Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home

جستجو در متنِ کاملِ قوانین، آرا و نظریات — برای حقوق‌دانانبه زبانِ خودتان بنویسید چه مشکلی دارید؛ دعوای مربوط، جای مراجعه، مدارک و نمونه‌متن را ساده نشانتان می‌دهیم

حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

مقرراتِ ملیِ ساختمان

راهنمایطراحی و اجرای دیوارهای بنایی محوطه تدوین کننده دفتر مقررات ملی و کنترل سا

58 صفحه طراحی-و-اجرای-دیوار-محوطه-بهمن1402.pdf

همهٔ مباحث و قوانینِ مرتبط ←

راهنمایطراحی و اجرای دیوارهای بنایی محوطه تدوین کننده دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان راهنمای طراحی و اجرای دیوارهای بنایی محوطه نام کتابراهنمای طراحی و اجرای دیوارهای بنایی محوطه تهیهکننده: <a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AA">معاونت</a> <a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86">مسکن</a> و ساختمان- دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان ناشر: مرکز <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AA%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%A7%D8%AA">تحقیقات</a> راه، مسکن و شهرسازی شماره نشر: ک- 0101 نوبت چاپ: اول 2041 <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AA%DB%8C%D8%B1%D8%A7%DA%98">تیراژ</a>: 01111جلد قطع: وزیری قیمت: 000/000 ریال <a class="tagref" href="/واژه/%D8%B4%D8%A7%D8%A8%DA%A9">شابک</a>: 1-354-114-000-879 ISBN: 978-600-113-453-1 <a class="tagref" href="/واژه/%DA%A9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82">کلیه حقوق</a> چاپ و انتشار اثر برای وزارت راه و شهرسازی محفوظ است پست الكترونيكي :Mabhas@inbr.ir فروش الكترونيكي http:// pub.bhrc.ac.ir عنوان و نام پدیدآور : راهنمای طراحی و اجرای دیوارهای بنایی محوطه/تهیهکننده دفتر مقررات مل ی و کنت ر ساختمان. مشخصات نشر : مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی 1041. مشخصات ظاهری : 0 ص: مصور (بخشی رنگی). فروست : مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، شماره نشر: ک-1404 شابک : 1-4-114-044-879 وضعیت فهرست نویسی ؛ <a class="tagref" href="/واژه/%D9%81%DB%8C%D9%BE%D8%A7">فیپا</a> <a class="tagref" href="/واژه/%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA">یادداشت</a> : ص.ع. به انگلیسی: Guidelines for Design and Construction of Perimeter Masonry Walls یادداشت : کتابنامه: ص4]-0. موضوع : دیوارها -- طراحی و ساخت موضوع : Walls -- Design and construction شناسه افزوده : ایران. وزارت مسکن و شهرسازی. دفتر مقررات ملی و کنتر ساختمان شناسه افزوده : مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی شناسه افزوده : Road, Housing and Urban Development Research Center ردهبندی کنگره : 804 NA ردهبندی دیویی 4/1 شماره کتابشناسی ملی : 8447 <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA">اطلاعات</a> <a class="tagref" href="/واژه/%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF">رکورد</a> کتابشناسی : فیپا پیشگفتار باتوجه به بروز خسارات گسترده ناشی از زلزله به دیوارهای محوطه و در بسیاری موارد تخری کامل آنها که علاوه بر خسارات مالی و <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C">جانی</a>، موج اخلا در جریان امدادرس انی ب ه من اط زلزله زده را فراهم میکن د و از س ویی دیگ ر ع د ش فافیت ک افی در آی یننام ههای موج ود درخصوص نحوه طراحی و اجرای این دیوارها، ض رورت ت دوین دس تورالیملی ب همنظ ور روش طراحی دیوارهای بنایی محوطه محرز گردید. در تدوین دس تورالیمل حاض ر، ت ا ح د امک ان از رویکرد تجویزی پرهیز شده و طراحی دیوار براساس روش مهندسی و بر مبنای محاسبات فن ی و مقایسه ظرفیت و تقاضای وارده بر دیوار انجا گرفته است. به استثناء برخی موارد خ اص ک ه با رویکرد تجویزی ب ه آن پرداخت ه ش ده در ابل م وارد از روش عملک ردی ب رای طراح ی و محاسبه دیوار استفاده شده است. امیدواریم این دستورالیمل پیشرو گامی رو به جلو در جهت عملکرد مناس دیواره ای محوط ه در حین زلزله نه تنها از منظر ایمنی جانی و حف ح ریم س اختمانه ا بلک ه از منظ ر بهب ود تابآوری شهرها در برابر حوادث بیرمترقبه نیز باشد. حامد مانیفر مدیرکل دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان اعضای <a class="tagref" href="/واژه/%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%AA%D9%87">کمیته</a> <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C">داوری</a> (به ترتیب حروف الفبا مهندس رضا اسفندیاری مهندسین <a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1">مشاور</a> مهندس سارا احمدلو مهندسین مشاور <a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%D8%AC%D8%B1%DB%8C">مجری</a> طرح دکتر سیدامین موسوی مهندسین مشاور اعضای <a class="tagref" href="/واژه/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87">کارگروه</a> تدوین (به ترتیب حروف الفبا) مهندس مسیود <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2">افراز</a> میاون ترویج و کنتر ساختمان - دفتر مقررات ملّی و کنتر ساختمان مهندس ایزد بنی مصطفی مهندسین مشاور مهندس اکبر باقریان میاون فنی و مهندسی سازمان نوسازی شهر تهران دکتر علی خانسفید عضو <a class="tagref" href="/واژه/%D9%87%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C">هیات علمی</a> <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87">دانشگاه</a> صنیتی خواج ه نص یرالدین طوسی دکتر میثم صمدی عضو هیات علمی دانشگاه آزاد واحد مشهد دکتر سیدامین موسوی مهندسین مشاور دکتر احسان نوروزینژاد عضو هیات علمی دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنیتی و <a class="tagref" href="/واژه/%D9%81%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87">فناوری پیشرفته</a> کرمان اعضای گروه <a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA">مدیریت</a> و راهبری مهندس هادی عباسی اصل میاون مسکن و ساختمان و قائم مقا وزیر در نهض ت ملی مسکن مهندس حامد مانیفر مدیرکل دفتر مقررات ملّی و کنتر ساختمان مهندس مهدی نورمحمدی میاون صنیتیسازی و فناوریهای نوین ساختمان بررسی بینالمللی آییننامهها و استانداردهای ساختمان 5 دکتر حمیدرضا امیری <a class="tagref" href="/واژه/%D8%B9%D8%B6%D9%88-%D9%87%DB%8C%D8%A6%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C">عضو هیئت علمی</a> دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد دکتر فرزان حداد شرق مهندسین مشاور دکتر مسیود حسینزاده اصل عضو هیات علمی دانشگاه تبریز دکتر علی خیرالدین مهندسین مشاور مهندس صمد دهقاناسکویی مهندسین مشاور مهندس امید رسولی مهندسین مشاور مهندس سید مصطفی رضوی عضو هیات علمی دانشگاه آزاد واحد مشهد دکتر سیدرضا سرافرازی عضو هیات علمی دانشگاه بیرجند دکتر عبدالرضا سروقد مقد عض و هی ات علم ی پژوهش گاه ب ین الملل ی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله مهندس محمد صدقی مهندسین مشاور دکتر مهدی علیرضائی عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد واحد ملایر مهندس زهرا بلامی مهندسین مشاور مهندس جواد قدرتی مهندسین مشاور دکتر مهدی کفایی کیوی عضو هیات علمی دانشگاه آزاد واحد ساوه دکتر محمد محمدی ده چشمه عض و هی ات علم ی گ روه عم ران دانش گاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد مهندس سیدمحمودنجفی الموسوی مهندسین مشاور دکتر مهدی هادی مهندسین مشاور دکتر علیاکبر یحییآبادی مهندسین مشاور در آخر از ادارات کل راه و شهرسازی و سازمان نظا مهندسی ساختمان اس تانه ای آذربایجان شرقی، چهارمحا و بختیاری، خراسان جنوبی، خراس ان رض وی، خوزس تان، سمنان، قم، کرمان، لرستان، مرکزی، هرمزگان و یزد که با میرفی اساتید م ا را در تهی ه 0 بررسی بینالمللی آییننامهها و استانداردهای ساختمان این ض ابطه ی اری نمودن د تش کر و ق دردانی م یگ ردد. در پای ان از هم ه مهندس ان، حرفهمندان، محققان، دانشجویان و کلیه صاح نظران تقاضا می شود تا با مطالی ه ای ن دستورالیمل و ارائه پیشنهادات سازنده خود، دفتر مقررات ملی و کنتر س اختمان را در تنظیم ویرایشهای بیدی یاری نمایند. دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان وزارت راه و شهرسازی فهرست مطالب عنوان صفحه پیشگفتار ............................................................................................................................................. 4 فصل 1: مقدمه و دامنه کاربرد ..................................................................................... 14 فصل 2 :دیوارهای بنایی محوطه ...................................................................................17 فصل 3: محاسبه نیروی وارد بر دیوار محوطه ............................................................. 34 4-1 نیروی ناشی از زلزله ........................................................................................................ 4 4-۰ نیروی ناشی از باد ............................................................................................................ ۴۰ 4-4 سایر نیروهای تصادفی .................................................................................................... 0 فصل 4: محاسبه ظرفیت دیوار محوطه ....................................................................... 37 0-1 محاسبه ظرفیت پانل بنایی............................................................................................ 7 0-۰ کنتر لنگر واژگونی ........................................................................................................ ۰ 0-4 کنتر ظرفیت خمشی کلاف قائم ................................................................................ 49 0-0 نمونه طراحی دیوارمحوطه............................................................................................. ۰ فصل 5 :سایر الزامات ................................................................................................... 37 ۴-1 اتصا دیوار به کلاف قائم ................................................................................................ 07 ۴-۰ کلاف افقی ......................................................................................................................... 08 ۴-4 بازشو در دیوار محوطه .................................................................................................... 08 13 راهنمای طراحی و اجرای دیوارهای بنایی محوطه ۴-0 درز انبساط ........................................................................................................................ 4 ۴-۴ درز انقطاع ......................................................................................................................... 1 ۴-0 اجرای دیوار بر روی شی .............................................................................................. ۰۴ ۴-7 تغییر امتداد دیوار ............................................................................................................ 0 ۴-9 زهکشی دیوار ................................................................................................................... 0 مراجع .......................................................................................................................... 55 فصل1 مقدمه و دامنه کاربرد در سالیان اخیر، بهویژه پس از زلزله ازگله در س ا 1480، تلاشه ای فراوان ی ب رای درک رفتار اجزای بیرسازهای در کشور صورت گرفته است. چن دین م اه پ یش از وق وع زلزله ازگل ه، ض ابطه 8 تح ت عن وان«راهنم ای طراح ی ل رزهای دیواره ای بن ایی بیرسازهای مسلح به <a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%DB%8C%D9%84%DA%AF%D8%B1%D8%AF">میلگرد</a> بستر» توسط <a class="tagref" href="/واژه/%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%AC%D9%87">سازمان برنامه و بودجه</a> کشور در س ا ۴ منتشر گردید. پیشنویس ویرایش دو این ضابطه در سا 1489 توسط سازمان برنامه و بودجه کشور منتشر شده است که در دستورالیمل حاضر ملاک عمل ویرایش دو ضابطه 8 است. در این ضابطه دیوارهای بنایی بیرسازهای به شکل محاسباتی و بیرتج ویزی طراحی میشوند. پس از وقوع زلزله ازگله، ضابطه 918 تحت عنوان«راهنم ای طراح ی سازهای و جزئیات اجرایی دیوارهای بیرسازهای» توس ط مرک ز تحقیق ات راه، مس کن و شهرسازی در سا 1487 منتش ر گردی د و پ س از آن در س ا1489 پیوس ت شش م استاندارد 944 بهمنظور بهبود شرایط اجزای بیرسازهای در کشور منتشر شد. با وج ود ای ن ، توج ه ان دکی ب ه دیواره ای محوط ه س اختمان ص ورت گرفت ه و ه یی ی از دستورالیملهای فوق به شکل صریح به دیوارهای محوطه نپرداختهان د. یک ی از می دود دستورالیملهای طراحی موجود در خصوص دیوارهای محوط ه، «دس تورالیمل ط ر و اجرای دیوارهای محوطه» است که توسط سازمان نوسازی مدارس در سا1481 منتشر شده است که در آن طراحی دیوار بنایی بهصورت تج ویزی ب وده، ل یکن طراح ی س ایر اجزای دیوار شامل کلافهای قائم و شالوده ب ه ش کل محاس باتی ص ورت گرفت ه اس ت. همچنین در مبحث هشتم مقررات ملی، الزامات تجویزی برای دیواره ای محوط ه ارائ ه شده است. 13 راهنمای طراحیو اجرای دیوارهای بنایی محوطه هدف از تهیه این متن، انیکاس آخرین یافتههای کس ش ده در کش ور در طراح ی محاسباتی و اجرای صحیح دیوارهای بنایی محوطه میباشد. انتظ ار م یرود در مقایس ه با الزامات تجویزی پیشین، رعایت الزام ات محاس باتی ارائ ه ش ده در ای ن م تن منج ر به طرحی دقی تر، اقتصادیتر و مطمئنتری برای دیوارهای محوطه گردد. دیوارهای محوطه از جمله اجزایی هستند که تاکنون به طراح ی آنه ا توج ه ان دکی شده است. این درحالی است که آسی پذیری آنها در زلزل ههای گذش ته مش اهده ش ده است. (شکل 1-1) برخی از آسیهای وارد بر دیوارهای محوطه در زلزله سی سخت در سا 1488 را نشان میدهد. زلزله بم (1332) زلزله بندرگناوه1411) زلزله سیسخت (1311) زلزله ازگله1311) شکل1-1 آسیهای وارده بر دیوارهای محوطه در زلزلههای گذشته فصل1: مقدمه و دامنه کاربرد 15 دستورالیمل حاضر ب ه طراح ی دیواره ای بنایی محوط ه ب ا رویک رد محاس باتی و بیرتجویزی اختصاص دارد. دیوار محوطه میتواند از بلوکهای سیمانی توخالی و یا آجر فشاری یا آجر فشاری سوراخدار ساخته شده باشد. همچن ین دی وار میتوان د ب هص ورت مسلح به میلگرد بستر و یا فاقد میلگرد بستر باش د. اگرچ ه بارگ ذاری اص لی دیواره ای بنایی در این دستورالیمل بار باد و زلزله درنظر گرفته شده است، اما با توج ه ب ه اینک ه براساس این دستورالیمل، طرا قادر خواهد بود مقاومت خارج از صفحه دیوار را محاسبه کند؛ طراحی دیوار محوطه برای سایر بارهای تصادفی از جمله ض ربه ناش ی از برخ ورد، انفجار، سیل و سایر بارهای خارج از صفحه نی ز ممک ن خواه د ب ود. همچن ین در ای ن دستورالیمل تمرکز بر روی دیوارهای بنایی محوطه واقع بر خاکهای بیرمسئلهدار ب وده و طراحی دیوارهای محوطه ساخته شده از بتن مسلح، پانلهای سه بیدی و ی ا قطی ات پیش ساخته و نیز دیواره ای محوط ه ب ر روی خاکه ای مس ئلهدار و ی ا در مج اورت شیروانیهای با شی تند و مستید ناپایداری خارج از اهداف این دستورالیمل میباشد. استفاده از سایر راهکارها بهمنظور طراحی دیوارهای محوطه به شرطی که منج ر ب ه تأمین ظرفیت خارج از صفحه کافی برای دیوار شود، مجاز میباشد. فصل2 دیوارهای بنایی محوطه مطاب (شکل ۰-1) دیوارهای محوطه بنایی عمدتاً شامل قس مت بن ایی (پان ل بن ایی)، کلاف قائم، کلاف افقی و شالوده میشوند که در ادامه وظیفه هر ی از ای ن اج زا بی ان شده است. پانل بنایی: پانل بنایی دیوار، قسمت اصلی دیوار بوده که وظیفه اصلی جداسازی محوطه از محیط اطراف را بر عهده دارد. ارتفاع قسمت بنایی به کاربری محوطه جداسازی ش ده بستگی داشته، اما عمدتاً بین ۰ تا 4 مت ر میباش د. در دس تورالیمل حاض ر، واح دهای بنایی به کار رفته در قسمت بنایی صرفاً از ن وع بلوکه ای س یمانی توخ الی و ی ا آج ر فشاری (با یا بدون سوراخ) میباشند که میتوانن د دارای میلگ رد بس تر و ی ا بیرمس لح باشند. کلاف قائم: کلافهای قائم بهمنظور کاهش طو آزاد قسمت بن ایی دی وار ب ه ک ار ب رده میشوند. به عبارت دیگر، کلافهای قائم نقش تکیهگاه برای قسمت بن ایی دی وار را ایف ا میکنند. کلافهای قائم برای ایفای این وظیفه نه تنه ا بای د از مقاوم ت ک افی بلک ه از صلبیت کافی نیز برخوردار باشد. در دستورالیمل حاضر تاکید بر روی کلافهای قائم بتن مسلح بوده لیکن استفاده از کلافهای فولادی و یا کلافهای بنایی مسلح نیز در ص ورتی که دارای مقاومت و صلبیت کافی باشند، بلامانع است. کلاف افقی: کلاف افقی صرفاً بهمنظور بهبود انسجا و یکپارچگی بلوکه ای رج فوق انی دیوار کاربرد داشته و نقش تکیهگاهی برای لبه فوقانی دیوار ندارد. 19 راهنمای طراحی و اجرای دیوارهای بنایی محوطه شالوده: شالوده بهمنظور توزیع یکنواخت نیروها بر خاک و نیز تأمین پاشنه ک افی ب رای ارتقای پایداری دورانی دیوار بهکار میرود. شکل 3-1 قسمتهای اصلی دیوارهای محوطه بنایی در خص وص دیواره ای محوط ه، س ه م ود شکس ت اص لی ک ه در زلزل ه های پیش ین رخ داده اس ت در (ش کل ۰-۰) نش ان داده ش ده اس ت. ای ن موده ای شکس ت عبارتنداز:  آستانه فروریزش خارج از صفحه پانل بنایی: در این مود شکست، تقاض ای خ ارج از صفحه وارد بر دیوار فراتر از ظرفی ت خ ارج از ص فحه دی وار ب وده و منج ر ب ه ب روز ناپایداری در قسمت بنایی دیوار میشود. از جمله عواملی که میتوان ظرفیت خارج از صفحه پانل بنایی دیوار را ارتقا داد عبارتنداز: استفاده از میلگرد بستر، استفاده از ملات با چسبندگی بالا، افزایش ضخامت دیوار و کاهش فواصل کلافهای قائم (کاهش طو فصل 2: دیوارهای بنایی محوطه 18 آزاد پانل بنایی). علاوه بر موارد فوق، درصورتیکه از بلوکه ای ت ه خ الی در س اخت دیوار استفاده شده باشد، تزری دوباب داخل حفرهه ا نی ز میتوان د ب ه ش کل قاب ل توجهی منجر به ارتقای ظرفیت خارج از صفحه پانل بنایی گردد. شکل 3-3 مودهای شکست دیوارهای محوطه 30 راهنمای طراحی و اجرای دیوارهای بنایی محوطه  ناپایداری واژگونی در این مود شکست، دیوار محوطه همانند ی جسم ص ل ح و پاشنه خود دوران کرده و واژگون میشود. عامل مقاو موثر در برابر این مود شکس ت لنگر مقاو ناشی از نیروی ثقلی است. لذا با افزایش وزن دی وار (فق ط در براب ر ب اد)، افزایش عم شالوده و افزایش پهنای شالوده، ظرفیت دیوار در برابر این مود شکس ت افزایش مییابد.  ناپایداری کلاف قائم در ای ن م ود شکس ت، کل اف ق ائم از ظرفی ت خمش ی ک افی برخوردار نبوده و در پای دیوار مفصل پلاستی با دوران بیش از حد ایج اد میش ود. بهمنظور ارتقای ظرفیت دیوار در برابر این مود شکست لاز اس ت کل اف ق ائم حتم اً مسلح بوده و با استفاده از بتن (نه ملات یا دوباب) ساخته شده باشد. روند طراحی گا به گا دیوارهای محوطه مطاب دستورالیمل حاضر در (شکل ۰-4) نشان داده شده است که جزئیات هر گا در بندهای پیش رو ارائه شده است فصل 2: دیوارهای بنایی محوطه 31 شکل3-4 فلوچارت طراحی دیوارهای محوطه فصل3 محاسبه نیروی وارد بر دیوار محوطه در دستورالیمل حاضر نیروهای (تقاضای) وارد بر دیوارهای محوط ه ب ه س ه دس ته نیروه ای ناشی از زلزله، نیروهای ناشی از باد و نیروهای تصادفی تقس یم ش ده اس ت. ح داکثر نی روی بهدست آمده از سه عامل فوق تحتعن وان نی روی طراح ی uP درنظ ر گرفت ه ش ده و مل اک طراحی دیوار قرار خواهد گرفت. تذکر: تحت هیی شرایطی نیروی خارج از صفحه وارده بر دیوار محوطه نباید ک وچکتر از 1 کیلوپاسکا (144 کیلوگر بر مترمربع) درنظر گرفته شود 3-1 نیروی ناشی از زلزله در صورتی که ارتیاش دیوار محوطه در جهت خارج از صفحه مش ابه ی سیس تم ت درجه آزادی درنظر گرفته شده و در جهت اطمینان تما جر دیوار برابر جر موثر م ود اصلی ارتیاش درنظر گرفته شود، نیروی لرزهای خارج از ص فحه وارده ب ر دی وار مط اب رابطه (4-1) قابل تخمین است )1-4( که در آنwW وزن واحد مترمربع دیوار،aS مقدار شتاب طیفی در مود ارتیاش خارج از صفحه دیوار، eI ضری اهمیت لرزهای دیوار و R ضری رفت ار دی وار میباش د ک ه در برگیرنده اضافه مقاومت و شکلپذیری خارج از صفحه دیوار است. 33 راهنمای طراحی و اجرای دیوارهای بنایی محوطه در ابل دی وارهای مح وطه م دنظر این دستورالیمل، پریود ارتیاش خارج از صفحه دیوار در محدوده شتاب ثابت طیف طر قرار داشته ل ذا مق دار ش تاب طیف ی براب ر ب ا A(1+S) میباشد. همچنین ضری رفتار خ ارج از ص فحه دیواره ای بن ایی محوط ه را میتوان مشابه دیوارهای پیرامونی ساختمان برابر ۴/۰ درنظر گرفت. ای ن ع دد ب ا نت ایج شبیهسازیهای انجا شده نیز مطابقت دارد. لذا نیروی لرزهای وارده بر دیوار را میت وان میاد فشاری با توزیع یکنواخت در امتداد خارج از ص فحه دی وار مط اب رابط ه (4-۰) درنظر گرفت. )3-4( در رابطه فوقA نسبت شتاب مبنای زلزله طر ، پارامترS مرب وط ب ه ن وع خ اک و خطرپذیری لرزهای منطقه مطاب استاندارد 944 میباشند. تذذذکر1: ل از اس ت ض ری اهمی ت دی وار محوط ه می اد ض ری اهمی ت مهمت رین س اختمان اص لی محوط ه در نظ ر گرفت ه ش ود. درص ورتی ک ه محوطه فاقد س اختمان باش د، میت وان ض ری اهمی ت را براب ر 9/4 درنظ ر گرفت. تذکر3: در محاس به وزن واح د مترمرب ع دی وار (wW) ل از اس ت وزن ناش ی از نم ا، سیمانکاری، حفاظ و نردههای نص شده بر روی دیوار لحاظ گردد. تذکر4: در صورتیکه برای ساختمان داخل محوطه، تحلیل خطر وی ژه س اختگاه انج ا شده باشد، لاز است به جای عبارت A(1+S) در رابطه4-۰) از مقدار ح داکثر شتاب طیف در سطح <a class="tagref" href="/واژه/%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86">زمین</a> استفاده شود. تذکر3: طرا میتوان د ب ه ج ای رابط ه (4-۰) از رواب ط دقی ت ری ک ه در برگیرن ده مشخصات دینامیکی خارج از صفحه دیوار باشد اس تفاده نمای د. درای نص ورت فصل 3: محاسبه نیروی وارد بر دیوار محوطه 35 نیروی زلزله نباید از94% مقدار بهدست آمده از رابط ه (4-۰) ک وچکتر درنظ ر گرفته شود. 3-2 نیروی ناشی از باد نیروی ناشی از باد وارده بر ی متر از طو دیوارهای پیرامونی را میتوان مطاب مبحث ششم <a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%D9%82%D8%B1%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%86">مقررات ملی ساختمان</a> (1489) از رابطه (4-4) بهدست آورد. )4-4( در رابطه فوق برای دیوار روی سطح زمین4/1=fC بوده (برای دیوار با نس بت ط و به ارتفاع بیش از 14) وضری نیروی عم ودی ب رای دی وار روی س طح زم ین0/4=nC است. فشار مبنای بادq برحس کیلونی وتن براب ر اس ت ب ا۰V4444407/4 ک ه در آن V سرعت مبنای باد برحس کیلومتر برساعت است. برای دیوارهای محوطه ض ری اث ر تند باد ۰=gC و ضری اثر تغییرسرعت برای نواحی باز8/4=eC میباشد. ارتفاع دی وار از سطح زمین برابر H وwI ضری اهمیت دیوار در برابر بار باد است با اس تفاده از مق ادیر فوق و رابطه (4-4) و تبدیل نیروی متر طو دیوار به فشار خارج از ص فحه و ب ا ض رب ضری 0/1 به منظور تبدیل نیروی باد از سطح سرویس به سطح نه ایی، نی روی س طح نهایی باد وارده بر ی مترمربع از سطح دیوار را میتوان بر اساس رابطه (4-0) تخم ین زد. )3-4( رابط ه ( 4-0) مق دار نی روی ناش ی از ب اد در س طح نه ایی را ب ر حس کیلوپاس کا (کیلونیوتن بر مترمربع) ارائه میدهد. تذکر: در صورتیکه دیوار محوطه در مناط پرتراکم شهری باش د، میت وان نی روی ب اد بهدست آمده از رابطه (4-0) را به میزان4% کاهش داد 30 راهنمای طراحی و اجرای دیوارهای بنایی محوطه 3-3 سایر نیروهای تصادفی سایر نیروهای تصادفی عبارتند از نیروی ناشی از ضربه، انفجار، س یل و ی ا ه ر ن وع ب ار تصادفی محتمل که در جهت خارج از صفحه به دیوار وارد میشود. در این دس تورالیمل لاز است نیروهای تصادفی بهصورت ی فش ار اس تاتیکی خ ارج از ص فحه ب ا توزی ع یکنواخت بر روی دیوار میاد سازی شوند. بهمنظور محاسبه نیروهای تصادفی، استفاده از روشهای شناخته شده در آیین نامهها و دستورالیملهای داخلی و ب ینالملل ی بلام انع است. تذکر1: نمونههایی از روشهای محاسبه ب ار انفج ار ب هص ورت دین امیکی و اس تاتیکی میاد ، در مبحث بیست و یکم مقررات ملی ساختمان (۴) ارائه شده است. تذکر3: به جز دیوارهای محوطه مراکز حساس نظامی و امنیتی، در سایر م وارد لزوم ی به درنظر گرفتن نیروهای تصادفی نمیباشد. تذکر4: در صورتیکه دیوار محوطه در ی منطقه سیل خیز مطاب تیریف مبحث ششم مقررات ملی قرار داشته و دیوار محوطه از نوع دیوار فروریزش ی درنظ ر گرفت ه نشود، لاز است در طراحی و ساخت دیوار محوطه اثرات ناشی از س یل م دنظر قرار گیرد. طراحی این نوع از دیواره ای محوط ه خ ارج از دامن ه ک اربرد ای ن دستورالیمل بوده و در این موارد نه تنها دیوار محوطه، بلکه شالوده آن نیز بای د برای بارهای ناشی از سیل و اثرات آب شستگی آن کنتر شود. فصل4 محاسبه ظرفیت دیوار محوطه در دستورالیمل حاضر ظرفیت دیوار بر اساس مقاومت خارج از صفحه پانلهای بنایی دیوار تییین شده است. سایر اجزای دیوار به صورت ظرفیتی طراحی میشوند. ب ه بی ان دیگر ابتدا براساس مشخصات پانل بنایی، ظرفیت دیوار محاسبه شده، س پس کلافه ای قائم و شالوده دیوار طب این ظرفیت طراحی و کنتر میشوند. به عب ارت دیگ ر دی وار محوطه به نحوی طراحی میشود که مود شکست آستانه فروریزش خارج از صفحه پان ل بنایی قبل از مودهای شکست ناپایداری واژگونی و ناپایداری کلاف قائم رخ دهد. تذکر: دیوار محوطه صرفاً تحت بارهای خارج از صفحه طراحی شده و در امت داد داخ ل صفحه نیازی به کنتر محاسباتی نبوده و صرفاً کافیست مابین دیوار محوط ه و ساختمان تماس مستقیم وجود نداشته و فاصلهای حداقل به ان دازه تغییرمک ان نسبی بیرالاستی طبقه همکف وجود داشته باشد. این فاصله با مواد منیطفی از قبیل فو ، پشم سنگ، یونولیت و ... پر میشود. جزئیات بیشتر در خص وص درز انقطاع مابین دیوار محوطه و ساختمان در بند ۴-۴ ارائه شده است. 4-1 محاسبه ظرفیت پانل بنایی پانل بنایی تحت نیروهای خارج از صفحه همانند ی صفحه بیرایزوتروپی ب ا عملک رد دوطرفه رفتار میکند. منظور از بیرایزوتروپی بودن رفتار آن است ک ه مقاوم ت دی وار بنایی تحت خمش افقی با مقاوم ت آن تح ت خم ش ق ائم متف اوت میباش د. تخم ین ظرفیت پانل بنایی بر اساس ضابطه 8 قابل انجا میباش د. ب همنظ ور س هولت ب رای 39 راهنمای طراحی و اجرای دیوارهای بنایی محوطه برخی از ابیاد متداو دیوار محوطه، ظرفیت دیوار بر اساس ضابطه 8 محاسبه ش ده و در قال نمودار در (شکلهای 0-1 تا0-4) به ترتی ب رای دی وار بل وک س یمانی ۴ سانتی، دیوار بلوک سیمانی 4 سانتی و دیوار آجر فشاری۰۰ سانتی (با یا بدون سوراخ) نشان داده شده است. در خصوص دیوارهای محوطه با مشخصاتی متفاوت ب ا مشخص ات نمودارهای ارائه شده، لاز است طرا براساس ضابطه 8، اقدا ب ه محاس به ظرفی ت خارج از صفحه دیوار مابین دو کلاف قائم نماید. لاز است در محاسبات رفتار دوطرف ه و بیرایزوتروپی دیوار مطاب ضابطه 8 لحاظ گردد تذکر: در خصوص دیوارهای پر شده با دوباب ل از اس ت از بلوکه ای توخ الی ت ه خ الی استفاده شود به طوری که دوباب ریخته شده در رجهای مختلف دیوار ب ا یک دیگر پیوسته باشند. مطاب ضابطه 8، منظور از دوباب بتنی ریزدانه و روان با مقاومت فشاری 9 روزه حداقل برابر10 مگاپاسگا است. ملات ب ه ک ار رفت ه در بن دهای دیوار نمیتوانند به عنوان دوباب درنظر گرفته شوند. در نمودارهای نشان داده شده، H ارتفاع پان ل بن ایی از خ اک روی ش الوده ت ا زی ر کلاف افقی بوده و L طو آزاد پانل بنایی است که برابر فاصله بر به ب ر کلافه ای ق ائم در دو لبه پانل بنایی است. ظرفیت خارج از صفحه پان ل بن ایی ب ا cP نش ان داده ش ده است که مق دار آن براب ر فش ار عم ود برص فحه دی وار اس ت و منج ر ب ه ق رار گ رفتن پانل بنایی در آستانه فروریزش خارج از ص فحه خواه د ش د (ض رای ک اهش مقاوم ت مطاب ضابطه 8 در نمودارها لحاظ شده است). نمودارها برای سه ارتفاع پانل ۰ مت ر، ۴/۰ متر و 4 متر و طوهای آزاد 4 متر تا7 متر تهیه ش دهان د. ب رای س ایر طو ه ا و ارتفاعها، تخمین ظرفیت با استفاده از درونیابی ب ین نموداره ا مج از اس ت. همچن ین نمودارها برای دو نوع ملات مختلف تهیه شدهاند. طر اختلاط هری از ملاتها در پایین نمودارها مشخص شده است. بهعلاوه، نمودارها برای دیوارهای مسلح به میلگ رد بس تر و دیوارهای بیرمسلح تهیه شدهاند. در کلیه نمودارها میلگردهای بستر دارای پهن ای 114 میلیمتر بوده و دارای مفتوهایی به قطر 0 میلیمتر و مقاومت <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85">تسلیم</a> حداقل برابر 4 مگاپاسکا هستند. منظور از پهنای میلگرد بستر، فاصله مابین دو مفتو طولی میلگ رد فصل 4: محاسبه ظرفیت دیوار محوطه 38 بستر است. در تخمین ظرفیت خارج از صفحه دیوار محوط ه، ف ر م یش ود ک ه لب ه فوقانی دیوار آزاد بوده و کلاف افقی نقش تکیهگاهی برای لبه فوقانی دیوار ندارد. شکل 3-1 ظرفیت خارج از صفحه پانل بنایی۴ سانتی ساخته شده از بلوکهای سیمانی توخالی 40 راهنمای طراحی و اجرای دیوارهای بنایی محوطه شکل 3-3 ظرفیت خارج از صفحه پانل بنایی4 سانتی ساخته شده از بلوکهای سیمانی توخالی فصل 4: محاسبه ظرفیت دیوار محوطه 41 شکل3-4 ظرفیت خارج از صفحه پانل بنایی۰۰ سانتی ساخته شده از آجر فشاری 43 راهنمای طراحی و اجرای دیوارهای بنایی محوطه تذکر1: در(شکل 0-4 )در برخی موارد ظرفیتپانل مسلح و بیرمس لح براب ر ب هدس ت آمده است. دلیل این امر آن است که برای این دیوار به خصوص در برخی موارد، <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C%D8%AD%D8%A7%D8%AA">تسلیحات</a> میرفی شده از تسلیحات حداقل کمتر بوده و مقاومت دیوار مس لح از مقاومت ترک خوردگی دیوار کوچکتر شده است. در این مواقع لاز است دی وار به صورت بیرمسلح درنظر گرفته شود. تذکر3: استفاده از آرماتور ساده یا آج دار در بندهای بستر دیوار مجاز نبوده و پیوستگی کافی مابین ملات بند بستر و آرماتور تأمین نخواهد شد. ل ذا ب همنظ ور مس لح کردن پانل بنایی لاز است از میلگردهای بستر خرپایی و یا نردبانی استفاده شود. تذکر4: لاز است چیدمان واح دهای بن ایی دارای پیون د ممت د ب وده و فاص له افق ی بندهای قائم در ردیفتهای متوالی حداقل ی چهار طو واحد بنایی باشد. 4-2 کنترل لنگر واژگونی لنگر مقاو در برابر واژگونی عمدتاً از طری ایجاد فشار بیرفیا در پشت جداره شالوده و قسمت مدفون پانل بنایی و نیز از طری وزن دیوار، وزن شالوده و وزن خاک روی شالوده تامین میگردد. لذا برای تأمین ظرفیت کافی در برابر لنگر واژگونی، لاز است شالوده در داخل خاک حداقل به میزان 04 سانتیمتر مدفون باشد. لنگره ای مق او و مح رک ب ه ترتی زیر تخمین زده میشوند. دیاگرا آزاد دیوار تحت لنگر واژگ ونی در (ش کل 0-0) نشان داده شده است شکل 3-3 دیاگرا آزاد دیوار محوطه تحت لنگر واژگونی فصل 4: محاسبه ظرفیت دیوار محوطه 44  لنگر محرک واژگونی در این دستورالیمل محاسبه این لنگر بر اساس ظرفیت خ ارج از صفحه مورد انتظار پانل بنایی (cλP) تخمین زده میشود، لذا مق دار لنگ ر مح رک واژگونی مورد انتظار (oeM) در واحد طو دیوار برابر با (0-1) خواهد بود )1-3( ضریλ برای تبدیل ظرفیت خارج از صفحه طراحی به ظرفی ت م ورد انتظ ار پان ل بنایی بوده و مقدار آن برای دیوارهای فاقد میلگ رد بس تر 7/1 و ب رای دیواره ای دارای میلگردبستر 4/1 درنظر گرفته میشود. به علاوه در رابطه فوق H ارتفاع پان ل بن ایی،sh عم دفن شدگی شالوده وfh عم مقطع ش الوده اس ت. همچن ین مق دارcP براس اس نمودارهای ارائه شده در (شکلهای 0-1 تا0-4) تییین میشود. تذکر1: در صورتی که ظرفیت خارج از صفحه موردانتظار دیوار (cλP) ب یش از۰ براب ر تقاضای خارج از صفحه وارده بر دیوار (uP) باشد، میتوان در رابطه (0-1) مقدار cλP را برابر باuP2 درنظر گرفت تذکر3: در صورتی که دیوار محوطه در هیی ی از دسته دیوارهای (شکلهای 0-1 ت ا 0-4) قرار نگیرد، لاز است طرا مطاب ضابطه 8 ظرفیت خ ارج از ص فحه پانل بنایی (cP) را محاس به نمای د. درای نص ورت مق دار λPc نی ز مط ابcP بهدست میآید با این تفاوت که ضرای کاهش مقاومت خمش افقی و قائم دیوار برابر واحد درنظر گرفته میشوند.  لنگر مقاوم واژگونی محاسبه لنگر مقاو در واحد طو دیوار براس اس رابط ه (0-۰) قابل انجا است: )3-3( 43 راهنمای طراحی و اجرای دیوارهای بنایی محوطه وزن واحد طو دیوار محوطه (شامل نما) برابر wW بوده وsW وfW به ترتی وزن خاک روی شالوده و وزن شالوده در ی متر از طو دیوار است. وزن مخصوص خاک γ بوده و ضری فشار مقاو و محرک خاک به ترتی با pk وak نشان داده شده است که براساس روابط میتبر مکانی خاک قابل تخمین هستند. در بی اب دادهه ای دقی ، میت وان از مقادیر محافظه کارانه 2.75pk و0.35ak استفاده نمود تذکر4: رابطه0-۰) برای حالتی است که دیوار در وسط ش الوده س اخته ش ده باش د. در صورتیکه دیوار در لبه شالوده س اخته ش ود میت وان در بی اب محاس بات دقی تر، در رابط ه ( 0-۰) مق دار وزن دی وار ( wW) را براب ر ب ا ص فر درنظ ر گرفت. تذکر3: رابطه0-۰) با این فر میتبر است که فشار مقاو خاک بتواند بهط ور کام ل ایجاد شود. برای اینمنظور لاز است خاک اطراف ش الوده کامل اً ب ا ش الوده در تماس بوده و خاک روی شالوده نیز با قس مت تحت انی دی وار در تم اس کام ل باشد. بهمنظور حف پایداری دیوار لاز است رابطه (0-4) برقرار باشد )4-3( به جای استفاده از روابط0-1) ت ا0-4) میت وان از (ش کلهای 0-۴ و 0-0) ک ه به ترتی برای دیوارهای بیرمسلح و مسلح تهی ه ش دهان د، ب همنظ ور تیی ین ع ر و عم دفن شدگی شالوده استفاده نمود. این نمودارها براساس روابط فوق و با ای ن ف ر که اولاً دیوار در وسط عر شالوده قرار گرفته و ثانیاً فشار مقاو خ اک ب هط ور کام ل ایجاد شود، تهیه شدهاند. مطاب (شکلهای 0-۴ و 0-0) مشخص است با اف زایش عم دفن شدگی شالوده (sh)، عر مورد نیاز شالودهfb) کاهش مییاب د. همچن ین ع ر مورد نیاز شالوده برای دیوارهای سنگینتر و با ارتفاع کمت ر دارای مق ادیر کوچ ت ری فصل 4: محاسبه ظرفیت دیوار محوطه 45 است. برای پارامترهای بینابینی در (شکلهای 0-۴ و 0-0) میتوان از درونیابی استفاده نمود. شکل 3-5 عر مورد نیاز شالوده در دیوارهای فاقد میلگرد بستر، در تما موارد ارتفاع مقطع شالوده 0.4mf h است 40 راهنمای طراحی و اجرای دیوارهای بنایی محوطه شکل 3-0 عر مورد نیاز شالوده در دیوارهای دارای میلگرد بستر، در تما موارد ارتفاع مقطع شالوده 0.4mf h است فصل 4: محاسبه ظرفیت دیوار محوطه 47 پس از تییین پهنای شالوده لاز است آرماتورگذاری آن مش خص ش ود ک ه در ای ن خصوص لاز است آرماتور حداقل میاد 19/4% مساحتمقط ع درنظ ر گرفت ه ش ود. نیمی از درصد آرماتور حداقل را میتوان در بالای مقطع و نیم دیگر را در پ ایین مقط ع شالوده قرار داد. آرماتورهای طولی و عرض ی ش الوده را میت وان مط اب (ج دو 0-1) تییین نمود که لاز است در وجوه تحتانی و فوقانی شالوده مطاب(شکل 0-7) جانم ایی شوند. شکل 3-7 جزئیات اجرا و آرماتوربندی شالوده جدول 3-1 مقدار آرماتورهای حداقل در شالوده مقطع شالوده )fh×fb( آرماتور طولی فوقانی آرماتور طولی تحتانی آرماتور عرضی (خاموت) 0.4 m×0.4 m 2Φ10 2Φ10 Φ10@200 mm 0.5 m×0.4 m 2Φ12 2Φ12 Φ12@300 mm 0.6 m×0.4 m 3Φ10 3Φ10 Φ10@200 mm 0.7 m×0.4 m 3Φ12 3Φ12 Φ12@300 mm 0.8 m×0.4 m 3Φ12 3Φ12 Φ12@300 mm 0.9 m×0.4 m 3Φ12 3Φ12 Φ12@300 mm 1.0 m×0.4 m 4Φ12 4Φ12 Φ12@300 mm 1.1 m×0.4 m 4Φ12 4Φ12 Φ12@300 mm 1.2 m×0.4 m 4Φ12 4Φ12 Φ12@300 mm 49 راهنمای طراحی و اجرای دیوارهای بنایی محوطه تذکر1: توصیه میشود ضخامت بتن مگر 14 سانتیمتر درنظر گرفته شود. تذکر3: توصیه میشود ارتفاع مقطع شالوده حداقل برابر با 044 میلیمتر درنظر گرفت ه شود. تذکر4: مقاومت فشاری مشخصه بتن شالوده نباید از4 مگاپاسکا کوچکتر باشد تذکر3: برای اجرای شالوده نیازی به قال بندی نبوده و به منظ ور ایج اد فش ار خ اک مقاو ، نباید مابین شالوده و خاک اطراف، فضای خالی وجود داشته باشد. تذکر5: لاز است بر روی شالوده و اطراف دیوار به میزان عم دف ن ش دگی، خ اک تثبیت شده بر روی شالوده قرار گیرد. بهمنظ ور تثبی ت خ اک از روشه ایی همچون استفاده از شفته آه ، ترکی <a class="tagref" href="/واژه/%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86">سیمان</a> و خاک، تزری بتن و یا س ایر روشهای شناخته شده میتوان استفاده نمود. تذکر0: ضخامت پوشش بتن ی آرماتوره ای ش الوده در ه یی ش رایطی نبای د کمت ر از ۴ میلیمتر باشد. تذکر7: در آرماتورهای عرضیشالوده استفاده از خم 84 درجه بلامانع است تذکر9: لاز است کلیه آرماتورهای به کار رفته در شالوده آج دار باشند 4-3 کنترل ظرفیت خمشی کلاف قائم نیروی وارد بر کلافهای ق ائم از طری محاس به س طح ب ارگیر کل اف مط اب یک ی از روشهای (ش کل 0-9) و ضرب سطح بارگیر در ظرفیت خارج از صفحه مورد انتظار دیوار (cλP) محاسبه میشود. فصل 4: محاسبه ظرفیت دیوار محوطه 48 روش1 (روش سادهسازی شده و محافظهکارانه) محاسبه نیروی وارد بر کلافهای قائم براساس سطح بارگیر مستطیلی و اعما نیروی برآیند در تراز 0.5 H از سطح خاک روش 2 (روش دقیقتر مبتنی بر الگوی ترک) محاسبه نیروی وارد بر کلافهای قائم براساس سطح بارگیر مثلثی و اعما نیروی برآیند در تراز 0.65 H از سطح خاک شکل 3-9 محاسبه سطح بارگیر کلافهای قائم با فر طو پانل بنایی یکسان برای پانله ای بن ایی دو ط رف کل اف و اس تفاده از سطح بارگیر مستطیلی (روش 1 در(شکل 0-9))، لنگر وارد بر پای کل اف ق ائم (مح ل اتصا کلاف قائم با شالوده) از طری رابطه (0-0) قابل تخمین است )3-3( 30 راهنمای طراحی و اجرای دیوارهای بنایی محوطه تذکر1: در صورتی که ظرفیت خارج از صفحه مورد انتظار دیوار (cλP) ب یش از۰ براب ر تقاضای (نیروی) خارج از صفحه وارده بر دی وار (uP) باش د، میت وان در رابط ه (0-0) مقدارλPc را برابر باuP2 درنظر گرفت لاز است مقطع کلاف قائم به نحوی طراح ی ش ود ک ه ظرفی ت خمش ی اس می آن (بدون درنظر گرفتن ضری کاهش مقاومت) در امت داد خ ارج از ص فحه دی وار از لنگ ر خمشی وارده بر کلاف، کوچکتر نباشد. برای این منظور م یت وان از مق اطع پیش نهادی (جدو 0-۰) استفاده نمود. جدول 3-3 جزئیات مقاطع پیشنهادی کلاف قائم-آرماتورهای طولی با مقاومت تسلیم حداقل 044 مگاپاسکا هستند کلاف قائم ابعاد کلاف b×h آرماتور طولی آرماتور عرضی (خاموت) ظرفیت خمشی کلاف تیپ 1 300 mm×300 mm 4Φ16 Φ8@150mm 40 kN.m تیپ۰ 300 mm×300 mm 6Φ16 Φ8@150mm 55 kN.m تیپ4 300 mm×300 mm 8Φ16 Φ8@150mm 70 kN.m تیپ0 300 mm×400 mm 4Φ16 Φ8@200mm 60 kN.m تیپ۴ 300 mm×400 mm 6Φ16 Φ8@200mm 80 kN.m تیپ0 300 mm×400 mm 8Φ16 Φ8@200mm 105 kN.m تذکر3: به منظور صرفه ج ویی در مص الح، میت وان می زان آرماتوره ای ط ولی کل اف ق ائم را متناس ب ا لنگ ر خمش ی وارده ک اهش داد. ب رای ای ن منظ ور در بی اب محاس بات دقی ، می ت وان می زان آرمات وره ای ط ولی ارائ ه ش ده در (جدو 0-۰) را در نیمه فوقانی از ارتف اع کل اف ق ائم ب ه می زان 4% ک اهش داد. تحت ه یی ش رایطی تی داد آرماتوره ای ط ولی موج ود در مقط ع کل اف فصل 4: محاسبه ظرفیت دیوار محوطه 31 ق ائم نبای د کمت ر از 0 ع دد ب وده و نس بت آرماتوره ای کشش ی واق ع در هر دو وجه مقطع ک ه تح ت ت أثیر خم ش خ ارج از ص فحه دی وار ق رار دارد، نبای د کمت ر از آرم اتور ح داقل ارائ ه ش ده ب رای تیره ا مط اب ب ا مبح ث نهم مقررات ملی ساختمان (میاد ک ه yf برحس مگاپاس کا اس ت باشد. تذکر4: نسبت آرماتورهای کشش ی کل اف ق ائم (واق ع در ه ر ی از دو وج ه مقط ع کلاف که تحت تاثیر خمش خارج از صفحه دیوار اس ت) نبای د از 444/4 کمت ر باشد. تذکر3: فواصل خاموتهای کلاف قائم (آرماتورهای برش ی) نبای د از نص ف عم م وثر مقطع کلاف بیشتر باشد. تذکر5: بتن مصرفی در کلاف قائم لاز است دارای حداقل مقاومت فشاری مشخصه4 مگاپاسکا باشد تذکر0: استفاده از کلاف فول ادی ب ه ج ای کل اف بتن ی مج از ب وده و در ای ن ص ورت لاز است مقطع کلاف قائم فولادی به نحوی طراحی شود که ظرفی ت خمش ی اس می آن (ب دون درنظ ر گ رفتن ض ری ک اهش مقاوم ت) در امت داد خ ارج از ص فحه دی وار از لنگ ر خمش ی وارده ب ر کل اف ک وچکتر نباش د. اس تفاده از پروفیلهای استاندارد و یا مقاطع ساخته شده بهمنظور استفاده بهعنوان کلاف ق ائم مج از ب وده و ل از نیس ت مقط ع کل اف ق ائم فش رده باش د. در خص وص کلاف ه ای فول ادی ک ه تنه ا در ی س مت آنه ا دی وار اج را میشود، لاز است احتما ب روز پ یچش در طراح ی کل اف ق ائم م دنظر ق رار گرفته شود. تذکر7: لاز استکلیه آرماتورهای به ک ار رفت ه در کل اف ق ائم، آجدار ب وده و مط اب (شکل 0-7) در داخل شالوده مهار شده باشند 33 راهنمای طراحی و اجرای دیوارهای بنایی محوطه 4-4 نمونه طراحی دیوارمحوطه بهمنظور شفافیت نمونهای از روند طراحی دیوار محوطه بن ایی، مط اب دس تورالیمل در این بخش ارائه شده است. مطاب (شکل 0-8)، دیوار مدنظر دیواری به ط و 17 مت ر و ارتفاع ۴/۰ متر مربوط به ی ساختمان مسکونی واقع در ش هر ته ران میباش د. خ اک منطقه براساس دستهبندی استاندارد 944 نوع۰ بوده و در هر دو وجه دیوار محوط ه، نمای سنگی نص خواهد شد.  گام1: به عنوان اولین قد لاز است وزن واحد سطح دیوار ب ا احتس اب نم ا و کلی ه اندودها تخمین زده شود. با فر استفاده از بلوک سیمانی توخ الی 4 س انتی، وزن دیوار به ترتی زیر تخمین زده میشود.  گام2: پس از تخمین وزن دیوار محوطه، میتوان نیروی خارج از صفحه وارد بر دیوار را محاسبه نمود. نیروی زلزله مطاب رابطه (4-۰) به ترتی زیر تخمین زده میشود. نیروی باد مطاب رابطه (4-0) به ترتی زیر تخمین زده میشود (با فر ناحیه باز). با فر عد نیاز به محاسبه سایر بارهای تصادفی، نیروی نهایی خارج از صفحه وارده بر دیوار برابر خواهد بود با: فصل 4: محاسبه ظرفیت دیوار محوطه 34 شکل3-8 روند گا به گا طراحی دیوار محوطه بر اساس دستورالیمل  گام3: با داشتن تقاضای وارده بر دی وارuP)، م یت وان ب ا اس تفاده از (ش کل 0-۰) جزئیات دیوار را به نحوی انتخاب نمود که ظرفیت خارج از صفحه دیوار (cP) از مقدار 33 راهنمای طراحی و اجرای دیوارهای بنایی محوطه تقاض ا (uP) کمت ر نباش د. مط اب (ش کل 0-۰) ب رای دی واری ب ه ارتف اع ۴/۰ مت ر در صورتی که از ملات سیمان بنایی استفاده شده (نس بت 1 حج م س یمان بن ایی و 4 حجم ماسه) و میلگردهای بستر ب ا مشخص ات ارائ ه ش ده در(ش کل 0-۰) (قط ر مفتو 0 میلیمتر و پهنای 114 میلیمتر) در تما رجهای دیوار استفاده شود، چنین دیواری با طو آزاد 0/۴ متر دارای ظرفیت خارج از صفحهای حدوداً برابر ب ا تقاض ای وارده بر دیوار خواهد بود. لذا طو آزاد پانل بنایی نبای د بزرگت ر از 0/۴ مت ر انتخ اب گردد. با توجه به اینکه کل طو دیوار 17 متراست، لذا لاز است دیوار مطاب (شکل 0-8) به سه پانل07/۴ متری (آکس به آکس کلاف قائم) تقسیم ش ود. ب ا توج ه ب ه اینکه از کلاف قائم به ابیاد 444 در444 میلیمتر استفاده میشود، لذا طو آزاد پانل بنایی مابین دو کلاف برابر 0/۴ متر خواهد ب ود ک ه میت وان ظرفی ت آن را مط اب (ش کل 0-۰) تقریب اً می اد ۴/1 کیلوپاس کا درنظ ر گرف ت. نم ودار مربوط ه در (شکل 0-8) نشان داده شده است  گام4: پس از طراحی پانل بنایی در گا4، ح ا ل از اس ت ش الوده دی وار طراح ی شود. ارتفاع مقطع شالوده 044 میلیمتر بوده و پهنای آن بر اساس کنت ر واژگ ونی مط اب بن د 0-۰ ب هدس ت می آی د. در ص ورتی ک ه دی وار در وس ط ش الوده اج را شود، میت وان از (ش کل 0-0) ب ه منظ ور تیی ین پهن ای م ورد نی از ب رای ش الوده استفاده نمود (در صورتی که دیوار، هم باد با لبه شالوده اجرا شود ل از اس ت پهن ای مورد نیاز شالوده به صورت دستی براساس روابط بند 0-۰ محاسبه ش ود ک ه در ای ن صورت وزن دیوار در محاس به لنگ ر مق او واژگ ونی ص فر درنظ ر گرفت ه میش ود). اگ ر وزن دی وار براب ر 44 کیل وگر ب ر مترمرب ع و ارتف اع خ اک روی ش الوده 04 س انتیمتر درنظ ر گرفت ه ش ود، مط اب (ش کل 0-0)، پهن ای م ورد نی از ب رای شالوده برابر 04 سانتیمتر بهدست میآید (با توجه به مس لح ب ودن دی وار ل از اس ت از (ش کل 0-0) اس تفاده ش ود). نم ودار مربوط ه در (ش کل 0-8) نی ز نش ان داده ش ده اس ت. ب ا داش تن ابی اد ش الوده، جزئی ات آرماتورگ ذاری آن نی ز ب ر اس اس (جدو 0-1) انجا میشود. با توجه به پهنای شالوده، لاز اس ت 4 میلگ رد ب ا قط ر فصل 4: محاسبه ظرفیت دیوار محوطه 35 14 میلیمتر در امتداد طولی در بخش فوق انی مقط ع ش الوده و 4 میلگ رد ب ا قط ر 14 میلیمتر در امتداد طولی در بخش تحتانی مقطع شالوده و نیز خاموتهایی با قطر 14 میلیمتر به فواصل 44 میلیمتر در امتداد عمود بر مح ور ط ولی ش الوده ق رار داده شوند.  گام5 :به عنوان آخرین گا ، کلاف ق ائم دی وار مط اب بن د0-4 طراح ی میگ ردد. بر این اساس کلاف قائم لاز است قادر به تحمل لنگر خمشی زیر (بدون لحاظ ضری کاهش مقاومت) باشد. مطاب (جدو 0-۰) استفاده از کلاف قائم بتن ی تی پ ۰ ب رای دی وار م دنظر قاب ل استفاده است. در صورتی که از کلاف قائم فولادی استفاده شود، لاز است مقطع آن قادر به تحمل لنگر خمشی بدست آمده باشد. فصل5 سایر الزامات 5-1 اتصال دیوار به کلاف قائم در مورد کلافهای قائم بتنی، اتصا دیوار به کلاف قائم به یکی از روشه ای زی ر انج ا میشود. جزئیات روشهای ارائه شده در (شکل ۴-1) نشان داده شده است.  عبور میلگردهای بستر از داخل کلاف این روش برای دیواره ای مس لح ب ه میلگ رد بستر مناس میباشد. لاز به ذکر است در صورت نیاز، طو همپوش انی میلگرده ای بستر ۴ برابر قطر مفتو طولی آنها در نظر گرفته شود. لاز است حتیالمقدور محل همپوش انی در رجه ای مختل ف دی وار در ی راس تا نباش ند. در ای ن روش قال بندی کلافهای قائم بتنی باید ب ه نح وی باش د ک ه بلوکه ای دی وار در تم اس مستقیم با بتن تازه، قرار گرفته شود.  استفاده از تکههای میلگرد بستر به منظور اتصال: در صورتی که دیوار فاقد میلگ رد بستر باشد، همچنان میتوان اتص ا دی وار و کل اف را از طری ق رار دادن تک ههای میلگرد بستر حداقل به طو 04 سانتیمتر از هر طرف کلاف تأمین نمود (مطاب شکل ۴-1). در این روش قالبندی کلافهای قائم بتنی باید به نحوی باشد که بلوکه ای دیوار در تماس مستقیم با بتن تازه، قرار گرفت ه ش ود. اس تفاده از ای ن اتص ا ب رای دیوارهای با اهمیت زیاد و بسیار زیاد مجاز نمی باشد.  اجرای پس و پیش واحدهای بنایی در این روش، در محل اتصا دیوار به کلاف ق ائم واحدهای بنایی به صورت پس و پیش (حداقل به میزان 4 میلیمتر) اجرا میشوند. 39 راهنمای طراحی و اجرای دیوارهای بنایی محوطه شکل 5-1 روشهای اتصا دیوار به کلاف قائم بتنی (مورد آخر در خصوص کلاف فولادی نیز قابل استفاده است). فصل 5: سایر الزامات 38 در این روش قالبندی کلافهای قائم بتنی باید به نحوی باشد که بلوکهای دیوار در تماس مستقیم با بتن تازه، قرار گرفته شود. استفاده از این اتصا ب رای دیواره ای ب ا اهمیت زیاد و بسیار زیاد مجاز نمیباشد.  برقراری اتصال با استفاده از قطعات اتصال این روش هم برای دیوارهای مسلح و هم برای دیوارهای بیرمسلح قابل استفاده بوده و در این روش لزومی ندارد دیوار و کل اف قائم به شکل همزمان اجرا شوند. در این روش از قطیات ب ه ش کل ن اودانی ی ا دوب ل نبشی یا قلاب و گیره پیش ساخته بهمنظور برقراری اتصا استفاده میشود. ب ا توج ه به این که در این نوع اتصا با ایجاد فاصله مابین دیوار و کلاف، میتوان دیوار را تنه ا در جهت خارج از صفحه مقید نمود، این نوع اتصا مناس برای استفاده در محل درز انبساط و درز انقطاع میباشد. در صورت استفاده از کلاف قائم فولادی، اتص ا دی وار ب ه کل اف میتوان د از طری قطیات اتصا ناودانی یا دوبل نبشی یا قلاب و گیره صورت گیرد. تذكر: در صورت استفاده از قطیات اتصا ، ظرفیت و تیداد مورد نیاز قطی ات اتص ا را میتوان براساس ضابطه 8 و یا سایر روشهای منطب با اصو مهندسی طراحی نمود. 5-2 کلاف افقی کلاف افقی نیاز به محاسبات سازهای نداشته و کافیست دارای مقطیی به پهنایی ح داقل برابر با ضخامت دیوار و عمقی حداقل به اندازه 144 میلیمتر باشد. لاز است کلاف افقی از بتنی با حداقل مقاومت فشاری مشخصه 17 مگاپاسکا تهیه شود. ب ه منظ ور مس لح کردن کلاف افقی میتوان از دو عدد میلگرد بستر (ی ا مق دار آرم اتور ط ولی و زیگ زا میاد آن) استفاده نمود. 5-3 بازشو در دیوار محوطه در خص وص بازشوهایی که در تما ارتفاع دیوار امتداد دارند، همانند دربها، لاز هست 50 راهنمای طراحی و اجرای دیوارهای بنایی محوطه در هر دو طرف بازشو کلافهای قائم قرار داده شود. لیکن در خصوص بازشوهایی که تنها در بخشی از ارتفاع دیوار قرار دارند، همانند پنجرههای دارای نرده، نیازی به تیبیه کلاف قائم در دو سمت بازشو نبوده و صرفاً لاز است نردههای افقی بازشو بهصورت گیردار ب ه دی وار متص ل ش وند. ب رای ای ن منظ ور اس تفاده از روش ه ایی همچ ون شاخ گذاری و یا جوش نردهها به صفحاتی که از قبل در دی وار ق رار گرفت هان د مج از است. در این شرایط طراحی دیوار مطاب ی دیوار میاد بدون بازشو انج ا م یش ود. لاز است وزن دیوار میاد نیز میاد سازی شود تا اثر بازشو در کاهش وزن دیوار لحاظ شود. همچنین اثر بازشو در کاهش نیروی ناشی از باد از طری کاهش سطح مقطع دیوار (به میزان بازشو) لحاظ می گردد. 5-4 درز انبساط به منظور کنتر ایجاد ترک و تنشهای کشش ی در دی وار، ل از اس ت تغییرش کلهای حرارتی دیوار محدود شود. برای این منظور لاز است فاصله درزهای انبساط قائم دیوار از 4 متر بیشتر نباشد. استفاده از اتصا های کش ویی و ی ا اتص ا قل اب و گی ره مط اب ضابطه 8 و پیوست ششم استاندارد944 در اتصا دیوار به کل اف ق ائم مش ابه درز انبساط عمل کرده و در این صورت نیازی به تیبیه درز انبساط دیگری نمیباشد. در این صورت لاز است فاصله مابین دیوار و کلاف قائم حداقل 14 میلیمتر باشد. تذکر1: عبور میلگرد بستر از درز انبساط بلامانع بوده، لیکن ضرورتی ندارد. تذذذکر 3: بهمنظ ور س اخت درز انبس اط م ی ت وان موقیی ت درز انبس اط را در مح ل اتص ا دی وار ب ا کل اف ق ائم در نظ ر گرف ت. در ای ن ص ورت، دی وار ض من حف فاصلهای حداقل 14 میلیمتری از کلاف قائم، از طری قطی ات اتص ا (ناودانی منقطع، دوبل نبشی منقطع و یا قلاب و گیره) به کل اف ق ائم متص ل میشود. تذکر4: در ص ورتی ک ه نمای دی وار مح وطه از ن وع نم ای بنایی باشد، لاز است درز فصل 5: سایر الزامات 51 انبساط مناس برای نما نیز تیبیه گردد. درز انبساط نما میتواند در فواص لی منطب بر درز انبساط دیوار اجرا شود. تذکر3: به منظور جلوگیری از مسدود شدن درز انبساط، لاز است محل درز انبساط ب ا مصالح انیطافپذیر پرشود. برای ای ن منظ ور م یت وان از پش م س نگ، ف و ، یونولیت و یا سایر مصالح مشابه استفاده نمود. 5-5 درز انقطاع لاز است دیوارهای محوطه در امتداد داخل صفحه خود از س اختمان اص لی ج دا ش وند، به نحوی که دی وار محوط ه م انیی ب رای حرک ت ج انبی س اختمان ایج اد نکن د. ب رای این منظور، مطاب (شکل ۴-۰)، میتوان با ایجاد فاصلهای به ان دازه دریف ت بیرالاس تی طبقه همکف مابین دی وار محوط ه و س تون، ب ا اس تفاده از اتص ا ه ای کش ویی مط اب ضابطه 8 و پیوست ششم استاندارد944 دیوار محوطه را ب ه س تون س اختمان تنه ا در امتداد خ ارج از ص فحه مقی د نم ود. در ای ن ص ورت س تون س اختمان نق ش کل اف ق ائم را ب رای دی وار ایف ا خواه د ک رد. راهک ار دیگ ر اس تفاده از ی کل اف ق ائم در مجاورت ساختمان و اتصا دیوار محوطه به کلاف قائم اس ت. کل اف م ذکور بای د ح داقل به میزان درز انقطاع مورد نیاز از <a class="tagref" href="/واژه/%D8%B3%D8%AA%D9%88%D9%86">ستون</a> ساختمان فاصله داش ته باش د. مق دار درز انقط اع نباید کمتر از جابهجایی نسبی بیرخطی طبقه همکف س اختمان درنظ ر گرفت ه ش ود. در بیاب محاسبات دقی ، مقدار درز انقطاع را میتوان برابر با ۰% ارتفاع دیوار محوطه درنظ ر گرفت. تذکر: به منظور جلوگیری از مسدود شدن درز انقطاع، لاز اس ت مح ل درز ب ا مص الح انیطافپذیر پرشود. برای این منظور میتوان از پش م س نگ، ف و ، یونولی ت و ی ا س ایر مصالح مشابه استفاده نمود. 53 راهنمای طراحی و اجرای دیوارهای بنایی محوطه شکل 5-3 درز انقطاع بهمنظور جلوگیری از آسی ستون سازه در محل اتصا به دیوار محوطه 5-1 اجرای دیوار بر روی شیب در صورتی که شی زمین بیش از 14% باشد، لاز است شالوده و دیوار محوطه به شکل پلهای اجرا شوند. جزئیات اجرای دیوار بهصورت پلهای در (شکل ۴-4) نش ان داده ش ده است. فصل 5: سایر الزامات 54 شکل5-4 نحوه اجرای پلهای دیوار محوطه در زمین با شی بیش از 14% تذکر1: در صورت اجرای پلهای دیوار محوطه لاز است در محاسبه ظرفیت دیوار، عم دفنشدگی شالوده (sh) برابر متوسط عم دفنشدگی شالوده و نیز ارتف اع آزاد پانل بنایی (H) برابر متوسط ارتفاع آزاد پانل بنایی مطاب(ش کل ۴-4) درنظ ر گرفته شود. تذکر3: در مورد خاکهای مسئله دار و شی های تند مس تید گس یختگی، ل از اس ت تمهیدات خاصی برای حف پایداری دیوار محوطه اتخاذ شود. 53 راهنمای طراحی و اجرای دیوارهای بنایی محوطه 5-7 تغییر امتداد دیوار در محلی که امتداد دیوار تغییر میکند (شامل کنجهای دیوار محوطه)، لاز است از کلاف قائم استفاده شود. 5-3 زهکشی دیوار در مناطقی که امکان جمعشدگی آب در ی س مت دی وار وج ود دارد، ل از اس ت در بخشهای تحتانی دیوار مسیرهای زهکشی بهمنظور عبور آب تیبیه گردد. مراجع مراجع - استاندارد 944 (1484)، آیین نام ه طراح ی س اختمانها در براب ر زلزل ه، وی رایش چهار ، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران، ایران. - پیوست ششم استاندارد 944 (1489)،طراحی لرزهای و اجرای اج زای بیرس ازهای میماری، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران، ایران. - دستورالیمل طر و اجرای دیوارهای محوطه (1481)، س ازمان نوس ازی و توس یه و تجهیز مدارس کشور، تهران، ایران. - ضابطه 8 (1489)، راهنمای طراحی لرزهای دیوارهای بنایی بیر سازهای مسلح ب ه میلگرد بستر، سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور، تهران، ایران. - ض ابطه 918 (1487)، راهنم ای طراح ی س ازه ای و جزئی ات اجرای ی دیواره ای بیرسازهای، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران، ایران. - مبحث ششم مقررات ملی (1489)، بارهای وارد بر س اختمان، دفت ر مق ررات مل ی و کنتر ساختمان، میاونت مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی، تهران، ایران. - مبحث هشتم مقررات ملی (1489)، طر و اجرای س اختمانهای ب ا مص الح بن ایی، دفت ر مق ررات مل ی و کنت ر س اختمان، میاون ت مس کن و س اختمان و زارت راه و شهرسازی، تهران، ایران. 50 راهنمای طراحی و اجرای دیوارهای بنایی محوطه - مبحث نهم مقررات مل ی (1488)، ط ر و اج رای س اختمانهای ب تن آرم ه، دفت ر مقررات ملی و کنتر ساختمان، میاونت مسکن و س اختمان وزارت راه و شهرس ازی، تهران، ایران. - مبحث بیست و یکم مقررات ملی (۴)، پدافن د بیرعام ل، دفت ر مق ررات مل ی و کنتر ساختمان، میاونت مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی، تهران، ایران. Bureau of National Construction Ministry of Roads &amp; Urban Development Code &amp; Building Control Housing &amp; construction deputy Guidelines for Design and Construction of Perimeter Masonry Walls

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین