱-۱ و پ۴:۱-۱).
۱۳۱
شبکه توزیع
تاسیسات ۲ عنبع یرو ۱
ار مر شش رآ دش
۱ ۱ ۱
۱ ۱
۸ سا اش
ا
ها سم ی مها
و وا وا سا هرز
قا ایحا
أ
ا
۳ ۱
س و و
:
1 8 71 ! ۱ ۱
۱ ا ا ۳ ۱
لسد تست اش ات رس را لس سس وش یا ۱
1
پدنه های هادی ل سل
اتصال زمین حفاظتی اتصال زمین
در شبگه توزیع سیستم ثیریش:
سیستم اتصال زمین با یک و یا چند الکترود زمین
شکل پ ۳:۱-۱ سیستم 5--)-137 در سیستم سه‌فاز چهار سیمه که هادی مشترک حفاظتی -
خننی. در بخشی از سیستم به هادی حفاظتی و هادی خنثی تفکیک شده است.
1۳۳
پیوست ۱
اس ۱
۱ ۱ ۱
ئّ سل ۷۹|
شا ات اس ییحی
1
ها اس نو ما
۵ ْ
۳۴۲ ۱
2 ی
۱
1 أ [
هساو رم سا سا تقطه سروس مشترک ۱
بدنه هادی یا انشعاب برق ۸
ی سس
مشترک پا اتشماب برق سیستم تیرو
شکل پ۴:۱-۱ سیستم 71۳7-1-5 در سیستم سه‌فاز چهار سیمه که هادی مشترک حفاظتی -
خنثی. در نقطه سرویس مشترک با انشعاب به هادی حفاظتی و خنثی تفکیک شده است.
پ ۴-۱-۱-۱ درکلیه تأسیسات تحت پوشش این مقررات» از سیستم نیروی 1۸7 استفاده می‌گردد.
مگر درمواردی‌که به صورت مشخص استفاده از سیستم‌های نیروی دیگر مجاز یا لازم باشد.
ی
۱۳۳
سس سا و
مبحث سیزدهم
پ ۲-۱-۱ سیستم 1 جز در موارد خاصی که شرایط محلی برای استقرار آن مناسب باشد و با
وسایل حفاظتی مخصوص (کلیدهای جریان باقیمانده) بهره‌برداری از آن را ممکن کنده قابل
استفاده نیست و استفاده از آن تنها با اجازه مخصوص مقامات صلاحیت‌دار مجاز خواهد بود
(شکل‌های شماره پ ۵:۱-۱ و پ ۶:۱-۱).
شبکه توزیع
تاسیسات ۱ هنیق ثیرو ۱
۱ ۱ ۱
۱ ۱ ۱
ای و ی ی ۱
ها همم
۱
ق رنه دج
۳
ا
۱
۱
۱
یدنه هادی ی سا
اتصال زمین حفاظتی اتصال زمین
در تاسیسات سیسد یرو
شکل پ۵:۱-۱ سیستم 11 در سیستم سه‌فاز با هادی حفاظتی و بدون توزیع هادی خنثی در
سرتاسر سپستم
۱۳۴
پیوست ۱
شبکه توزیع
[ ۱ ۱
۱ ۱ ۱
3 بل |
شا ام یم
۱
شا خیم لح
۱
۱ رس
۱
۳۴ 1
ا ۱
۱ ۱
۱ ۱ 1 ۱
اما نی و : ۱
۱ ۱
بدثه هادی ۱ :
ی سب
در تاسیسات سیستم ثیرو
شکل پ۶:۱-۱ سیستم 11 در سیستم سه‌فاز با هادی حفاظتی و با توزیع هادی خنشی در
پ ۳-۱-۱ سیستم 11 يك عغلت لزوم استفاده از وسایل حفاظتی مخصوص در آن. جز در مواردی که
ضرورت ایجاب کند مورد استفاده نخواهد بود. استفاده از این سیستم منوط به کسب اجازه
تغذیه نشوده مانند آناق‌های عمل در بیمارستان‌هاء خطوط زنجیره‌ای تولید 9 سایر مواردی که تداوم
و برقراری مدار تغذیه لازم و ضروری است (شکل‌های شماره پ۷:۱-۱ و پ ۸:۱-۱).
الف) سیستم از طریق یک امپدانس به اندازه کافی بزرگ به اتصال زمین سیستم نیرو وصل
می‌گردد (نقطه 1).
ب) امکان توزیع یا عدم توزیع هادی خنثی در سیستم وچوّد دارد (نقطه 2).
۱۳۵
مبحث سیزدهم
شبکه توزیع
ا ۱ ۱
ا ۱
۱ سس هه
ها و یحیسم
3 دمم
1
ری ماما
۳ سس ۱
ید ۱
/ : 9
ات سس نت سس 1
۱ ۱1 ۱ : یدای
سک : ۱
بدنه هادی ۱ بدنه هادی ۱ ۱
اجد بسا سف
۹ اتصال زمین حفاظتی اتصال زعین
آمکان اتصال زعین حفاظتی کمکی يا جایگزین در تاسیسات در تاسیسات سیستم تیرو
شکل پ۷:۱-۱ سیستم 17 که در آن کلیه بدنه‌های هادی به صورت گروهی از طریق یک هادی
حفاظتی به اتصال زمین حفاظتی وصل گردیده است.
فبکتررت
تاسیسات ۱ | قنبع تیرق |
ایا رای ۱
۱ ۱
۹ کت عمممه
۵ وحم
(ه و یس
مس
۳ 0 )2 :
1
میسن ۳ ۳۲ 5[ ۱۱۲ ۹ ] ۳۹ ۹ ۳1۱
۱ ۱ ۱ 1:1 ۱ ادامهدااس
یس رس یا لس سس اس وا سامت و 0 ۱
11 بدنه هادی ظ سل
اتصال زمین حفاظتی در تاسیسات یسم یرو
شکل پ۸:۱-۱ سیستم 11 که در آن بدنه‌های هادی بصزازت گروهی يا منفرد به اتصال زمین
حفاظتی وصل گردیده است.
1۳۶
پیوست ۱
پ ۲-۱ مشخصه‌های اصلی سیستم 13
پ ۱-۲-۱ مقاومت الکتریکی اتصال به زمین
از ترانسفورماتور یا ژنراتور) نسبت به جرم کلی زمین؛ نباید از دو اهم تجاوز کند. مقاوست کل دو
اهم را ممکن است علاوه بر اتصال زمین پست برق یا نیروگاه. از طریق احدات اتضصال زمینهای
مکرر و اضافی در طول شبکه توزیع برق و وصل هادی حفاظتی یا هادی حفاظتی - خنشی این
خطوط به زمین تأمین کرد (شکل شماره پ۱-۲-۱).
7111-0-8
و ما10
سس سس
سا یویر رن
کاخ و
شوه تشه ۱
ند بت تما هت ان سا ما ماد اد ای مد دا تس ماس
ا ا ۱ ۱
۱ ۱ ۱ ۱ ۱
۱ ا ۱ ا ْ
ٍ ۱ ا ۱ ٍ ۱
85 884 5 ۰ 882 851 88
ا شش االگترود زمین
الگترودهای زمین اضافی اصلی
شکل پ ۱-۲-۱ اتصال زمین حفاظتی مکور و اضافی
لازم به توضیح است که در شکل شماره پ ۱-۲-۱ مقاومت معادل 8 و 881 و 882 و .و 330
یعنی مقاومت کل (187) باید حداکثر برابر دو اهم باشد. در مورد پداختمان‌های مرتفع که امکان
ایجاد اتصال زمینهای مکرر وجود ندارد. باید طبق ردیف‌پ ۵-۸-۲-۱ برای همولتاژ کردن.
هم‌پندی اضافی انجام شود.
۱۳۷
مبحث سیزدهم
وی سس ی پا
با وجود تعیین دو اهم به عنوان حداکثر مجاز مقاومت نقطه خنثی نسبت به جرم کلی زمین» هرگاه
برای ناظر رسمی مقررات ثابت شود که در یک منطقه مقاومت اتصال اتفاقی بین هادی فاز و جرم
کلی زمین (از راه تماس مستقیم هادی فاز با زمین یا هادی‌های بیگانه که به هادی خنشی یا
حفاظتی وصل نیستند) از ۷ اهم بیشتر است. مجری مقررات می‌تواند به جای دو آهم کل مقاومست
مجاز نسبت به جرم کلی زمین در آن منطقه, مقدار جدیدی را که از رابطه زیر به دست می‌آید
مجاز اعلام کند:
اد انطه: 50
که در این رابطه و ۵ ۳
7 مقاومت کل معادل مجاز جدید (به جای دو آهم)؛ پرحسب اهم
2 مقاومت اتصال اتفاقی فاز به زمین (مقدار تجربی آماری) » برحسب اهم
ملآ: ولتاژ پین فاز و خنثای سیستم (۲۲۰ولت در موارد عادی). برحسب ولت (ولتاژ نامی شبکه
۰ولت میباشد)
۰ ولتاز مجاز تماس,» برحسب ولت
پ ۲-۲-۱ سطح مقطع هادی مشترک حفاظتی - خنثی
سطح مقطع هادی مشترک حفاظتی - خنثی (8737) در تأسیسات نصب ثابت به دلاپل تنش‌های
مکانیکی (بریدگی و قطع احتمالی در برابر فشار و صدمات مکانیکی) نباید از ۱۰ میلی‌مترمربع برای
هادی مسی و ۱۶ میلی‌مترمریع برای هادی آلومینیومی؛ کمتر باشد. در این صورت مدارهای سه‌فاز
۴رشته‌ای و مدارهای تکفاز ۲ رشته‌ای خواهند بود (نع-11]).
در غیر این صورت باید از یک هادی به عنوان هادی حفاظتی و از یک هادی دیگر نیز به عنوان
هادی خنثی استفاده شود و در اینصورت مدارهای سه‌فاز ۵ رشته‌ای و مدارهای تکفاز ۳ رشته‌ای
خواهند بود (131-8).
پ ۳-۲-۱ رنگ عایق هادی‌های مدارهای توزیع نیرو و مدارهای نهایی
رنگ عایق کابل‌های چند رشته باید به قرار زیر باشد:
الف) (:.ا) قرمزء (ما) زرد و (یآ) سیاه برای تشخیص فازها
تبصره: در بعضی از کابل‌های چندرشته‌ای تولیدکنندگان کابل برای کابل‌های چند رشته‌ای از دو
رنگ قهوه‌ای و یک سیاه و یا دو سیاه و یک قهوه‌ای برای تشخیص فازها استفاده می‌کنند توصیه
می‌شود مبنای رنگ سیستم سه فاز فوق‌الذگر یعنی قرمز, زره12 سیاه برای تشخیص فازها توسط
تولیدکنندگان نیز رعایت گردد.
۱۴۸
5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱
ببوست ۱
ب) در کابل‌های تک‌رشته: رنگ عایق فاز می‌تواند هریک از رنگ‌های قرمزء زرد و سیاه انتخاب شود.
چنانچه کابل های تک رشته برای سیستم سه فاز مورد استفاده قرار گیرد (ردیف ۷-۱-۷-۱۳) هر
یک از کابل‌های هر فاز در هر گروه باید از رنگ‌بندی فوق‌الذکر تبعیت کند.
پ) آبی کمرنگ برای تشخیص هادی خنثی(۸7) (در همه موارد)
ت) سبز و زرد (راه راه) برای تشخیص هادی حفاظتی (۳۳) (در همه موارد)
تبصره ۱: ترجیح دارد هادی مشترک حفاظتی - خنثی (۳127) دارای عایقی به رنگ سبز و زرد
(راه راه) باشد در غیر اینصورت می‌توان به این منظور از هادی با عایق آبی کمرنگ نیز استفاده
کرد. در هر صورت در هر دو انتهای هادی مشترک حفاظتی - خنشای هر مدار باید با نصب
برچسب‌های مخصوص وظیفه دوگانه هادی مشترک مشخص شود نا از ایجاد اشتباه درحین
بهره‌برداری جلوگیری شود.
تبصره ۲: رنگ شینه‌ها در تابلوهای برق باید از رنگ عایق هادی‌ها تبعیت کند (ردیف پ ۲-۲-۱).
تبصره ۳: مطابق استاندارد 60227-1 1۳0 رنگ انتخابی برای تشخیص فازها به قرار رآ (قهوه‌ای).
ما (سیاه) و ما (خاکستری) میباشد ولی, با توجه به شرایظ. تولید کابلها در حال حاضره رزنگ
رنگ عایق سیمها در مدارهای نهایی از قبیل سیستم روشنایی» پریزهای برق و غیره به قرار زیر
الف) (ا) قرمز (ما) زرده (مآ) سیاه براآی تشخیص فازهاء برای حالتی که تغذبه تابلو برق 8
مدارهای نهایی سه‌فاز باشد و در صورت یک فاز بودن تابلو تغذیه‌کننده مدارهای نهایی. رنگ
عایق مدارهای نهایی در این تابلو باید از رنگ فاز کابل تغذیه تابلو مذکور از تابلو بالادست
ب) آبی کمرنگ برای تشخیص هادی خنثی (()
پ) سبز و زرد (راه راه) برای تشخیص هادی حفاظتی (8۳)
پ ۵-۲-۱ ممنوع بودن وصل مجدد هادی‌های حفاظتی و خنشی پس از تفکیک
اگر در نقطه‌ای از تأسیسات. هادی مشترک حفاظتی - خنثی (۳777) تفکیک شده و از آن به بسد
هادی‌های حفاظتی (8۳۳) و خنتی (1۷) به طور جداگانه کشیده شوند» نباید در هیچ نقطه دیگری
بین این دو هادی تماس یا اتصال الکتریکی برقرار کرد. در نقظه تفکیک. هادی مشترک حفاظتی -
خنثی (۳۳(۷) باید به شینه مربوط به هادی حفاظتی (۴5) وصل شود.
۱۳۹
5۲۱۵9۳۱۵۹۵۷۰۷۲
مبحث سیزدهم
پ ۶-۲-۱ لزوم دقت درنصب هادی‌های خنشی و حفاظتی
هادی خنثی (87). هادی مشترک حفاظتی - خنثی(۳3۸) یا هادی حفاظتی (ت۳) باید با همان
عایق‌بندی و دقتی که در نصب هادی‌های فاز به عمل می‌آید نصب شود و در مدارهایی که هادی
حفاظتی جدا از هادی‌های فاز میباشد باید هادی حفاظتی در مسیر مدار اصلی کشیده شود.
پ ۷-۲-۱ انواع وسایل حفاظتی قابل استفاده در سیستم‌های 7177
در سیستم‌های 137 می‌توان از انواع وسایل حفاظتی زیر استفاده کرد:
الف) فیوزها
ب) کلیدهای خودکار مینیاتوری
پ) کلیدهای خودکار (کلید اتوماتیک)
ت) کلیدهای جریان باقیمانده (کلید (1)
تبصره: از کلید خودکار جریان باقیمانده می‌توان فقط در قسمت‌هایی از تأسیسات که هادی‌های
مجزای حفاظتی (ت۳1) و خنثی (۸1) دارند استفاده کرد.
پ ۸-۲-۱ همبندی اصلی برای همولتاژ کردن
پ ۱-۸-۲-۱ در هر ساختمان یک همبندی اصلی باید کلیه قسمت‌های زیر را از نظر الگتریکی به
یکدیگر وصل کند: ۱
الف) هادی حفاظتی اصلی (۳۴ یا 5:
۸7)
ب) هادی خنثی (1«)
پ) لوله‌های اصلی فلزی آب
ت) لوله‌های اصلی گاز
ث) لوله‌های فلزی اصلی و یا بالارو (رایزرها) تأسیسات از هر نوع از قبیل سیستم‌های پرودتی و
حرارتی» فاضلاب و غیره
ج) ریل‌های کابین و ریل‌های وزنه تعادل آسانسورهای کششی و جک آسانسورهای هیدرولیکی
چ) قسمت‌های اصلی فلزی ساختمانها ( اسکلت فلزی و آرمانورهای بتن مسلح فونداسیون)
ح) الکترودهای اصلی و فرعی اتصال زمین
پ ۲-۸-۲-۱ الزام به استفاده از سیستم اتصال زمین عملیاتی (ردیف ۱-۳-۲-۱۳) توسط
استانداردهای معتبر و یا توسط سازندگانکستگاه‌های الکتراهکی سیستم‌های جریان ضعیف از
۱۵۰
پبوست ۱
جمله تجهیزات مرکز کامپیوتر و یا مرکز داده, مرکز تلفن, مخابرات و ارتباطات و غیسره, به منظور
تضمین کارکرد صحیح و قابل اطمینان تجهیزات سیستم‌های مذکور تعیین می‌گردد. اتصال زمین
عملیاتی این سیستم‌ها باید در نهایت به ترمینال اصلی اتصال زمین ساختمان وصل و همبندی
گردد.
ات ۳-۸-۳-۱ طرحواره عمومی روش غلط (الکترودهای اتصال زمین مجزاً از هم) 3 روش صحیح
(الکترودهای اتصال زمین متصل يد هم) و همچنین نحوه اتصال الکترودهای اصلی اتصال زمین
حفاظتی, عملیاتی .و صاعقه‌گیر به ترمینال اصلی اتصال زمین در شکل شماره‌اپ ۳-۸-۲-۱ نشان
داده شده است.
هادی تزولی سیستم هادی های اقصال زمین حفاظتی و عملیاتی
اس صاعقه گیر
نقطه اتصال برای ۳
َ نس اصلی اتصال زمین
الکترود الکترود نت
کرو مین مین الکترود زمین سیستم صاعقه گیر الگترود زمین
سیستم صاسته ود رای اعطیاتی
* روش غلط * * روش صحیح *
الکترودهای زمین مجزا از هم الکترودهای زمین حتصل بهم
شکل پ ۳-۸-۲-۱ طرحواره نحوه اتصال الکترودهای زمین حفاظتی, عملیانی و صاعقه‌گیر
تبصره: در صورتی که برای سیستم اتصال زمین عملیاتی یک ترمینال مستقل و مجزا از ترمیدال
اصلی اتصال زمین طراحی و پیش‌بینی شده باشد اين ترمینال باید به ترمینال یا شینه اصلی اتصال
زمین متصل و با آن همبندی گردد.
پ ۴-۸-۲-۱ طرحواره عمومی سیستم همبندی اصلی و نیز سیستم هم‌پندی اضافی در حخمام و
دوش برای همولتاژ کردن در ساختمانها در شکل شماره پ ۴-۸-۲-۱ نشان داده شده است و نیز"
سس اس ی
۱۵۱
٩5۲۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱۲
مبحث سیزدهم
ی و
15 15
6 :
همبندی اضاقی در خمام و دوش .
وان اس
3 :
۱ 5591 ل
یه یه ها وه ها وه ها سس ی ی مسا 1
۳7 3 ۱
4 او وس رس وسوا 4
1
۳3 - 1 !!
2 1 2
۱۸1 (
1۲| / ۷۳۲۲۲۹۱
سس یتآ ۵
نقطه اتصال برای 2 ۱ 2 نقطه اتصال برای
رسیدگی و آزمایش [ ۱ ۱ اسک) رسیدگی و آزمایش
5 5 5
سطح زمین زیر مرو ورس مر ورن موسر مه سطح زمین
712 712
ما مس ی سس سس ۳۳ ۹ ۹
اط سا ام
شکل پ ۴-۸-۲-۱ طرحواره عمومی همبندی اصلی و اضافی برای همولتاژ کردن
۱۹۲
5۳۱۱۵9۳۱۵۹۱.۱۲۳
سر و ی ی و ال
پیوست ۱
جدول پ ۴-۸-۲-۱ شرح علائم استفاده شده در شکل شماره پ۴-۸-۲-۱
2 عابق جداکنده لوه‌های گاز محوطه ا
| ۸۵8 تابلو توزع ایا
00 ا تبلوتوزع میا
| 4 سم و
سا و سس
هادی حافتی (3 وب حادی جات ختتی 3۳۳ لو وی سای رای وید سوت ۳
امش ی
تبصره ۱: علاوه بر لوله‌های فلزی آب و فاضلاب در حمام و دوش (۳ و 7 در جدول شماره
پ ۴-۸-۲-۱) در صورت وجود دیگر موارد از قبیل قطعات و بدنه‌های فلزی, سار لوله‌های فلزی
سیستم‌های موجود در حمام و دوش نیز به ترمینال یا شینه همبندی اضافی حمام و دوش (587
شکل شماره اپ ۴-۸۲-۱) وضل می گرکاده ۷
۱۵۹۳
5۲۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۲
مبحث سیزدهم
تبصره ۳::در شکل شماره پ ۴-۸-۷-۹ علت عدم انشعاب گیریهادی هم بندی اضافی (مدار 3)
جهت اتصال به ترمینال یا شینه همبندی اضافی (5۳87) از ترمینال اتصال زمین متصل به هادی
حفاظتی (:
۳3) بدنه هادی دستگاه الکتریکی (۸/1) نصب ثابت و موجود در محل همبندی, در نظر
گرفتن مشکلات اجرایی اتصال و انشعاب‌گیری هادی همبندی اضافی از ترمینال اتصال زمین بدنه
هادی دستگاه الکتریکی میباشد. در صورتی که امکان اجرا وجود داشته باشد. اجرای این اتصال
(مدار 3) بجای اتصال به تابلو توزیع فرعی (08)» ترجیح خواهد داشت.
تبصره ۳: ترمینال اتصال زمین متصل به هادی حفاظتی (۳) بدنه هادی دستگاه الکتریکی (۸1)
نصب ثابت. عموماً به عنوان ترمینال هم‌پندی اضافی جهت اجرای سیستم همبندی اضافی برای هم
ولتاژ کردن پایه فلزی نصب دستگاه و غیره نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.
پ ۵-۸-۲-۱ همبندی اضافی برای هم‌ولتا ژکردن
چنانچه کمترین شکی نسبت به کارایی وسایل قطع خودکار مدارء (فیوزها و انواع کلیدهای خودکار)
وجود داشته باشد. باید از همبندی اضافی برای همولتاژ کردن استفاده کرد. همبندی اضافی ممکن
است کلیه تأسیسات» قسمتی از آن ونیا یک دستگاه وسیله با محل را در بر گیرد:
همبندی اضافی برای همولتاژ کردن باید کلیه قسمت‌های هادی یا فلزی را که به طور همزمان در
آن محل در دسترس‌اند: در برگیرد از جمله:
الف) کلیه بدنه‌های هادی دستگاه و لوازم نصب ثابت
ب) قسمت‌های هادی بیگانه از هر نوع
پ) قسمت‌های فلزی قابل دسترس در ساختمانها مانند اسکلت فلزی و غیره
تبصره: در صورت نیاز به ایجاد همبندی اضافی در هر قسمت از ساختمان» ترمینال یا شینه
همبندی اضافی آن قسمت توسط هادی هم‌یندی اضافی به ترمینال یا شینه حفاظتی (۳۴) تابلو
برق تَغذیه‌کننده مدارهای آن قسمت متصل می‌گردد (ردیف پ ۴-۸-۲-۱).
پ ۹-۲-۱ قطع خودکار مدار در اثر اتصال کوتاه
قطع خودکار مدار در زمانی مجازء مهمترین مشخصه هر سیستم الکتریکی است. بنابراین از نظر
ایمنی در صورت بروز اتصالی بین یک هادی فاز و یکی از مدارهای زیر قطع خودکار مدار در زمانی
مجاز الزامی است.
الف) بدنه‌های هادی
ب) هادی حفاظتی (۳8)
۱۵۹۴
پیبوست ۱
ان زک 0 001 ۱ 0
پ) هادی حفاظتی - خنثی (1]ظ۳)
ولتاژ ظاهر شده بر روی بدنه‌های هادی در اثر اتصالی نباید هیچگاه به مدتی طولانی از ۵۰ ولست
تجاوز کند و هرچه این ولتاز بیشتر باشد لازم است تغذیه مدار در زمانی کوتاهتر قطع شود.
برای رسیدن به این هدف لازم است رابطه‌زیر برقرار باشد :
ولا گبا 2
که در آن رابطه:
2 امپدانس حلقه اتصال کوتاه از منبع تغذیه (هادی فاز + هادی حفاظتی یا هادی حفاظتی -
خنثی + فاز ژنراتور یا ترانسفورماتور)» برحسب اهم. 78 را می‌توان از راه محاسبه یا به طریق
ما : ولتاژٌ بین هادی فاز و زمین سیستم که برابر ۹۵ ولتاژ نامی میباشد (ولتاژ نامی برایسر ۲۳۰
ولت).
پ ۱-۹-۲-۱ حداکثر مجاز زمان قطع در صورت بروز اتصال کوتاه بین یک هادی فاز و بدنه یا
هادی حفاظتی و یا هادی حفاظتی - خنثی در جدول شماره پ ۱-۹-۲-۱ نشان داده شده است.
جدول پ ۱-۹-۲-۱ حداکثر مجاز زمان قطع اتصال گوتاه بین هادی فاز و بدنه پا هادی حفاظتی و
با هادی حفاظتی - خنشی
ولتاژ نامی ۲۳۰ 5 و[ا> ۱۳۰ حداکثر مجاز زمان قطع (ثانیه)
71۸
بای مارهای توزیع غبر از ناسا ها
لا الا
رای مدارهای توزی غیر از نهابی
تبصره: سیستم ]1 فقط از نظر مقایسه نشان داده شده است. اگر در یک سیستم 17 همبندی
کامل بین همه سیستم‌های لوله کشی و سازه‌های دیگر انجام شده باشد می‌توان در آن از مقادیر
مربوط به سیستم 177 از جدول شماره پ ۱-۹-۲-۱ استفاده نمود.
راه‌اندازی و غیره آنتخاب می‌شوند لازم است پس از انجاق انتخاب اولیه نسبت بة کارآیی آن‌ها از نظر
۱۵۵
٩5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱۲
مبحث سیزدهم
لهج وس سس
ایمنی طبق ردیف فوق اقدام شود. چنانچه مقدار جریان اتصال کوتاه برای قطع وسیله حفاظتی در
شرایط موجود و قطع در زمان مناسب کافی نبود باید از یک يا چند روش زیر استفاده شود:
الف) سطح مقطع مدار تغذیه بزرگتر انتخاب شود تا امپدانس حلقه اتصال کوتاه کمتر شود و جریان
اتصال کوتاه به مقدار کافی افزایش یابد.
ب) ابید جای وسیله حفاظتی انتخاب اولیه از وسیله حفاظتی مناسب‌تر استفاده شود.
پ) در صورت عدم امکان تأمین شرایط بند الف وب فوق‌الذکرء طبق ردیف پ ۵-۸-۲-۱ از
همبندی اضافی برای همولتاژ کردن استفاده شود. روش اخیر مطمئن‌ترین راه جلوگیری از
برق گرفتگی در همه موارد است.
درسیستم‌های 1۷ وصل مستقیم بدنه‌های هادی به الکترود زمین مستقل» یعنی الکترودی که
مستقل از اتصال زمین خنثی باشد. جز در مواردی که مدارهای تغذیه توسط کلیدهای جریان
باقیمانده ((1-)14) حفاظت شوند.ء ممنوع است که در اینصورت مدار تغذیه کننده تجهیزات باید
دارای هادی‌های حفاظتی (0۳) ۳ خنثای (1۷) مجزا بوده و مقاومت الکترود مستقل نیز در رابطه
بال1 > و[خم ۴
که در این رابطه :
۸ : مقاومت الکترود زمین مستقل نسبت به جرم کلی زمینء برخسب اهم
۳ 1 جریان عامل کلید جریان باقیمانده (1ن)14) بو حخسبپ آمپر
1۲ : حداکثر ولتاژ تماس مجازه برحسب ولت (یرای محیط‌های عادی ۵۰ ولت)
پ ۳-۱ سطح مقطع هادی خننشی
سطح مقطع هادی خنثی (سیستم سه‌فاز) نباید از مقادیر ارائه شده در جدول شماره پ ۳-۱
کوچکتر باشد:
جدول پ۲۳-۱ حداقل مقطع هاهی خنثی (سیستم سه‌فاز)
سطح مقطع هادی فاز مدار ٩ (میلی‌مترمربع) | حداقل سطح مقطع هادی خنشی ۲ (میلی‌مترمربع)
ع اک
۱۵۶
5۳۱۱۵9۳۱۵۹۱.۱۲۳
پبوست ۱
[ .۰ سا نا ۰۰۰۹۹۰۰۹۹۵۵۹ ۹۹۹۹۹۲۵ کی کی ۳
پ ۱-۳-۱ هادی‌های فاز و خنثی باید از یک جنس باشند.
پ ۲-۳-۱ چنس هادی‌های فاز و ختثی مدارهای نهایی (روشنایی» پریز و غیره) باید از مس باشد.
پ ۳-۳-۱ استفاده از کابل با هادی آلومنیومی در شبکه توزیع و تغذیه میانی با رعایت شرط
ردیف ۱۴-۵-۲-۷-۱۳ بلامانع میباشد.
پ ۴-۳-۱ در صورت وجود ضریب توان‌های متفاوت فازهاء عدم تعادل بارها و یا وجود
هارمونیک‌هاء سطح مقطع هادی خنثی در این موارد معادل حداقل هادی فاز و یا حتی از آن بیشتر
باید انتخاب شود.
پ ۵-۳-۱ سطح مقطع هادی خنثی در سیستم یک فاز معادل سطح مقطع هادی فاز میباشد.
پ ۶-۳-۱ در صورتی می‌توان از کلید یا وسیله حفاظتی در مسیر هادی خنثی استفاده کرد که
کنتاکت مربوط به هادی خنثی قبل از هادی یا هادی‌های فاز وصل و در موقع قطع بعد از جدایی
فاز قطع شود. در غیر اینصورت از هیچ نوع کلید و یا وسیله حفاظتی که شراپط مذکور را نداشته
باشد نباید در مسیر هادی خدثی استفاده شود.
پ ۴-۱ سطح مقطع هادی حفاظتی, حفاظتی - خنتی
سطح مقطع هادی حفاظتی, باید با توجه به شرایط زیر انتخاب شود:
الف) قطع مطمئن کلید حفاظتی مدار در حداقل جریان اتصال کوتاه فاز به هادی حفاظتی در زمان
مجاز
ب) تحمل حداکثر جریان اتصال کوتاه با توجه به زمان قطع کلید (حداکثر ۵ ثانیه)
پ ۱-۴-۱ در صورت رعایت بندهای الف و ب و انجام محاسبات لازم برای تعیین سطح مقطع
هادی حفاظتی بر اساس استاندارد 60364-5-57 60 نتایج به دست آمده از محاسبات مبنای
تعیین سطح مقطم هادی حفاظتی قرار خواهد: گرفت.:در غیر اینصورت و عدم انجام محاسبات ویا
عدم تأمین شرایط فوق‌الذکرء جدول شماره پ ۱-۴-۱ مبنای تعیین حداقل سطح مقطع هادی
پ ۲-۴-۱ سطح مقطع هادی حفاظتی - خنلی (۳1:
87) نهذ از ۱۶ میلی‌مترمربع برای هادی
مس و ۱۶ میلی‌مترمربع برای هادی آلومینیومی کمتر,باشد (ردیف پ ۲-۲-۱).
1۹۷
5۲۱۵9۳۱۵۹۵۷۰۷۲
و3 و
هادی حفاظتی باید دارای هدایت الکتریکی برابر هادی هم جنس به دست آمده از جدول شماره
۱-۴-۱ باشد,
پ ۳-۴-۱ برای هادی حفاظتی- خنثی رعایت ردیف‌های (پ ۱-۳-۱ تاپ ۵-۳-۱) نیز الزامی
است.
پ ۴-۴-۱ برای مدارهایی که هادی حفاظتی (۳۳) آن همراه مدار (رشته‌ای از کابل یا رشته‌ای از
یک مدار در داخل لوله) نبوده و در یک مسیر و به صورت جدا اجرا شده باشد. سطح مقطع آن
نباید از مقادیر زیر کوچکتر باشد:
الف) ۲/۵ میلی‌متر مربع برای هادی مسی يا ۱۶ میلی‌مترمربع برای هادی آلومینیومی: اگر هادی
حفاظتی از حفاظت مکانیکی کافی برخوردار:باشد.
ب) ۴ میلی‌مترمربع برای هادی مسی يا ۱۶ میلی‌مترمربع برای هادی آلومینیومی, اگر هادی
پ ۵-۴-۱ هادی‌های حفاظتی (]۳) همراه مدار (مدارهای داخل لوله و مجراها) باید هادی
حفاظت در برابر خوردگی و امکان شناسایی آن هادی لازم می‌نماید که از هادی عایق‌دار برای
هادی حفاظتی (:
۳1) استفاده شود.
پ ۶-۴-۱ در صورت اجبارء چنانچه هادی حفاظتی به صورت مشترک برای دو یا چند مدار مورد
استفاده قرار گیرد» باید سطح مقطع هادی حفاظتی معادل با بزرگترین سطح مقطع هادی حفاظتی
مدارها انتخاب گردد.
جدول پ ۱-۴-۱ حداقل سطح مقطع هادی حفاظتی
سطح مقطع هادی فاز مدار 5 حداقل سطح مقطع هادی حفاظتی (:
81) (میلی‌مترمربع)
(میلی‌مترمربع) (چنانچه هادی حفاظتی از جنس هادی فاز باشد)
سای ای
۱۵۸
پیوست ۱
پ ۵-۱ سطح مقطع هادی همبندی اصلی
پ ۱-۵-۱ سطح مقطع هادی همبندی اصلی به قرار زیر میباشد: ِ
الف) سطح مقطع هادی همبندی اصلی نباید از ۶ میلی‌مترمربع برای هادی مبی» ۱۶ میلی‌مترمریع
برای هادی آلومینیومی و ۵۰ میلی‌مترمربع برای هادی فولادی کوچکتر باشد.
ب) از طرف دیگر سطح مقطع هادی‌های حفاظتی در تأسیسات هر چه باشد. لزومی نخواهد داشت
سطح مقطع هادی هم‌پندی از ۲۵ میلی‌مترمربع برای مس و یا سطح مقطع معادل آن (از نظر
هدایت الکتریکی) برای آلومینیوم و فولاد بزرگتر باشد.
بزرگترین هادی حفاظتی در تأسیسات و متصل به ترمینال اصلی اتصال زمین کوچکتر باشد.
پ ۲-۵-۱ هادی‌های همبندی اصلی به ترمینال اصلی یا شینه اصلی اتصال زمین وصل می‌گردند.
به ردیف پ ۸-۱ و شکل شماره پ ۴-۸-۲-۱ رجوع شود.
پ ۱-۶-۱ سطح مقطع هادی همبندی اضافی نباید از مقادیر زیر کوچکتر باشد:
الف) ۲/۵ میلی‌مترمربع برای هادی مسی يا ۱۶ میلی‌مترمربع برای هادی آلومینیومی, اگر هادی
همبندی اضافی از حفاظت مکانیکی برخوردار باشد.
ب) ۴ میلی‌مترمربع برای هادی مسی يا ۱۶ میلی‌مترمربع برای هادی آلومینیومی» اگر هادی
همبندی اضافی از حفاظت مکانیکی برخوردار نباشد.
تبصره: در حمام و دوش‌ها سطح مقطع هادی همبندی اضافی نباید از ۴ میلی‌مترمربع برای هادی
مس کمتر باشد.
پ ۲-۶-۱ جهت اتصال هادی‌های همبندی اضافی به ترمینال یا شینه هم‌پندی اضافی و نیز به
ترمینال یا شینه اتصال زمین تابلو برق فرعی آن قسمت, به شکل شماره پ ۴-۸-۲-۱ رجوع شود.
پ ۳-۶-۱ سطح مقطع هادی همبندی اضافی که بدنه هادی دو دستگاه الکتریکی را به هم وصل
می‌کند نباید از سطح مقطع کوچکترین هادی حفاظتی (۸۳(7 یا ۳) در مدار تغذیه‌کننده و متصل
به بدنه‌های هادی دو دستگاه مذکور کوچکتر باشد.
۱۵۹
یگ
پ ۴-۶-۱ حداقل سطح مقطع هادی همبندی اضافی که بدنه هادی دستگاه‌ها و تجهیزات
الکتریکی را به قسمت‌های هادی بیگانه وصل می‌کند نباید از نصف سطح مقطع هادی حفاظتی در
مدار تغذیه‌کننده دستگاه الکتریکی کوچکتر باشد.
پ ۵-۶-۱ حداقل سطح مقطع هادی همبندی اضافی که قسمت‌های دو هادی بیگانه را به هم
پ ۶-8-۱ می‌توان اجزای فلزی ساختمان را به عنوان قسمتی از مسیر همبندی به تنهایی یا
همراه با هادی‌های دیگر به عنوان هادی هم‌یندی اضافی به کار گرفت.
پ ۷-۶-۱ هادی همبندی برای همولتاژ کردن (اصلی و اضافی) می‌تواند به صورت بدون عایق
(لخت) اجرا گردد. ولی لازم به ذکر است که استفاده از هادی عایق‌دار برای این منظور ممنوعیت
مقرراتی ندارد.
پ ۷-۱ هادی اتصال زمین
هادی اتصال زمین آن قسمت از سیستم زمین است: که الکترود زمین را به ترمینال پا شینه اصلی
آن زمین وصل می‌کند. حداقل سطح مقطع. نوع و جنس هادی اتصال زمین که در مقابل اثرات
الکتروشیمیایی (خوردگی و زنگ‌زدگی). تنش‌ها و صدمات مکانیکی حفاظت نشده باشند. بر اساس
جدول شماره پ۱س ۴-۳-۱ انتخاب می‌گردد.
تبصره: در نقطه اتصال هادی اتصال زمین به الکترود زمین از یک قطعه هادی بعنوان هادی رابط
قابل بازشدن و جدا شدن بمنظور انجام آزمایشات و اندازه گیری‌های لازم با سطح مقطع» نوع و
جنس هادی اتصال زمین استفاده می‌شود.
پ ۱-۷-۱ استفاده از آلومینیوم به عنوان هادی اتصال زمین مجاز نمی‌باشد.
بتن باشد.
جزء الکترود زمین محسوب می‌شود.
تبصره: حفاظت هادی اتصال مین در مقابل اثرات الکتروشیمیایی (خوردگی و زنگ‌زدگی)
تنش‌ها و صدمات مکانیکی در محیط نصب. در اکتر موازد امکان پذیر نیست. بدین جهت توصیه
۱۳۰
٩5۲۱۵۵9۲۱۵۹۵۱۰۷۲
پیوست ۱
می‌شود که بمنظور افزایش حاشیه ایمنی در برابر عوامل مذکور برای انتخاب حداقل سطح مقطع
هادی اتصال زمین به مقادیر جدول شماره پ ۴-۲-۱۰-۱ اکنفا شود.
یک ترمینال اصلی و یا شینه اصلی اتصال زمین برای اتصال زمین حفاظتی در تأسیسات و یا اتصال
زمین سیستم نیرو باید در محل ورود برق به ساختمان در نقطه سرویس مشترک (کنتور) و یا
تابلوی برق اصلی ترانسفورماتور (در صورت وجود) نصب شود تا علاوه بر هادی اتصال زمین
(الکترود زمین) هادی‌های زیر نیز به آن وصل شوند.
الف) هادی‌های حفاظتی (۳8) (شکل شماره پ ۱:۱-۱) پا هادی‌های مشترک حفاظتی - خنشی
(۳(1) (شکل‌های شماره پ۲:۱-۱ و پ۳:۱-۱)
ب) هادی‌های حنثی. برای حالتی که در نقطه سرویس مشترک اتصال زمین حفاظتی نصب شده
باشد. زشکل شماره پ۴:۱-۱)
پ) هادی‌های همبندی اصلی برای همولتاژ کردن
ت) در صورت وجود سیستم صاعقه‌گیر در طرح» هادی همبندی سیستم صاعقه‌گیر از طریق
(ردیف پ ۳-۸-۲-۱ واشگل شمارهپ۳-۸-۲-۱)
زمین وصل و همبندی می‌گردد (ردیف پ ۲-۸-۲-۱ و شکل شماره پ-۳-۸-۲-۱).
پ 1-۸-۱ ترمینال یا شینه اصلی اتصال زمین باید به نحوی ساخته و نصسب شود که باز کردن
هادی اتصال زمین از آن برای انجام اندازه گیری‌های دوره‌ای مقاومت زمین امکان پذیر باشد. اتصال
هادی اتصال زمین به ترمینال یا شینه اصلی اتصال زمین و الکترود زمین باید قابل اطمینان و
محکم باشد و نسبت به برقراری پیوستگی الکتریکی آن نباید هیچ شکی وجود داشته باشد.
میباشد., ([ردیف پ۸-۱ و جدول شماره شرس ۴-۲-۱)
پ ۳-۸-۱ در ساختمان‌های بزرگ و وسیع که بیش از یک ترمپهال یا شینه اصلی اتصال زمین
وجود داردء باید این ترمینال‌ها به هم متصل گردند.
۱۶۱
٩5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱۲
مبحث سیزدهم
پ ۹-۱ مقررات اضافی مربوط به هادی‌های حفاظتی. هم‌بندی‌ها و اتصال زمین
از لوله‌های فلزی آب. گازء انواع دیگر سوخت‌رسانی, سیستم برودتی و حرارتی و غیره نباید به
عنوان الکترود زمین پا اصل هادی‌های حفاظتی یا هادی‌های زمین استفاده کرد.
البته از نظر همبندی باید لوله‌های فلزی گوناگونی را که در ساختمان کار گذاشته می‌شوند به هادی
حفاظتی متصل کرد. هادی‌های حفاظتی باید در برابر خرابی‌های مکانیکی» شیمیایی و
الکترودینامیکی حفاظت شده باشد. اتصالات هادی حفاظتی از هر نوع باید مطمئن و محکم باشند
و هدایت جریان آن‌ها بی‌نقص باشد. هیچ نوع کلید یا وسیله حفاظتی نباید در مسیر هادی‌های
حفاظتی و یا حفاظتی - خنثی وجود داشته باشد.
پ 1-۹-۱ از بدنه‌های هادی که در مسیر هادی حفاظتی قرار می‌گیرند نباید به عنوان قسمتی از
مسیر هادی حفاظتی استفاده شود.
پ 1-۱1 الکترود زمین
الکترود زمین عبارئست از یک قطعه هادی یا گروهی متشکل از قطعات هادی که در تماس
مستقیم باازمین, بوده وبا آن اتصال الکتریکی :برقرار می‌کند.
الکترود زمین باید از طرفی با الزامات حفاظتی سیستم و از طرف دیگر با مقررات ایمنی در برابر
برق گرفتگی در اثر تماس با بدنه‌های هادی مطابقت کند.
پ ۱-۱-1-۱ مقاومت الکتریکی الکترود زمین به عوامل فراوان مخصوصاً به نوع ترکیبات خاک
اطراف الکترود. رطوبت خاک و ابعاد الکترود بستگی دارد. برای حجم معینی از فلز الکترودء هر چه
یکی از ابعاد الکترود بزرگتر از دو بعد دیگر آن باشد و تماس الکترود در این بعد با خاک بیشتر
یا تسمه‌ای که بصورت قائم (در چاه اتصال زمین) و افقی (در محوطه) اجرا شده باشد نسبت به
الکترود صفحه‌ای ار جحیت داشته و الکترود صفحه‌ای کم‌اثرترین الکترودهاست.
پ ۲-۱-۱-۱ در صورت استفاده از چند الکترود بصورت موازی هم و یا همبندی اجزای فلزی
دیگر با این الکترودها که دارای جنس‌های متفاوتی از هپوده و به هم متصل می‌گردند باید به
۱۸۳۲
پیبوسست ۱
اس ی
خورندگی متقابل در اثر جریان‌های گالوانیک (الکتروشیمیایی) دقت کرد (جدول شماره
۵-۱-۱
نباشد می توان از مواد ّ سس شیمیایی مجاز ۳ ۳ مواد کاهنده مقاومست مخحصوص خاک که سا زگار با
محیط زیست باشند استفاده کرد. این مواد عبارتند از:
الف) بنتونیت و یا ترکیبات مشابه آن
ب) بتن
پ) بتن خاص (بتن هادی که در آن از گرانول‌های کرین یا خاک زغال استفاده می شود)
تبصره: این نوع آماده‌سازی مخصوصاً در زمینهای سنگی و زمین‌هایی که لایه سنگی در نزدیکی
سطح آن قرار دارد بسیار مور میباشد.
پ ۴-۱-۱-۱ از نصب الکترود در محیط‌های زير باید اجتناب شود:
الف) زمینهای اشباع و پا مملو از آب
ب) بستر رودخانه و آب های زیرزمینی
پ) چاه های آب
ت) چاه های فاضلاب
ث) زمین‌هایی که دارای خاک دستی می باشند.
پ ۲-۱-۱ آنواع الکترودهای زمین
الکترودها از نظر شکل و طرز قرار گرفتن آن‌ها در زمین به شرح زیر تقسیم می‌شوند:
الف) الکترودهای صفحه‌ای
پ ۱-۲-۱-۱ الگترودهای صفحه‌ای
در مناطق با خاک مرطوب و نمناک از الکترود صفحه‌ای کم‌عمق استفاده می‌شود.ء حداقل پوشش
خاک از لبه بالایی صفحه برابر ۱/۵ متر خواهد بود. در غیر اینصورت نصب الکترود صفحه‌ای در
عمق زیاد (بیش از ۲ متر) با هدف رسیدن به لایه‌های نمناک زوین انجام می‌گیرد. در هر دو حالت
این صفحه بصورت عمودی در زمین قرار می‌گیرد.
۳۳
٩5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱۲
مبحث سیزدهم
پ ۱۰-۳۲-۲۱ الگترودهای قانْم
الکترودهای قائم به خاطر تماس بیشتر لایه‌های خاک در طول قائم الکترود و همچدین در
مواردی که فضای افقی کافی در دسترس نباشد از متداول‌ترین نوع الکترودها می‌باشند. انواع
الکترودهای قائم که با روش کوبیده شدن در زمین و یا به روش دفنی (حفر چاه) نصب می‌شوند
عبارتند از :
ب) الکترودهای لوله‌ای
تبصره: عمق دفن الکترودهای قائم کوبيیده شده در زمین نباید از دو متر کمتر باشد.
پ ۱-۲-۳-۱ الکترودهای افقی
استفاده از این الکترود وقتی مطرح است که امکانات ۳ محوطه با وسعت کافی جهت اجرای آن
الکترودهای افقی در شکل‌های مختلف در عمق ۰/۵ تا ۰/۸ متری از سطح زمین نصب می‌شوند و
انواع این الکترودهای افقی عبارتند از:
الف) تسمه
پ) میلگردهای فولادی داخل بتن (بتن مسلح)
ت) هر نوع فلز دفن شده در زمین و در تماس با آن, مانند زره و غلاف فلزی کابلها و اجزای فلزی
سازه‌ها و9 غیره
پ ۴-۱۰-۲-۱ الکترودهای زمین و حداقل اندازه آن‌ها
حداقل اندازه الکترودهای زمین که در خاک و یا بتن دفن می‌گردد و بدون حفاظت در مقابل اثرات
الکتروشیمیایی (خوردگی و زنگ‌زدگی) و نیز بدون حفاظت مکانیگی در محیط نصب می باشند. در
جدول شماره پ۱- ۴-۲-۹ آمده است,
۱۸۶۴
پبوست ۱
جدول پ ۴-۲-۱-۱ الکترودهای زمین و حداقل اندازه آن‌ها از نظر خوردگی, زنگ زدگی و
ضشخامت
+ ۰ 1 ۳ ق ۸ 1 ۲ 3
یش
فولاد دفن شده. | سیم لخت مقتولی پا میله ۱
در داخل بتن گرد
از نوع لخت.
گالوانیزه عمقی داغ تسمه ۵( ۳
و یا فولاد ضدزنگ)
| س‌وسو ی ]لا
میله با مم نصب
یله پا مقطع گرد نصب ۶
شده بصورت عمودی
غمقی داغ شده بصورت افقی
له ( ۱
لول (مردوچدار ۳۵ ۲ ۳۵
گالوانیزه)
دفن‌شده در بتن
میله با مقطع
روا ۱ له و میور ی ۱۵ ۳
شده بصورت عمودی
: ج با و ۱۴ ۳۵۰
فولاد با روکش مس شده بضورت عمودی
عجین‌شده تسمة نضب: شسفه ت
رشن ۹ ۳ ۷
افقی
۳
شده بصورت عمودی
فولاد ضد زنگ ی
شده بصورت افقی
کت هه
س ایض و ی
۱۳۵
5۳۱۱۵9۳۱۵۹۱.۱۲۳
مبحث سپزدهم
ادامه جدول پ ۴-۲-۱۰-۱ الکترودهای زمین و حداقل اندازه آن‌ها از نظر خوردگی, زنگ
زدگی و مقاومت مکانیکی
ضخامت
جنس |
چ یکرون
شده ۳
بصورت افقی
میله با مقطع گرد نصب
من ۱۳
شده بصورت عمودی
(حداقل قطر هر مفتول ۵
۷میلی‌متر)
سس ها
وا اه و 0
تبصره: در صورت استفاده از الکترود صفحه‌ای بعنوان الکترود اتصال زمین از نوع صفحه مسی دفن
شده در زمین (چاه) ابعاد آن حداقل باید ۵۰ » ۵۰ سانتی‌متر و با حداقل ضخامت ۲ میلی‌متر باشد.
پ ۵-۱-۲-۱ خوردگی الکترودها در اثر همبندی با فلزات دیگر
همبندی اجزای فلزی مختلف مدفون در خاک بمنظور دستیابی به مقاومت کمتر برای یک سپستم
الکترود زمین و یا برای همولتاژ کردن اجزای فلزی ساختمانی که مورد استفاده قرار می‌گیرد. در
جدول شماره پ۱-. ۵-۲-۱ آمده است.
سح
1۳۶
٩5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱۲
پیوست ۱
جدول پ۱-:۵-۲-1 مقاومت مواد فلزی در برابر آثر خوردگی در صورت همبندی
ماده‌ای که دارای سطح بزرگتر است
ماده‌ای که دارای سطح فولاد فولاد | فولاد گالوانیزه فولاد مس
کوچکتر است فولاد مس
کالوانیز 1 ی شدزنگ قلم‌اندود
(الکترود) لوانیزه در تن دربن ضدز قلم‌اندو
۰ +
اک
+ متاسب برای هم‌یندی - نامناسب برای هم بندی
# خوردگی در فلز روی (ع210) موجود در پوشش گالوانیزه اتفاق می‌افتد.
تبصره: سطح بزرگتر در جدول شماره پ ۵-۲-۱-۱ باید حداقل ۱۰۰ برابر بیشتر از سطح
کوچکتر باشد.
در پایان کار احداث هر الکترود زمین و از آن پس به صورت دوره‌ای؛ باید مقاومت کل آن را نسبت
به جرم کلی زمین به کمک دستگاه‌های مخصوص و توسط افراد کار آزموده اندازه‌گیری کرد و اگر
تغییرات قابل ملاحظه‌ای در مقاومت الکتریکی مشاهده شد. نیت به اصلاح ز یا توسعه سیستم
اتصال زمین با احداث الکترودهای جدید. با هدف احراز مقأومت اتصال زمین مجازء اقدام کرد.
0 ۳
۱۳۷
٩5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱۲
یس اس و
و
برای هر الکترود زمین یا سیستم زمین باید یک پرونده مخصوص تشکیل شود و اندازه‌گیری‌های
دوره‌ای با ذکر تاریخ در آن ثبت گردد. این پرونده باید در اختیار فرد» افراد یا تشکیلات بهره‌بردار از
سیستم برای بأزرسی در دسترس باشد.
تبصره: برای تقلیل مقاومت الکترود زمین می‌توان آن را با وسایل مختلف آبیاری کردء مشروط بر
اینکه آبیاری به صورت مداوم انجام شود.
پ ۴-۱۰-۱ الکترود زمین اساسی (برای هر دو نوع زمین, شامل حفاظت سیستم و
ایمنی)
یکی از متداول‌ترین روش احداث الکترود زمین اساسی؛ حفر چاه اتصال زمین میباشد. عمق چاه
زمین از منطقه‌ای شروع می‌شود که نم طبیعی به طور دائم وجود داشته باشد. در این روش برای
انتخاب الکترودی که داخل چاه قرار می‌گیرد. می‌توان از سیم لخت چند مفتولی مسی و یا از
الکترود صفحه‌ای مسی که در ته چاه قرار می‌گیرد و بوسیله سیم لخت چند مفتولی مسی متصل به
صفحه به ترمینال اصلی زمین وصل می‌شود. استفاده نمود.
تبصره ۱: انتخاب سیم لخت چند مفتولی مسی به عنوان الکترود هم از نظر اقتصادی و هم از نظر
یک پارچه بودن الکترود و هادی اتصال زمین تا ترمینال اصلی زمین؛ نسبت به الکترود صفحه‌ای
مسی که ایجاد نقاط اتصال سیم به صفحه با جوش یا بست و پیچ و مهره مخصوص در آن
اجتناب‌ناپذیر است. برتری محسوسی دارد برای این منظور می‌توان در انتهای چاه سیم لخت چند
مفتولی مسی را بصورت ۵ حلقه مارپیچ به قطر هر حلقه حدود ۵۰ سانتی‌متر پیچیده و ادر زمین
قرار داد و بقیه سیم را بصورت یک پارچه تا سطح زمین و از آنجا تا محل ترمینال اصلی اتصال
زمین هدایت کرد.
تبصره ۲: علاوه بر انواع ذکر شده در ردیف پ۴-۱۰-۱ از انواع الکترود زمین مناسب دیگر که در
جدول شماره پ ۴-۲-۱۰-۱ آمده است. می‌توان استفاده نمود.
تبصره ۳: ته چاه با مواد کاهنده مقاومت (بنتونیت و غیره) به ارتفاع مناسب پر شده و بعد از سفت
شدن مواد کاهنده مقاومت» بقیه چاه با مخلوطی از خاک رس و خاک سرند شدهحاصل از حفاری,
پر و فشرده شود.
پ ۱-۴-۱-۱ در صورت استفاده از صفحه مسی در داخل چاه اتصال هادی مسی اتصال زمین به
صفحه از اهمیت زیادی برخوردار است و باید از اتصالات سست«پرهیز نمود. این اتصال به یکی از دو
روش زیر انجام می‌شود:
1۳۸
پیوست ۱
کت 0 ی یس ان
الف) در انتهای هادی مسی یک کابلشوی مسی پرسی متاسب نصب شده و به کمک دو عدد پیج
مجهز به مهره‌های اصلی و قغل شونده از جنس مس» به صفحه محکم شود.
ب) به جای استفاده از کابلشو و پا پیچ می‌توان اتصال هادی به صفحه را با چوش مناسب انجام داد.
پ ۲-۴-۱۰-۱ در صورتی که از وجود نم طبیعی در سال‌های بعد به علت تغییرات آب و هوایی و
پایین رفتن عمق آب‌های سطحی در هر منطقه‌ای اطمینان وجود نداشته باشد. ضروری است برای
الکترود اساسی اقدام به ایجاد چاهک و دریچه بازدید حداقل به ابعاد ۳۰۷۳۰۵۲۰ سانتی‌متری نمود
(مانند آنچه که در ردیف پ ۵-۱-۱ ذکر شده است) و به منظور تزریق آب به الکترود زمین یک
لوله غیرفلزی که در تمام جهات دارای سوراخ بوده و داخل لوله با سنگریزه پر شده باشد از ۱۰
سانتی‌متری دریچه سطح زمین تا لبه بالایی مواد کاهنده ته چاه. تعبیه نمود.
پ ۳-۴-۱-۱ انواع دیگر الکترودهای اساسی
الف) الکترود اساسی بصورت الکترودهای قائُم:
در مورد الکترود اساسی غیر از آنچه که ذکر شد (ردیف پ۴-۱۰-۱)» می‌توان با نصب
الکترودهای میله‌ای متعدد به اشکال مختلف و ارتباط آن‌ها به همدیگر به مقاوست مورد نظر
دسترسی پیدا کرد. الکترودهای میله‌ای می‌توانند در طول اضلاع مستطیل و یا در طول یک
خط مستفیم که به همدیگر متصل باشند. توزیج گردند رعاینت فاصله بهیننه الکترودها از
همدیگر به اندازه دو برابر عمق الکترود مورد توجه قرار گیرد.
ب) الکترود اساسی بصورت الکترودهای افقی:
در جاهایی که فضای افقی لازم وجود دارد بخصوص در محوطه‌ها و یا در جاهایی که با زمین
سنگلاخی و با مقاومت ویژه خیلی بالایی روبرو باشیم می‌توان از الکترود افقی که بصورت
شکل‌های کمربندی» مستقیم و یا مستطیل و شبکه پنجره‌ای که در عمق بین ۰/۵ تا ۰/۸
متری سطح زمین قرار داده می‌شود استفاده نمود. در صورت نیازء برای دستیابی به مقاوصت
کمتر می‌توان خاک اطراف الکترود را با مواد کاهنده مقاومت تعویض نمود.
پ ۵-۱-۱ الکترود زمین ساده (فقط برای وصل به هادی خننای فشار ضعیف)
در مواردی‌که تعداد مشترکان در سیستم توزیع برق زیاد باشند. می‌توان با احداث تعدادی الکترود
ساده‌تر و با مقاومت بیشتر به مقاومت زمین مطلوب» دست یافت (ردیف پ ۱-۲-۱).
الکترود زمین ساده می‌تواند از یک میله یا یک لوله که بصورت قائم در زمین کوبیده و یا دفن
می‌شود. تشکیل شود. در حالت دفنی برای لوله و یا میلهچاهی حداقل به عمق ۲ متر حفر
می‌شود و پس از قرار دادن میله یا لوله در وسط چاه«فضای اطراف الکترود با مواد کاهنده مقاوست
1۱۹
مبحث سیزدهم
ی و و و ی یی رس
پر می‌گردد (برای انتخاب نوع میله و یا لوله به جدول شماره پ۴-۳-۱۰-۱ مراجعه شود). در محل
خروج میله یا لوله از زمین یک چاهک بتنی يا آجری با ابعاد حداقل ۳۰:۳۰:۳۰ سانتی‌مشر ایجاد
گردیده و سر لوله یا میله حداقل ۲۰ سانتی‌متر بالاتر از کف چاهک فرار می‌گیرد. چاهک با یگ
دریچه قلزی متصل به چهارچوب بسته می‌شود. سر لوله و یا میله با بست مخصوص و یا بوسیله
جوش به هادی اتصال زمین متصل می‌گردد.
جنس هادی اتصال زمین و الکترود میله‌ای يا لوله‌ای و بست مخصوص اتصال پاید با همدیگر
همخوان باشند (به جدول شماره پ۵-۲-۱۰-۱ مراجعه شود) و نباید از جنس آلومینیوم یا
آلیاژهای آن باشد. هادی اتصال زمین از محل اتصال به الکترود تا محل ترمینال اصلی اتصال زمین
باید قابل رویت باشد و یا این هادی برای محفوظ ماندن از درون یک لوله غیر فلزی محافظ عبور
داده شده باشد و باید بصورت دوره‌ای چاهک و هادی اتصال زمین و اتصالات آن از نظر محکم بودن
و خوردگی و زنگ‌زدگی مورد بازدید قرار گیرد.
برای کاهش مقاومت زمین الکترود ساده در صورت نیاز می‌توان با افزایش طول میله و یا لوله و یا
ایجاد دو یا چند الکترود ساده مشابه و موازی بستن آن‌ها به هم اقدام نمود. رعایت فاصله بهینه بین
این الکترودها به میزان حداقل دو برابر عمق هر الکترود مورد توجه قرار گیرد.
تبصره: در صورت استفاده از روش دفنی (حفره چاه) برای الکترود زمین ساده» علاوه بر انواع ذکر
شده در ردیف پ ۵-۱۰-۱ از آنتواع الکترود زمین مناسب دیگر که در جدول شماره پ۴-۲-۱۰-۱
آمده است. می‌توان استفاده نمود.
پ ۶-۱-۱ شرایط استفاده از یک یا دو الکترود زمین برای حفاظت سیستم و ایمنی
برای تأمین ایمنی در شبکه. پُست برق» برق فشار متوسط و فشار ضعیف بسته به شرایط و امکانات.
نیاز به استفاده از دو یا یک الکترود زمین میباشد و عمدتاً الکترودهای فوق‌الذکر در پُست برق و یا
محوطه همجوار آن اجرا و نصب می‌شود.
پ ۱-۶-۱-۱ کلیات
در پُست برق هر دو ولتاژ فشار متوسط (۰۱۱ ۲۰ و ۳۳ کیلوولت) و فشار ضیف ۴۰۰/۲۳۱ ولت در
کنار هم وجود دارند. در صورت اتصال کوتاه بین یکی از فازهای فشار متوسط با بدنه هادی
تجهیزات فشار متوسط: حوزه اثر این اتصالی در شبکه برق فشار ضعیف نیز تا دورترین نقطه ادامه
خواهد داشت. بنابراین برای تأمین ایمنی و حفاظت سیستم برق فشار متوسط و فشار ضعیف و نیز
پُست برق بسته به شرایط محیطیء فضای اختصاص يافته یچ پپست برق و نیز ورودی و خروجی
۱۷۰
پبوست ۱
.. وزز و ۹۹۱۹۹۱۱۹۹۷ امک
خطوط برق فشار متوسط و فشار ضعیف (خطوط هوایی و زمینی)» لازم است که یکی از گزینه‌های
زیر جهت دو الکترود زمین و یا یک الکترود برای حفاظت سیستم و ایمنی» بسته به شرایط و
پ ۲-۶-۱-۱ در صورتی که امکان احداث دو الکترود زمین (به منظور حفاظت سیستم و ایمنی)
مستقل از هم: از نظر شرایط و امکانات فراهم باشد. بطوری که:
جلوگیری از اثر حوزه ولتاژ روی همدیگر- گرادیان ولتاژ). این موضوع در صورت وجود الکترود
زمین برق فشار متوسط در ساختمان پُست برق موجود در همسایگی ساختمان مورد احداث
و یا برعکس نیز بای رعایت گردد,
ب) هیچگونه ارتباط هادی در فاصله بین دو الکترود زمین وجود نداشته باشد. (از قبیل لوله‌های
آب» گاز و غیره دفن شده و همچنین فونداسیون بتن آرمه ساختمانها)
پ 1-۲-۶-1-۱ چنانچه تفکیک عایقی تابلوهای برق فشار ضعیف از تابلوهای برق فشار متوسط.
ترانسفورماتور و سازه فلزی پُست برق تأمین و تضمین شده باشد (مانند جداسازی تابلوی برق فشار
ضعیف با کف‌پوش‌های عایق از اسکلت فولادی و تجهیزات برق فشار متوسط) باید بدنه تابلوی برق
فشار ضعیف و نقطه خنثای برق فشار ضعیف به الکترود زمین ایمنی (دورتر از سازه پست. با فاصله
حداقل ۳۰ متر) منصل شود 8 کليه بدنه‌های برق تابلوی فشار متوسط. ترانسفورماتور و کلیه قطعات
فلزی سازه پُست به الکترود زمین حفاظتی (داخل یا مجاور پُست) متصل گردد
پ ۱-:۳-۳-۶-1 چنانچه امکان تفکیک و جداسازی عایقی تابلوهای برق فشار ضعیف از تجهیزات
برق فشار متوسط و سازه فلزی پُست برق وجود نداشته باشد.
در این خالت باید بدنه تابلوهای برق فشار ضعیف و بدنه‌های تابلوهای برق فشار متوسط و
ترانسفورماتورها (نجهیزات برق فشار متوسط) و همچنین کلیه اجزای فلزی سازه پُست برق به
الکترود زمین حفاظتی متصل کردد 9 نقطه خنثای برق فشار ضعیف پا استفاده از کابل و غلاف
کابل غیرفلزی (ایزوله از تماس با زمین :و اجزاء فلزی) به الکترود اتضال زضین ایمنی در فاصضله
حداقل ۲۰ متری از پست برق» اتصال داده شود.
پ ۳-۶-۱-۱ در صورتی که هیچیک از شرایط موضوع ردیف پ ۲-۶-۱۰-۱ و بندهای آن فراهم
برای هر دو منظور حفاظت سیستم و ایمنی استفاده کرد. دن‌این حالت مقاومت کل الکترود زمین
نسبت به جرم کلی زمین نباید از یک اهم تجاوز نماید.
۱۷۱
5۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱۲
پ ۴-۶-۱-۱ چنانچه در یک پُست برق خطوط ورودی و خروجی برق فشار متوسط همگی کابلی
باشند و طول هر یک از خطوط ورودی و یا خروجی به پُست کمتر از ۳ کیلومتر نباشد. می‌توان
برای هر دو منظور حفاظت سیستم و ایمنی از یک الکترود زمین استفاده کرد. لازم بذکر است که
در صورتی‌که طول هر یک از خطوط ورودی و یا خروجی به پُست برق کمتر از ۳ کیلومتر باشد باید
از دو الکترود. زمین مستقل و مجزا از هم استفاده شود.
پ ۵-۶-۱-۱ اگر همه یا قسمتی از کابل‌های متصل به پُست برق اعم از برق فشار متوسط و برق
فشار ضعیف دارای زره فولادی در پوشش لایه بیرونی کابل بوده و این زره فولادی در طول مسیر
کابل در تماس با زمین باشد و طول کل این کابلها یک کیلومتر و یا بیشتر باشدء می‌توان برای هر
دو منظور حفاظت سیستم و ایمنی از یک الکترود زمین استفاده کرد.
تبصره: در صورت استفاده از یک الکترود زمین برای هر دو منظور حفاظت سیستم و ایمنی در
پُست برق ۳ تأمین یکی از موارد ردیف‌های ۱ ات ش ۱ و یا پ۱-ه ۵-۶-۱ توصیه می‌شود که
پ ۶-۶-۱-۱ چنانچه حتی یکی از خطوط برق فشار متوسط ورودی يا خروجی پُست برق از نوع
خط هوایی باشد. علیرغم مجهز بودن خط به برقگیر باید از دو الکترود زمین به منظور حفاظت
سیستم و ایمنی. استفاده کرد 8 شرط مستقل بودن دو الکترود از هم باید تأمین شود (ردیف پ۱-
۲-8-۱۰
پ ۷-۶-۱-۱ چنانچه حتی بخشی از خطوط ورودی و یا خروجی برق فشار متوسط به پُست برق
در فاصله‌ای کمتر از ۳ کیلومتر از پُست برق خط هوایی باشد (قسمتی از خط بصورت هوایی و
قسمتی از خط بصورت کابل زمینی)» باید از دو الکترود زمین به منظور حفاظت سیستم و ایمنی
و ایمنی: ضرورت پیدا کند ولی احداث دو الکترود مستقل از هم به هر دلیلی امکان‌پذیر نباشد.
می‌توان از یک الکترود زمین برای پُست ترانسفورماتور برق استفاده کرد. در این حالت باید تمام
اجزاء فلزی مدفون در زمین در محدودهبست برق (مانند: لوله‌ههای فلزی آب» گاز و تأسیسات:
میلگردهای بتن آرمه و اسکلت فلزی و غیره) با هم هم‌بندی‌شده و نهایتاً به ترمینال یا شینه اصلی
۱۷۳۲
پیوست ۱
اتصال زمین الکترود زمین حفاظتی متصل گردد.ء مشروط بر اینکه مقاومت کل الکترود زمین نسبت
به جرم کلی زمین از یک اهم تجاوز نکند.
تبصره: در صورت استفاده از دو الکترود اتصال زمین به منظور حفاظلت سیستم و ایمنی» مقاوست
کل الکترود اتصال زمین ایمنی که نقطه خنثی یا هادی خنثی ترانسفورماتور را در سیستم نیروی
۷ به زمین وصل می‌کند. نسبت به جرم کلی زمین» نباید از دو اهم تجاوز کند.
پ ۹-۶-۱۶-۱ در حالتی که پُست برق دارای دو الکترود زمین به منظور حفاظت سیستم و ایمنی
باشد و بدنه تابلوهای برق فشار ضعیف همراه با بدنه تابلوها و تجهیزات برق فشار متوسط به الکترود
بین فاز و خنثی انتخاب شده و برای سطح عایق‌بندی و زمان قطع کلید اتوماتیک فشار متوسط در
جدول شماره پ ۹-۶-۱-۱ سطح عایق‌بندی در تابلوهای برق فشار ضعیف و زمان قطع کلید اتوماتیک
ولآ ولتاز اسمی بین فاز و خنثی در طرف برق فشار ضعیف
1< مدت زمان بر حسب ثانیه
۱۷۳
5۲۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۷۲
5۱۵9۳۱۵۹۵۱۲
پبوست ۳
و
اس ۰ .۰ ی
پیوست ۲ - مبانی عمومی سیستم روشنایی داخلی
پ ۱-۲ کلیات
این مبانی شامل شدت استاندارد روشنایی اماکن مسکونی عمومی. دفاتر و ادارات. کتایخانه»
مدارس., کار خانجات و کار گاه‌ها (جدول شماره پ ۵-۲) و نات عمومی قابل توجه در طراحی
پ ۲-۲ استاندارد روشنایی داخلی
مینیمم۳:
3۱) و شدت روشنایی پیشنهادی (شدت روشنایی متوسط* ۳۵۷) در نظر گرفته شده
است که مقادیر هر یک از آن‌ها در جدول شماره پ ۵-۲ آمده است.
تبصره: در صورت استفاده از نرم‌افزارهای محاسبات و طراحی سیستم روشنایی» خروجی و نتیجه
این محاسبات: غمدتاً شامل شدت روشنایی متوسط (8۵۷» شدت روشنایی. حداقل نقطه‌ای
(5). شدت روشنایی حداکثر نقطه‌ای (8:
۵۴)» ضرایب یکنواختی رکشت و رس مقدار
چگالی توان (وات بر مترمربع) و غیره میباشد که در طراحی سیستم روشنایی بکار گرفته می‌شود.
لازم يد ذکر است. که نسبت مقدار شدت روشنایی حداقل يد پیشنهادی در جدول شماره پ ۵-۲
۰ ۳ با ِ ۴
ضریب یکنواختی مربوط به (يپی) آن محل را تعیین می‌نماید.
پ ۲-۲ نحوه استفاده
شدت روشنایی مورد نیاز برحسب لوکسش باید تا آنجا که ممکن‌است معادل مقادیر پیشنهادی
۱۷۵
سر
پ ۴-۲ نکات عمومی قابل توجه در طراحی سیستم روشنایی داخلی
در طراحی سیستم روشنایی داخلی ضروری است که به نکاث عمومی زیر توجه شود:
پ 1-۳-۲ استفاده از لامپ‌های با راندمان بالا (لومن بر وات) که مناسب فضا 8 با محل کار
مربوطه باشد.
پ ۲-۴-۲ استفاده از لامپ‌های با طول عمر زیاد
پ ۳-۴-۲ از لامپ‌های با رنگ نور و شاخص نور مناسب کارپری فضا و شرایط استفاده از فضایی
که سیستم روشنایی برای آن طراحی می گردد. استفاده شود,
پ ۴-۴-۲ برای تأمین شدت روشنایی مورد نیاز از چراغ‌های با ضریب بهره بالا و مناسب با
شرایط و کاربری فضا استفاده شود.
پ ۵-۴-۲ استفاده از چراغ‌ها با لامپ‌های مناسب با توجه به شرایط کاربری فضاهای درمانی و
بهداشتی (فضاهای درمانی و بیمارستانی) مد فظر قرار گیرد:
پ ۶۴۷ در طراحی سیستم روشنایی افضاها, بای به موضوع خبرگی حاصل از سینتم روشتایی
توجه شده و از چراغ‌های مناسب با هدف کاهش آن استفاده گردد.
پ ۷-۴-۲ چنانچه از لامپ‌های هارمونیک‌زا مانند لامپ‌های تخلیه در گاز از قبیل فلورسنت
معمولی و3 پا کمیکت. گازی. بخار جیوه بخار سدیم. متال هالید ۳ غیره وا سایر لامپ‌ها و منایع
روشتایی مانند چراغ‌های 1.3310 استفاده شود؛ به اثر هارمونیک‌ها روی کلیدها با فیوزهای حفاظتی»
سطح مقطع هادی‌های آن‌هاء شبکه توزیع برق. بانک خازن و غیره توجه شده و از روش‌های
مناسب برای کاهش اثرات نامطلوب آن, استفاده شود.
پ ۸-۴-۲ در صورت استفاده از لامپ‌های تخلیه در گاز (از قبیل لامپ گازی» بخار جیوه: بخار
سدیمء متال هالید) به زمان مورد نیاز برای رسیدن لامپ به لومن نامی به هنگام روشن شدن مجدد
و یا قطع و وصل برق توجه شده و در صورت نیاز تمهیدات لا( برای تأمین روشنایی حداقلء برای
این وقفه زمانی در سیستم روشنایی پپش‌بینی شود.
۱۷۶
پبوست ۲
پ ۹-۴-۲ در طراحی سیستم روشنایی داخلی و به منظور صرفه‌جویی مصرف انسرژیء علاوه بر
موارد مرثبط در ردیف‌های فوقء بندهای زیر باید مد نظر قرار گیرد.
الف) علاوه بر رعایت نکات فنی و استفاده از لامپ‌ها و چراغ‌های مناسب و مورد نیاز فضاء در
محاسبات و طراحی سیستم روشنایی به مقدار چگالی توان» (وات بر مترمربع) سیستم
روشنایی توجه شده و تمهیداتی در نظر گرفته شود که مقدار چگالی توان و نهایتاً مصرف برق
سیستم روشنایی بهینه گردد.
ب) در طراحی سیستم روشنایی باید بیشتر به تأمین شدت روشنایی مورد نیاز موضع کار و یا سطح
کار (محدوده کار و فعالیت) توجه شده و چنانچه شرایط کاربری فضا ایجاب نماید از تأمین
شدت روشنایی عمومی مورد نیاز برای کل سطح فضاء پرهیز گردد.
پ) استفاده از سیستم قطع و وصل دستی در مدارهای روشنایی
ت) استفاده از سیستم‌های کنترل و فرمان قتوسل و یا تایمر جهت قطع و وصل مدارهای روشنایی
در زمان‌های معین برای محوطه‌ها و یا فضاها
ث) استفاده از دیمر جهت کاهش میزان شدت روشنایی
ج) استفاده از حسگر حرکت و یا حضور جهت قطع و وصل مدارهای روشنایی در حالت حضور و
عدم حضور افراد
چ) استفاده از سیستم اتوماسیون و کنترل روشنایی شامل سویچ‌ها و یا کلیدهای هوشمند قابل
تنظیم و برنامه‌ریزی» شبکه ارتباطی تبادل اطلاعات خاص خود.ء کنترلرها و کنترل مرکزی با
قابلیت اتصال به شبکه‌های متفاوت و همخوان با پروتکل‌های ارتباطی داده و نیز با قابلیت اتصال
و مدیریت از طریق سیستم مدیریت هوشمند ساختمان و مدیریت انرژی (ردیف ۸-۹-۱۳)
تبصره: پرده کرکره‌های اتوماتیک پنجره که از طریق سنسورهای شدت روشتایی از تابش نور
مستقیم خورشید به اتاق جلوگیری می‌کنند در ترکیب با سیستم اتوماسیون و کنترل روشنایی و یا
سیستم مدیریت هوشمند ساختمان و مدیریت انرژی بعنوان یک سیستم مکمل جهت تأمین شدت
روشنایی مورد نیاز فضا با هدف صرفه‌جویی در مصرف برق و نیز کاهش بار سرمایشی (تأسیسات
مکانیکی) بکار گرفته می‌شود.
سر سم
مبحث سیزدهم
ی
پ ۵-۲ جدول شدت روشنایی اماکن بر حسب لوکس
جدول پ۵-۲ شدت روشنایی آماکن بر حسب لوکس
سس
ات تست
پ. ۳۱۵-۲ | اتاق خواب:
و
- روشنایی میز توالت ۳ ۵
پ ۵-۱-۵-۲ جماه:
ها
آینه‌ها یرای اساات صوریت) ۳ ۵
تست که که
ادها 0 هه سک
ی صصطت سس
اته س مه هه هه
هک وه سوه
اد هه هه هه
ات هد هت
سروس لس
ات تس سس
اه سوه بر ی
۱۷۸
5۳۱۱۵9۳۱۵۹۱.۱۲۳
پیوست ۲
1 اک ی
ادامه جدول پ ۵-۲ شدت روشنایی اماگن بر حسب لوکس
ی
وی 8
ها تسه هت
رو وگ
۰ تست
اد 0 کته هه
نک هه
ام اتاق‌های بیمار و سالن‌های عمومی: ار
پ ۲-۵-۵-۲ - روشتایی عمومی 9 خی
- روشنایی روی تخت ی پ
۳۵۵۲ 1 الق مایت راتکه یساس وت |۵۱۳۳
اتاق عمل:
پ ۴-۵-۵-۲ - روشتنایی عمومی شا ن
میزعمل با چراغ مخصوص عمل ان پشت
1 0 دا
ب مه محل دسته‌بندی و تفکیک |[ ۱۵۹ ]۵۹
با محلپوست کلان ]| ۷۰ ]۳۹
بش لت ۱ ۳۲۵
۳۶۵۲۶ | محل قوطی پرکنی |۳۹ ]۵
0 ۳ 5 سک سک
۱۳۵ روشایی موی ۴ ]۳۹
بو ی روشایی محل کاق | ۳۹ ]۵۰
۲۰۰۹۹۹ ۹ اه
هه - روشنایی عمومی ۹ اش
۱۷۹
5۲۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱
مبحث سپزدهم
ادامه جدول پ ۵-۲ شدت روشنایی اماکن بر حسب لوکس
کاخاه‌شکلاته و آیتیات از
تهیه مواد اولیه:
۱۹۵-۲ - روشنایی عمومی ۳ ۹
- روشنایی روی نوار ۳ ۵
- تزیین و بسته‌بندی ال با
سستت کس
رک
تک سس هس سک
ی رای و ۳ اک
6 ات ...رک وت بط هه
پ ۱-۱۳-۵۳ | ماشین حروفچینی:
ُ - روشنایی عمومی ۳ ان
ای
پ ۲-۱۳-۵۲ | ماشین‌های چاپ:
ات سس
ات کته
سس شک
۱۸۰
پیوست ۲
ادامه جدول پ ۵-۲ شدت روشنایی اماگن بر حسب لوکس
و که
پ ۱-۱۳-۵۲ | کوره:
دار و رو
پ ۲-۱۳-۵-۲ | مخلوط کردن مواد خام:
ای
- روی دستگاه‌های توزین رد 2
پ ۲-۱۳-۵۲ دمیدن و پرس کردن:
یات هه ۲
روشنایی محل کار 6 ۳
۷۳۱۳۵۲ تراش ای یس سس سا ۳ هه
تو و موی
پ ۹-۱۳-۵۲ | بازرسی:
- روشنایی عمومی ۳ شش
اش اک
۷ ۰۰۳۰-۰-۰۷ ی مه وه
پ ۱-۱۳۵۲ ] عدل شکن:
تخاس 5
- روشنایی محل کار ۳ ۳5
پ ۲-۱۴-۵۲ | حلاجی:
5
- روشنایی محل کار ۳ ۳۰
پ ۳-۱۴-۵۲ | نخ ربسی و دولاتایی:
پ ۳-۱۴-۵۲ | دوک کردن:
پ ۵-۱۴-۵۲ | بافندگی: ۱
۱۸۱
٩5۲۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱۲
و و
ادامه جدول پ ۵-۲ شدت روشنایی اماکن بر حسب لوکس
رآ بط | خداقل | پیشنهادی |
پ ۶-۱۴-۱۲ | ونگرزی:
- روشنایی محل کار ۳ ۵
يپ ۷-۱-۵-۲ | آزمایشگاه رنگ:
- روشنایی عمومی شا نش
- روشنایی محل کار »۵ بش
- ع ووت ۰۰۰۰ وس سه وه
پ ۹-۱۵-۵۲ | عدل شکن:
نع ۱ سیر 1 ۳
- روشنایی محل کار ۳ ۳۰
سم ۷ ی و تست
پ ۳-۱۵-۵-۲ | محل شستشو:
روشنایی محل کار ۳ ۳
پ ۴-۱۵-۵۲ حلاجی:
ی سور 1 ۳
- روشنایی محل کار ل بن
- روشنایی محل کار ۳۰ +۵۳
پ ۷-۱۴-۵۲ | آزمایشگاه رنگ:
5
- روشنایی محل کار ۰ شا
پ ۵-۱۵-۵-۲ | پشم ریسی و دولاتایی:
- روشنایی محل کار ۳۰ ۵۰
پ ۶-۱۵-۵-۲ | دوک کردن (ماسوره پیچی):
5
روشنایی محل کار ۳ ۵۰
پ ۷-۱۵-۵۲ بافندگی:
روشنایی عمومی ۷ نش سس
- روشنایی محل کار ۳ ۵۰
۱۸۲
5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱
نیو ست ۲
و و و ی
ادامه جدول پ ۵-۲ شدت روشنایی اماکن بر حسب لوکس
رت
پ ۸-۱۵-۵-۲ چله کشی و تارپیچی:
- روشنایی عمومی ۷ بان
- روشنایی محل کار ار ۳
پ ۲۱۶8-۵-۲ کارخانه نساجی (ابریشم طبیعی والیاف مصنوعی) | |
| ۳۶۸۵۲ اوه
- روشنایی عمومی ۳ شا
- روشنایی محل کار ۳۰ بت
پ ۳-۱۶-۵-۲ | بافندگی:
- روشنایی عمومی ان ۵۰
-_ روشنایی محل کار شا ۳
پ ۴-۱۶-۵۲ بازرسی منسوجات:
- _ روشنایی محل کار ونوا اس
اپ ۱-۵-۲ کارخانه صنایع شیمیایی د ۱[
پِ ۴-۱۷-۵۲ آزمایشگاه‌ها:
- روشنایی عمومی ۳۳۰ شش
- روشنایی محل کار ۳۳۰ ۵۰
۱-۵-۲ کارخانه رنگ سازی و
مخلوط کردن, آسیاب کردن و پودر کردن لا
پ ۲-۱۸-۵-۲ | پرکردن و توزین:
- روشنایی عمومی ید ان
- روشنایی محل کار شا ۳۳
پ ۳-۱۸-۵۲ | آزمایشگاه رنگ:
- روشنایی عمومی ان
- روشنایی محل کار ۵۰
پ ۷-۱۹-۵۲ ] تهیه مواد اولیه:
۹
- ماشین مخلوط کتی و ورزدادن نش ۳۹
- نوار کردن ۳ ۵۰
1۸۳
5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱
مبحث سیزدهم
ادامه جدول پ ۵-۲ شدت روشنایی اماکن بر حسب لوکس
پ ۲-۱۹-۵۷ | تهیه الیاف:
- برش الیاف و تهیه لایه‌ها ۳ ۵۰
ما
پ ۲-۱۹-۵۲ | ساخت لاستیک وسایل نقلیه:
ما
- روشنایی محل‌کار پا ۳۰
پ ۵-۱۹-۵-۲ | بازرسی:
5
- روشنایی محل کار ۳ 0۰
اک 5 که هه
وا
ابا موس ال
|[ ب ۳۵۲ آرسایسص ها ۳
اک نک 8 0 که
پ ۱-۳۳-۵-۲ | کارهای خشن, مانند شمارش و بازرسی سطحی اشیاء موجود
در محل: ۱۰ ۱۵۰
و
روشنایی محل کار
پ ۲-۲۲-۵۲ | کارهای متوسط مانند بازرسی اشیاء با شاخص:
اقا ۲5
- روشنایی محل کار ی 0
پ ۳-۲۲-۵۲ | کارهای دقیق» مانند کار با وسایل مخابراتی و دستگاه‌های ۷ ۱۰
0
شناخته شده
۱۸۴
٩5۲۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱۲
پیوست ۲
ادامه جدول پ۵-۲ شدت روشنایی اماکن بر حسب لوکس
|۳۳۳۲ ] کارهای بسبار دیق کارا چشم سا ]۳
ابا کوش ال
۳۳۵۲۲ ا سلطا وکا 1۵ ۳
تک ۳ 0 و
| ام[ کارباماشیهای ومع
پ ۲-۳۵-۵۳ | روشتایی محل کار:
الف) با قطعات متوسط روی میز پا ماشین و تراش قطعات ۳۰ بای
بزرگ
ب) با قطعات کوچک روی میز یا روی ماشین و تراش قطعات | ۵۰۰ ۳۰
متوسط و کوچک و تنظیم ماشین‌های خودکار
ج) با قطعات خیلی ظریف روی میز کار یا روی ماشین و | ۱۰۰۰ ۵
ساختن ابزار و سنجش قطر کالیبر و تراش قطعات دقیق
جوقکای و
پ ۱-۲۶-۵-۲ | جوش‌کاری:
پ ۲-۲۶-۵۲ | لحیم‌کاری:
۹5
- روشنایی محل کار ۳۹۰ 0۰
سس
پ ۱-۲۷-۵-۲ | ماهیچه‌سازی:
- روشنایی عمومی شا ۳۰
- روشنایی محل کار ۳ ۵۰
هه هه جهاعه سم
۱۸۵
٩5۲۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱۲
مبحث سیزدهم
سس ی و
ادامه جدول پ ۵-۲ شدت روشنابی اماکن بر حسب لوکس
- روشنایی محل کار ول بای
پ ۷-۲-۲۷-۵-۲ | قالب‌گیری ظریف با دست:
- روشنایی محل کار 9 0
سود وک سیر هه
- روشتایی محل کار ۲۳۰ ان
سوک سا رک
پ ۶-۲۷-۵-۲ | بازرسی قطعات ریخته‌شده:
ی
-_ روشنایی محل کار ۳ ۰
اک 0 هه که
ست
ود سوه س هی
ک هکس
پ ۴-۲۸-۵۲ | نورد پروفیل‌سازی:
- روشنایی عمومی ۱۵۰ رز
- روشنایی محل کار ۳ ۳۰
ب ۵ دید سی‌های کلفت ا ۵ ۱ ۹
پ ۶-۲۸-۵-۲ حدیده سیم‌های نازک:
و
- روشنایی محل کار ۳۰ ۵۰
پ ۷-۲۸-۵۲ | نورد ورق‌های نازک:
ای 5
-_ روشنایی محل کار ۳۰ ۵۰
پ ۸-۲۸-۵-۲ | بازرسی ورق‌های فلزی:
:
0
- روشنایی محل کار 3 ان ۵۰
| با ای زا
۱۸۶
5۲۱۵9۳۱۵۹۵۷۰۷۲
پیوست ۲
پیوست ۲
ادامه جدول پ۵-۲ شدت روشنایی اماکن بر حسب لوکس
اک ۳۳ کت سس
توا شک هس کت
[پ ۲-۳-۵-۲ کارگاه نقاشی (روی پدنه خودرو |۵۹ ۱۹
: [ ۳۳۵۳ ری بای ۱۳۱ ۵
بدا ی وکا
پ ۱-۳۱-۵-۲ | موتورخانه:
و
2 روشنایی محل کار شا
پ ۲-۳۱-۵۲ | اتاق فرمان:
- روشنایی عمومی انا ۳
و ۳
با کارگاهمعافی ا ا
پ ۱۳۷-۵۷ | صحافی معمولی:
ی
شش روشنایی محل کار ۳ ۳۳
پ ۳۳۵۳ بزش:
و
ِا روشنایی محل کار ۳ ۵
پ ۳-۳۲-۵۲ چاپ با فشار روی جلد؛
و
-_ روشنایی محل کار ۳ ۰
۳۵۲۳۲ ]| صنا سفالیسرایک |
م۱۳۵۲ تیه وعل اون گلر ا ۲۳ ۵
۳ کارگاه دستکش‌سازی ]|
۱۳۳۳۵۲۲ آبافدگی گی ه۹ ۱۳۰۱ ۵۰ |
۳۳۳۵۲ _آش‌وس که هچ |۳۰ ۵۰ |
۱۸۷
5۲۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱
مبحث سیزدهم
دوس یو
ادامه جدول پ۵-۲ شدت روشنایی اماگن بر حسب لوکس
15 > هت هت هه
ابا کرک ابا
وود وس هت ۹
وا کرک اس سک
پ ۱-۳۶-۵۲ محل انتخاب مواد اولیه رنگ شده:
5
5 روشنایی محل کار ۳۰۰ ۳۰۰
۵-۷ ۷-۳۶ | کارگاه پافت:
وا
- روشنایی محل کار ۳۹ ۵۰
اک 1 ی ۳ ی ی
ب ۲-۳-۵-۲ | تمیزکردن ورنگ کردن ۵0 ۳۹
سکس لا
اب ۱۳۳۸۳۵۲ برش پوداخت وفوم و ۳ 8
اک که کته
تک هس سک
اب۳۳۵۲ ری وا ماو لا
هو رو می زگ اک هه 0
5 ۳ و و هه سک
ات ۳ سس هه مس سک
سس کارگاه ناویا
اد ۹۳۳ ۱۵کس سس
۱۸۸
٩5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱۲
پبوست ۳
رن
پیوست ۳ - مبانی عمومی استفاده از ضریب همزمانی
پ ۱-۳ کلیات
: تخمین و پیش‌بینی ضریب همزمانی برای به دست آوردن موارد زیر لازم است :
پ ۱-۱-۳ تعیین مقدار مصرف برق مورد نیاز تابلوهای توزیع برق فشار ضعیف فرعی؛ نیمه اصلیء
اصلی و یا تابلوهای برق کنتورها و نهایتاً تعیین مقدار مصرف کل برق و در صورتی که طرح نیاز به
پُست برق داشته باشد. تعیین و طرح مشخصات فنی ترانسفورماتورهاء تجهیزات و تابلوهای برق
فشار متوسط و همچنین تعیین طرح و مشخصات فنی مولدهای نیروی برق اضطراری و غیره
پ ۲-۱-۳ انتخاب وسایل قطع و وصل مدارهای توزیع در تابلوهای برق و نیز کلید ورودی آن‌ها از
نظر جریان مجاز نامی کلیدها و یا فیوزهای حفاظتیء تعیین مقدار جریان تنظیمی کلیدهای
حفاظتی و تعیین سطح مقطع هادی‌ها در مدارها و یا شبکه توزیع برق» بر اساس جریان تنظیمی
کلیدهای حفاظتی آن‌ها, محاسبه اآفت ولتاژ مجاز و غیره.
پ ۳-۱-۳ محاسبه سطح مقطع هادی‌ها و تعداد نقاطی که از مدارهای نهایی تغذیه خواهند شد.
پ ۴-۱-۳ تعیین مقدار ضریب همزمانی با استفاده از موارد ردیف پ۳-۳ توسط مهندس طراح
تأسیسات برقی يد داشتن اطلاعات کامل درباره وضعیت محل طرح, کاربری آن» طرح توسعه آینده
تعیین روش‌های دقیق عملی نبوده ولی از نکات ذکر شده در زیر می‌توان یه عنوان راهنما استفاده
پ ۲-۳ اصول و مبانی عمومی
پ ۱-۲-۳ در مورد مدارهایی که ممکگن استه مقدار بار آن‌ها ذر فصول و یا دوره استفاده تغبیر و یا
از نوعی به نوع دیگر تغییر کندء مانند تجهیزات و دستگاةهای سیستم‌های تأسیسات مکانیکی مورد
۱۸۹
سس ی
استفاده برای تأمین بارهای حرارتی و یا برودتی (در فصول و زمان‌های مختلف) لازم خواهد بود که
بزرگترین مقدار بار الکتریکی مورد نیاز آن‌ها در فصول و یا دوره استفاده در نظر گرفته شود.
پ ۲-۳-۳ در مورد مدارهای تغذیه مصرف‌کننده‌هایی که نحوه کار آن‌ها امکان وصل همزمان را
بدهد. باید مقدار حداکثر بار ممکن مدار در نظر گرفته شود.
۳-۳-۳ برای تعدادی مصرف‌کننده که با وسیله واحدی قطع ۳ وصل و یا کنترل می‌شوند نباید
از ضریب همزمانی استفاده شود (در این حالت ضریب همزمانی برابر یک خواهد بود).
پ ۴-۲-۳ مدارهای مربوط به تغذیه تجهیزات ایمنی و اضطراری باید برای کار همزمان کلیه
لوازمی که به آن وصل شده‌اند. شرایط و ظرفیت کافی داشته باشند.
پ۳-۳ حداکثر درخواست نیروی برق (تقاضاء دیماند) تأسیسات برقی
برای استفاده از ضریب همزمانی به منظور تعیین حداکثر درخواست نیروی برق (تقاضاء دیماند)
مشخصات انشعاب اصلی برق» دو طریق زیر شناخته می‌شود:
پ ۱-۳-۲ برای تعیین حداکثر درخواست نیروی برق (تقاضاء دیماند) می‌توان ضرایب همزمانی را
با استناد و استفاده از منابع فتی معتبر»ء طرح مشابه در حال بهره‌برداری و غیره برای بارهای
مختلفی که باید تغذیه شوند انتخاب کرد. برای هر نوع بار از قبیل روشنایی» پریزهای برق عمومی»
پریزهای برق اختصاصی.و سایر سیستم‌های تأسیسات برقی, مصارفدستگاه‌ها و تجهیزات
تأسیسات مکانیکی و غیره که از طریق تابلو و پا تابلوهای برق تغذیه می‌شوند. باید ضریب همزمانی
حداکتر درخواست نیروی برق (تقاضاء دیماند) تأسیسات عبارت خواهد بود از مجموع بارهای
مختلفی که به این طریق تعدیل شده‌اند.
پ ۲-۳-۳ برای تعیین حداکثر درخواست نیروی برق (تقاضاء دیماند) می‌توان با استفاده از
مقررات محلی (که بر مبنای تجربیات محلی در گذشته به دست آمده‌اند) و با توجه به نوع کاربری
ساختمان, سطح زیربنای آن و غیره: بار مناسب برای واحد سطح (وات بر مترمربع یا چگالی توان)
را در نظر گرفت و بوسیله آنء حداکثر درخواست نیروی برق (تاضاء دیماند) را محاسبه نمود.
۱۹۰
5۳۱۵9۳۵۵۰۲
پموست ۳
این روش بویژه در مورد برآوردهای اولیه مقدار درخواست به هنگام شروع طرح و درموقعی که
مشخصات دقیق بارها هنوز معلوم نیست. قابل استفاده میباشد.
حداقل به حساب آید و توصیه می‌شود که با توجه به رشد بار مصرفی در طول بهره‌برداری از
تأسیسات» تعدیل‌های لازم در آن بعمل آید.
پ ۴-۳ مدارهای توزیع
در موارد قابل توجیه در محاسبه و تعیین سطح مقطع مدارهای نهایی؛ شبکه توزیع برق, وسایل
حفاظتی و یا قطع و وصل آن‌هاء با روش‌های مشابه ردیف پ ۰۳-۳ می‌توان از ضریب همزمانی به
قرار زیر استفاده کرد.
پ 1-۴-۳ اعمال ضرایب همزمانی» با استناد به منابع و مراجع معتبر در مورد بارهای مختلفی که
توسط مدارها تغذیه می‌شوند.
پ ۲-۴-۳ برآورد بار بر مبنای سطح زیربنا برای هر یک از بارهای مخلتف تأسیسات برقی,
تأسیسات مکانیکی و غیره در مواردی که مقررات مناسبی برای نوع و سطح زیربنای محل مورد نظر
وجود داشته باشد.
پ ۳-۴-۳ در مواردی که از روش ذکر شده در ردیف :پ۱-۴-۳ استفاده می‌شود: بهتر است که
ضریب همزمانی هر یک از انواع بارها در هر یک از مدارهای نهایی, بعد از اعمال ضریب همزمانی
نسبت به یک یک آن‌هاء بدست آید.
خصوصی استفاده می‌شود) پا توجه به اینکه استفاده کلیه آپارتمان‌ها تا حداکثر تقاضا یا دیماند به
اعمال گشته و کابل اصلی تغذیه تابلو برق انشعاب مشترکین (اصلی) ساختمان, بر اساس بار تعدیل
شده (با اعمال ضریب همزمانی) محاسبه گردد.
در اعمال ضریب همزمانی درمورد مدارهای نهایی» روش‌های زیر بکار می‌رود:
سح ۱-۰ ۳ 0
۱۹۱
مبحث سیزدهم
اسمی را معادل جمع حداکثر تقاضای دستگاه‌ها و تجهیزات مختلفی که امکان استفاده همزمان
آن‌ها وجود داردء انتخاب کرد. این عمل در مورد مدارهای نهایی مربوظط به پریزهایی که تعدادی
پ ۲-۵-۳ در مورد یک مدار نهایی که تعدادی پریز را تغذیه می‌کند و وسایل استفاده کننده از
آن‌هاء از نظر تعداد و نوع نامعلوم‌اند. می‌توان جریان مصرفی را با استفاده از منابع فنشی معلبر
که مقدار مصرف را بر اساس مصرف واحد سطح زیربنا (چگالی توان) تعیین کرده اسست می‌توان
۳/۳۵ /
۱۹۲
سر تک
ببوسته ۳
وس وس ام
پ ۱-۴ کلیات
سیستم اعلام حریق در صورت وقوع حریق در ساختمان‌هاء با هدف هشدار به موقع و جلوگیری از
توسعه حریق, حفاظت جان افراد و نیز تأمین ایمنی افراد. حفاظت از اموال, مدارک. اسناده
دستگاه‌ها و تجهیزات حساس گران‌قیمت. بکار گرفته می‌شود. رعایت مبانی زیر در طراحی این
پ ۱-۱-۴ طراحی سیستم اعلام حریق باید بر اساس کاربری ساختمان و فضاهای آن» اهداف
پ ۲-۱-۴ سیستم اعلام حریق عموماً به دو نوع متعارف و آدرس‌پذیر که با توجه به شرایط و نیاز
سیستم‌های موجود در ساختمان, سطح زیربناء کاربری ساختمان, ریسک حریق و سایر عوامل دیگر
انتخاب می‌گردد 89 بستّه بهة نوع آن شامل اجزایی از قبیل انواع دتکتورها.ء شستی,» آزیر یا زنگ.
نشانگر نورانی» انواع اینترفیس‌هاء ایزولاتورء هشداردهنده نوری» پانل تکرارکنندهء پانل نمایشگر
تصویری نشان‌دهنده محل حریق, مدارهای ارتباطی, مرکز اعلام حریق و غیره میباشد.
پ ۳-۱-۴ مراکز سیستم اعلام حریق باید از نوع تحت مراقبت دائم باشد و به گونه‌ای که عمل
یکی از دتکتورها و یا شستی‌های حریق و سایر اجزاء آن سبب اعلام حریق در مرکز گردد.
پ ۴-۱-۴ مرکز سیستم اعلام حریق باید در محلی که خارج از دسترس عموم است. نصب شود و
به طور شبانه‌روزی تحت مراقبت افراد کارآًزموده باشد.
پ ۱-۴-۱-۴ مرکز اعلام حریق در ساختمان‌های ویژه حیاتیء بسیار زیاد حساس و زیاد مهم
اتاق کنترل و مدیریت ساختمان نصب می‌شود. در این شرایط نصب پانل تکرار کننده اعلام حری
یا پانل نمایشگر تصویری نشان‌دهنده محل حریق در محلی تزدیک به نقطه‌ی دسترسی مام
1۹۳
سس
۱
مبحث سیزدهم
آتش‌نشانی به ساختمان, اتاق کنترل موتورخانه تأسیسات مکانیکی و نیز در صورت وجود اثاق‌های
پ ۵-۱-۴ کلیه مدارهای سیستم اعلام حریق باید مستقل از سایر سیستم‌ها کشیده شوند و فقط
در مواردی که بین مرکز اعلام حریق و ایستگاه آتش‌نشانی ارتباط وجود داردء می‌توان از مدارهای
ارتباطی مخابرات پرای این منظور استفاده کرد کلیه مقررات:شرکت: مخابرات در این نورد بایند
رعایت شود.
اهمیت آن‌هاء کارکرد آن ناحیه در کل ساختمان یا میزان پایداری و مقاومت در مقابل حریق و غیره
پ ۶-۱-۴-۳-ا۱ غلاوه بر رعایت موارد این پیوست در طراحی سیستم اعلام حریق رعایت موارد
مرتبط در مبحث ۳ مقرراث ملّی ساختمان الزامی بوده و منطقه‌بندی حریق در ساختمان نیز بر
اساس مبحت ۲ مقررات ملّی ساختمان خواهد بود.
پ ۲-۶-۱-۴-۳ در صورت استفاده از سیستم اعلام حریق آدرس‌پذیر در طرحء آدرس‌دهی هر یک
از اجزای سیستم اعلام حریق باید بر اساس فضاهاء طبقات» نیاز سیستم منطقه‌بندی حریق و غیره
پ ۳-۶-۱-۴-۳ پیش‌بینی ایزولاتور در سیستم اعلام حریق آدرس‌پذیرء در محل‌های ورودی و
خروجی هر منطقه‌بندی حریق الزامی میباشد مشروط بر اینکه هر یک از اجزای سیستم اعلام
حریق فاقد ایزولاتور باشد.
پ ۷-۱-۴ حداکثر مساحت پا سطح پوشش یک منطقه یا زون در سیستم اعلام حریق متعارف
باید بر اساس استانداردهای معتبر انتخاب شود.
پ ۸-۱-۴ حداکثر مساحت يا سطح پوشش یک لوپ در یک ساختمان با سیستم اعلام حریق
آدرس‌پذیر باید بر اساس استانداردهای معتبر انتخاب شود.
۱۹۴
٩5۲۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱۲
مبوبست ۴
پ ۹-۱-۴ تعداد اجزای نصب شده در یک زون سیستم اعلام حریق متعارف از قبیل دتکتورهاء
شستی‌ها و غیره و همچنین سطح مقطع مدار یک زون بر اساس توصیه‌ها و روش‌های پیشنهادی
شرکت‌های سازنده معتبر سیستم انتخاب می‌گردد.
پ ۱-۱-۴ تعداد اجزای نصب شده در یک لوپ سیستم اعلام حربق آدرس پذیر ار قبیل
مدار یک لوپ بر اساس توصیه‌ها و روش‌های پیشنهادی شرکت‌های سازنده معتبر سیستم انتخاب
می‌گردد.
تخلیه افراد ساختمان و غیره تعریف و مشخص شده باشد. مرکز اعلام حریق. اجزای سیستم اعلام
حریق و نوع آن باید توانایی عملیاتی‌کردن سناریوی فوق را داشته باشد.
پ۱۳-۱-۴ دتکتورهای سیستم اعلام حریق شامل, انواع دتکتورهای حرارتی » دودی» ترکیبی,
گازی. خطی. کابلی شعله‌ای. دتکتور با حساسیت بسیار بالا 0 غیره میباشد که با توجه به نیاز ۳
پ ۱۳-۱-۳۴ سطح پوشش و حدود عملکرد هریک از انواع دتکتورها که در استانداردهای معتبر
تعیین گردیده. باید توسط طراح رعایت گردد.
پ ۱۳-۱-۳۴ پیش‌بینی چراغ نشانگر در سیستم اعلام خریق متعارف برای تشخیص فعال شدن
رویت می‌باشند. استفاده می‌شود.
تبصره: در سیستم اعلام حریق آدرس‌پذیر بعلت اینکه محل و آدرس فعال شدن و شرایط
دتکتورهای اعلام حریق در تابلوی مرکزی مشخص می‌شود بدین جهت می‌توان از نصب چواغ
نشانگر برای دتکتور اعلام حریق در این سیستم صرفنظر نمود.
پ ۱۵-۱-۳۴ فاصله دتکتورها از یکدیگر موانع. دریچه‌های هواء چراغ‌های روکار سققی., دورترین
نقطه از دیوارهای اطراف 0 نیز ارتفاع نصب قسمت حس کننیه دود 8 حرارت دتکتور از سقف و غیره
که در استانداردهای معتبر تعیین گردیده: باید توسط طلاج رعایت گردد.
سس ی
1۹۵
۳ ۹9 ۵9۲
مبحث سیزدهم
پ ۱۶-۱-۴ حداکثر فاصله نصب دتکتور از بازشوی در کابین آسانسورها (چاه آسانسور) و
شفت‌های عمودی دارای در و یا قابل دسترس در طبقات ساختمان ۱/۵ متر میباشد.
استانداردهای معتبر انجام گیرد. دتکتورهای نصب‌شده در داخل سقف و کف کاذب باید قابل
پ ۱۸-۱-۳۴ کلیه کابل‌های سیستم اعلام حریق باید از نوع مقاوم در مقابل حریق بوده و بر اساس
استانداردهای معتبر تولید شده باشد. مشخسات این کابل از نظر سطح مقطع و غیره باید: طبلق
توصیه و یا دستورالعمل سازندگان معتبر سیستم اعلام حریق انتخاب گردد.
پ ۱۹-۱-۴۳ فضاهایی که توسط جدا| کننده زپارتیشن) 8 یا قفسه‌بندی تقسیم شده باشتد و ارتفاع
بالای آن‌ها تا سقف کمتر از مقدار تعیین شده:توسط استانداردهای معتبر باشد: هر قسمت باید
به‌طور جداگانه با دتکتور پوشش داده شود.
پ ۰-۱-۴ اندازه برآمدگی زیر سقف با توجه به ارتفاع فضا که در استانداردهای معتبر به عنوان
مانع تعریف می‌گردد. به عنوان یک دیوار جداکننده محسوب شده و فضاهای اطراف این برآمدگی
باید به عنوان فضاهای مجزا به حساب آید.
پ ۲۱-۱-۴۳ حداکثر و حداقل ارتفاع نصب دتکتورهای دودی» حرارتی» ترکیبی و غیره باید بر
اساس استانداردهای معتبر انتخاب گردد.
پ ۳۲-۱-۳۴ در سقف‌های شیب‌دار دوطرفه علاوه بر سایر قسمت‌های سقفء باید یک ردیف از
دتکتورها در بالاترین نقطه خط رس سقف در نظر گرفته شود.
پ ۲۳-۱-۴ در سقف‌های شیب‌دار یک‌طرفه علاوه بر سایر قسمت‌های سقف. باید یک ردیف از
دتکتورها در بالاترین نقطه و با رعایت حداقل فاصله از دیوار جانبی در نظر گرفته شود.
1۹۶
پبوست ۴
پ ۵-۱-۴ چنانچه جریان هوای موجود در فضا ناشی از خروج و یا تخلیه هوا در سیستم
هوارسانی تأسیسات مکانیکی طبق استانداردهای معتبر در انتخاب محل نصب و تعداد دتکتورهای
موردئیاز فضا موْثر باشد در این شرایط به منظور تأمین کارکره مناسب دتکتورهاء رعایت
استانداردهای مذکور در این خصوص الزامی خواهد بود.
پ ۲۶-۱1-۴ نصب شستی اعلام حریق علاوه در راهروها و سرسراهاء در ورودی پلکان‌های خروج و
راه‌های خروج الزامی. ضروری میباشد.
پ ۲۸-۱-۴ شستی اعلام حریق باید به آسانی قابل رویت بوده و به‌صورت نصب روکار و یا نیمه
توکار باشد.
رسیدن به آن و همچنین فاصله شستی‌های اعلام حریق در راهروها از یکدیگر که در استانداردها
تعیین گردیده, مدنظر قرار گیرد.
پ ۳۰-۱-۴ پیش‌بینی مشخصات و محل نصب زنگه آژیر و یا هر سیستم شنیداری اعلام حریتی
در ساختمانها باید بر اساس شدت صوت مورد نیاز و با احتساب. افت شدت صوت ناشی از فاصلهء
درهاء دیوارها و غیره که در استانداردهای معتبر تعیین گردیده انتخاب شود.
پ ۳۱-۱-۴ در صورت نیاز به سیستم هشداردهنده نوری در فضاها باید الزامات استانداردهای
معتبر در این خصوص رعایت گردد.
پ ۳۳۲-۱۴ دستگاه‌های اینترفیس سیستم اعلام حریق ۳ تعداد کانال آن محل مورد نیاز نصب
آن‌هاء باید بر اساس شرایط طرح و نیاز سیستم‌های تأسیسات برقی و مکانیکی در نظر گرفته شود.
پ ۳۳-۱-۳۴ دتکتورهای کانالی در سیستم تهویه و هوارسانی با کانال هوای برگشت و یا رفت و پا
هر دو و نیز کانال تخلیه هوای آن و نیز سیستم تخلیه هوای مستقل از سیستم هوارسان و غیره
باید با هماهنگی طراحان سیستم‌های مذکور» سناریوی حویق و مدیریت تخلیه دود و براساس
استانداردهای معتبر در نظر گرفته شود.
1۹۷
ی
پ ۳۴-۱-۴ در طراحی سیستم دتکتور خیلی حساس دودی (با سیستم نمونه‌گیری از هوا به
پ ۳۵-۱-۴ مرکز سیستم اعلام حریق باید به عنوان یک واحد مستقل و متکی به خود عمل
نماید. فرمان‌ها و کنترل‌های مورد نیاز از این سیستم باید از طریق مرکز و با مدارهای واسطه به
پ ۳۶-۱-۴ ظرفیت باتری‌های منبع تغذیه پشتیبان سیستم اعلام حریق باید بر اساس
استانداردهای معتبر محاسبه و انتخاب گردد.
در ساختمانها با توجه به نوع کاربری» زیربناء شرایط؛ ویژگی, حساسیت. اهمیت. میزان
سرمایه‌گذاری, افزایش امنیت و غیره سیستم‌هایی در نظر گرفته می‌شوند که علاوه بر عملگرد خود:
به هنگام حریق با سیستم اعلام حریق مرتبط می‌شوند تا صدمات و خسارت جبران‌تاپذیر به اموال و
دارایی» جان افرادء تجهیزات گران قیمت و حساس, مدارک و اسناد موجود در ساختمان وارد نشده
و با افزایش حاشیه ایمنی؛ خطرهای ناشی از حریق نیز به حداقل برسد.
در سیستم‌های اعلام حریق متعارف تأمین ارتباط و عملکرد لازم» در بعضی از سیستم‌های مرتبط
در جدول شماره پ۲-۴ عملاً و در اکثر موارد امکان‌ناپذیر و یا با مشکلات زیادی همراه می‌گردد:
ولی تأمین ارتباط و عملکردهای لازم در سیستم اعلام حریق آدرس‌پذیر با توجه به تکنولوژی و
نرم‌افزارها و سخت‌افزارهای بکارگرفته شده در مرکز و اجزاء این نوع سیستم اعلامحریق, امکان‌پذیر
میباشد. این ارتباطات در سیستم اعلام حریق آدرس‌پذیر از طریق اینترفیس» ارسال اطلاعات و
داده 8 غیره حاصل می گردد.
پا توجه به نکات فوق» سیستم‌های عمده مرنبط با سیستم اعلام حریق که ممکن است در طرح‌های
تأسیسات پرقی» مکانیکی و غیره موجود باشد :در جدول شماره پ۲-۴ ذکر گردیده و الزاسی است
که تمهیدات لازم در خصوص تأمین ارتباط این سیستم‌ها با سیستم اعلام حریق, براساس سناریوی
حریق تعریف شده برای ساختمان و یا نیاز به آن در نظر گرفته شود.
تبصره: برای سیستم‌های اسپرینگلر (شبکه بارنده خودکار) و سایر موارد مرتبط دیگر این پیوست.
۱۹۸
٩5۲۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱۲
0/0 ی ی
بیوست ۳
جدول پ ۲-۴ سیستم‌های مرتبط با سیستم اعلام حریق
سیستم مرتبط با نحوه تأمین ارتباط و تمهیدات
سیستم اعلام حریق رم
برقراری تغذیه و یا قطع تغذیه برق تابلو یا
تابلوهای توزیع برق ی | مدارهای فرمان و اجزاء لازم
مدارهای تغذیه طبق نیاز و یا ستاریوی حریق
قطع قرمان قفل درها و باز شدن آن‌ها از طریة
قطع قرمان قفل درا وبازضسن ان از طریق ارسال اطلاعات ارتباطی لازم به
سیستم کنترل تردد. | مرکز سیستم در مسیرهای خروج و تخلیه افراد ی
9 مرکز سیستم مرن
و بسته‌شدن درهای آتش باز (حالت باز)
سیستم اعلام و هشدار | برقراری یا قطع فرمان از طریق مرکز سیستم و ارسال اطلاعات ارتباطی لازم به
سرقت یا طبق سناریوی حریق مرکز سیستم مرتبط
سیستم تلویزیون مدار | زیر نظر گرفتن و فعال شدن تصاویر مناطق ارسال اطلاعات ارتباطی لازم به
بسته وقوع حریق مرکز سیستم مرتبط
سیستم صوتی و اعلام | پخش اعلام خطر در منطقه حریق و یا مناطق | ارسال اطلاعات ارتباطی لازم به
خطر دیگر طبق نیاز و انتشار پیام تخلیه مرکز سیستم مرتبط
فرمان هدایت به همکفء باز شدن در آسانسورها . مدارهای ارتباطیء رله‌های فرمان و
آسانسورها برای تخلیه افراد و آماده بکار شدن و دریافت یا ارسال اطلاعات ارتباطی لازم به
فرمان آسانسور دسترسی آتش‌نشان تابلوی کنترل آسانسورها
بلکان‌برقی متوقف شدن پلکان‌برقی و فعالیت مجدد آن‌ها ۱ مدارهای ارتباطی و رله‌های فرمان
طبق سناریوی حریق مرتبط با تابلوی کنترل پلکان‌برقی
توقف کارکرد دستگاه هوارسان و یا برقراری دتکتور کانال هوای برگشت و یا
شرایط کارکرد مجدد آن, بر اساس مدیریت رفت و یا هر دو و یا تخلیه هو
دستگاه هوارسان [
تخلیه دودء شرایط طرح و همچتین سناریوی رله‌های فرمان و مدارهای ارتباط با
حریق تابلو تغذیه برق هوارسان
ها وله و مدار ارتباطی فرمان با تایلو
سیستم آنامین شوای یار دا تا اه ی ی ت ۵
شا رش ل شدن فن سیستم تأمین هوای فشار مثبت | تغذیه برق فن سیستم تأمین هوای
ار میس 1
له ار ارتباط فرمان با تا
تغذیه برق فن سیستم تخلبه دود
دمپرهای موتوری ار . رل و مدار ارتباط فرمان با دمپر
: فعال شدن دمپرهای موتوری به هنگام حریق
کانال های هوا 0 ۹ موتوری
گاز شهری ورودی به قطع گاز شهری به هنگام حریق از طریق شیر | رله و مدار ارتباطی فرمان با شیر
ساختمان برقی ورودی گاز برقی
رله و مدار ارتباطی فرمان سیستم
سیستم اطفاء حریق | شروع کار سیستم اطفاء حریق پس از فعال کنترل با مرکز اعلام حریق متعارف
توسط گاز (۳۸/1200 , شدن سیستم و شیرهای کنترل کاز اطفائچ[ نیز | محلی و سیستم دتکتور خیلی
و آغیره) بسته شدن دمپرهای کانال‌های هوایط آن فضا حساس دودی و نیز ارتباط با مرکز
اعلام حریق
1۹۹
٩5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱۲
مبحث سیزدهم
ادامه جدول پ۲-۴ سیستم‌های مرتبط با سیستم اعلام حریق
سستماطها حریق- ۱ شروع کار سیستم اط* خوش رس 3 )رو مدای ارتباطی فرمان از طریق یسم
کسید رن از له ی موه :| کطول و مرک اعلام حردق متعارفمجلی
(02)) سیستم دی‌اکسید کرین (02))
: سیستم اطقاءه حریق پس از
تم اطفا [ شرو کار سیستم اطفاءحریق رپس از رله و مدار ارتباطی فرمان از طریق سیسئم
| فان شدن سبستم وشیرهای کنترل :
شن سبستررو ری کنترل و مرکز اعلام حریق متعارف محلی
پوذری ثم اطفا ۳1
سیستم اطفاء حریق پودری
سیستم لاه حررق ۰ شررق کار سیستم ۳ یات 30 ]رنه و مدا ارتباطی خرمان از طریق موز اعلام
توسط آلید(اسپرییگار) ۱ فعال امن سیستام اعلام حویق و حریق به سیستم و شیرهای کنترل آب
نوع خشک شیرهای کنترل آب
۳ :۰ ۵ ها)ء
سیستم اطفاء حریق ضوح اک تم اطفاء حریق پس از مدارهای ارتباطی سنسورهای فشار (سوییچ‌ها)
توسط آب (اسپرینگل 8991 ۳۳ شس جریان آب و شیرهای کنترل از طریق رله به
وفوع حریق ! ی
-نوع تر مرکز اعلام حریق
1 شروع به کار پمپ‌های آب آتش‌نشانی به | رله و مدار ارتباطی فرمان؛ تابلو کنترل پمپ‌ها
7 و | هنگام حریق پس از فعال شدن فرمان .| از طریق ستسور جریان آبه فشار آب ویا مرکز
۳ راه‌اندازی پمپ‌ها اعلام حریق
لقن ام جمش با ارس ای | ردو مر ارتباملی فردان باسیستم تبون
پرده حریق و دود حریق و دود توسط سیستم کنترل پس سکانیزمباز شدن پرده
از وقوغ حریق و یا طبق سناریوی حریق
ارسال اطلاعات مربوط به وقوع حریق,
۹ هو : الم اغلا
سومان سریق نی ی ارتباط مرکز اعلام حریق با مرکز سیستم
سیستممدیریت....۰] حریق توسط مرک اعلام حزیق ۰2020 | ,و۸0 و ارسال اطلاعات و هادهمورد نیازابا
شمند ساختما,: فرمان و یا اطلاعات
هوشمند ساختمان ۱ 13۸88 وریا صدور قرمان وی استفاده امکانات و پروتکل استاندارد و مشترک
(8325) لازم دیگر از مرکز سیستم ۳۸15 به ناو مرک چوت تجمی انا
سایر سیستم‌ها بر اساس شرایط طرح و |
یا سناریوی حریق
تبصره : منظور از عنوان رله در جدول شماره پ۲-۴ در سیستم‌های اعلام حریق متعارف عبارت
است از رله کمکی و در سیستم‌های اعلام حریق آدرس‌پذیرء اینتوفیس میباشد.
اک
۳۰۰
٩5۲۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱۲
س ی
بپوست ۵
پ ۱-۵ کلیات
غیره در ساختمان مانند موتورهای الکتریکی» لامپ‌های تخلیه در گاز بعضی از دستگاه‌های
الکترونیکی و یا هر وسیله دیگری که عامل ایجاد جریان راکتیو در تأسیسات برقی می‌گردند.
می‌توان از خازن (بانک خازن) جهت افزایش و اصلاح ضریب توان» کاهش جریان راکتیو شبکه و
افزایش ظرفیت مدار و تجهیزات استفاده کرد.
پ 1-۱-۵ کاهش توان راکتیو باعث می‌گردد که مصرف‌کننده متحمل پرداخت هزینه‌های بیشتر
مربوط به توان راکتیو و در نتیجه جریمه توان راکتیو بیش از مقدار تعیین شده آن نگردد.
پ ۲-۱-۵ ظرفیت بانک خازن بر اساس توان» مقدار ضریب توان اولیه و ضریب توان اصلاح شده
آن محاسبه می‌گردد.
پ ۳-۱-۵ بانک خازن و تابلوی آن شامل تعدادی خازن با ظرفیت مشخص (پله خازن) رگولاتور
پانک خازن, کلید مغتاطیسی (کنتاکتور) وسیله حفاظتی مدار پله خازن و وسیله حفاظتی کل
تابلوی بانک خازن و غیره میباشد.
پ ۴-۱-۵ در انتخاب اندازه کابل تغذیه بانک خازن و پله‌های آن و همجنین حفاظت بانک خازن
و مدار پله خازن» کنتاکتور و سایر اجزاء آن باید اثر جریان هجومی مدنظر قرار گیرد.
پ ۵-۱-۵ اصلاح ضریب توان در آثر وارد و یا خارج شدن پله‌های موجود در بانک خازن» توسط
دستگاه رگولاتور پانک خازن انجام می‌گیرد.
پ ۶-۱-۵ جهت حفاظت بانک خازن و پله‌های آن در مقابل اتپلال کوتاه باید از فیوزهای چاقویی
(11۳) و یا کلیدهای خودکار اتوماتیک محدود کننده جریاق استفاده گردد.
۲۳۰۱
پ ۷-۱-۵ با توجه به گستردگی استفاده از لامپ‌های تخلیه در کاز (از قبیل لامپ‌های فلورسنت
معمولی ویا کمپکت. گازی» بخار سدیم بخار جیوه متال هالید و غیره) و چراغ‌های 0 در
سیستم روشنایی و همچنین مصرف‌کننده‌های غیرخطی از قبیل دستگاه‌های برق بدون وقضفه»
سیستم سرعت متغیر موتورها و یا راه‌انداز نرم موتورهای برقی» منابع تغذیه الکترونیکی و غیره در
(بانک خازن) حداقل ۴۴۰ ولت انتخاب گردد.
پ ۸-۱-۵ استفاده و یا عدم استفاده از فیلترهای حذف هارمونیک در بانک خازن پس از
بهره‌برداری از تأسیسات برقی ساختمان وبا اندازه‌گیری میزان هارموتیک‌ها قابل تعیین است.
پ ۹-۱-۵ در صورت استفاده از فیلترهای حدذف هارمونیک‌ها. ولشاژ شامی و کار خازن (بانک
خازن) متناسب با مقدار جریان هارمونیک‌ها و شرایط لازمء محاسبه و انتخاب می‌گردد.
پ ۱-۱-۵ در صورت وجود مولد برق اضطراری در تأسیسات برقی ساختمان, طراحی تابلوهای
برقی مربوط به برق عادی (نرمال) و مولد برق اضطراری بنحوی انجام گیرد که مدار تغذیه‌کننده
بانک خازن به هنگام استفاده از مولد برق اضطراری از مدار خارج گردد.
نن خ 1
۳۰۷
5۲۱۵9۳۱۵۹۵۷۰۷۲
پیوست ۶
پیوست ۶ - درجه حفاظت بدنه لوازم و تجهیزات
۰ « ۰ ۳ 1 ۰
الکتریکی در برابر نفوذ رطوبت و اشیاء خارجی
پ ۱-۶ کلیات
شماره ۲۸۶۸ موسسه استاندارد اپران تحت عنوان «طبقه‌بندی درجات حفاظت پوشش‌ها در لوازم
الکتریکی» از جمله چراغ‌ها طبقه‌بندی می‌شوند. شماره 1۳ دارای دو درجه حفاظت میباشد و
عموماً با یک عدد دو رقمی همراه است. رقم مشخصه اول که درجه حفاظت اشخاص در برابر تماس
مش‌حخصة دوم ذدرجه حفاخلت در برابر آب و رطوبت را نشان می دضد و بصورت 1۳6 نشان داده
می‌شود.
جدول‌های شماره پ۱:۱-۱-۶ و پ۲:۱-۱-۶ منعکس گردیده است.
۳-۳
مبحث سپزدهم
جدول پ ۱:۱-۱-۶ میزان حفاظت تعیین شده به وسیله اولین رقم مشخصه در برابر نفوذ اجسام و
اشیاء خارجی برابر استاندارد ۲۸۶۸ ایران و 60529 132
:
81
شخصه اول ۴ ۲۳ حزئیات نوع حفاظت ایجاد شده بوسیله پوشش
سوت دستگاه
دارای حفاظت برای اعضا زگ سس انسنانمانند
حقاظت در پرایر اجسام اسخن ارای رای ۳ ی بسز رک بسن انسسان
گت از ۵0 میای ما دست (ولی فاقد حفاظت در برابر دسترسی غمدی).
و دارای حفاظت برای اجسام بیش از ۵۰ میلی‌متر قطر
دارای حفاظت برای انگشتان یا اجسامی که آن از
حتاف ار برازر ابا اه رای : ی ص 7 ی طول آن از
2 در ۱ ۰ میلی‌متر متجاوز نباشد. دارای حفاظت برای اجسام
بزرگتر از ۱۲ میلی‌متر 8
سخت با قطر بیش از ۱۳ میلی‌متر
دارای حفاظت برای ابزارهاء ها و غیره با قطر یابا
بزرگتر از ۲/۵ میلی‌متر دس نش
دا, ای حفاظت با ها یا تسمه‌ها با ضخامت سید
حفاظت در برایراجسام سفنت اف ی وش
بزرگتر از ۱۸۵ میلی‌مشر. , :۳۲۳۳۵۹ :
قطر بیش از ۵ میلی‌متر
از نفوذ گرد و غبار به درون دستگاه کاملاً جلوگیری
5 حفاظت در برابر گرد و غبار | نشده است لیکن گرد و غبار به میزاننی که در کار
دستگاه ایجاد اخثلال کند وارد نمی‌شود.
| یج ۰۹0 که
۳۰۴
پیوست ۶
جدول پ ۲:۱-۱-۶ میزان حفاظت تعیین شده به وسیله دومین رقم مشخصه (حفاظت در برابر آب
و رطوبت) برابر استاندارد ۲۸۶۸ ابران و 60529 1۳0
مشخصه جزئیات نوع حفاظت ایجاد شده بوسیله پوشش
:2 شرح مختصر ۹
سس اویش
7 چکیدن آب (ریزش دی قطرات) اثر زیان‌آوری
1 خفاظت شده دربرابر چکیدن آلبه رز ریزش عمودی قطرات) اثر زیان‌آور
ندارد.
حفاظت شده در برابر چگیدن آب با قطرات عمودی آب بر پوشش با زاویه انحراف تا
4
زاویه انحراف تا ۱۵ درجه ۵ درجه اثر زیان‌آور نخواهد داشت.
5 بارش آب به ضورت پاشیدگی تا زاویه ۶۰ درجه از
3 حفاظت شده در برابر پاشیدگی آب و ان یدگی تا زاوه نی
وضع قائم اثر زیان‌آور ندارد.
آب یشد شده | به بوشه . دستگاه ال
4 حفاظت شده در برابر ترشح آب ترس ز نهر اسو یه نپوششن ات
ای تاب. شده توسط آب خن ی به
5 حفاظت شده در برابر فوران آب ی 1 آیپخش‌کن از هر موی
پوشش دستگاه اثر زیان‌آور ندارد.
آب حاصله از امواج دریا فان یا فوران شدید
حفاظت شده در پرابر امواج درا ای ز آمواج ریای طو نی یا قوران سدي
آب نباید به:مقدار زیان‌آور داخل محفظه شود.
هنگامی‌که پوشش دستگاه در شرایط معینی از
حفاظت شده در برابر آثرات رس رن جر وش ون
7 1 ۴ فشار و زمان در آب غوطه‌ور می‌شود نباید نفوذ
غوطه‌ورشدن در آپ ۸ ی
آب به مقدار زیان‌آوری در آن آمکان‌پذیر باشد.
تجهیزات برای فرورفتگی مداوم در زیرآب در
شرایطی که به وسیله سازنده مشخص می‌شود
حفاظت شده در برابر فرورفتگی در 5 ! ۱ اس ی از
َ تبصره: معمولاً اين بدان معنی است که تجهیزات
به طور غیرقابل نفوذی آب‌بندی شود. هر چند در
انواع معینی از تجهیزات: این طور استنباط
زیان‌آور نخلاهد داشت.
۳۰۵
یآ . و اک
پِ ۲-۱-۶ مقادیر رقم مشخصه اول و دومء درجه حفاظلت. شرح مختصر و تعریف 1۳ برای
منعکس گردیده است.
جدول پ ۱:۲-۱-۶ رقم اول مشخصه ۳[ برای حفاظت اشخاص و نیز حفائلت قسمت‌های
ماشین‌های ذوار و در داخل دستگاه (60034-5 1۳۴)
عصن بسن حات آ موقیه خات وی رد
فاظت. در برایر تماس تصادقی یا نزدیک شدن اعضا
۱ ماشین در برایر اجسام اادارای حفاظت در پرابر تماس تسادقی پا نزدیک شدن اعضای
0 بدن انسان مانند دست ن حفاظت در برابر دست
۱ را ونیا بدن انسان مانند دست (ولی بدون در برابر دسترسی
خارجی ,با قطر بیش از ۵*۰ اجسام جامدخارخی با قطر بیش از ۵۶ میلی‌ستر با
0 و عمدی) و اجسام جامد خارجی با قطر بیش از ۵۰ میلی‌متر ب
میلی‌متر,حفاظت آدارد قسمت‌های برقدار یا متحرک در داخل بدنه دستگاه
ارای حفاغلت ابر نزدیک شدن انگشتان با سایر اجسا
د | ماشین در براپر اجسام جامد 5۶۶۱ و و
۱ : مشابه که طول آن از ۸۰ میلی‌متر تجاوز نکند و اجزای اجسام
خارجی با قطر بیش از ۱۲ ۳ #۸ 8 یه ۳ وا با
(۲) جامد با قطر بیش از ۱۳ میلی‌متر با قسمت‌های برقدار ی
میلی‌متر حفاظث دارد متخرک در داخل بدنه دستگاه
3 ماشین در برابر اجسام جامد | دارای حفاظت در برابر تماس یا نزدیک شدن ابزار یا سیمها با
با قطر بیش از ۲/۵ میلی‌متر ۱ قطر بیش از ۲/۵ میلی‌متر با قسمت‌های برقدار یا متحرک در
[ حقاظت دا اد داخل بدنه دستگاه
1
دارأآی حفاظت یر تماس با نزدیکگک شدو: ها یا
۳ ماشین در براپر اجسام جامد ی ۱ شر پرابر اتماسش نردیش سدن. سیمها. ؛
بااقطر پیش از ۷ میلی نوارهایی به قطر بیش از ۱ میلی‌متر و اجزای اجسام جامد با
دار داخل بدنه دستگاه
[ل خاک کا نمی
ك ناشین در برایر گرد واخاق ز ورود گرد و 1 به طور ال ,جلوگیری نمی‌شود رولی گرد
حقافات داد و خاک نیز به مقداری که برای اختلال در کار رضایتبخش
۳ ار ماشین کافی باشد وارد دستگاه نخواهد شد.
6 کاملاً بسته در برابر گرد و غبار | از ورود گرد و غبار به طور کامل جلوگیری می‌شود.
۱- شرح ارائه شده در ستون دوم این جدول نباید برای مشخص نمودن نوع حفاظت استفاده
شود.
۲- ماشین‌هایی که رقم اول مشخصه آن دارای شماره‌های 1ء 2 3 با 4 میباشد. اشیاء منظم یا
غیرمنظمی که ابعاد سه گانه عمود بر هم آن از رقم‌طنیین شده در جدول متجاوز باشد را
شامل نمی‌شود.
۳.۶
5۳۱۱۵9۳۱۵۹۱.۱۲۳
یو ست عِ
۳- درجه حفاظت تعیین شده در برابر گرد و خاک در این استاندارد کلی است. هنگامی که نوع
گرد و خاک (ابعاد ذرات» ماهیت آن مانند فیبری) مشخص شودء شرایط آزمون با توافشق
سازنده ۳ مصرف کننده تعپین شود.
جدول پ۲:۲-۱-۶ رقم مشخصه دوم مشخصه 1۳ برای حفاظت در برابر اثرات زیان آور نفوذ آب به
ماشین‌های ذوار (60034-5 18۳)
1 ماشین در برابر قطرات آب | قطرات آب که به طور عمودی بر روی ماشین فرو می‌افتد
حفاظت دارد. هیچگونه اثر زیان‌باری نخواهد داشت.
ماشین با انحراف حداکثر ۱۵ | قطرات عمودی آب بر روی ماشینی که حداکثر ۱۵ درجه
۳ درجه :در براسر قطسرات آب نسبت به وضعیت عاذی آن متحرف شده باشد. هیچگونه اثر
قطرات آبپ ت افشار: 1 رن
3 : نسبت به خط قائم بر روی دستگاه فرود آید اثر زیان‌آوری
(50۳318) حفاظت ذارد.
نخواهد داشت.
ماشین در برابر پاشیده شدن | آبی که از هر جهت بر روی ماشین پاشیده شود هیچگونه اثر
آب حفاظت دارد. سویی بر آن نخواهد داشت.
8 ماشین در برابر فوران آب | فوران آب از هر توزل و از هر جهت هیچگونه اثر زیان‌آور بر
خفاضلت دارد. روی ماشین نخواهد داشت.
ه ماشین در برابسر دذریاصای | آب دریاهای طوفانی یا آب فواره‌های قوی و با فشاره به
طوفانی حفاظت دارد. طوری‌که اثر سوء بر دستگاه باقی گذارد. وارد آن نخواهد شد.
َ ماشین در برابر فرورفتن در آب اگر ماشین در شرایط مشخصی از فشار و زمان در آب فرو رود
حفاظت دارد. آب به صورت زیان‌آور وارد ماشین نخواهد شد.
ماشین در برابر فرورفتن دایم | ماشین برای فرو رفتن دایم در آب در شرایطی که بوسیله
در آب حفاظت دارد. سازنده مشخص مي‌شود مناسب است. (۲)
۱- شرح ارائه شده در ستون دوم این جدول نباید برای مشخص نمودن نوع حفاظت استفاده
۲- معمولاً این بدان معنی است که ماشین به صورت غیرقابل نفوذ بسته است. هر چنده در
برخی آنواع ماشین‌ها می‌تواند بدان معنی باشد که آب فقط ممکن است به گونه‌ای وارد
دستگاه شود که زیان‌آور نباشد.
۲۱۰۷
5۳۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۷۲
5۳۱۵9۳۱۵۹۵۱۲
پبوست ۷
ی ی 0
۰ ۰ ۰۰
پیوست ۷ - حریم شبکه‌های برق
پ ۱-۷ کلیات
رعایت حریم شبکه‌های برق به منظور ایجاد فاضله‌ای ایمن برای جلوگیری از اثرات میدان
الکترومغناطیسی خطوط انتقال و شبکه‌های توزیع برق, فاصله ایمن از نظر برق گرفتگی و احتراز از
خطرات. خسارات. صدمات احتمالی شبکه‌های برق‌رسانی به افرادء ساختمانها و غیره و همچنین
ایجاد امکان دسترسی مداوم در بهره‌برداری و تعمیرات این شبکه‌ها الزامی میباشد.
پ ۲-۷ حریم شبکه برق
حریم شبکه‌های برق به قرار زیر است:
پ ۱-۲-۷ حریم زمینی (8) (شکل‌های شماره پ ۱:۱-۲-۷ و پ ۲:۱-۲-۷)
حریم زمینی شامل دو نوار در سطح زمین متصل به تصویر هادی‌های جانبی خط هوایی روی زمین
که عرض هرا یگ از این دو نوار در جدول شماره ۱۳-۷ آمده است. برای این منظور به شکل‌های
شماره پ۱:۱-۳-۷ 0 پ۲:۱-۲-۷ مراجعه شود.
جدول پ ۱-۳-۷ حریم زمینی
1 نس 1 ۱ ۳۳ ۶۳ ۱۳۲ ۳۳۰ ۰ | ۷۶۵
کیلوولت | کیلوولت | کیلوولت | کیلوولت | کیلوولت | کیلوولت
ولت کیلوولت
۳ متر ۱ متر ۵متر | ۸متر ٩ متر ۴متر | ۲۵ متر
(3) متر
پ ۲-۲-۷ حریم هوایی (:,0) (شکل‌های شماره پ ۱:۱-۲-۷ و پ ۲:۱-۲-۷)
حریم هوایی شامل دو حریم افقی و عمودی در اطراف هادی دراهوا بوده که فواصل آن به شرح زیر
تعریف می‌شود:
۳۰۹
مبحث سیپزدهم
پِ ۱-۲-۲-۷ حریم آفقی (0) (شکا های شماره پ۱:۱-۲-۷ 9 پ۲:۱-۲-۷)
فاصله افقی در هوا از طرفین هادی که در شکل‌های شماره پ۱:۱-۲-۷ و پ۲:۱-۲-۷ و همچنین
پ ۲-۲-۲-۷ حریم عمودی (0) (شکل‌های شماره پ۱:۱-۳-۷ و پ ۲:۱-۲-۷)
فاصله عمودی در هوا از طرفین هادی که در شکلا های شماره پ۱:۱-۲-۷ و پ۲:۱-۲-۷ و9
همچنین در جدول شماره پ ۲-۲-۷ آمده است.
جدول پ ۲-۲-۷ حریم هوایی
نس 2 ۱ ون ۳۳۲۳ ۳۳۰ ۷۶۵
تسه 9 ی ۳ 3 : ۳ ان
ت۱۰" کیلوولت کیلوولت | کیلوولت | کیلوولت , کیلوولت , کیلوولت ۱ کیلوولت
0 0 نت تس هک هت
تبصره: موارد 9 مقادیر عنوان شده در پیوست شماره ۷ بر اساس مقررات شرکت برق به هنگام
تهیه این مبحث بوده است. در هر حال ملاک عمل آخرین نسخه این مقررات خواهد بود.
پ ۳-۲-۷ استفاده و جایگزینی حریم هوایی به جای حریم زمینی در موارد خاص که اعمال
حریم زمینی ممکن يا دشوار باشد مانند وجود عوارض طبیعی, جنگل و کوه و دره و غیره در مسیر
خط هوایی» به صورت موردی و با تصویب و صدور مجوز شرکت برق امکان‌پذیر میباشد. دراین
حالت رعایت ۸۲۰ از خریم زمینی هم الزامی است.
تبصره: مقادیر حریم افقی (2ع) و عمودی (0) تا ولتاژ ۲۳کیلوولت در جدول شماره پ ۲-۲-۷ توسط
شرکت برق به صورت موردی تعیین و اعلام می‌گردد.
پ ۴-۲-۷ حریم کابل‌های برق مستغرق در آب و یا مدفون در زمین که امکان تداخل و تلاقی با
ساختمان داشته باشد باید طبق دستورالعمل‌های شرکت برق در نظر گرفته شود.
پ ۵-۲-۷ هرگونه احداث بنا و ایجاد تأسیسات صنعتی, مسکونیء مخازن» تأسیسات دامداری و
یا باغ و یا درختکاری در مسیر و حریم زمینی (8) و هوایی (2-چ) خطوط توزیع و انتقال نیروی برق
زشکل‌های شماره پ۱:۱-۲-۷ و پ۲:۱-۲-۷) ممنوع است۷
۳۱۰
٩5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱۲
پبوست ۷
پ ۶-۲-۷ اقداماتی از قبیل زراعت فصلی و کاشت درختان کم ارتفاع و احداث شبکه آبیاری و
اقداماتی که در سطح زمین انجام گیرد مشروط به اینگه مانعی برای دسترسی به خطوط برق خط
هوایی ایجاد ننماید با اجازه کتبی شرکت‌های برق منطقه‌ای بلامانع میباشد.
پ ۷-۲-۷ حدفاصل بین دو نوار طرفین خط هوایی (2)» جزو حریم زمینی میباشد (شکل‌های
شماره پ۱:۱-۲-۷ و پ۲:۱-۲-۷).
پ ۸-۲-۷ فاضله خطوط هوایی و کابل‌های زمینی در شبکه‌های توزیع برق شهری و همچنین
خطوط تلفن و مخابرات, خطوط و شبکه لوله‌های آبء گاز و سوخت‌رسانی, راه‌آهن و غیره تابع
ضوابط و دستورالعمل‌های شرکت‌های مربوطه میباشد.
پ ۹-۲-۷ در خصوص حریم و فاصله کابل‌های شبکه‌های توزیع برق در داخل و محوطه
ساختمان با تأسیسات آب و گاز یه ردیف‌های ۷-۲-۷-۱۳ تا ۱۰-۲-۷-۱۳ رجوع شود:
پ ۱-۲-۷ حداقل فاصله تیر و یا دکل خط هوایی برای برق فشار ضعیف از خطوط شبکه گاز
طبیعی در مسیرهای موازی و پا متقاطع برابر یک متر و برای برق فشار متوسط با ولتاژ ۲۰
کیلوولت برابر ۲ متر میباشد (مبحث ۱۷ مقررات ملّی ساختمان).
داي ب یچ ری ج جح ۳
را رای و ۹
۱ کد اما کشا را کارا بای ایا
۳ ٍ
شکل پ ۱:۱-۲-۷ خط هوایی فشار متوظط (۰۱۱ ۲۰ و ۳۳ کیلوولت)
۳۹۱
5۲۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱
مبحث سیزدهم
سس شش
سس مرس پر سس یمرو وی ماد ان
|[ * * ی ی و هو هه و هه هاچ« نار برش
زیر ماس وا ات و وه ها اتود هه که توا + * ها
6 فا ناه انش
شکل پ ۲:1-۲-۷ خط هوایی فشار قوی (۶۳ کیلوولت و بالاتر)
۳۱۲
ببوست ۸
۰.۰ ۰ یشم
پیوست ۸- محتوای نقشه‌ها و مدارک فنی طرح
۴ هو
پ ۱-۸ کلیاتث
پ ۱-۱-۸ برای دریافت مجوز و متعاقب آن اجرای تأسیسات برقی در هر ساختمان لازم است
نقشه‌های سیستم‌های مورد نیاز تأسیسات برقی همراه با مدارک فنی دیگرء که در این فصل به
مراچع ذیریط اجرای این مقررات شود
پ ۲-۱-۸ نقشه‌های طراحی شده برای تأسیسات برق باید نشان‌دهنده محل فیزیکی لوازم.
تجهیزات. وسایل, دستگاه‌هاء مدارهای تغذ یهد سیستم‌های تأسیسات برق و دیگر اجزا که برای اجرا 9
نصب مورد نیاز باشد باید در زمینهای از نقشه‌های معماری ساختمان؛ پیاده شود. ابعاد و مقیاس
نقشه‌ها باید مناسب سیستم تأسیسات برقی و نقشه معماری انتخاب شده و طوری باشد که خواندن
اطلاعات مربوط به تأسیسات برق امکان‌پذیر و آسان باشد.
پ ۳-۱-۸ نقشه‌ها و نمودارها پاید خوانا و واضح باشند و به نحصوی تهیه شده باشند که بین
پ ۴-۱-۸ برای نمایش اجزاء تجهیزات و لوازم تأسیسات برقی در نقشه‌ها و نمودارهاء باید از
نشانه‌های ترسیمی استاندارد و8 یا مناست و مرسوم استفاده شود.
تبصره: جهت نشانه‌های ترسیمی استاندارد» می‌توان به استانداردهای 60617 1۳6۴ 60598 13۴ و
یا نشریه‌های شماره ۱۱۰-۱ و ۱۱۶-۲ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور (مشخصات فنی
عمومی و اجرایی تأسیسات برقی ساختمان) جلد اول با عنوان تأسیسات برقی فشار ضعیف و فشار
متوسط و جلد دوم با عنوان تأسیسات برقی جریان ضعیف مراجعه کرد.
۳۳
مبحث سیزدهم
و ی و و
پ ۵-۱-۸ نمودارها (دیاگرام‌ها)؛ اجزای توضیحی, نمودارهای بالارو و پایین‌رو (رایزر دیاگرام)؛
طرحواره‌هاء جداول, علائم و نشانه‌های ترسیمی لب لیست نقشد‌ها و غیره: که احتیاج به زرمینه نقشه
معماری ندارند» حتی‌الامکان باید بر روی نقشه‌های مجزا و یا در صورت وجود حواشی خالی در
پلان‌ها ترسیم شوند.
اس ۶-۱-۸ برای خوانا بودن نقشه‌هاء ذکر اندازه‌ها و9 دیگر یادداشت‌های مربوط به معماری و نکات
پ ۷-۱-۸ در صورت احتیاج. برای توضیح بعضصی از اجزای مربوط بهك تاسیسات باید از نقشه‌های
مقاطع. نماها و غیره و یا بخشی از آن‌ها استفاده شود.
پ ۸-۱-۸ هرگونه طرحواره: نمودار» جدول» نقشه توضیحی یا نقشه جزئیات که برای روشن شدن
مسایل اجرایی الازم است باید همراه نقشه‌ها ارائه شود
پ ۹-۱-۸ در انتخاب محلء نحوه نصب کلیه تجهیزات. مسیر همه مدارها و غیره باید به ملاحظات
و نقشه‌های معماری و ساختمان توجه شود و امکانات اجرایی سنجیده :و هماهنگ با سایر تأسیسات
طراحی شده برای ساختمان, در نظر گرفته شود و از طریق کسب نظر مسئولان و طراحان مربوطه
هماهنگی لازم بین تخصص‌ها و رشته‌های مرتبط با طرح به عمل آید.
پ ۲-۸ محتوای نقشه‌های طرح تأسیسات برقی
در نقشه شرح و علائم ترسیمی سیستم‌های تأسیسات برقی» باید قدرت مصرفی,ء مشخصات فنی
غمومی و ساپر مشخصات مهم پکار رفته در سپستم‌هاء دستگاه‌هاء وسایل, تجهیزات 0 دیگر اجزای
سیستم‌های جریان ضعیف. دستگاه‌ها و غیره ذکر شود. به جای این کار می‌توان با استفاده از نوعی
شده باشد. استفاده کرده و شرح نشانه‌های اختصاری. شرح اقلام و لوازم تابلویی. جزئیات تابلوها و
۳۱۴
5۳۱۵9۳۱۵۵۱۰۱۲
پیوست ۸
پ 1-۲-۸ نقشه‌های تأسیسات برقی باید حاوی کلیه اقلام و اجزای استفاده شده در اجرای
سیستم‌های مختلف تأسیسات برقی بوده و این نقشه‌ها دارای اطلاعات مورد نیاز جهت اجرا نیز
باشد.
داشته باشد. باید با استفاده از نوعی علامت این ارتباط را مشخص کرد.
تبصره ۲: چنانچه تأسیسات برقی ساختمان از انواع سیستم‌های مختلف تشکیل شده باشد و امکان
بروز سوء تفاهم در خواندن نقشه‌ها وجود داشته باشد. سیستم‌های موجود باید به دو یا جند گروه
پ ۲-۲-۸ اطلاعات مورد نیاز سیستم‌های تأسیسات برق باید به نحوی در نقشه‌ها منعکس شده
باشند که هیچ ابهامی از نظر اجرا نداشته باشد. از قبیل:
الف) نوع 8 توان مصرفی ۳ سایر مشخصات لازم وسایل. دستگاه‌ها و لوازم نصب ثابت. ۳ ارتفاع نتصسب
آن‌ها
ب) روکار و یا توکار بودن اجزاء و اقلام تأسیسات برقی
پ) محل و نوع تابلوهای برق از نظر روکارء توکاره دیواری» ایستاده و غیره
پ ۱-۲-۲-۸ جزئیات تابلوهای برق به صورت نمودار تک‌خطی (دیاگرام) بوده و شامل اطلاعات و
الف) مشخصات اصلی وسایل قطع و وصل و حفاظتی تابلو برای مدارهای ورودی و خروجی شامل
نوع» جریان نامی, قدرت قطع و غیره
ب) نوع» تعداد رشته‌ها و سطح مقطع مدارهای خروجی از تابلوء با ذکر تجهیزاتی که آن‌ها را تغذیه
می‌کنند و نیز توان مصرفی آن تجهیزات
پ) توان کل نصب شده (بار متصل به تابلو) و حداکثر درخواست نیروی برق تابلو (دیماند تابلو) به
وات یا کیلو وات
ت) جریان نامی نوع و سایر مشخصات لوازم جنبی تابلو (وسایل اندازه گیری, نشانگرء فرمان و غیره)
تبصره: برای تابلوهاي شینه‌دار, لازم است که کلیه اطلاعات و مشخصات از قبیل اندازه شینه‌ها.,
تعداد و غیره که برای انتخاب صحیح شینه‌ها ضروری میباشد. با توجه به جریان مصرفی تابلو نوع
مصرفه توسعه در آینده و غیره ذکرآشود.
۳۱۵
5۲۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۷۲
سس و و سس ی
پ ۳-۲-۸ مسیرها و مشخصات اصلی مدارها به شرح زیر باید در نقشه‌ها ذکر گردد:
پ ۱-۳-۲-۸ مدارهای نهایی و مدارهایی که تابلوها را به مصرف‌کننده‌ها و کلیدهای فرمان و
کنترل آن‌ها وصل می‌کنند (مانند چراغ‌هاء کلیدهاء پریزهاء لوازم ۳ تجهیزات تأسیسات برقی و9
تأسیسات مکانیکی و سایر وسایل و دستگاه‌های نصب ثابت و غیره) با ذکر نوع و مشخصات مدار
سطح مقطع آن‌هاء محل جعبه تقسیم‌ها و ارتفاع نصب تجهیزات و غیره.
پ ۲-۳-۲-۸ مدارهای اصلی تغذیه‌کننده تابلوها با ذُکر مشخصات آن‌ها مشابه ردیف
پ ۱-۳-۲-۸
ارتباطی بین تابلوهاء با ذکر مشخصات لازم آن‌ها مشابه ردیف پ ۱-۳-۲-۸.
پ ۴-۳-۲-۸ مدارهای مربوط به سیستم‌های جریان ضعیف, با ذکر مشخصات مورد نیاز این
سیستم‌ها مشابه ردیف پ ۱-۳-۲-۸
پ ۵-۳-۲-۸ اندازه. نوع و سایر مشخصات فنی مورد نیاز جهت لوله‌هاء مجاری عبور مدارها
(ترانکینگ و غیره). سینی و نردبان‌های کابل. غلاف‌ها (اسلیو) و غیره باید بر روی نقشه ذکر شود.
پ ۶-۳-۲-۸ مشخصات اصلی و فنی عمومی اجزا و دستگاه‌های سیستم‌های جریان‌ضعیف بر
روی نقشه باید ذکر شود.
پ ۷-۳-۲-۸ در ساختمان‌های کوچک و پا ساختمان‌هایی که آپارتمان‌های آن مشابه باشد و
ابهامی از نظر تغذیه تابلوهای نهایی آن‌ها وجود نداشته باشد. می‌توان به تهیه نقشه تأسیسات پرقی
یک آپارتمان و نمودار بالارو (رایزر دیاگرام) اکتفا کرد.
پ ۳-۸ محتوای مدارک فنی طرح تأسیسات برقی
ارائه مدارک فنی مربوط به طرح تأسیسات برقی به همراه نقشه‌ها هنگامی لازم خواهد بود که ذُکر
کلیه اطلاعات خواسته شده در نقشه مقدور و پا مطلوب نبوهو مراجع ذیربط اجرای این مقورات
آن‌ها را درخواست کرده پاشند. این گونه مدارک ممکن«است شامل کل یا بخشی از گروه مدارک
۲۶
5۳۱۵9۳۱۵۹۵۱.۱۲۳
پیوست ۸
مانند محاسبات فنی سیستم‌های تأسیسات برق» برآورد درخواست نیروی برق (دیماند)» فرم‌های
درخواستی شرکت برق و نظایر آن» مشخصات فنی عمومی اجرایی, مشخصات فنی اجرایی
خصوصی (در صورت نیاز): یادداشت‌های عمومی: جزئیات اجراییء فهرست بها و برآورد هزینه.
لیست تولیدکنندگان معثبرء لیست مقررات, آیین‌نامه‌ها و استانداردهای مورد نیاز و غیره و یا حاوی
اطلاعات و مشخصات فنی عمومی برخی از تجهیزات و دستگاه‌ها و لوازم باشد.
در مورد ساختمان‌های عمومی, اداری. خدماتی, درمانی» صنعتی» آموزشی و غیره که بر اساس
ضوابط مربوطه» ارائه سدارک اقنی به مجریان آن‌ها لازم باشد, ممکن است: مدا رک ذکر شده:در بالا
همه یا بخشی از مدارک تسلیمی به مجریان طرح را تشکیل بدهد.
تبصره: در پایان عملیات اجرایی تأسیسات برقی ساختمان بر اساس محتوای نقشه‌ها و محتوای
مدارک فنی که:قبلا ذگر گردیده است.مجری موظف است که.مدارگ مربوط به آزمسایش :و
راه‌اندازی سیستم‌های تأسیسات برقی» مدا رک و مشخصات فتی ادستگاه تجهیزات» سیستم‌ها و
غیره و نیز نقشه‌های کامل عین‌ساخت را تهیه و در اختیار بهره‌بردار و یا نماینده آن قرار دهد.
سس سر
٩5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱۲
أ
۱
۱
ا
ا
ا
۱
ا
ا
اً
:
۱
۱
5۱۵9۳۱۵۹۵۱۲
۱
پیوست ٩
پیوست ٩ - واژه نامه فارسی - انگلیسی
آدرس‌پذیر 00898۵2 ۸
اتصال زمین عملیاتی 5 > وستطاهظ هام۳
اتصال زمین حفاظتی 8 > وطنطاتهط ۳۳۵۵0۵
اتوماسیون و کنترل ساختمان 5 > وغادنرگ آمسادم6 قصه صمناقسهاک عستوانظ
اسلیو گابل 5
اضافه ولتا غعقااه ۷ :06
اندازه‌گیری 8(
اینترفیس 106
برق بدون وقفه 5 > رامرمریاگ 0۷6۳ عاطها مات
برق گرفتگی ماگ 11۵66
برقگیر حفاظتی 5 > 12806 ههام2۳ موسگ
بدون تموج 6 10016
بدون شیلد وولازمداعصتا
بدون وقفه ۵6 170
پچ پائل اسهم 28105
پنل تگرارکننده ات نت ۱
پورت 1/0
تأسیسات الکتریکی رفن8 0۶) دصنادا اههد آهم‌زنا‌هاق
تایمر 11
تبدیل اتوماتیک 5 > 5۳ مقس 1 نامه ما۸
تنظیم 5
تجمیع ,111163110
تجهیزات الگتریگی ۱0۵ آهزاه 1
تجهیزات دستی ۳11 1761۵ 0۵
تجهیزات نصب ثابت و
تحت پروتکل اینترنت (تحت 1۳) ۷ 6 3۳۵۸۵6۵۱ 1126۳061
تداخل امواج الکترومغناطیس 5 رس 0
۹
5۳۱۱۵9۳۱۵۹۰۲
کک ی
ترمینال اصلی اقصال زمین پا شینه 5۳ عدنطااسهظ جنما2 0۳ ما1 ام
تک مود 02 مدنگ
تماس غیرمستقیم 1 101۳601
تمام بسته (ترانسفورماتور) ا۵ 116
تلغفن آتش‌نشان [زه‌ده‌حامع |1۵ ۳۵ ۳) 31016 ۳1۲۵
تلویزیون > 1616۷1510
تلویزیون مداربسته ۷ > دمزوزهاه 1 انعنت ما۲
تنظیم وداک ۸0
تنظیم و تثبیت (سیستم 3۸15ظ) 8 کل ناه زل ۸
توپولوژی 10001060
جداکننده 100۳
جریان اتصال کوتاه (فلزی) ۲1 اسان ماگ (وانهگ)
جریان اضافه بار (یک مدار) 0 ۵ 0۳) اکست 6دماه0
جریان باقیمانده رت 0
جریان برق گرفتگی هس عاه‌محاگ
جریان متناوب ۸ امس عا امه اه
جریان مجاز 7 0۲8 فص ماس
جریان مستقیم 6 <موست عمط
جریان نشت (در یک تأسیسات) ( مه اهاعدا حذ «آ) کی لدع
جعبه تقسیم کششی ]۳۵1۱
چراغ نمایشگر 1۳۵20 10۵
چند مود 6 [11
حالت (سیستم 8۸185) ما٩
حجم هوای متغیر و
حسگر 07 ع.
حسگر حرکتی 3667 1/1005
حفاظ فلزی (شیلد) ازها5
حلقه. لوپ 100
خروجی آنالوگ (سیستم 8248) ۱ 0 > 00 ععمآهم۸
خروجی دیجیتال (سیستم 8۸15) 0 > )0 نو
۳۳۰
5۲۱۵9۳۱۵۹۵۷۰۷۲
ویس سل ان
پیوست ٩
خط شبکه کامپیوتر ۳0
داده 12212
درخواست: تقاضاء دیماند 1
درجه حفاظت ۳ > 0۳۵160100 112۵0۹ ۵۳ 12۳688
دسترس 6265 م۸
دیمر (کمسوگر) 126
راه‌انداز ([سرعت متغیر) 132
راه‌اندازی نرم 7 50۲۲
رده‌بندی (شبکه کامپیوتر) 21 < جمع م0
رده‌بندی مرکز داده 1۳
رشته (شبکه کامپیوتر) 9
رک (شبکه کامپیوتر) وال
رنگ هام
رنگ نور ۲۵2۵ هام
زمین (جرم کلی زمین) (050) ح هت
زوج بهم تابیده (شبکه کامپیوتر) ۳۵۳ 1۳۶1۵0"
ستاره (شبکه کامپیوتر) ما5
سرور (شبکه کامپیوتر) ره
سرعت متغیر [171۷6) ۹۷510 > بل ره عطق اند ۷
سوکت 501
سیستم تلویزیون مداربسته تحت ۳[ 86 1۳ 007۷
سیستم صوتی و اعلام خطر فا 7۵۱۵6 نگ دفصا۸ دزادان۳
سیستم کنترل تردد تاه کدصمن ۸
سیستم مدیریت آنرژی 5 > فافبرگ اخع م1 وو هت
سیستم مدیریت ساختمان (مدیریت
هوشمند اساختمان) ۸5 > معا رگ اوه ماب ما8
سیستم مدیریث هوشمند ساختمان 5 > مارگ اوع دهع ما3 اصهع هام1
شیلددار - فویل‌دار از 0-۳ له زاگ
صدا تحت 1۳ ۱ ۳ ۳ ۷/۵۵2
عین ساخت ااآدادایه
غیرفعال (شبکه کامپیوتر) ۳
فتوسل 810106611
اا ک اک ی
٩۳۱۵9۳۱۵۵۷۰۲
مبحث سیزدهم
س ی ی ش مس
فعال (شبکه کامپیوتر) آخ شا
فنآوری اطلاعات 7 > روم اطع 1 دوزام 10۳
فیبر نوری (شبکه کامپیوتر) 006 ۳۳۵۲
فویل‌دار نت و
فیوز ۳
فیوز ۳۳۸۴ 6 نادمه ۳۵۳۵۵ ۳۵۳
قسمت برقدار 1 ۷6
قسمت هادی بیگانه 1 00116 ۳۵۳۵05
قطعاتی که در آن واحد در دسترس اند 81 6 اجازهقه عمش بواکیاه‌مسها هاگ
کابل پشتیبان (سیستم کامپیوتر) 6 83۵6
کابل کشی افقی (سیستم کامپیوتر) 1107120021
کلید جداکننده (ایزولاتور - مجزا کننده) (13012007) 101860060107
کلید جداکتنده زیر بار مداد - دعا زگ - مامم م50 - ماگ
کلید خودکار (کلید اتوماتیک) 6۳و3۳ - 0۳۵۵۱1
کلید فیوز جدا کننده ری
کلید فیوز جدا کننده و قطع بار 150007 - دا زگ - ۵و۳
کلید فیوز قطع بار 8۱60 - 6و۳
کلید قطع بار 5
کنترلر (سیستم 8۸15) رده
کنترل و فرمان (سیستم 0(15) ۵۵ 66 ۲۵۳۷۵۱
کیت (رک کامپیوتر) 1
گاز منواکسی دگرین 0
متکی به خود 6 هاگ
متعارف ,۳۵۷۵۵۵
محیط چندرسانه‌ای ۸۵16
مدار (مدار الکتریکی در تأسیسات) (ص0تاهنهاکصا صه 01) اس (اهع زا )
مدول 10016
محفظه (ترانسفورماتور) ۳۱06
مخلوط کننده ۹ 117
مرکز تلفن ۹ 24 > مامت ۲۵۵6۵ ۳۱۹۷۵۲
مرکز داده واه :181
ی 0 ی یی
5۳۱۱۵9۳۱۵۹۱.۱۲۳
پیوست ٩
مقارست کل اتصال مین (مفاوست کل 6 ۳۵۳۸۶ [۵ا10
زمین)
منبع تَغذّیه (آسانسور) 01 عجاظ
منطقه 728
نقطه (سیستم 18۸]5) ۳011
نظارت (سیستم 8۸/5) 0
نویز 2015
واحد (رک کامپوتر) انا
واحد تولید همزمان حرارت و برق و۳0 ی مصناده11 معصنطسمت
واحد تولید همزمان برودت. حرارت و برق 0 > ۳0۵۳ ۲102 بعهنامم) معصطصح)
ورودی آنالوگ (سیستم 8۸15) ۸ < اا00] عع م۸
ورودی دیجیتال (سیستم 8۸15) [ > اسم‌جا (هاامز
وضعیت (سیستم ۳۸1۹) قتاها5
ولتاژ تماس 1۷۵1۵86 ما1
ولتاژ خیلی پایین ایمنی بدون اتصال زمین 77 << وراه ٩ ما ها رده
ولتاژ خیلی پایین حفاظتی با اتصال زمین > خوماا ۷ ۳ص ام ما0۵
ولتاژ خیلی پایین عملیاتی << معمااه ٩۷ 1۵۷ ۳۵ ماس ۳
ویدیو پرو ژکتور ۳۳۵۳ ۷۵6۵
هاب سوییجچ 5۷۱۵۵ ۲1۵۳
هادی نزولی (پایین‌رو) 1000
هادی حفاظتی - 0010۳ 8۳۵006
هادی خنثی ٩ -- ال 00 اهانها<
هادی رابط (اتصال زمین) کادشا اهع ۳
هادی مشترک حفاظتی - خنثی ۷ - ما0 031
هادی همبندی برای همولتاژ کردن 130086 آهاطفامم ۳
هشداردهنده نوری (سیستم اعلام حریق) انآ 50006
هم‌پندی برای همولتاژ گردن 098 8 اهدنو
و و و سر
اه
5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱
۱
ا
1
۱
۱
ْ
. 5۱۵9۳۱۵۹۵۱۲
پبوست ۱۰
پببوست با مقررات 9 استانداردهای قابل استفاده
لیست مقررات و استانداردهای قابل استفاده به قرار زیر است:
فقررات و استانداردهای ملی - موسسه استاندارد و تحقیقات ضنعتی ایران 1311
6 60593 1۳۴) -(60617 1۳0) -(60227-1 0۳۳ - (60449 1۳6 - (60536 603640۳6 156)
8000
80 و وس 0
9000601 همان او امدممو۸ 15۶ ۳ ععا ده صوافعنسصو اد اساسا ۲8
6 9 دای وا اما ونوا هو از عل ورس غانسی اط ات _
6 هس ۹ ۸۶ نها 3 ۹
ی
او ماما اه نامع
فمقوههاگ 396 کل
100010 46 1661۹6 900 8
98 18 کل هل ماگ اموواها< میوگ
0 با
کب اک رگ ۳
هنهک وق نع نما شا
اهطصاق 1۵ ععاصگ موا یایوج جرداا ان 16۹5
9 نو ده نوماه اصد اهعز ماه او عاس فا ما کر
18300 ماه 0 او همع مه اهنا 0
۳۳۵
5۳۱۱۵9۳۱۵۹۵۱۰۱