ویرایش چهارم (۱۴۰۰)

ام وزارت راه و شهرسازی دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان ویرایش چهارم (۱۴۰۰) فشخ یو شش هشیش شاخ شمش اشفا جرا رایاشخ فان ناخ شراخ یش شود اد ااش شاه : سرشناسه : معاوئت مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازیدف مقورات ملی و کنیل ساختمان : ۶ عنوان قراردادی یزان فوانین مام : : ,ها ,۱۲۵۳ یس عنوان و ثام پدیداور ژنوتکنیک و مهندمي پی /تهیه کننده دفر مقررات ملی و کنترل مماختمان وزارت راه و شهرسازی : 8 وضعیت ویراست (فیراست ۴) : : مضخصات نشر ۸ مرگز تخقیقات راه. مسکن و شهرسازی. ۱۶۰۱ : : مشضخصبات طاهی ۱۱ ص»:جبدول : : مرکز تحقیقات راه. مسکن و شهرسازی. شماره نشر: ک - ۵ ۷۵ : شابک : ۹۷۵۶-۱۱۳-۴۸۳۱ : 2 عنوان میحث هقتم مقررات ملی ساختمان: ژنوتکنیک و مهندمی پی : : موضوع صنعت مماختمان -- قوائین و مقرت - ایران : : موضوع 1۳۵ -- 311۵0ا5اعها 340 ها - او ا۵5 ۱ 1۵۱۱ ۵۱51۳ : موضوع ماختمان سازی - پی سازی - صنعت و تجارت -زمین شنامی ساختاری : : موضوع وودادعت ادااع 51-- 1۲۵۵۸ 30 او ۱۳۵5 - ۴۵۵۵۵11۵5 - ۵۱51۳۵۵ پ : شناممه افزوده وزارت راه و شهرسازی. معاوئت مسکن و ساختمان : : شنامه افزدده ۵۱۱51۳211۵ 3110 ۵۵۶۱۵ 10۲ اواا0 ,اغ جر ما02 حط ال 3۵ #جم۴ ۵۳ ۸۱۸۱۶۲۲۶۲ : : شنامسه افزوده تا دفت مقررات ملی و کنترل ساختمان 4 ردهبندی کنگن 1۸۷۵ : : رده‌بندی دیویی ۶۲۴/۱۵ : : شنماره کتابشنامی مان ۸۸۳۳۱۷ : : اطلاعات رکورد کتابشقای ‏ : فیپا 9 ۰ ۰ و ود مهم مه مق مد موه موه همه مه وه هم و مه هه وه مه و و و ری مین ۰. ۰ وزارت راو و سا ی نام کتاب: مبحت هفتم مقررأت ملی ساختمان ژئوتکنیک و مهندسی .ی تهیه کننده: دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان شماره نشر: ک - ۷۵۵ ناشر: مرکز تحقیقات رام مسکن و شهرسازی نوبت چاپ: اول ۰۱۴۰۱ ویرایش چهارم قطع: وزیری لیتوگرافی, چاپ و صحافی: اآداره انتشارات و چاپ مرکز تحقیقات رام مسکن و شهرسازی قیمت م۳ ریال شابک: ۱- ۹۷۸-۶۰۰-۱۱۳-۴۰۸ [-13-408[-978-600 :151 کلیه حقوق جاپ و انتشار اثر برای وزارت راه و شهرسازی محفوظ است تشاتی تاشر: تهران» بزرگراه شیخ فضل ا. نوری» روبروی فار ۲ شهرک فرهنگیان» خیابان تازگل» خیابان شهید علی مروی» خیابان حکمت صندوق پستی: ‎۱۳۱۴۵-۱۶۶۹٩‏ تلفی: ۸۸۲۵۵۹۴۲-۶ دور تکارت ۸۸۳۸۴۱۳۲ پست الکتروتیکی: 2[010۳۵.20.1۳ ۵۵ فروش الکترونیکی: 0۳.۷۱۳.30.17 //: ۳ ی این وزارتخانه در اجرای ماده ۳۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان, وظیفه تدوین مقررات ملی ساختمان را بر عهده دارد. مقررات ملی ساختمان کشورء بی‌شک. یکی از کامل‌ترین و موثرترین مقررات بومی موجود و لازم الاجرا در میان کشورهای منطقه می‌باشد که حاصل تلاش اساتید. صاحب‌نظران و حرقه‌منذان صنعت ساختمان ی سال‌هاینضادی :در کشورمان استه خر سال‌های انخیر مقر رات ملین ساختمان:گام‌های موثری در ارتقای کیفیتساخت وساز و مقاوست بتاهااو ساماندمی و:استاندازدسازی مصالحء روش‌های طراحی و ساخت و کاهش هزینه‌های مصرف انرژی» محیطزیست. ایمنی» بهداشت و آسایش ,و رقاه استفاده کنندگانبرداشته: است: در این راستاه:پایش مستمر بازخوره‌های مقررات ملي ساختمان در زمینه‌های گوناگون, پس از انتشار آن» و برنامه‌ریزی برای بازنگری و رفع نقایص موجود و ارتقای مداوم محتوای آن: از اهداف اصلی وزارت راداو شهرسازی اسثه مقایسه کیفیت:ساختمان‌ها خصوصا از لحاظ سازه‌ای, در سیال‌های اخیر با قبل از تدوین مقررات ملی ساختمان, موید تاثیر این مقررات در ارتقای کیفیت ساختلان‌ها اسیت‌در هر حال, باید به کلیه دست‌اندرکاران صنعت ساختمان متذکر شوم در کنار رعایت مقررات«و آیین‌نامه‌هاء پایبندی به اصول اخلاق حرفه‌ای و وجدان کاری مهمترین ضامن در پیشبرد اهدافت و اصول فنی و حرفه‌ای,در این صنعت می‌باشد. از کلیه اساتید» صاحب‌نظرانء خرفه‌مندان ی‌تلوین کنندگان که از ابتدا تاکنون در تدوین و بازنگری‌های متعدد در مباحث مقررات ملی ساختمان تلاش نموده و در همفکری و همکاری با این وزارتخانه از هیچ کوششی دریغ ننموده‌اند» سپاسگزارم و از تمامی نخبگان و جوانان متخصص دعوت می‌کنم ما را در پیشبره اهداف عالیه قانون نظام مهندسی و کنترااوساخهمان باریچهااه همچنین: برای تمامی دست اندرکاران صنعت ساختمان اغم.از مراجع صدور پروانه. کنترلا‌ساختمان و کلهه اشخاصی که در اجرای مقررات و رعایت اصول اخلاق حرفه‌ای تلاش می‌نمایند. توفیق و سربلندای آرزو می‌نهايم. در خانمه:از تلاش‌ها و زحمات اغضای شورای تدوین, کمیته‌های: نی دبیرخانه مقررات ملن ساختمان و سایر کسانی که به نحوی در تدوین این مجلد همکاری نموده‌اندء سپاسگزاری می‌نمایم. رستم قاسمی وزبر راه و شهرسازی 3 ری امطای ردان تاریخ :۱۳۰۰/۱۰/۲۹ وزارت رادوممازی شماره : ۱۳۷۸۳۸/۱۰۰/۰۲ ّ 5 بسه نمی جناب آقای دکتر وحیدی وزیر محترم کشور موضوع : ابلاغ ویرایش چهارم مبحث هفتم مقررات ملی ساختمان « زئوتکتیگ و مهندسی پی» پا سلام و احترام بدینوسیله ویرا م مبحد للم مقررات ملی ساختمان « زئوتکنیک و مهندسی پی» که مرا 3 تصويب را در وزارت راه و شهرسازی گذرانده است, ۱ بشرح دد. زمان اتقضای ویرایش سال ۱۳۹۲ این مبحث شش ماه بعد از تاریخ این بود و بدیهی است زمان استفاده از هر کدام از این دو ویرایش ی روتوشت: + چناپ آقای محسودزاده» مماون محترم مسکن و ساختمان چهت ام + - چناپ آقای قاری قرآن < سروس محترم مرکز تحقیقات رام مسکن و ظهرسازی جهت لازم چناپ آقای نیگزاده رئیس محترم بنیاد مسکن اتقلاپ اسلامی جهت آگاهی و دام لاز + ادارفت کل راه و شهرسازی استان ها جهت اطلاع و اقدام لازم + وئس محرم سازمان نظام مهندسی ساختمان کشور جهت اطلاع و اقدام لازم رئپس محترم سازمان تظام کارداتی ساختمان کشور جهت اطلاع و اقدام لازم میمان آرنین.شوا رها ی سا ی آیساه ساعضمان شروسیم بان آندیستی: ۱۵۱۹۷۱۳۷۹۹ موق پسنی :۱۵۸۷۵۰۴۵۶۸ 1۲ ۷ ۵ هیات تدوین‌کنندگان مبحث هفتم مقررات ملی ساختمان - وبرایش چهارم (۱۴۰۰) (براساس حروف الْقبا) الف-۱) شورای تدوین مقررات ملی ساختمان - دوره ششم از ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۸ دکتر محمدنقی احمدی رییس 9 مهندس علی اصغر طاهری بهبهانی عضو ۹ مهندس محمدرفا اتصاری عضو مهندس شایور طاحوتی عضو * دکتر حمید بافری عضو * مهندس بهروز علمداری میلاتی عضو دکتر سعید بختیاری عضو * _زنده‌یاد مهندس مسعود غازی سلحشور عضو دکتر حمید بدیجی عضو ۹ مهندس یونس فلی‌زاده طیار عضو دکتر تاصر بنیادی عضو دکتر بهروز تمیری عضو مهندس محسن بهرام‌غقاری عضو دکتر محمدرضا ماهری عضو دکتر محسن نهرانی‌زاده عضو دکتر بهروز محمدکاری عضو 8 مهندس محمدابراهیم حادسرشت عضو * زنده‌یاد مهندس حشمت الله منصف عضو 8 مهندس سید محمدنقی رانقی عضو دکتر سید رسول میرقادری عضو زنده‌یاد دکتر علی‌اکبر رمضانیانپور عضو مهندس تادر تجیمی عضو دکتر محمد شکرچی‌زاده عضو 9 مهندس سیدرضا هاشمی عضو * معاون مسکن و ساختمان عضو الف-۲) شورای تدوین مقررات ملی ساختمان - دوره هفتم از ۱۳۹۸ تا ابلاغ این ویرابش دکتر فرهاد آزرمی عضو ۹ مهندس فرزانه صادق مالواجرد عضو * مهندس یعقوب آصفی عضو ۹ مهندس امیر فرجامی عضو 9 مهندس مصطقی احمدوند عضو کت غلامرضا کاظمیان شیروان عضو * دکتر ابالذر اصقری عضو ۹ دکتر محمودقلابحی عضو دکتر بهروز بهنام عضو * مهندین حامد مانی‌فر عضو اواآذبیر زنده‌یاد مهندس اکبر نرکان عضو *.بردکتر محمود مجمودزاده رییس ۹ مهندس احمد خرم عضو دکتر سید مجید مفیدی شهیرانی عضو دکتر بهرنگ سجادی عضو دکتر سید رسول ميرقادرري عضو دکتر محمد شکرچی‌زاده عضو مهندس سید حمیدا میرمیران عضو دکتر غلامرضا شیران عضو ب) اعضای کمیته تخصصی * دکتر سید محسن حاثری عضو 9 مهندس علی اصغر طاهري بهبهاتی عضو دکتر عباس فلندرزاده عضو ل * دکتر بهروز تمیری رییس * مهندس بهاره کانبی دبیر * دکتر محسن کمالیان عضو دکتر سیدرسول میرقادری عضو پ) دبیرخانه شورای تدوین مقررات ملی ساختمان - دوره هفتم مهندس حامد مانی‌فر مدیر کل دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان و دبیر شورا * مهندس امیرعباس محمودي کارشناس مسئول شورا و تماینده دفتر مقروات ملی و کنترل ساختمان در کمیته نخصصی و مقدمه مبحث هفتم مقررات ملی ساختمان که از اين ویرایش نام " ژئوتکنیک و مهندسی پی" به آن داده شده است در ویرایش‌های قبلی با نام ی ی سازی " شناخته می‌شد. اولین ویرایش در مرداد سال ۱۳۶۹ با حجم مختصر منتشر و برای اجرا به سازمانهای مختلف ابلاغ گردید. دو ویرایش بعدی در سالپهای ۱۳۸۸ و ۱۳۹۲ با گسترش قابل توجه مطالب و ارائه جداول مورد نیاز برای طراحی منتشر شدند. در ویرایش حاضر علاوه بر تکمیل و به روزرسانی فصلهای موجود در دو ویرایش قبلی,ء فصل ژئوتکنیک لرزه‌ای نیز بدان افزوده شده است. اساساً موضوع مهندسی ژئوتکنیک به علت پیچیدگی‌ها و عدم قطعیت‌های موجود حاصل از گونه‌گونی زمین و تکیه بر آزمایش‌های آزمایشگاهی و صحرایی و تعمیم نتایج آنها در ساختگاه مورد نظر مانند سایر گرایشهای مهندسی عمران,به راحتی در چارچوب آئین‌نامه و مقررات نمی‌گنجد و علاوه بر باید و نبایدهای آئین‌نامه‌ای لازم است با اشازه»#به مفاهیم اساسی و جزئیات لازم برای نتیجه‌گیری بهتر مهندسین و دست‌اندرکاران عمراني‌کشور را هطالیگک کند. در این ویرایش همچون دو ویرایش قبلیء طراحی‌ها بر اساس روشهای تنش مجازء روش ضرایب بار و مقاومت و روش‌های عملکردی بنا بر شرایط پروژه و انتخاب طراح می‌توانند انجام پذیرند. هماهنگی و تطابق جداول عرضه شده در دو روش تنش مجاز و روش ضرایب بار و مقاومت در همة حالات حدی نهایی و بهره‌برداری تأمین شنده است. به:دلیل اویژگی این مبحث که ارتباط تنکاتنگ ها مباحث سانفایاو محاسیانی از جمله مباحت ششمء هم و دهم داردء در کمیته تدوین از کارشناسان صاخب‌نظرساژه در جمع)کارشناسان ژئوتکنیک تدوین‌کننده استفاده شده است تا همزمان نظرات سازه‌ای نیز مطرح شود: لازم است یادآوری شود که ضمن آنکه موضوع خاک و ژئوتکنیک از قذیمی‌ترین«تخضص‌های مهندسی عمران است. ولی به علت پیچیدگی‌های خاص آن هنوز مسائل ناشناخته.ذر آن فراوان است و نیاز به پژوهش و کسب تجربه در آن بیشتر به چشم می‌آید. از این‌رو علی‌رغم اینکه در ویرایش جدید تا آنجا که ممکن بوده سعی شده برای سوّالات و گزینه‌های مختلف طراحان, پاسخ‌های روشن و قاطعی داده شود اما سوّالات پاسخ داده نشده و یا اشکالات متعددی ممکن است در متن فعلی وجود داشته باشد که برای برطرف کردن آنها نیاز به راهنمایی عموم مهندسان و اهل فن می باشد. امید است استفاده‌کنندگان اين 9 مبحث از اظهارنظر و ارائه پیشنهاد و نقدهای خود دریغ نکنند و تدوین‌کنندگان مبحث را مورد عنایت قرار دهند. در پایان این دفتر از تمامی اساتید. مهندسان, انجمن‌های مهندسی و سازمان‌های نظام مهندسی و نیز کلیه دست اندرکاران صنعت ساختمان که نظرات نگارشی و تخصصی خود را در ارتباط با پیش‌نویس این مبحث ارسال نموده‌اندء صمیمانه تشکر و قدردانی نموده و از هرگونه اظهار نظرء پیشنهاد و انتقاد استقبال و از آن‌ها جهت انجام اصلاحات بعدی استفاده خواهد نمود. لذا عموم علاقه‌مندان می توانند با مراجعه به درگاه اینترنتی 07.17 ]113 نسبت به ثبت نقطه نظرات خود اقدام نمایند. دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان ۸1 ید ۰ : ۸ هفن 2 ۹ فهرست مطالب صفحه ۱-۷- کلیات ۱ ۱-۱-۷ هذف ۱۱ ۲-۱-۷ دامته کاربرد ۱ ۳-۱-۷ تعاریف ۱ ۱-۳-۱-۷ پی ۱ ۲-۳-۱-۷ خحاکریزی مهتدسی ۱ ۳-۳-۱-۷ سازه‌های نگهبان ۱۲ ۶-۳-۱-۷ شناساییی زئوتکنیکی ۲ ۵-۳-۱-۷- داده‌های رئُوتکتیکن ۱۲ ۹-۳-۱-۷ اطلاغات زنوایکنیکی ۱۲ ۷۳۷ کمانه ۱۲ ۸-۳-۱-۷- طراحی رُئوتکنیکی ۱۲ ۹-۳-۱-۷- زمین متاسب ۲ ۱۰-۳-۱-۷-لایه‌بتدی پیچیده ۱۲ ۱۱-۳-۱-۷- ساختمان‌های با اهمیت کم توسط, ,ریاد و تخیلی زیاد ۱۳ ۶-۱-۷- روش‌های طراحی ۱۳ ۱۷سع ات روش نش مجاز ۱۳ ۲-4-۱-۷ روش ضرایب بار و مقاومت (۱8۴۵) ۳ ۱-۲-4-۷ حالت حذی مقاومت ۱۳ ۷- ۲-۲-۶-۱ حالت حدی بهره‌برداری ۱۳ دس ۳ روش های اعملکردی 7 ۱-۳-۵-۱-۷- تخلیل ۱ ۲-۳-۶-۱-۷- آزمایش ۱ ۳-۳-۶-۱-۷- تهیه مذدارک ۱۶ ۲ صفحه ۲-۷- ملاحظات طراحی و شناسایی ژئوتکنیکی زمین ۵ ۱-۲-۷ اهداف شناسایی زُئوتکنیکی ۱۵ ۲-۲-۷- بررسی های رُئوتکنیکی ۱۵ ۳-۲-۷ الرامات بررسی های زُئوتکنیکی ۱۹ ۱-۳-۲-۷ الرامات بررسی های مقدماتی ۱۹ ۲-۳-۲-۷ الزامات بررسی های طراحی ۱۸ ۱-۲-۳-۲-۷- شناسایی‌های لازم در مرحله بررسی طراحی ۱۸ ۲-۲-۳-۷ حفاری و نمونه برداری حاک اه ۳-۲-۳-۷ آزمون های آزمایشگاهی ۳۲ ۶-۲-۳-۲-۷- آزمون#های برشها ۳۳ ۲-۳-۲-۷- ۵ گزارش«ررشی های طراحی ۳ ۱-۵-۲-۳-۲-۷- گزارش عملیات مطالعات رُئوتکنیکی ۳۶ 2-۲-۷ سابر ملاحظات طواحی ژئوتکیکه ۳۵ ۱-۶-۲-۷ ملاحظات بارگذاری ۳۹ ۲-۶-۲-۷ الرامات بررسی‌های کتترلی ۳۷ ۳-۶-۲-۷ ملاحظات دوام ۳۸ ۵ صفحه ۳-۷- گودبرداری و پایش ۳ ۱-۳-۷ هلف ۳ اف تعازیف ۳۰ ۳-۳-۷ ملاحظات کلی ۳۱ ۶-۳-۷ تحلیل تغییر شکل گود و سازه‌های مجاور ۳ ۵-۳-۷- تغییر شکل‌های مجاز ۳ 1-۳-۷- زهکشی ۳۷ ۷ هپایشن و کترل ۳۷ ۱-۷-۳-۷ اهداف ابزارگذاری و پایش ۳۷ ۲-۷-۳۷ برنامه پاشظ ۳۸ ۳-۷-۳-۷ ابرارهایش ۳۸ 4-۷ مسئولییته#طراحی» اجرا و نظارت پاپش ۳۸ 3 صفحه یی سطحی ۳۹ ۱-۶-۷ هلف ۳۹ پوت ملاحظات طراحی بی‌های سطخی ۳۹ ۳-۶-۷- ظرفیت باربری پی‌های سطحی ۳ و اور نشستمجاز 1 ۵-۶-۷- روش‌های طراحی پی سطحی تا ۱-۵-۷ روش تنش مجاز ۵ ۲-۵-۶-۷ روش ضرایب بار و مقاومت اد ۳-۵-۶-۷ ملاحظات لرزه‌ای در طراحی پی‌های سطحی : ۱-۵-۷ پی‌های انعطاف‌پلگهر ۸ ۷-۶-۷- ملاحظاتاجرایی.ی‌های سطحی ۸ ۵ صفحه ۵-۷- سازه‌های نگهبان ۱ ۱-۵-۷ دامته کاربرد و هدذف ۱ ۲-۵-۷ انواع سازه‌های نگهبان ۱ ۳-۵-۷- پایداری انواع سازه‌های نگهبان ۱ ۱-۳-۵-۷ حالت‌های حدی دیوارهای صلب وزنی ۵۱ ۲-۳-۵-۷ حالت‌های حدی دیوارهای انعطاف پذیر مهار شده ۲ ۳-۳-۵-۷ حالت‌های حدی دیوارهای حاک مسلح ۳ ۶-۵-۷ ملاحظات طراحی و سالحت ۵۶ ۵-۵-۷- فشار اک ۹ ۱-۵-۵-۷ کلیات ۵۹ ۲-۵-۵-۷ تعیین فشار حاک دز حالات مختلف ۹ ۱-۲-۵-۵-۷- فشار جاک در حالت سکون 5۹ ۲-۲-۵-۵-۷- فشار محرکذ,و مقاوم حاک ۵۷ ۳-۲-۵-۵-۷- فشار حاک در حاکررتر متراکم"شدة ۹۷ ۶-۱-۵-۵-۷- فشار حالت محرک و مقاوم در شرایط دینامیکی ۵4۷ 0-۲-0-۵-۷- تعیین فشار خاک در پشت6یوا۷ ۸ 1-۵-۷ فشار آب ۸۹ ۷-۵-۷- روش‌های طراحی سازه‌های نگهبان 1 ۱-۷-۵-۷- روش تنش مجاز 1۹ ۱-۱-۷-۵-۷- حداقل ضرایب اطمیتان دیوارهای صلب 1۰ ۲-۱-۷-۵-۷- حداقل ضرایب اطمیتان دیوارهای انعطاف پذیر سپری ۹ ۱-۲-۱-۷-۵-۷- ضریب اطمیتان مهار ۹۱ ۲-۲-۱-۷-۵-۷- ضریب اطمیتان در برابر بالا زدگی کف ده ۳-۱-۷-۵-۷- حداقل ضرایب اطمیتان دیوارهای حاک مسلح ۲ ۶-۱-۷-۵-۷- کنترل تغییرشکل 1۳ "۱ صفحه ۲-۷-۵-۷- روش ضرایب بار و مقاومت ۳ ماود ضرایب کاهش مقاوسنت .ار فیوارهای اصلتبت ۳ ۵-۲-۷-۵-۷- ضرایب نیروی مقاوم در دیوارهای انعطاف پذیر 1 ۷- 1-۲-۷-۵ ضرایب کاهش نیروی مقاوم در حاکریزها و شیروانی‌ها 1 ۷-۲-۷-۵-۷- ضرایب کاهش نیروی مقاوم در دیوارهای حاک مسلح 1۵ ۸-۵-۷ مهاربندی 1۵ ۱-۸-۵-۷ کلیات 1۵ ۲-۸-۵-۷ طراحی مهارها 11 ۳-۸-۵-۷ آزمایش مهارها 1۷ ۱-۳-۸-۵-۷- آزمایش باربرقی و خزرش 1۷ ۹-۵-۷- خحاکریز پشت دوار 14 ۱۰-۵-۷- زهکشی و آب‌بنلاقی دیوارها 14 ۷ صفحه ۹-۷- پی‌های عمیق :۷ ۱-۹-۷ هذف و دامنه کاربرد ۷۰ ۷--۲- مبانی طراحی پی‌های عمیق ۷۰ ۳-۹-۷ بارهای طراحی ۷۱ ۱-۳-۹-۷ ترکیب بارهای وارده ۷۱ ۲-۳-۹-۷ نیروهای تغییرمکان زمین ۷۱ ۱-۲-۳-۷ اصطکاک منفی جدار ۷۱ ۲-۲-۳-۷ بالا زدگی شمم ۷۲ ۳۷ دح ر کات جانبی ۷۲ ۷ سع8- شمع تحت بار محوری ۷۲ ۷--۱-2- ظرفیت باروللای ۷۲ ۱-۱-2-1-۷- روشهای تعیین ظرفیت,پاربری شمع ۷۳ ۲-۱-2-۷ استفاده از ,ووابط تحلیلی ۷۳ ۳-۱-۶-۷ استفاده مستقیم از نتاج آزمایشا‌های برجا ۷۵ ۶-۱-۶-۷ استفاده از آزمایش بارگذذاری استاتیکیل ۷ ۵-۱-۶-۷ استفاده از آزمایش دینامیکه ۷۹ ۷--۹-۱-2- تحلیل معادله موج (۷۷/۴۸۳) ۷۹ ۷-۱-2-۷ آزمایش دینامیک شمع (017) ۷۷ ۲-2-۷ نشست شمم‌ها ۷۷ ۳-۵-۷ شمع‌های کششی ۷۸ ۵-۹-۷ شمع‌های تحت بار جانبی ۷۹ ۱-۵-1-۷ ظرفیت باربری جانبی ۷۹ ۲-۵-1-۷ تغییرمکان جانبی ۸۰ 1-۹-۷- گروه شمع ۸۰ ۷---۱- ظرفیت باربری گروه شمع ۸ ۸ صفحه ۲-1-1-۷- نشست گروه شمع ۸ ۳-1-۹-۷ تحلیل نیروها در گروه شمع ۸ ۶-1-1-۷- طراحی گر وه شمع ۸۲ ۷-۹-۷ بار مجاز طراحی شممع‌ها ۸۲ ۷--۱-۷- روش مقاومت مجاز (بارهای عمدتاً بدون ضریب) ۸۳ ۲-۷-۷ روش ضرایب بار و مقاومت ۸ ۸-1-۷- آزمایش‌های بارگذاری شمع ۸۵ ۱-۸-۹-۷- آزمایش‌های بارگذاری استاتیکی ۸۹ ۲-۸-۹-۷ آزمایش‌های بارگذاری دینامیکی ۸۹ ۳-۸-۹-۷ شمم‌های آزمایشی ۸۷ ۶-۸-۹-۷- شممع‌های اصلی ۸۸ ۷--۵-۸- گزارش آزمایش‌های بارگذاری ۸۹ ۹-۹-۷- طراحی سازه‌ای شمم‌ها ۸۹ ۱۰-۹-۷- ملاحظات ساخت و اجرای آشمع ۹ ۱۱-۹-۷- ملاحظات شمعها در خحاکهای مستعد؛روانگزایی و گستروش جانبی ۹۲ ۹ صفحه ۷-۷- ژئوتکنیک لرزه ای ۹ ۱-۷-۷ دامته کاربرد ۹۶ ۲-۷-۷- زلزله طرح و اثرات ساختگاهی ۹۶ ۱-۲-۷-۷- روش آیین نامه‌ای ۹۶ ۲-۲-۷-۷ مطالعات ویژه زلزله طرح ۹ ۱-۲-۲-۷-۷- تحلیل مخاطره‌پذیری ۹۶ ۳-۲-۷-۷ تحلیل اثر ساختگاه ۹۵ ۱-۳-۲-۷-۷- تاثیر لایه های رسوبی سطحی ۹۵ ۲-۳-۲-۷-۷- تاثیر توپوگرافی سطحی ۹۷ ۳-۳-۲-۷-۷- تاثیر توپوگرّافی عهقی ۹۷ ۳-۷-۷ روانگرایی 4۷ ۱-۳-۷-۷ ارزیابی پتانسیال روانگرایی ۹۸ ۱-۱-۳۹۷۷ مرحله اول«ارزیابی ۹۸ ۲-۱-۳-۷-۷- مرحله دوم ارزیابی ۹۹ ۲-۳-۷-۷ تعیین نشست ناشی از روانگرایی ۱۰ ۳-۳-۷-۷ گسترش جانبی ۱.۰ ۶-۳-۷-۷- پیشگیری از مخاطرات ناشی از روانگراییق ۱۱ ۷-۷-- ناپایداری شیبها و زمین لغزش ۱ ۵-۷-۷- مخاطره گسلش سطحی ۱+۲ ۱۰ ۱-۷ کلیات ۱-۱-۷ هدف هدف این مبحث تعیین حداقل ضوابط و مقررات برای طراحی رُئوتکنیکی ساحختمان‌ها است» به طوری که ایمنی کافی در ساختمان‌ها تأمین شود و شرایط بهره‌برداری مطلوب در طول عمر آن‌ها حفظ گردد. ۲-۱-۷ دامنه کاربرد رعایت ضوابط و مقررات این مبحث در کلیه ساختمان‌ها و سازه‌های موضوع مقررات ملی ساختمان الرامی اسسته. ابتیه فتی مانتد پل‌هاء سد‌ها و سازه نیروگاه‌ها مشمول مقررات این مبحث نمی‌شوند ولی رعایت آن‌ها به صورت غیرالزامی توصیه می‌شوه. ۳-۱-۷ تعاریف ۱-۳-۱-۷ پی: به مجموعه بخش‌هایی از سازه و زمین در تماس با آن اطلاق می‌شود که انتقال بار بین سازه و زمین متاسب. از طریق آن صورت می‌گیرد. پیی‌ها عمدتایپه سه گروه اصلی زیر تقسیم می‌شوند: الف- پی‌های سطحی: به پی‌هایی گفته می‌شود که در عمق ,کم و نردیک سطح زمین (عمق پی (10) کمتر از ۰ 2 ی ۰ ۰ ۰ ۹۷ ۳ سه برابر عرض پی (ق1) 5۳ ) ساخته می‌شوند. این پی‌ها شامل: بی‌های متفر دء نواری؛ شبکه‌ای و کگسترده ب- پی‌های عمیق يا شمع‌ها: به پی‌هایی گفته می‌شود که نسبت عمققرارگیری به کوچکترین بعد افقی آن‌ها از ۱۰ تجاوز کند (2۱۰ ). این پی‌ها شامل انواع شمع‌هاء دیوارک‌ها و دیوارهای جداکننده می‌شوند. پی‌های عمیق در ساختمان‌ها معمولاً به وسیله یک سازه میانی» که کلاهک یا سرشمم نامیده می‌شودء بارهای سازه را به زمین منتقل می‌نمایند. دارند. پی‌های صندوقه‌ای معمولاً در این گروه قرار دارند. ۲-۳-۱-۷ خاکریزی مهندسی: به خحاکریری گفته می‌شود که در حین ساخحت» تراکم و سایر مشخصات خاک کنترل می‌شود و می‌تواند بخشی از پی ساختمان در نظر گرفته شود. ۱۱ ۳-۳-۱-۷ سازه‌های نگهبان: به سازه‌هایی اطلاق می‌شود که برای نگهداری حاک به کار برده می‌شوند. این سازه‌ها شامل انواع دیوارها و سیستم‌های نگهدارنده خاک هستند که ممکن است در بعضی از انواع آن‌ها عتاصر سازه‌ای با حاک پا سنگ ترکیب شده یا از تسلیح حاک استفاده شود. ۶-۳-۱-۷ شناسایی ژئوتکنیکی: به مجموعه اقدامات و مطالعاتی گفته می‌شود که منجر به شتاحت نقشه‌های زمین‌شناسی و زمین‌شناسی مهندسی با مقیاس مناسب» بررسی گرارش لایه‌های زمین در ساختگاه‌های مجاورء بازدید از برش‌ها و مقاطم موجود خاک مورد نظرء انجام مطالعات رُئوفیریک و رئوتکتیک با حفر گمانه یا چاه دستی» نمونه‌گیری دست خورده ودست‌نخورده نماینده وانجام آزمایش‌های برجا و آزمایشگاهی می‌باشد. ۵-۳-۱-۷ داده‌های ژئوتکنیکی: به. پارامترهای برداشت‌شده از زمین ساختگاه گفته می‌شود که پردازش نشده‌اند. ۹-۳-۱-۷ اطلاعات ژئو تکنیکین: ده داده‌های زئُوتکنیکی گفته می‌شود که پردازش سل انا ۷-۳-۱-۷ گمانه: به حفاری در زمین به منظور شناحت خواص مهندسی حاک گفته می‌شود. حفاری نیر انجام شود که به آن چاه دستی نیر اطلاق می‌شود. ۸-۳-۱-۷ طراحی ژئوتکنیکی: کلیه حدمات مهندسی ات که به منظور تعیین هندسه»ء کنترل پایداری»؛ ایستایی و تغییر شکل‌های پی و بخش خاک زیر آن انجام می‌گیرد: ۹-۳-۱-۷ زمین مناسب: زمینی که با توجه به بار سازه مورد نظرء از باربری و نشست‌پذیری قابل‌قبول ۱-۳-۱-۷ لایه‌بندی پیجیده‌:لایه‌بندی زمینی که لایه‌های حاک ان منحنی شکل با شیب تند یا با جنس متنوع باشند( از قبیل زمین در مجاورت گسل‌ها یا نردیک رودخانه‌ها یا پای شیب‌ها) و تفسیر لایه‌بتدی مشکل باشدهء لایه بندی پیچیده است. در سایر شرایط که لایه‌بتدی یکنواخت است» به آن لایه‌بندی ساده ۱۲ ۱-۳-۱-۷ ساختمان‌های با اهمیت کم. متوسط زیاد و خیلی زیاد: این تعاریف عیتاً طبق تعاریف به کار برده‌شده در استاندارد 3سا ۶-۱-۷ روش‌های طراحی مجاز می‌باشد و طراح می‌تواند هر یک از این روش‌ها را انتخاب کند. ۱۷ روش کش مجاز: در این روش بارهایی که در مبحث ششم مقررات ملی ساختمان آورده شده است با ضریب عمدتاً یکاادن محاسبات نیرو لحاظ می‌شوند و بار وارده بر خاک محاسبه می‌گردد: سپس با .اعمال ضریب اطمینان متاسب تنش مجاز خاک محاسبه و طراحی انجام می‌شود. برای محاسبه نشستء بارهای وارده عمدتاً با ضریب یک در نظر گرفته می‌شود و نشستمحاسبهشنده باید از نشست مجاز کمتر باشد. ۲-۶-۱-۷ روش ضرایب بار و مقاومت ((1نا): در این روش دو ضریب ایمتی برای بار و مقاواشت به طور جداگانه در محاسبات حالات حدی مقاومت و بهره‌برداری استفاده می‌شود. ۱-۲-۶-۱-۷ حالت حدی مقاومت: عدم اطمیتان در برآورد مقدار بار دارد. ضرایب فوق با استفاده ازاامبحثك,ششم مقررات ملی ساختمان تعیین می‌شوند. دومین مجموعه ضرایب کاهشی برای تقلیل مقاومت مصالح است و مقدار آن بستگی به عدم اطمینان مو جورد در کیفیت مصالح؛ نحوه اجرا و دقت دارد. مقادیر ضرایب افرایش بار و تقلیل مقاومت بر حسب مورد در فصل‌های مختلف این مبحث آمده است. ۲-۲-۶8-۱-۷ حالت حدی بهره‌برداری: طراحی در حالت حدی بهره‌برداری اغلب جهت کنترل نشست و تغییرشکل‌ها به کار می‌رود و در آن هر دو ضرایب کاهشمقاوست و افزایش بار متناسباً برای بهزه‌پزداری در نظر گرفقه می‌شوذ ۱۳ ۳-۶-۱-۷ روش‌های عملکردی: در طراحی به این روش باید به وسیله تحلیل یا ترکیبی از تحلیل و آزمایش نشان داده شود که ضریب اطمینانی حداقل برابر با آنچه برای اعضای مشابه طراحی شده با روش ضرایب بار و مقاومت (110]) در برابر تاثیر بارهای مر ۵۵ زنذده» محیطی 6 سایر بارها مورد انتظار اسمشاه تین شذه است. در این راستا ملالحظات مربوط به عدم قطعیت‌های مربوط به بارگذاری و مقاومت باید در نظر گرفته شود. ۱-۳-۶-۱-۷ تحلیل: تحلیل باید بر اساس روش‌های منطقی مبتتی بر قوانین پذیرفته شده مکانیک خحاکه انجام شود و باید تمام پارامترها باید بر اساس اطلاعات آزمایشگاهی قابل‌قبول و مراجع استاندارد لحاظ گردند. ۲۳-۶-۱۷ آزمایش: شرایط آزمایشگاهی و مدلاسازی,غلزیکی مورداستفاده برای اثبات ظرفیت عملکردی تحت بارگذاری مورد نظرء باید به نحوی باشد که به درستی نمایانگر مصالج» هندسه» شرایط ساخت» شدت بارگذاری و شرایط مرزی پیش‌بینی شده برای سازه باشد. اگر ارزیابی نتایج‌پازمایش براساس نتایج به‌دست آمده از حداقل سه آزمایش انجام شود باید انحراف نتایج به دست امد از هر آزمایث بیش از ۱۵/ نسبت به مقدار میانگین نتایج تمام آزمایش‌ها نباشد. در صورتی که در نتایج هر یک از«آزمایش‌ها انحراف بیش از ۸۱۵ نسبت به میانگین مشاهده شود» لازم است آزمایش‌های اضافی انجام شود تا زمانی که انحرافق از نتایج هیچ یک از آزمایش‌ها بیش از ۱۵/ نگردد با این که حداقل ‎٩‏ آزمایش انجام شده باشد.,فیج یک از آنتایج آزمایش‌ها نباید بدون ارائه دلیل متطقی حذف گردد. گرارش آزمایش‌ها باید شامل محل؛ زمان و تاریخ آزمایش باشدء مشخصات نمونه آزمایشگاهی» تجهیزات آزمایشگاهی» شرایط هندسی آزمایش» تاریخچه بارگذاری و تغییرشکل‌های به دست آمده تحت بارگذاری و همججنین هرگونه آسیب مشاهل وسلده در نمونه در طی آزمایش باه همراه مقذار بار و اتغیپرشکلی که متتاظ ربا این اسیت بوده.است,بایداثبت گرةد. ۳-۳-۶4-۱-۷ تهیه مدارک: روش‌های مورد استفاده برای انجام این بند و نتایج حاصل از تحلیل و آزمایش‌ها باید طی یک یا چند گزارش آماده شذده و به یک مرجع ذیصلاح ارسال گردد تا با استفاده از یک گروه بررسی کننده مستقل به ۱۶ 5 ۰ .+ چع .+ + 7 ۲-۷ ملاحظات طراحی و شناسایی ژئوتکنیکی زمین ۱-۲-۷ اهداف شناسایی ژئوتکنیکی ۷-۱-۳ داده‌های زئوتکنیکی بایدذ همواره میشنی برگرداوری: انجام بررسی زئوتکنیکی و اطلاعات ثبت‌شده بوده و با دقت مورد تفسیر قرار گیرند. این داده ها افرون بر اطلاعات رئوتکتیکی شامل داده‌های زمین‌شناسی عمومی» زمین‌شناسی مهندسی» زمین ریخت‌شناسی» لرزه‌خیری» هیدرولوزی» هیدروژئولوژی و تاریخچه ساختگاه می‌باشند. این شناسایی‌ها شامل بررسی لایه‌بندی حاک و خحصوصیات مهندسی آن؛ شرایط آب زیرزمینی» تراز سنگ بستر و سایر مشخصات ساختگاه پروژه است. کسب اطلاعات فوق ضروری و تابع نوع پروژه و شرایط زمین می‌باشد. ۳-۱-۲-۷ برنامه‌ریری انجام شناسایی رئوتکنیکی زمین باید چنان انجام شود که نیازمتدی‌های طراحی؛ ساحت و تامین عملکرد سازه«پیشنهادی را فزاهم نماید. باید توجه داشت در صورت مواجه‌شدن با تغییرشرایط زمین (مشخصات رئوتکتیکی...) یا سازه (جابجایی محل سازه مهم» تغییر تعداد طبقات سازه....) ۲-۲-۷ بررسی‌های ژئوتکنیکی - بررسی‌های مقدماتی - بررسی‌های طراحی - بررسی‌های کنترلی - مقایسه ساختگاه‌های مختلف برای انتخاب مناسب‌ترین گزینه» در صورت نیاز ۱۵ - تخمین تغییراتی که ممکن است در اثر کارهای پيشنهادشده پیش اید و پیامدهای آنها - پیش بینی پیامذهای ناشی از اجرا در محیط پروژه و اطراف ان اس فراهم‌نمودن اطلاعات لازم ساتختگاه باه منظور طراحی ایمن و تامین عملکرد مورد انتظار سازه‌های دائُمی و موقت با -حفظ صرفه اقتصادی در طراحی - فراهم‌نمودن اطلاعات لازم برای برنامه‌ریری اجرای کارهای موقت (مثل پایدارسازی گود) و دائمی در ساسختگاه - پیش‌بینی و شناسایی مشکلات رئوتکنیکی احتمالی که ممکن است در حلال اجرا و پس از آن بروز این نس برای اطمیتان از تامین ایمنین کافی در حین کوآدبرداری و اجرای سازه‌های نگهبان موقت و دائم سالحخت پی و سازه ی برای اطمیتان از عملکرد متاسب سازه در دوران ساحت و بهرادداری؛ در آموری که به پی سازه و و زمین - تطبیق فرضیات طراحی با مشاهدات واقعی و اندازه‌گیریهای رُئوتکنیکی«در ساختگاه. ۳-۲-۷ الزامات بررسی‌های ژئوتکنیکی با توجه به نوع بررسی رُئوتکنیکی مدنظر الرامات متفاوتی مطابق بندهای ۱-۳-۲-۷ الی ۳-۳-۲-۷ ممکن است مدنظر قرار گیرد. همچنین تعمیم محتوای الزامات هر بند به الزامات بندهای دیگر به جز در مواردی که صراحتاً بیان شده باشد مجاز نمی‌باشد. ۱-۳-۲-۷ الزامات بررسی‌های مقدماتی جمع آوری و ارائه گردد: ۱۹ مبحث هفتم ملاحظات طراحی و شناسایی ژئوتکنیکی زمین - تاریخجه ساختگاه - توپوگرافی متطقه - وجود مناطق ناپایدار - هیدرولوژی و هیدروژئولوزی - بررسی محلی در خصوص سطح آب زیرزمینی - بررسی ساختمان‌ها و حفاری‌های همجوار - نقشه ها و مدارک زمین‌شناسی و زمین‌شناسی مهندسی موجود - بررسی‌های پیشین انجام شده در محدوده مورد نظر عکس‌های هوایی و ماهواره اع - نقشه‌های قذدیمی - مستحدئات تحت‌الار مه ساختگا؟(مانند قتات‌ها یا سایر حفرات زیرزمیتی» شریان‌های حیاتی و غیره) - لرزه‌خیزی منطقه ۲-۱-۳-۷ گزارش بررسی مقدماتی بابدهامل مللاود ذبل رازبا - درج نوع بررسی انجام شده (بررسی مقدماتی) در‌گرازش ارائهَدة#الرامی می‌باشد. - توضیحات, تحلیل‌ها و مستندات مربوط به موارد مطرح*شده در بنل ۱۶۱۳-۲-۷ باید به صورت کامل در گزرارش آورده شود. - استفاده از تحلیل‌هاای پاراترهای ارانه‌شده:هر. گرارش بررسی مقاهالی برای طراحی مجاز نمی‌باشد. در تنظیم ادبیات فنی گزارش بررسی مقدماتی» باید از هرگونه اظهارنظر قطعی اجتتاب شده و این امر به ارائه گرارش بررسی طراحی يا کتترلی متوط گردد. - تعداده فاصله» عمق و نوع گمانه‌ها و آزمون‌های آزمایشگاهی و صحرایی پیش‌بینی شده لازم که باید در شناسایی طراحی اعمال گردنده به صورت یک فصل مجزا در انتهای گزارش بررسی‌های مقدماتی» با استناد به الرامات مذکور در آخرین نسخه مبحث ۷ مقررات ملی ساختمان (ژئوتکنیک و مهندسی پی) ذکر گردد و توصیه‌های لازم در این خصوص در صورت نیاز ارائه گردد. - انجام بررسی مقدماتی قبل از انجام هر نوع بررسی دیگر ( بررسی طراحی یا بررسی کنترلی)» الزامی می‌باشد. ۱۷ ۲-۳-۲-۷ الزامات بررسی‌های طراحی ۱-۷-۳-۲-۷ شناسایی‌های لازم در مرحله بررسی طراحی ۳-۲-۷- ۱-۱-۲ طبقه‌بتدی نوع حاک» باید بر مبتای مشاهدات و آزمایش‌های موردنیاز و متناسب با مصالح به‌دست امده از حفاری کمانه یا چاهک یا هر شناسایی اکتشافی زیر سطحی در تقاط متاسب انجام شود. استاتیکی و لرزه‌ای باید متتاسب با شرایط ژئوتکنیکی وسازه مورد نظر آزمایش‌های لازم انجام شود. ۳-۱-۲۳۲۷ انجام آزمایش‌هایی به‌متظور شتالحت سطح ات زیرزمینتی و توجه به حاک‌های مسئله‌دار و ناپایذاری‌های رئوتکتیک لرزه‌ای مگاختگاه مورد نظْر ضروری استه 8-۱-۲۳۲۷ وسعت شناسنایی زمین از قبیل تعذاد و نوع حفاری؛ تجهیرات مورد استفاده برای حفاری و نمونه برداری» تجهیرات آزمایش‌های برجا و برنامه آزمایش‌های آزمایشگاهی باید توسط مهندس ذیصلاح و ۹-۱-۲-۳-۲-۷ تعذاد. فاصله و عمق کمطانه و خاه‌های دستی ذکرشذه در بتذهای بعذی صرفاً به‌عتوان 1-۱-۲-۳-۲-۷ تعداد و فاصله گمانه‌ها اقذامات زیر برای تعیین فاصله گمانه‌ها یا چاه های شناسایی ضروری اشت. در توضیحات زیر باید توجه داشت هر حا از وازه کمانه: استفادهاشناده: اه منظور کمناته ماشیتی ۹ چاه دستی شناسایی می‌باشد. چنانچه گمانه زنی به منظور ساخحت یک ساختمان متفرد انجام می‌شود: زمین و با توجه به جدول ۱-۲-۷ تعیین شود. یا در حدول 0-۲-۷ اهمیت ساختمان‌ها بر متتای استاندارد ۳/۸۰ تعیین شده اسستن ب- در صورتیکه ساختمان موردنظر پس از ایجاد گودبرداری احذاث شود» گمانه‌های لازم برای گودبرداری (جدول ۱-۲-۷) نیز باید به تعداد گمانه‌های تعیین‌شده برای ساختمان اضافه شود. ۱۸ مبحث هفتم ملاحظات طراحی و شناسایی ژئوتکنیکی زمین جدول ۱-۲-۷ حداقل تعداد گمانه مورد نیاز تبصره ۱: چنتانچه نتایج حاصل ازهایّن گمانه‌ها عدم یکتواختی را در زمین نشان دهد یا لایه‌بدی زمین پیچیده باشد (مثل چین‌خوردگیهاء مجاور گسل‌هاء نردیک رودخانه‌ها و کوه‌هاء زمین‌های بسیار ناهموار و دره‌ها) به‌منظور رسیدن به اطلاغات لازم» بتابراتشخیص مهندس ذیصلاح به تعداد گمانه‌های فوق اضافه می‌شود: تبصره ۲: برای سطح اشغال بیش از ۱۰۰۰,فترمربعء حداقل دو گمانه به ازای هر ۱۰۰۰ مترمربع به مقادیر تعداد گمانه اضافه می‌شود به نحوی که گمانه‌ها در یک شبکه‌بندی مناسب قرار گرفته» حداقل فاصله گمانه مذکور در بند الف را رعایت نماید وکل مساحت زمین را پوشش دهد. چتانچه گمانه‌زنی به منظور شتاخت یک زمین برای ساختمان‌سازی گستروة با انبوه‌سازی انجام شود رعایت فواردازیی الزامی .ی باشن: الف- حضور یک مهندس ذیصلاح در فعالیت‌های ساختمان‌سازی گسترده الرامی می‌باشد. ب- اگر منظور شناسایی زمین برای ساختمان‌سازی گسترده برای ساختمان بیش از ۱۲ طبقه باشدء تعداد گمانه‌ها براساس تعداد گمانه‌ها همانند ساختمان منفرد انجام می‌شود. اگر منظور اشناسایی زمین برای:ساشتمان‌سازی گسترده برای ساشتمان بین. ۵ ی ۱۷ طبقه باشل+فاصله گمانه‌ها بین ۳۰ تا ۹۰ متر متناسب با تعداد طبقات» اهمیت ساختمان و پیچیدگی لایه‌بندی زمین خواهد بود. ت- اگر منظور شناسایی زمین برای ساختمان‌سازی گسترده با ارتفاع کمتر از ۵ طبقه باشد: ت-۱- اگر لایه‌بتدی زمین به صورت یکتواخت باشد, فاصله ۵۰ تا ۱۰۰ متر بین گمانه‌ها متناسب با تعداد طبقات» اهمیت ساختمان و پیچیدگی لایه زمین قابل قبول می‌باشد. ۱۹ مبحث هفتم ملاحظات طراحی و شناسایی ژئوتکنیکی زمین ت-۲- اگر لایه‌بندی زمین پیچیده باشد (مثل مجاور گسل‌هاء نرزدیک رودخانه‌ها و کوه‌هاء زمین‌های بسیار ناهموار و دره‌ها)» فاصله حداکثر ۳۰ متر بین گمانه‌ها قابل‌قبول می‌باشد. شا باگر اساختمانی, با تعداد اطقات با آهمیت: متفاوت:با سایر ساختمان‌ها در مجموعه: موردنظر باشد: شتاسایی خحاص آن ساختمان باید انجام شود. در این صورت برای اين‌گونه ساختمان‌هاء باید ضوابط تعیین فاصله گمانه ها برای ساختمان‌های متفرد اعمال گردد. چنانچه برای احدات ساختمان, نیاز به گودبرداری باشد لازم است مطالعات ضروری و خحاص گودبرداری انجام گیرد و اطلاعات لازم برای انجام صحیح تحلیل‌های پایداری و تغییرشکل‌ها به متظور حفظ پایداری دیواره‌ها و علم‌بروز خسارت در ابتیه مجاور به‌دست آید. برای جرئیات مطالعات و تمهیدات ضروری لازم است به فصل گودبرداری و پایش "مراجعه شود. ۷-۱-۲۳۲۷ عمق کمافه‌ها عمق گمانه‌های موردنیاز باید بیش از عمقی باشد ,که افزایش تنش ناشی از بار ساختمان در آن عمق به کمتر از هر یک از دو معیار زیر برسد. هر عمقیق بیشتربشناد,ملاک می‌باشد: الف- عمقی که تتش وارده از پی به زمین از ۱۰درصد تنش وثر موجود ناشی از وزن زمین در آن عمق کمتر شود. ب- عمقی که تنش ناشی از پی به زمین به ۱۰ درصد مقااارتنش حالص ساختمان آدر تراز پی مود کاهش یابد. پ- در هر صورت عمق گمانه ها نباید از عرض ساختمان کمتر باشلا تبصره ۱: در صورتی که عرض ساختمان در مقایسه با بار ساختمان زیاد باشد (مثل سوله».....) نیازی نیست عرض ساختمان مبتا قرار گیرد. تبصره ۲: در ساختمان با پی‌های منفرد: اگر فاصله لب به لب دو پی مجاور بیشتر از مجموع عرض آن دو پی باشدء عرض یک پی ملاک تعیین عمق گمانه‌ها در نظر گرفته می‌شود و در غیر این صورت عرض کل ساختمان شاحص تعیین عمق گمانه‌ها خواهد بود. نکاتی که باید در تعیین عمق گمانه رعایت شود : الف- اگر احداتث ساختمان با گود برداری همراه باشد» عمق گود باید به عمق گمانه اضافه شود. ۳ ب- حفر حداقل یک چاه دستی جهت مشاهله بافت خاک در هر پروزه ضروری است. عمق جاه دستی حداکثر تا سطح آب زیرزمینی می‌باشد. این چاه دستی علاوه بر تعداد حداقل گمانه‌ها حفر می‌شود. پپ- در صورتی‌که قبل از رسیدن به عمق نهایی گمانه به بستر ستگی برخورد شود عمق گمانه می‌تواند شود عمق گمانه باید توسط یک مهتدس ذیصلاح تعیین گردد. ث-برای پی‌های عمیق يا شممع‌هاء گمانه‌ها و آزمایش‌های نفوذ یا سایر آزمایش‌های برجا باید تا عمقی صورت گیرد که شتاسایی شرایط زمین با اطمیتان کافی حاصل شود. این عمقی معمولا تا چهار برابر قطر شمع (40) برای یک شمع علاوه بر طول شمع ادامه پیدا می‌کند. برای گروه شمع به اندازة ۲8 (8 عرض گروه) شمع پایین‌تر از نوک شمغ‌ها گسترش داده شود. ۲-۲-۳-۲-۷ حفاری و نمونه‌بردازی خاک ۱-۲-۲۳۲۷ فرآیند حفاری و نشونه‌برداری و دستگاه‌های مورداستفاده باید مطابق استانداردهای ملی با ۲-۲-۲۳۲۷ در طول زمان حفاری گمانه و نمونه‌گیری:باید ناظر واجد صلاحیت در محل پروژه حاضر ۳۲-۲-۳۳۲۷ باید صلاحیت مجموعه‌ای که عملیات حفاری*گمانه ,و" نمونه‌برداری و سایر عملیات اجرایی را انجام می‌دهندء به تایید مراجع ذی‌ربط رسیده باشد. ۶-۲-۲-۳-۲-۷ روش‌های حفاری گمانه حفاری گمانه و نمونه‌گیری به صورت دستی با ماشیتی و با توجه به بندهای ذیل قابل قبول است: روش معمول گمانه‌زنی در تمام حاک‌ها حتی در زیر سطح آب» حفاری دورانی است. باید توجه نمود که برای احل نمونه دست نخورده در حاک چسبنده باید سرعت دوران و فشار مته محدود شود. در نمونه‌گیری ها باید مراقب بود که عملیات گمانه‌زنی و نمونه‌گیری باعث تغییر در رطوبت یا مشخصات حاک نشود. مصالحی که مستقیماً از حفاری دورانی به‌دست می‌آیند برای هیچ‌یک از آزمون‌های آزمایشگاهی نباید استفاده شوند. ۳۱ مبحث هفتم ملاحظات طراحی و شناسایی ژئوتکنیکی زمین حفاری با اوگر با میله توپر فقط در حاک چسبنده نرم و کم عمقی که دیواره گمانه پایدار است قابل‌قبول می‌باشد. حفاری اوگر با میله توخالی در بالای سطح آب قابل قبول است. احذ نمونه دست‌نخورده در این روش در زیر سطح آب قابل قبول نیست. حفاری دورانی با مغره‌گیری پیوسته در خاک و سنگ در صورت لروم و طبق نظر مهتدس ذیصلاح انجام می گیرد. باید توجه نمود که نمونه اک اخذشده از داخل مغزه در این روش نمی‌تواند به عنوان نمونه دست‌نخورده مورد استفاده قرار گیرد. در صورت نیاز به نمونه دست نخورده در اک‌ها لازم است از کربارل دو جداره استفاده شود. در حاک‌هایی که امکان نمونه‌گیری توسط ماشین وجود ندارد (از قبیل حاک‌های مخلوط بهحصوص خاک‌هایی که دارای قلوه سنگ می‌باشند) حفر چاه دستی و انجام آزمایش‌های برجا و نمونه‌گیری بلوکی دست‌نخورده برای آزمایش مکائیکِی دقیق و نمونه دست‌خورده برای آزمایش‌های شناسایی و طبقه‌بتدی اکیداً توصیه می گردد. روش‌های نمونه‌گیری» جابنجایی و,انبارکردن نمونه‌ها باید گرارش شود تا اثر به کارگیری این روش‌ها هنگام تفسیر نتایج آزمایش‌ها مدنظر قرار گیرد. ۲-۳-۲-۷ ۳ آزمون‌های آزمایشگاهی آزمون‌های آزمایشگاهی بر روی نمونه‌های خاک و سنگ به‌دسث‌آمده ار ساختگاه پروژه انجام شده و نتایج آن به همراه سایر آزمایش‌ها و مشاهدات مورد استفاده قرار گیرند. این آزمون‌ها,باید مطابق با استانداردهای معتبر ملی و بین‌المللی انجام گیرد. جدول ۱-۳-۷ می‌تواند در این رابطه ورد استناد قرار گیرد. ۲ جدول ۱-۳-۷ استانداردهای برخی از آزمایش‌های مکانیک خاک نفوذپذیری خاک دانه‌ای (۲۰۰۰) ۲۶۳۶-۹۸ 0 تک سحوری سای 0۲۱۹۰ ۶-۲-۳-۲-۷ آزمون‌های برجا آزمون‌های برجا به عتوان بخش مهمی از شناسایی‌های رئوتکنیکی زمین باید موّرد توجه قرار گیرد. انواع متداول این آزمایش‌ها و نوع خاک‌هایی که هر کدام از این آزموث‌ها کارپژد دارند و همچنین روش انجام آنها باید مطابق با استانداردهای معتبر ملی یا بین‌المللی باشد. جدوّل ۲-۳-۷ می‌تواند دراین رابطه مورد استناد قرار ی ۳ جدول ۲-۳-۷ استانداردهای برخی از آزمون‌های برجا نفوذ استاندارد 5۳1 ۶ سازمان برنامه و بودجه 0۱۵۸۹۱ ۵-۲-۳-۲-۷ گزارش بررسی‌های طرواحی عملیات مطالعات و خدمایت مهندسی زئوتکنیکی باید توسط مشاور زئوتکتیکی باتجربه و ذیصلاح انجام گردد. گرارش ارائه‌شده باید*شامل برنامه‌ریری»عملیات مطالعات رُئوتکتیکی؛ کلیه داده‌ها او اطلات زئوتکنیکی حاصل از بررمی‌ها و حفاری‌های انجام شذه در ساختگاه باشد. برنامه‌ریزی عملیات مطالعات ژئوتکنیکی, انتخاب پارامترهای طراحی و,فحاسبایت مربوط اپه ,طراحی‌های انجام شده باید توسط مشاور - بخش عملیات مطالعات رُئوتکتیکی - بخش خدمات مهندسی ژئوتکتیک ۱-۵-۲-۳-۲-۷ گزارش عملیات مطالعات ژئوتکنیکی گزرارش کامل ان ارائه شود. نتایج آزمون‌های انجام شنكه باید به دق صورتش اندازه گیری شذه و پردازش‌ شده گرارش شوند. باید به پیوست گرارش عملیات ژُئوتکنیکی بررسی طراحی ارائه شود. در صورتی که قبلاً بنا به هر دلیلی بررسی مقدماتی انجام نله باشدء کلیه اطلاعات مطرح و و در بل و ی شا رس پا بای در قالب فصل اول ۳۶ مبحث هفتم ملاحظات طراحی و شناسایی ژئوتکنیکی زمین گزارش بررسی طراحی جمع‌آوری و ارائه گردد. به عبارت دیگر برای تهیه گزارش عملیات ژئوتکنیکی بررسی طراحی» همواره بررسی مقدماتی باید انجام و گرارش شود. ۳-۵-۲-۳-۲-۷ گزارش توصیفی از شناسایی‌های ژژئوتکنیکی مربوط به بررسی‌های طراحی باید حداقل شامل موارد زیر باشد: خحلاصه‌ای از پروژه موردنظر شامل اطلاعات محل پروژه» هندسه و ابعاد پروژه» برآورد بارهای پیش‌بینی‌شده» » سیستم سازه در صورت امکان نقشه محل گمانه‌های حفاری با مختصات مسطحاتی و تراز گمانه‌ها. لوگ گمانه‌ها شامل: شرح تمام نمونه‌های گرفته شده از خاک و ستگ با ذکر تاریخ نمونه‌گیری» سطح آبت زیرزمینی در صورت مشاهده با ذکر تاریخ برداشت و درج نوسانات آن در حین اجرای کارهای صحرایی و نتایج تمام آزمایش‌های محلی (برجا) شرح موارد مشاهده‌شده درولحین حفاری از قبیل: افتادن میله حفاری» کاهش يا افزایش سرعت حفاری» برخورد مته با قطعات بررگ ستگ و سایر موارد شرح زمان‌هایی که در فاصله بین آنها هر گونه عطلیات صحرایی یا آزمایشگاهی انجام شده است. نتایج آزمایش‌های آزمایشگاهی با ذکر تاریخ آزمایشه نحوه انجام تمام آزمایش‌های برجا و آزمایشگاهی فهرست انواع تجهیرات به‌کار برده شده با عتوان نوع خدمات,اژائه‌شده توسط آن تجهیرات اسامی کلیه مشاوران و پیمانکاران ژئوتکتیک دست اندرکار تهیه جداول مقادیر کارهای صحرایی و آزمایشگاهی ارائه مشاهدات صحرایی که توسط افراد بخش نظارت صحرایی در خلال بررسی‌های زیر سطحی به عمل آورده شده است. مشاهدات صحرایی مهم که حتما باید مورد توجه قرار گیرند به شرح زیر است: - حفره‌هاء فضاهای خحالی و قنات‌هاء انباره‌های فاضلاب و غیره - تغییر وضع سنگ‌هاء خاک‌ها یا مصالح پرکننده ۶-۲-۷ سایر ملاحظات طراحی ژئوتکنیکی در استفاده از پارامترهای ارائه‌شده در گرارش مطالعات به منظور انجام طراحی‌های رُئوتکنیکی» باید ملا-حظات بارگذاری و دوام مربوطه مدنظر قرار گیرد. ۳۵ ۱-۱-۶-۲-۷ در طراحی رُئوتکنیکی باید علاوه بر بارهای وارد از سازه به پی» به بارها و اثرات ناشی از عوامل زیر توجه داشت: - تنش‌های برجای زمین - فشارهای هیدروستاتیک آب‌های آزاد» فشار آب‌های زیرزمینی» نیروی جریان آب - باربرداری یا گودبرداری زمین - بارهای حاصل از حرکات زمین» خرش و گسیختگی توده‌های حاکی - بارهای ناشی از ترافیک - حرکات ناشی از معدن‌کاری ون حفر قنات‌ها و احداث تونل - اثرات ناشی از فعل و انفغالات شیمیایی - اثرات ناشی از فروریزش (رمبتندگی)» جمع‌شادگی و تورم ماک - حرکات و بارهای ناشی از اثر زلللگ ارتعاشایتلو انفجارها ۲-۱-۶-۲-۷ برخی از نیروها به تبع تغییرمکان‌های "به.وتجود املة وژهحاک بسیج می‌شوند. مانتد نیروهای داشت و اگر جایجایی و تغییرمکان حاصی احازه داده می‌شود.ء یزان نوی بسیج شذه مربوط به آن در ۳-۱2-۲۷ در موارد خاص از حمله حساسیت سازه باه و ممکن اسست تحلیل برهم‌کنش ین سازه و حاک ضروری گردد. در طراحی و سالحت هر سازه باید اثرات مخرب آن بر محیط و سازه‌های مجاور دیذه و راهکار متاسب ارائه شود. ۲-۶-7-۷ الزامات بررسی‌های کنترلی ۱-۲2-۲۷ الزامات بررسی‌های کنترلین مربوط ده سازه‌ها شامل موارد زیر است:: 7۹ الف - خحواص رُئوتکتیکی حاک‌ها یا سنگ‌هایی که سازه در داخل يا روی آن بنا می‌شود باید کنترل گردد. اححتمالن دارد بررسی‌های اضافی ساختگاه نیز ضروری باشل. نمونه‌هایی از این ستگ‌ها و خحاک‌ها را می‌توان بازیابی و آزمایش کرد و خواص شاخص مقاومتی و تغییر شکلی آنها را تعیین نمود. ب- در صورتیکه بررسی‌های بیشتری برای تعیین جزئیات خواص زمین یا شرایط خاک برداری و پ- شواهد غیرمستقیم در مورد خواص ژئوتکنیکی زمین» مانند اطلاعات شمع کوبی» بایک یت بو از انیا برای تفسیر شرایط زمین استفاده شود. [ ۳ سا جتانجه در حین اجرا با حاک‌های مسئله‌دار؛ حاک‌های ریرزشی؛ حفره‌های زیرزمینی: کگسلن و پهته‌های خحردشده که قبلا دیده نشده مواچچه شوند,بایدذ مورد توجه قرار گیرد. ( 0 سا باه منظور پایش گودبرداری‌ها در موارد حساس ممکن است استفاده از ابزارگذاری باه منظور رفتارسنجی ضروری کردد. در این مورد برداشست اطلاعات باه فواصل زمانی تعیین شدذه و توام با شرابط جدید محیطی و زئوتکنیکی ( ناشی از تغییزات فصلی» آباوندگی‌های ممتد یا شدیده وقوع زمین لرزه و غیره) باید انجام پذیرد. ۱-۲-۲-۶-۲-۷ کتترل‌های مضاعف مربوط به ات زنرزمینی در مواردی که شرایط آب زیرزمینی تاثیر مهمی بر روش ساحت بااعملکرد#سازه داشته باشدء کتترل‌ها باید با مشاهده مستقیم انجام شود. در این موارد باید به نکات زیر توجه داشت: یس مشاهده و ثبت سطح آب در گمانه‌ها و لوله‌های قائم و نوسان آن در حلال زمان - ارزیابی هیدروژئولوژیکی ساختگاه شامل عوارضی نظیر سفره‌های آب آرتزین يا معلق یا تغییرات _ مشخصه‌های جریان آب زیرزمینی و رژیم فشار حفره‌ای را می‌توان توسط "ییزومتر" به دست: آورده: که ترجیحاً باید قبل از شروع عملیات ساختمانی نصب شده باشند. در بعضی موارد ممکن است ضرورت داشته باشد پیرومترها را به فاصله زیادی از ساختگاه به عنوان بخشی از شبکه رفتارسنجی نیر نصب ۷ - چتانچه تغییرات فشار آب حفره‌ای در حین اجرا بر عملکرد سازه تاثیرگذار باشد» باید فشارهای آب حفره ای تا زمان تکمیل ساختمان یا کاهش آنها به مقادیر ایمن کنترل شود. - در مورد سازه‌های واقع در زیر تراز آب‌های زیرزمینی که ممکن است شناور شوندء فشارهای آب حفره‌ای باید تا زمانی که وزن سازه به حذدی برسل که احتمال شناورشدن را از بین ببردء کنترل گردند: - در صورتی که آب زیر زمینی جریان داشته باشد تجریه شیمیایی آب در گردش باید در هر زمانی که بخشی از کارهای موقت یا دائمی به طور قابل توجهی در معرض خوردگی شیمیایی قرار می‌گیرندء انجام ۳۳۵-۷ گزارش بررسی ها یرای در صورت انجام نظارت و کتثرل در.حین اجراء باید گزارشی از تجزیه و تحلیل مشاهدات میدانی فوق شامل موارد زیر ارائه گردد: الف- پیچیدگی شرایط زمین و عدم انطباق آن با,ففروضات اولیه در صورت وجود ب- حطر گسیختگی و ناپایداری در حین اجرا پ- تجریه و تحلیل بر اساس مشاهدات جدید و مطالعات دیگر"تکمیلی/و ارائه پيشنهاد در صورت لزوم. ۳-۶-۲-۷ ملاحظات دوام ۱-۳۶-۳۷ در طراحی ژئوتکنیکی؛ شرایط محیطی داحلی و خحارجی بای در مر حله طراحی ارزیابی شده و اهمیت آن در رابطه با دوام سازه در عمر مفیذ آن مشخص کردد. بر اساس این ارزیابی‌ها باید توصیه‌های لازم برای محافظت يا تامین مقاومت لازم در مصالح از نظر دوام ارائه شود. ۲-۳-۶-۲-۷ در طراحی برای دوام مصالح به کاربرده‌شده در حاک باید به موارد زیر توجه داشت: - در سازه‌های ئوتکنیکی مانتد خحاک‌های مسلح و خاک‌های میخ‌کوبی شده و مهاربندی‌هاء به اثر مواد خورنده بر روی مصالح آن‌ها ۳1۸ میحث هفتم ‏ ملاحظات طراحی و شناسایی ژئوتکنیکی زمین - به احتمال وجود کاتیون‌ها و آنیون‌های شیمیایی در حاک و تاثیر آن‌ها بر رفتار طولانی مدت سازه های مجاور آن‌ها - به پدیده‌های انحلالی مواد شیمیایی و تغییر ساختار لحاک در ایجاد حرکات القایی و تغییرات تنش‌ها در سازه‌های ژئوتکتیکی و اثر آن‌ها در باربری حاک زیر پی. ۳۹ مبحث هفتم گودبرداری و پایش ۳-۷ گودبرداری و پایش ۱-۳-۷ هدف هدف این فصل ارائه حداقل الرامات موردنیاز در طراحی؛ اجراء نظارت و پایش گودبرداری برای احذاث پروزه‌های شهری می‌باشد. ۲-۳-۷ تعاریف ۱-۲-۳-۷ گودبرداری‌ها به شرح زیر به دو گروه کلی: حفاظت‌نشده و حفاظت شده تقسیم می‌شوند: گروه اول گودهایی هستتلن: که در کلیة شرابط دوران عملکرد.ء پایداری و تغییرشکل مجاز در 1 نذوت هیچ گونه حفاظتی تأمین شذه باشل. گروه دوم گودهایی هستند که«در كلية شرایط*دوران عملکردء پایداری و تغییرشکل مجاز در آن با دو مکانیرم مخحتلف زبر تأمین شذه باشل: - با استفاده از بسیج نیروهای داخحلی خاک و عتاصر مسلح کنناده تحاک - با استفاده از سازه نگهبان ۲-۲-۳۷ گودها یا دائمی‌اند یا موقت. گود موقت گودی"است که برای زمانی کوتاه تعریف‌شده طبق بند ۷- ۲-۲-۲-۳ به منظور اجرای عملیات ساختمانی احدات می‌شوة. شرایط ,یایادارسازی موزقتها قاتبوقی نظر رنه اشوة: ۷ پابذارسازی موقت: نوعی بایدارسازی استه که بایذاری, کوة: را در دوران احدات ببنا تأمین می‌کند و برای آن نقشی در کاهش نیروهای رانش حاک بر سازةٌ اصلی در شرایط بهره‌برداری در نظر گرفته ۲-۲-۲-۷ پایدارسازی موقت می‌تواند در هنگام طراحی به صورت کوتاه مدت (کمتر از یکسال پس از اتمام یا توقف عملیات گودبرداری) يا بللدمدت در نظر گرفته شود. در پایدارسازی موقت بلندمدت باید ۳ مبحث هفتم گودبرداری و پایش ملاحظات بارگذاری متناسب با زمان» شرایط دوام مصالح و جرئیات روش‌های مناسب منطبق با شرایط بلتدمدت در نظر گرفته شود. ۳-۲-۲-۷ در پایدارسازی دائم باید الزامات بارگذاری لرزه‌ای» تأمین دوام مصالح و جزئیات روش‌های ۳-۳-۷ ملاحظات کلی ۱-۳-۳۷ الرامات و مبانی در طراحی واجرای گودها در این مبحث برای گودبرداری‌های کمتر از ۲۰ متر است و اکیداً توصیه می‌شود از احداث گود با عمق بیشتر از ۲۰ متر احتراز شود. در صورت ضرورت احداث گودهای عمیق‌تر موارد زیر پاید انجام, پذیرد: * ضرورت احدات توسط شولزای عالی شهرسازی به تصویب برسد. مقادیر مجاز تغییرشکل‌ها ۲۰/ کاهش و ضرایب اطمینان پایداری و مقاومتی ۲۰/ افزایش پیدا کند. ۹ تعداد گمانه‌ها نسبت به جدول ۱-۲-۷ پنجاه درصد افرایش پیدا کند. مطالعه جامع جریان‌های آب زیرزمینی در محدوده‌ای*که شامل ساختگاه می‌شودء در طول دوران گودبرداری» ساخت و بهره برداری اژّتلاختمان,انجام #ذیرد و گزارش آن ارائه گردد. مطالعة اثرات زیست محیطی احداث این گودها انظمام پذیرد. ۹ مطالعة کامل بررسی اثر اندرکتش ماک و سازه در شرایطااستاتیکول و دینامیکی انجام شود. * پایش گود با روش‌های پیشرفته و تجهیرات کامل در دوران ساخت انجام پذیرد و گزارش آن هر دو هفته یکبار ارائه شود. ۲-۳-۳-۷ بر اثر گودبرداری در خاک وضعیت تنش در آن تغییر می‌کند و ممکن است تغییرشکل‌ها و ناپایداری‌های زیر در آن به وجود آید: * برآمدگی و تورم کف گود.ء که می‌تواند در شرایطی به جوشش و ناپایداری کف بینجامد. * تغییرمکان جانبی دیواره‌های گود يا ناپایداری دیواره‌ها نشست زمین در نواحی مجاور گود تراز سطح آب زیرزمینی و تغییرات آن در هر سه مورد بالا می‌تواند تأثیرگذار باشد و باید کنترل شود. ۳۱ مبحث هفتم گودبرداری و پایش ۳-۳-۳-۷ در بررسی ناپایداری گودبرداریهاء انتخاب و طراحی سیستم‌های نگهدار آن‌هاء موارد زیر باید مدنظر قرار گیرند: * نوع ساختار و بافت لایه‌های خاک ۹ پارامترهای مقاومت برشی خاک ۰ پارامترهای تغییرشکلی خاک * عمق و عرض گودبرداری شرایط آب زیرزمیتی و آب‌های سطحی * وجود یا عدم‌وجود سازه در نواحی مجاور گود و نحوة ساخت‌وساز آن‌ها * وضعیت سربارهای موجوّد در کناره گود از قبیل ترافیک خیابان‌ها و غیره کوتاه‌مدت با بلتدمدت بودن دوران استفاده از گود 2-۳-۳-۷ به منظور پایدارمتازی دیواره گودها باید از روش‌های مناسب مانتد موارد زیر استفاده کرد: الف- ایجاد شیب پایدار ب- میخ‌گذاری يا اجرای میل مهار پ- دیوارهای مهارشده با تیرک از جلو ت- دیوارهای مهارشده با میل‌مهار از پشت سٌْ- استفاده از سیستم‌های نگهبان خرپایی اجب استفاده از سیستم شممع‌ها و دیوارک‌های طره‌ای ج- استفاده از سیستم شممع‌های به‌هم پیوسته با یا بدون مهار ج-سایر وازش‌ها ۵-۳-۳-۷ در گودبرداری‌ها باید گسیختگی‌ها و تغییرشکل‌های متداول به شرح زیر کنترل شود: الف- ناپایداری دیواره گود ب- نشست و تغییرمکان محیط اطراف و ساختمان‌های مجاور گود یه دیزشن ت- بالازدگی کف گود بر حسب مورد ثْ- جوشش ماسه از کف گود (در صورت بالا بودن سطح آب زیرزمینی در حاکهای ماسه ای) بر حسب مو رد ج- مشکلات ناشی از لرزش حاصل از عملیات گودبرداری در سازه‌های اطراف گود ۳ مبحث هفتم گودبرداری و پایش ارزیایی شطر کودبرداری باید طی الزامات بتد‌های ی ۱۱۵۳۳۷ صورت کیره ۱۹-۳-۳۷ جهت ارزیابی حطر گود قائم لازم است هر سه شرط تعیین‌شده برای هر دسته در جدول ۱-۳-۷ برقرار باشد. در صورتی که هر سه شرط مذکور به طور همزمان برقرار نباشدء حطر گود با توجه به شرطی که بحرانی است تعیین می‌شود. در صورت وجود اختلاف در ارزیابی لحطر گود در وجوه مختلف آن» بحرانی‌ترین وجه به عنوان شاخص انتخاب می‌گردد. عمق ع/ از رابطه ۱-۳-۷ محاسبه می‌شود. 2 ‎٩ )۱-۳-۷(‏ سک < ما را میاه که در آن: لیر حسب متر» عمقی است که از نظر تئوری» به دلیل وجود چسبندگی در خحاک» ديوارة جدار گودبرداری می‌تواند بدون استفاده از سیستم نگهبان پایدذار شاننش‌که به آن عمق بحرانی گودبرداری گفته شده است» ۵ چسبندگی خاک بر حسب کیلوپاسکال».#*وزن مخصوص خاک بر حسب کیلونیوتن بر مترمکعب» ی ضریب فشار افقی زمین در حالت محرک و۹8 تنش ناش از مهار کنتارة گود بر حسب کیلوپاسکال می‌باشد. مقادیر منفی ع1/ معادل صفر در نظر گرفته شوظ ۲-1۳-۳۷ اگر فاصله ساختمان مجاور از لبه گود کمتر از عمق گود باشده باید تنش حاصل از کل بار ۳۳۷ در :صورت حصضور ات یا رطوبت قابل توجه» به کاهش ما توجه به اثر آست بر خواص حاک در رابطه ۱-۳-۷ توجه شود. ۳۳ مبحث هفتم گودبرداری و پایش جدول ۱-۳-۷ ارزیابی خطر گود با دیوار قائم ۹ ۱ عمتق گود از زیر پی ساختمان موجود در محدودة ناپایداری مقدار پر عمق گود از تراز صفر خطر گود ۴ ديوارة گود ۵ عمق گود مورد نظر است و 7[ عمق بحرانی بر اساس رابطه ۱-۳-۷ به دست می‌آید 2-1-۳-۳ اگر تراوش آب در گود موجود باشد همواره حطر گود زیاد یا بسیار زیاد است. 1-۳-۳۷ اگر خحاکی که در آن گودبرداری انّجام می‌شود دستی یا فاقد چسبندگی قابل اعتماد باشدء حطر گود با توجه به معیارهای دیگر زیاد«یا بسیار زیاد است. 1-1-۳-۷ جتانجه ساختمان موجود«*در حوزه تأثیز نابٌایداری گود دارای یکی از مشخصات در بندهای زیر الف- ساختمان فاقل انسجام و یکپارچگی کافی برای تجشمل نشست‌های افقی و قائم نظیر ساختمان بدون اسکلت یا بدون پی پیوسته بتنی مسلّح (پی‌های نواری ودگسترده) با هلژگونه نظاشتمانی که در آن نشانه آشکار فرسودگی و ضعف در باربری مشاهده کردد. ج- ساختمان با اهمیت بسیار زیاد در استاندارد ۲۸۰۰ د- ساختمان ۸ طبقه یا بیشتر ۷-1۳-۳۷ در صورت وجود تأسسنایت شهری عمده (مانتد حطوط اصلی آب» گاز و مخابرات) در مجاورت گودء حطر گود زیاد یا بسیار زیاد ارزیابی می‌شود. ۸۳-۳۷۷ در صورتی که خحطر گود مطابق با جدول ۱-۳-۷ معمولی باشدء مسئولیت طراحی گودبرداری بر عهده مهتدس طراح ساختمان خواهد بود. البته توصیه می‌شود کارفرما در کنار مهتدس طراح در پایدارسازی گود از یک مهندس ذیصلاح استفاده نماید. ۳۶ مبحث هفتم گودبرداری و پایش ۹1-۳-۳۷ در صورتی که حطر گود مطابق با جدول ۱-۳-۷ زیاد باشدء مسئولیت طراحی گودبرداری باید بر عهده یک شرکت مهندسی ژئوتکتیک ذیصلاح واگذار شود. نظارت بر اجرای عملیات بر عهدة ناظر ۱۰-۳-۳۷ در صورتی که حطر گود مطابق با جدول ۱-۳-۷ بسیار زیاد باشد. مسئولیت طراحی گودبرداری باید توسط یک شرکت مهتدسی زئوتکتیک ذیصلاح» عملیات پایدارسازی گود توسط پیمانکار ۱-1-۳-۷ حضور ناظر زئوتکنیک در گودهای با حطر زیاد و بسیار زیاد در طول مدت اجرای عملیات گودبرداری و پایدارسازی گود به صورت تمام وقت و پیوسته در کارگاه ضروری است. ۷-۳-۳-۷ تحلیل پایداری و تغییرشگل کوّد ۱۷-۳-۳۷ در صورت وجود بنا دار حوزه تأثیر ناپایداری گودء طراحی‌ها باید با در نظر گرفتن تغییرشکل‌ها انجام پذیرد. در این موارد تنها تأمین»پایداری جدارفگای گود کافی نیست. در این موارد تغییرمکان افقی و قائم مجاز باید با توجه به شرایط و ویژگی‌هاق ذکر شنده مطابی بند-۵-۳ تعیین شود. شوند. شمم‌ها و چاه‌های نگهدارنده نی در حذاره بیروی گود. دیواره‌هنایی حداکتنده» سپرهای فلری (در صورت امکان استفاده) از اين نوع سیستم‌ها هستند. ۳۹۷/۳۳ در حاک‌های با پایذاری نسبی خوب می‌توان سیستم‌های نگهدارنده را همراه با انجام گودبرداری» به صورت گامبه گام احدات نمود. در این حالت باید به تغییرشکل گود و تغییرشکل‌های القایی زیر پی ساختمان مجاور توجه ویژه داشت و چنانچه این تغییرشکل‌ها از مقادیر مجاز تجاوز کنند باید از روش ساحت سیستم‌های نگهدارنده قبل از شروع عملیات گودبرداری استفاده نمود. 4-۷۳-۳۷ تحلیل پایداری با روش‌های تعادل حدی و بر اساس روش تنش مجاز انجام می‌گیرد. در این روش» حداقل ضرایب اطمیتان به شرط موقت بودن گود (کمتر از یک سال) به شرح جدول ۳-۳-۷ می‌باشد. استفاده از روش ضرایب بار و مقاومت نیز مجاز امستا. ۳۵ مبحث هفتم گودبرداری و پایش ۵-۷-۳-۳ برای تحلیل پایذاری گود لازم نت بار مرده و زنلده ساختمان‌ها و انتیه مجاور به طور کامل در نظر گرفته شود. 1۷-۳-۳۷ برای تحلیل گود در شرایط موقت در نظر گرفتن بار زلرله الرامی نیست. جدول ۳-۳-۷ حداقل ضریب اطمینان برای پایداری کلی گود موقت نوع 7 ۷۷-۳-۳۷ در صورتی که.گود موق نباشد باید نیروی زلرله لحاظ شود و در انتخاب ضریب اطمیتان ۸۷-۳-۳۷ در صورت وجود ساختمان«*در جوزه اهر ناپایداری» ضرایب اطمینان در جدول ۳-۳۷ باید ۱/۵ در نظر گرفته شود. ۹۷-۳-۳۷ باید توجه داشت که در بسیاری از حاک‌ها بر.حسب شرایط نوع و*پافت خاک و کانی‌های تشکیل دهندة آنء امکان کاهش ضریب اطمیتان در طول زمان موّجود ایشت. در چنین شرایطی ضریب اطمیتان باید متناسبا افزایش یابد. 4-۳-۷ تحلیل تغییرشکل گود و سازه‌های مجاور ۱-4-۳۷ تعیین تغییرشکل گود و سازه‌های مجاور آن باید از روابط معتبر یا مدل‌سازی‌های عددی صحت‌سنجی شدهبهدست ایلباید از صحت پارامترهای ورودی به مدلسازی عددی نیرز اطمیتان حاصل کرد. تغییرشکل‌های افقی و قائم پیش‌بینی‌شده ابتیه مجاور گود باید در حد مجاز باشد. گودبرداری نباید بهره‌برداری از ساختمان مجاور گود را مختل کند. ۳۹ مبحث هفتم گودبرداری و پایش ۲-4-۳۷ تغییرمکان‌های افقی و قائم ساختمان مجاور گود اعم از تغییرمکان یکنواخت يا غیریکنواخت باید کمتر از حدود مجاز باشد. ۵-۳-۷ تغییرشکل‌های مجاز حدود مجاز تغییرشکل‌ها و تغییرمکان‌های قائم و افقی در هر گودبرداری با توجه به شرایط تحت‌الارضی و نوع حاک محل گودبرداری و حاک زیر ساختمان‌های مجاور گود.ء نوع و بیوستگی پی » نوع سازه» اهمیت ساختمان. میران انسجام و یکپارچگی ساختمان مجاور و نوع سیستم سازه‌ای آن تو سط طراح زئوتکنیکی 5 تعییرا می‌شود. ۹-۳-۷ زهکش چنانچه برای تأمین فضایی جهیتة انجام پروژه» عملیات گودبرداری در محیط آب‌دار نیاز به زهکشی داشته باشد باید به تغییرشکلهای زمین اظرّاف گود زهکشی‌شده توجه ویژه مبذول گردد. استفاده از زهکشی به‌جای آب‌بندی ساختمان در دوران بهره‌بزاداری لوط به کتترلیاو* بررسی تاثیر آن بر محیط ژئوتکنیکی اثرات زهکشی طولانی‌مدت به طور جامع بررسی و گزارش شنود. ۷ پایش و کنترل در گودهای با خحطر زیاد و بسیار زیاد لازم است رفتار سازه‌های مجاور و دیواره گود مورد پایش دقیق قرار گیرد و نتایج آن به طور متظم تفسیر شود. ۱-۷-۳-۷ اهداف: ابزار گذاری و پاش پایش به منظور تأمین اهداف زیر انجام می‌گیرد: - تامین ایمنی گود در حین عملیات اجرایی وپس از گودبرداری - ارزیابی پاسخ سازه‌های موجود به وضعیت جدید در حین و پس از گودبرداری -.کتتولی روش و سارامترهای ظراض انتخافب.شده و بازنگری,آن فر اصورت از ۳۷ مبحث هفتم گودبرداری و پایش ۲-۷-۳-۷ برنامه پایش تعداد»ء محل نصب» فواصل اندازه‌گیری و دیگر مواردی است که باید توسط مهندس ذیصلاح انجام 3 غیره می‌باشند. در گودهای با حطر بسیار زیاد استفاده از پایش توسط حسگرهای مناسب علاوه بر عملیات نقشه‌برداری یا میکروژئودزی اجباری است. ۳-۷-۳-۷ بخشی از ابزار پایش باید قبل از شروع عملیات گودبرداری نصب و قرائت شوند به‌همین دلیل لازم اس انتخایس مهندذس ذیصلاح انجام دهد این امر و تنظیم برنامه پایش قبل از شروع عملیات سامان پاپ طراح گودبرداری مسئولیت بَهيةٌ برنامة پایش را بة عهده دارد. مسئولیت اجرای روزمره برنامه پایش شامل تامین» نتصب» قرائت» پردازش؛ اعلام حطر ده عهده پیمانکار پاش می‌باشد. اطلاع رسانی باه موقع باه کلیه دست ‌انذر کاران پروژه از وظایف بیمانکار پایش است. ناظر پروژه مسئولیت نظارت بر حسن اجرای انجام مراحل ,پایش را به عهده دارد. در گودهای با حطر معمولی در صورتی که شرایطی موجود باشد ,که انجام,پایش را ضروری سازد» باید اين عملیات انجام پذیرد. ۳۸ 4-۷ پی سطحی ۱-۶-۷ هدف الزامات این فصل مربوط به پی‌های سطحی نظیر پی‌های منفردء نواری» گسترده و مرکب است. برخی از این ۲-۶-۷ ملاحظات طراحی پی‌های سطحی حالاتی که پی‌های سطحی معمولاءٍ برای آن‌ها طراحی یا کنترل می‌شوند» به شرح زیر تقسیم می‌شوند: الف - مواردی که در حالت حلای نهایی#کنترل می‌شوند: گسیختگی ناشی از فقذان پایداری کلی در کلهه؟ بی‌ملوی اجرای آن‌ها باید کنترل شود. پی‌های واقع در محل‌های زیر باید مورد توجه ویژه قرار گیرند: - در نزدیکی و با روی ساختگاه شیب‌دار» چه به صوارت طبیغی و چه به,صورت خاکریزی با خحاکبرداری شذه - در نردیکی گودبرداری‌ها یا سازه‌های نگهبان - در نردیکی رودخانه‌هاء کانال‌هاء دریاچه‌هاء مخازن آب یا سواحل دریاها - در نردیکی معادن در حال بهره‌برداری با سازه‌های مدفون در این موارد باید نشان داده شود که پایداری کلّی حاک و سازه پی با ضریب اطمیتان کافی تأمین اسست: الف-۲: گسیختگی حاک ناشی از کمبود ظرفیت باربری (کمبود مقاومت) برای آنکه یک پی در برابر گسیختگی ناشی از کمبود ظرفیت باربری ایمتی کافی داشته باشد» باید رابطه زیر در همه حالات حدی نهایی و برای کلیه ترکیبات بارگذاری برقرار باشد. ۳ ۳۹ تتش طراحی حالْت حذدی مقاومت است که شامل تنتش حاصل از بار سازه (عمودی؛ افقی و لنگر» وزت جا: ظرفیت باربری نهایی شحاک زیر سازةٌ پی است. در محاسبة ج[ باید كليةٌ ضرایب کاهنده یا افراینده مربوط به شکل» شرایط هتدسی پی؛ قرارگیری پی روی سطح شیب‌دار خروج از مرکریت و مایل‌بودن بار در نظر گرفته شود. در تعیین مقدار چا در خحاک‌های چسبنده به دلیل وجود تغییرات مقاومت برشی حاک در اثر تغییرات فشار آب حفره‌ای و بارهای دینامیکی باید شرایط کوتاه‌مدت و بلندمدت به طور جداگانه بررسی شوند. - در مواردی که یک سازند مقاوم در زیر یک سازند ضعیف قرار دارد» در محاسبه ۳[ باید پارامترهای برشی سازند ضعیف بر حسب محل قرارگیریٌ این سازند ضعیف در محاسبات دخالت داده شوند. همچنین اثر مثبت سازند مقاوم بر ظرافیت بارپژی باید متظور گردد - در مواردی که حاک پی متشکل از نهشته‌های چنله*لایه‌ای است» پارامترهای رُئوتکنیکی هر لایه باید در الف-۳ گسیختگی خحاک ناشی از لغزش پی مواردی که کف زیرین پی افقی است» برای تامین ایمنی کافی» بائد نامساوای زیر برقرار باشد: ط + ؟ کبا 7 مولفه افقی بارهای طراحی وارد بر پی است که در آن نیروی رانش محرک حاک نیز لحاظ شده است. نیروی برشی مقاوم موجود ین سطح زبرین سازه ی و خاک بی است که طبق ضوابط اف ۱-۳ محاسبه می‌شود. نیروی رانشی مقاوم جلوی سازه پی است که در اثر حرکت نسبی پی و زمین می‌تواند بسیج شود. این نیرو با توجه به ملاحظات الف-۲-۳ تعیین می‌شود. ۶:۰ اف ۱-۳: نیروی برشی مقاوم ‎(٩7‏ در شرابط زهکشی‌شده و زهکشی‌نشده (بلنتدمدت و کوتاه‌مدت) باه شرح زیر محاسبه می‌شوند: اف سا: اکن ور شرایظ زف‌کشی شاه (2۲*07)۵ -و ای وی ده #۶ که در این رابطه ۴۰: موْلفه قائم بارهای طراحی موْثر وارد به پی است. ۵ زاویه اصطکاک بین سطح زیرین سازه پی با خاک است. در پی‌های ساخته‌شده با بتن درجا ۵ برابر با ۳ 2 زاویه اصطکاک داخلی (00) و در پی‌های با بتن پیش‌ساخته معادل( ٍ است. در رابطة فوق همانطوری‌که مشاهده می‌شود هرگونه چسبندگی موْئرء ما نادیده گرفته شده است. الف-۲-۱-۳: ماک در شرابط زفلکشی‌نشده با .ا۸.< 5 ای ۶ 8 ۰ ۰ ۰ ۰ ۳ در این رابطه 4 مساحت موْئراسطح ,زارین پی و دل) چسبندگی زهکشی‌نشده خاک می‌باشد. الف ۳-۳: نیروی رانشی مقاوم و با استفاده از ضرایپ مقاوم خاک رک محاسبه می‌شود و مقدار آن بستگی به میزان حرکت نسبی بین سازه پی و زمین دازد. در,مجاسبه ری در هیچ حالت مقدار کل نباید بیشتر از پنجاه درصد مقدار محاسباتی آن در نظر گرفته شود. در کاربرد به دلیل نقش مقاوم آن باید اطمیتان حاضل کرد.که این نیرو در طول عمر سازه (زمان ساخحت و زمان بهره‌برداری) وجود دارد و در اثر عواملی مثل فرسایش با دخخالت‌هاین انسانی حذف نمی‌گردد. در غیرایتصورت از آن صرف نظر شود. الف-ع: گسیختگی سازه ناشی از تغییرمکان بی تغییرمکانهای قائم و افقی نسبی قابل ملاحظه پی‌ها ممکن است در سازه اثرات نامطلوب و حتی گسیختگی ایجاد کند. باید اثرات این گونه تغییرمکانها بر سازه مطالعه شوند. این مطالعه باید بر اساس الزامات مبحث ب: مواردی که در حالت حدی بهره‌برداری کتترل می‌شوند: ۱ ابعاد پی باید به نحوی تعیین شود که رابطة زیر برقرار باشد: 4 ک 5 نشست یکتواخت مجاز می‌باشد که با توجه به جنس خاک» نوع پی و سازه با توجه به الزامات بند ا رخ 5 تعییر می‌شود. 8 نشست یکتواحت حداکثر تحت بارهای سرویس است که شامل نشست‌های کوتاه‌مدت و بلتدمدت (نشست تحکیمی و خزرش) می‌باشد. ب-۱-۲: نشست‌های غیریکنواختچو دوریان‌های نسبی پی‌ها باید با در نظر گرفتن توام توزیع نیروی متفاوت وارده و تغییرات احتطالی مشقصات زیر پی‌های مختلف محاسبه شوند. ب-۲-۲: محاسبه نشست غیریکنواحت بدون منظور,کردن سختی سازه ممکن است به پیش‌بینی مقادیر غیر واقعی بینجامد. برای ساختمان‌های با اهمیت زیاد» اندرکنشی سازه و حاک باید در تحلیل‌ها منتظور شود. ب-۳-۲: مقادیر نشست غیریکتواخست مجاز بر حسب نوعپی» نوع خاک و نوع سازه برای حفظ شرایط بهره‌برداری انتخاب می‌شود. این مقادیر در بنل ۷-ع-عاداده شاه‌اند. ب-۲-ع: به اثرات ناشی از زهکشی حاک که نشست‌های غیزیکنواحت ایجاد می‌کند و همچنین به نشست‌های اضافی در اثر تحکیم حاک باید توجه داشت. ب-۵-۲: دوران پی‌ها بر اثر بارهای حارج از محور را می‌توان با در نظر گرفتن توزیع فشار حطی در زیر بی و با محاسبه نشست‌های ایجاد شده در گوشه‌های پی» تعیین نمود. ب-۳ در محاسبه نشست‌ها مدل‌های حطی با غیرخحطی رفتار حاک باید با شرایط ساختگاه سازگار باشتد. بسا ژرفای لایه‌های مور در مساسبه انشست:باید. با توجه یه شکل و.ابغاد پی*بار بوارده و تغییرات سختی خاک در عمق و فاصلة اجزای پی از یکدیگر تعیین گردد. این رُرفا معمولاً معادل با عمقی است که تنش قائم اضافی ناشی از بارگذاری پی در آن عمق معادل ۱۰/ تتش موْثر روبار برجای ماک باشد یا ژرفای ۲ معادل حباب گسترش تنش ۱۰/ تنش کل وارد بر پی باشد. این ژرفا در بیشتر خاک‌ها بین ۱ تا ۳ برابر پهنای پی (بر حسب گسترده بودن يا نواری بودن پی) در نظر گرفته می‌شود. در پی‌های پهن که زیر بارهای سبک قرار دارند می‌توان این مقدار را کاهش داد. در مورد حاک‌های خیلی نرم این کاهش نباید انجام گیرد. ب-۵: سایر شرایط سایر شرایطی که در بهره‌برداری پی:اتأتیر می‌گذارد از قبیل ارتعاشات پی و حاک. تورم حاک. فروریرشی بودن خحاک» آب‌شستگی زیر پی» تغییرات سطح آب زیرزمینی و رطوبت خاک و غیره باید در نظر گرفته شوند, ۳-۶-۷ ظرفیت باربری پی‌های سطحی جهت تعیین ظرفیت باربری پق‌های سنظیحی می‌توان از یکی از روش‌های زیر بر حسب شرایط پروزه استفاده کرد. - استفاده از روابط نظری ظرفیت بازابری با توجه به نوع خاک و پارامترهای به‌لست اظده از آزمایئ‌های مکانیک خاک بر روی نمونه‌های دست خمورده و دست نخورده اخذشده از اعماق مختلف و نیز شرایط هنَذسی و بارگذاری پبی؛ می‌توان از روابط موجود در مراجع معتبر مکانیک اک و مهتدسی پی.ظرفیت باربری زا تعیینٌ»نمود. در این راستا باید كلية ضرایب کاهنده و افزاینده را بر حسب شرایط هتدسی و شرایظ بارگذاژی پی با توجه به نوع شاک در رابطهة اختیارشده بر حسب مورد در نظر گرفت. - استفاده از آزمونهای برجا از نتایج آزمایش‌های برجا همانتد نفوذ استانداردء نفوذ مخروط» پرسیومترء بارگذاری صفحه و غیره می‌توان به صورت مستقیم یا غیر مستقیم ظرفیت باربری را به‌دست آورد. همواره باید توجه داشت که روابط تجربی استفاده‌شده به این منظور باید از اعتبار کامل برخوردار بوده و با شرایط ساختگاه سازگاری داشته باشند. نظر ۳ 2-۷-؛ مقادیر نشست مجاز دول ۳-۶-۷ ارائه شده:است: ۲-۶-۶-۷ مقادیر مجاز نشست غیریکنواحت نصف مقادیر مجاز نشست یکنواحت می‌باشد. حدول ۲-۶-۷ مقادیر انشست مجاز تحت بارگذاری استاتیکی ی ...۱ جدول ۳-۶-۷ مقادیر مجاز چرخش ۵-۶-۷ روش‌های طراحی پی سطحی در این مبحث دو روش طراحی شامل روش تنتش مجاز و روش ضرایب بار و مقاومت برای طراحی پيشتهاد میشود. طراح می‌تواند هر یک از این روش‌ها را انتخاب کند. نس ۱-۵-۶-۷ روش تنش محاز 4۷--۱-۱- تر کیب بار مورد استفاده در این روش ترکیبات مطرح شذه در بخش تنش مجاز مرح ششم مقررات ی ساختمان سی‌باشد. ضرایب بار ادر این اروش عمدتاً یک می‌باشد, ۲-۱-0-4-۷- در حاک‌های چسبنده فقط ۸۵۰ بار زنده در محاسبات نشست درازمدت اعمال می‌شود. ضریب اطمینان کوچک‌تری می‌توان استفاده نمود. به‌هرحال ضریب اطمینان را بیش از ۳۲۳/ نمی‌توان کاهش داد. 4-۱-0-4-۷- ضریب اطمیتان بااتوجه به نوع گسیختگی باید به صورت مناسب تعریف و مقدار آن نباید از مقادیر جدول 2-4-۷ کمتر پاش جدول ۶-۶-۷ حداقل ضنرایب اطمینان به روش تنش مجاز در شرایط استاتیکی (پی منفرد- نواری) واژگونی لغزش ۱ ظرفیت باربری پایداری کلی رگاپ قشار رو به بالا ساختمان حالْت بهره‌برداری محاسبه شذه تباید از مقذار نشست مجاز بیشتر شود. ۷-۱-0-2-۷- در روش تنش مجاز جهت کنترل تتش زیر پی لازم است جدول ۵-۶-۷ مدنظر قرار گیرد. جدول ۵-8-۷ وضعیت تنش محاسبه‌شده زیر پی در مقایسه با ظرفیت باربری اه سس ۵ . : مه ۴ ۹" 1 ۴ ۹ ۷- ۸-۱-۵-4 در کتترل تتش‌های زیر پی منشفرد۵ احازه داده می‌سود تا و عرص ی باه کشش کار هنال ۹-۱-0-8-۷- در پی‌های انعطاف‌پذیر چنانچه ظرفیت باربری مجاز از معیار نشست به دست آمده باشد نیازی به کتترل نقطه به نقطه تنتش نیست و طراحی را می‌توان بر اساس تنتش مور متوسط کمتر از ظرفیت باربری مجاز انجام داد. ۲-۵-۶-۷ روش ضرایب بار و مقاومت ۱-۳-۵-4-۷- در روش ضرایب بار و مقاومت. ضرایب مورد استفاده برای افزایش بارها باید منطبق با ۲-۲-۵-4-۷- در این روش طراحی ضرایب کاهش مقاومت باید مطابق حدول 1-۶-۷ در نظْر گرفته شود. کر ال اش نا در حالّت حذلق بهره‌برنذاری» ضرایب بار و مقاومت سملتاً برابر یک می‌باشد و باید مطابق الرامات مبحث ششم مقررات طلی ساختمان در انظرو گرفته شود همچنین مقدار نشست محاسبه شده باید از لازم است به جای ظرفیت باربری مجاز از ظرفیت باربری کاهشن یافته اشتفاده شود. جدول ۹-۶-۷ ضرایب کاهش مقاومت در شرایط استانیکی مس _ شش لا ۳-۵-۶-۷ ملاحظات لرزه‌ای در طراحی پی‌های سطحی در طراحی پی‌هایی که تحت ترکیبات بارگذاری لرزه‌ای قرار می‌گیرندء بندهای زیر در تعیین ظرفیت باربری 4 زئوتکنیکی محاک با توجه به این احتمال محاسبه شوند. کاهش مقاومت و سختی محاک می‌تواند از کرنش‌های کوچک هم آغاز شود. ۲-۳-۵-۶-۷: در سازه‌هایی که به تغییرشکل‌های ایجادشده در حاک حساس هستنده در تعیین تغییرشکلهای ۳-۳-۵-۷ احتمال کاهش مقاومت برشی در رس‌ها در نظر گرفته شود. ۳-۵-۵-۷-:: حاک‌های دانه‌ای کم متراکم یا با تراکم متوسط براثر زلزله در معرض افرایش فشار آب حفره‌ای قرار می‌گیرند. کاهش مقاومت برشی زهکشی‌نشده (کوتاه‌مدت) در اثر این افزایش فشار آب حفره‌ای در محاسبه 6[ در شرایط,لرزه ای بایل" لحاظ شود. ۵-۳-۵-۷ در خاک های ماسه‌اقی اشباع نامتراکم تا کم‌تراکم» احتمال وقوع روانگرایی باید بررسی شود و در صورت وقوع روانگرایی پیش‌بینی‌های لازم درنظر گرفته شود . در صورت عدم وقوع روانگرایی»؛ کاهش ظرفیت باربری در اثرافزایش فشار آب«خفره‌ایق«3ر َو گرفتهم‌شود. 1-۳-۵-۶-۷: در شرایط زلرله ضریب اطمینان ظرفیت بارپژی و ضرایب بار و مقاومت طبق جداول ۷-۶-۷ و ۸-۶-۷ تغییر می یابد. باید توجه شود که اگر در ترکیبات ,پارگذاری ضرایب کاهتاده در هنگام زلرله منظور شده باشدء افزایش ظرفیت باربری و یا به تعبیر دیگر کاهش ضرایب اطمیتان"مجاز نیست. جدول ۷-۶-۷ حداقل ضریب اطمینان به روش تنش مجاز در شرایط لرزه‌ای ۷ جدول ۸-۶-۷ ضرایب بار و مقاومت در شرایط لرزه‌ای برای روش ضرایب بار و مقاومت ضریب کاهش مقاومت سک ۹-2-۷ پی‌های انعطاف‌پذیر ۱-1-۶-۷: برای تحلیل پی‌های «انعطاف پذیر نمی‌توان از توزیع حطی تنش در زیر پی استفاده کرد و باید توزیع تتش را با مدل‌سازی پی به صورت تیر و دال بر روی بستر الاستیک یا برروی یک‌سری فنر ارتجاعی ۳-1-۵-۷ مدول عکس‌العمل بستر«2ء1) باید باااستفٌاده از تحلیل نشست و با در نظر گرفتن توزیع تنش متاستب تعن. کردد. از آزماش..های رحا خاماند هو گذاروییه مه ری با اصلاحات لازم بای مین ز.. (رمایشن هی بر پاراد ارم و ترسیوتری : بای استفاده کرد. این مدول در ارزیابی نیروهای داحلی پی نقش«تعییین کننده دارد و باید با دقت تعیین شود. ۳-1-۶-۷ برای پی‌های گسترده انتخاب مقدار یکنواست(و) در تمام‌المطح زلِ پی صحیح نمی‌باشد و متناسب با نشست رمحدذاده بای تغییر کند. افرایش سختی در لبه‌ها تا دو برایز توصیه می‌شود. پهنای نوارهای ۰ 1 ۰ ۰۰ ی لبه می‌تواند حدود يچ پهنای پی در همان جهت در نظر گرفته شود. ۷-ع-1-ع: به‌جای استفاده از مدول فنری در پی‌های انعطاف‌پدیر» بهتر است از مدل‌سازی محیط متخلخل استفاده نمود. ۱-۷-۶-۷: در صورت عدم وجود زیرزمین؛ عمق قرارگیری پی باید بررگتر از عمتق یخ‌زدگی باشد. ۶۸ یی باید .هن ترازی قرار گیرد که تغییرات,فسلی پی را تست تأثیر قرار تذهل, ب- پی باید بر روی لایه باربر متاسب طبیعی یا حاک بهسازی‌شده یا متراکم شده اجرا شود. ۳-۷-۶-۷ برای جلوگیری از تغییرمکانهای افقی نسبی پی‌ها بر اثر بارهای وارده» به ویژه هنگام زلرله لازم باید دارای مقاومت و سختی کافی برای مقابله با نیروهای افقی پیش‌بیتی شده باشند. کلاف‌ها سعمولاً برای کششن طراحی می‌شوند ی تیروی ایجادشده: در آنها را می‌توان:با مدل‌سازی سای تعیین کرد. در غیر اين‌صورت این/ کلاف‌ها باید بر اساس ضوابط مبحث نهم مقررات ملی ساختمان برای نیروی کششی معادل ده درصد,بزرگترینآنیروی محوری وارد به ستون‌های طرفین خود طراحی شوند. ۶-۷-۶-۷: در مواردی که نیازابه استفاده از پیانوّاری در سازه است ترجیح داده می‌شود به جای نوارهای یکطرفه در یک جهت و کلاف‌های رابط در جهكت دیگر, از نوارهای دوطرفه استفاده شود و سختی نوارها طوری در نظر گرفته شود که بارهای وارده تا حدانکان به طور یکتواحست توزیع شوند. ۵-۷-4-۷: محل پی‌هایی که:در نزدیکی شیب‌ها سای نو نیهاید لابق موارد زیر انتخاب شوند: تغییرشکلها مشخص می‌شود. در صورت طراحی مناسب(تامین پایلااری با محدودیت تغییرشکل درحد ب- در صورت قرارگیری پی در بالای شیب» در صورت عدم محاسبه پایداری» حطی که با شیب ۲ افقی به ۱ قائم از لبه پی می‌گذرد نباید با سطح شیب برخورد کند. در صورت تامین پایداری و تعیین تغییرشکلهای پی که کمتر از مقادیر مجاز باشندء نقض مورد ذکرشده اشکالی ندارد. ج- برای قرارگیری پی‌ها در مجاورت سطوح شیب‌دار باید یا از لبه سطح شیبدار عقب‌نشیتی شود يا با انجام تمهیدات لازم از عدم پایداری یا تغییرشکلهای غیرمجاز جلوگیری شود. 4۹ 1-۷-2-۷: در قرارگیری پی روی بسترهای ستگی باید احتمال برخورد به هر یک از حالات زیر را بررسی کرد ۹ وجود هرگونه لایه ضعیفء قابل انحلال یا هرگونه حفاری و سازه‌های زیرزمینی در زیر پی ۰ وجود درزه‌هاء شکاف‌هاء ناییوستگی‌ها و هرگونه مواد پرکننده ناپیوستگی شیب لایه‌های ستگی وجود حالت هوازدگی و شکست در سنگ ۵۰ مبحث هفتم سازه‌های نگهبان ۰ ام ۰ ۵-۷ سازه‌های نگهبان ۱-۵-۷ دامنه کاربرد و هذف سازه‌های نگهبان به سازه‌هایی گفته می‌شود که برای نگهداری دائم یا موقت فشار جانبی حاک» مصالح مشابه یا آب به کار برده می‌شوند. این سازه‌ها شامل انواع سازه‌های نگهبان صلب و انعطاف‌پذیر هستند. ۲-۵-۷: انواع سازه‌های نگهبان سازه‌های نگهبان از نظر عملکرد و طراحی به دو دسته صلب و انعطاف پذیر تقسیم می‌شوند: الف :سازه‌های نگهبان صلب: سازه‌هایی هستند که بر اثر فشاژ جانبی‌*حاک. در آن‌ها حرکت صلب جابجایی یا چرخش اتفاق می‌افتد. دیوارهای حائل وزنی؛ طره‌ای و پشت‌بنددار از انواع سازه‌های نگهبان صلت هسمتلن: ب: سازه‌های نگهبان انعطاف پذیر: سازه‌های هستنلد که بر اثر فشار جانبی خاک دحا تغییزشکل هب شوند. سپری‌ها اعم از پشت بتذدار» مهارشده یا بدون مهار و پشت‌بندء انواع حاک مسلح» میخ‌کوبی» بلوک و مهار شمع‌های فولادی یا بتنی پشت بتذدار» مهارشده یا تشلده» دیوار برلنی؛ شممع‌های فولادی با مهار مثقابل» مهارشده از حلیا تو سط خحرپا و نظایر آن از انواع سازه‌های نگهبان انعطاف پذیر هستند که به آنها دیژارهای .تثیت شده مکانیکی نیر اطلاق می‌شود. ۳-۵-۷ پایداری انواع سازه‌های نگهبان برای طراحی دیوارهای صلب باید حالت‌های حدی زیر کتترل شوند: - مقابله با لغفزش سمقابله پارواژگونی - تامین ظرفیت باربری پی زیر دیوار - بررسی پایداری کلی دیوار ۵۱ مبحث هفتم سازه‌های نگهبان - کنترل سازه‌ای دیوار در برابر خمش و برش ۲-۳-۵-۷ حالت‌های حدی دیوارهای انعطاف پذ یر مهار شده ۱-۲-۳-۵-۷: برای طراحی دیوارهای مهارشده از پشت باید حالت‌های حدی شکل (۱-۵-۷) کنترل شود. سس ۹۸ سم ۲۸ ۹ ۲ 2 ۳بیرون آمدن مهار ۲ تسیختگی مواد تزربق شده در آنتهای مهار ۱()کسیختگی کششی مهارها 7 ۴ ی 1۰ ۸سیخنگی وازژگونی ‏ ۷)کمبود طرفیت باربری محوری ۶)چرخش تاج دیوار (قبل از نضب مهار) / َ : ۴ 1 / : شکل شماره (۱-۵-۷): حالت‌های حدی دبوارهای مهارشده ۲ مبحث هفتم سازه‌های نگهبان ۲-۲-۳-۵-۷: جهت تحلیل دیوارهای مهارنشده باید تمام حالت‌های حدی ۶ تا ۱۰ نشان داده شده در شکل (۱-۵-۷) بدون در نظر گرفتن مهارها کنترل گردند. ۳-۲-۳-۵ دیوار مهارشذه از جلو می‌تواند با مهارهای مایل یا متقابل باشل. در دیوار با مهار متقابل یا مایل» حالّت‌های حدی علاوه بر موارد فوق باید کمانش مهارهاء بالاآمدگی کف گود و جوشش ماسه در کف گود نیز بررسی شود. ۳-۳-۵-۷ حالت‌های حدی دیوارهای خاک مسلح برای طراحی دیوارهای خاک مسلح باید حالت‌های حدی نشان داده در شکل (۲-۵-۷) کنترل شود. الفاکمو ک ظل و قیت باریو ی کشتشی »* بووین کشت ی سسالا یج کتت ده ها > چات ۳۰ <) مرو د قال و غیت مباریو ی خاک زیو کمو ار * د) تس اتکی -اخقی و تست سط خاک چشت خمو فر * _ ۳ات و ٍ ک نت ۰ ساسح سس ۷ 0 سح ۱ ِ : سح وا ژکوتی * و»القزتی » ۱ ز)اباید ار ی اکنی »* شکل شماره (۲-۵-۷): حالت‌های حدی دبوارهای خاک مسلح ۳ مبحث هفتم سازه‌های نگهبان ۵-۷-: ملاحظات طراحی و ساخت ۱-۶-۵-۷ در ساخت و طراحی سازه‌های نگهبان» نکات زیر (در صورت کاربرد) باید مورد توجه قرار -تموباات ی اقر ات سامت دیوار شامل: * الرامات مربوط به نگهداری موقت خاک برجا 9 تغییرات در تنش‌های برجای حاک و حرکت‌های ناشی از ساحت و نصب دیوار در زمین دست‌خوردگی زمین بر اثر شمع‌کوبی با گمانه‌زنی ۹ الرامات مربوط به دسترسی‌ها برای عملیات سالحت ۹ الرامات مربوط به زهکشی خاک الرامات مربوط به زهکشی دیزار توجه به زهکشی سطحی در جلوی دیواز میران آب‌بندی مورد نیاز برای دیوار تمام‌اشده * عملی‌بودن ساخت دیوار برای رسیلان به لایّه‌ای با تراواییق اندک و تشکیل یک دیوار آب‌بند و ارزیابی تعادل جریان آب زیرزمینی که به این ترتی حاصل,می‌شود. ۹ عملی‌بودن ایجاد مهارهای پشت بند در زمین مجاور * عملی‌بودن حفاری بین دیرک‌های دیوارهای نگهبان * توان دیوار برای تحمل بارهای قائم ۹ انعطاف‌پذیری سازه‌ای دیوار برای جلوگیری از گسیختگی‌های ترد و واژگونی ناگهانی بدون تغییرشکل‌های مقدماتی ۹ ایجاد امکان دسترسی برای تعمیر و نگهداری دیوار و هرگونه زهکشی مرتبط با آن شکل ظاهری و دوام دیوار و مهاری‌ها 8 _طراحی مقطعی به قدرکافی سخت برای سپرکوبی‌ها به‌منظور رسیدن به عمق نفوذ پیش‌بینی‌شده بدون از دست‌رفتن اتصال سپرها به یکدیگر ۹ پایداری گمانه‌ها یا جداره ترانشه‌ها در حالت روباز ۵۶ مبحث هفتم سازه‌های نگهبان توجه به نوع مصالح قابل دسترس و وسایل مورد نیاز برای کوبیدن خحاکریزی‌های پشت دیوار و در مجاورت دیوار ۲-۶-۵-۷ در طراحی سازه‌های نگهبان؛ وصعیت طرح باید به شرح زیر مدنظر قرار کیرد تغییرات در حواص حاک در طول زمان و با توجه به شرایط محل ۰ تغییرات در سطوح آب و فشار آب حفره‌ای در طول زمان * تغییرات در بارگذاری‌ها و چگونگی ترکیب آن‌ها حفاری» آب‌شستگی يا فرسایش در حاک جلوی سازه نگهبان و منظورکردن فعالیت‌های احتمالی انسانی که منجر به برداشتن حاک در جلوی سازه نگهبان می‌گردد. خحاکریزی در پشت سازهنگهبان ۹ تأثیر سازه‌ها و سرپاژهای ات (در صورت پیش‌بینی) حرکات زمین بر اثز نششت و آماس ۳-۶-۵-۷ در مواردی که ایمنی و قابلیت بهره‌برداری طررح بستگی به عملکرد موفقیتآمیز زهکشی دارد؛ در این موارد یک يا ترکیبی از اقدامات زیر باید به کالگلافته شید الف- یک برنامه تعیمر و نگهداری برای شبکه زهکشی باید مشخصق شده وود جریان طراحی تدابیر لازم برای دسترسی‌های لازم پیش‌بینی شود. در این رابطه ایجاد فیلتر مناییشب زهکشی‌ها و تعمیر و نگهداری آن‌ها با استفاده از ترریق آب با فشار بالا می‌تواند کارساز باشد. ب- با استفاده از تجربیات مشابه و ارزیابی آبی که ظاهر خحواهد شد: نشان داده شود: که شبکه زهکشی: بذون تعمیر و نگهداری» عملکره مناسب کافی خواهد داشت. در این راستا مقادیر آب نشتی» فشارها و میزان مواد شیمیایی موجود در آبی که ظاهر می‌شود» باید بررسی شود. 2-۵-۷ -. مقادیر داده‌های هنَذسی مربوط باه رزیم آب آزاد و رزیم آب زیرزمینی بای بر اساس داده‌های موجود در محل و برای شرایط هیدرولیکی و هیدروژئولوژیکی ساختگاه سازه نگهبان در مدت زمان عملکرد و بهره‌برداری در نظر گرفته شود ۵ مبحث هفتم سازه‌های نگهبان ۵-4-۵-۷ در تعیین سطوح آب زیرزمینی باید به تأثیر تغییرات تراوایی بر روی رژیم این آب‌ها توجه داشت و احتمال وجود شرایط برعکس برای فشار آب را به دلیل وجود سفره آب بالاا آمده یا چاه‌های آرترین بررسی نمود. ۵-۵-۷ فشار خاک ۱-۵-۵-۷ کلیات در تعیین فشارهای جانبی طراحی» باید مقدار حرکت و کرنش قابل‌قبولی که ممکن است در سازه‌های نگهبان در حالت حدی مورد نظر پیش آیدء در نظر گرفته شود. در محاسبه مقادیر و جهت‌های فشارهای طراحی ماک» موارد زیر نیز باید مورد توجه قرار گیرند: - سربار روی سطح زمین - زاویه دیوار نسبت به حط قَائّم - سفره‌های آب و نیروهای تراوش آب در زمین - مقدار و جهت حرکت دیوار نسبت به خاک - تعادل افقی و قائم برای کل سازه نگهبان - مقاومت برشی و وزن مخصوص محاک - زبری دیوار ۲-۵-۵-۷ تعیین فشار خاک در حالات مختلف ۷و۱ افشار خاک در حالت سکون این فشار در حالتی ایجاد می‌شود که دیوار نسبت به ماک پشت دیوار تقریباً هیچ حرکتی ندارد و خاک در این وضعیت در حالت تتش سکون قرار دارد. فشار در حالت سکون معمولاا در شرایطی که حداکثر حرکت جانبی دیوار نسبت به زمین کمتر از *۵26۱۰7 برابر ارتفاع آن است» ایجاد می گردد. ۵.۹ مبحث هفتم سازه‌های نگهبان ۲-۲-۵-۵-۷ فشار محرک و مقاوم خاک در شرایطی که حرکت دیوار نسبت به حاک بزرگتر با مساوی مقادیر جدول ۱-۵-۷ باشد, میران فشار وارده از خاک در حالت محرک یا مقاوم می‌باشد. با احتساب تغییرمکان دیوار معادل مقادیر زیر» برای محاسبه فشارهای فوق می‌توان از روابط رانکین یا کولمب استفاده نمود. جدول ۱-۵-۷ تغییرشکل افقی (,۸) مرتبط با فشار محرک و مقاوم خاک برای دیوار به ارتفاع 7[ وم ۳-۲-۵-۵-۷ فشار خاک در خاکریز متراکم‌شده در مواردی که حاک پشت دیوار به صورت لایه‌لایه حاکریزی و متزژاکم می‌شود» فشار افزوده‌ای در اک به وجود می‌آید. برای تعیین این فشار افزوده باید مراحل تراکم حاک دز نظر گرفته شود و در محاسبه فشار حاک» اثر ناشی از وزن غلتک به حساب آورده شود. ۵-۵-۷--۶ فشار حالت محرک و مقاوم در شرایط دینامیکی ۱-۶-۲-۵-۵-۷ در صورت وجود زلرله» فشار جانبی خاک را می‌توان از روش‌های شبه‌استاتیکی مانتد روابط مونونابه- اکابه محاسبه و این مقادیر در محاسبات پایداری و سازه‌ای دیوار منتظور شود. همچنین نقطه اثر اضافه فشار دینامیکی را می‌توان بین ۰/۶۵ تا ‎۰/٩‏ ارتفاع دیوار از پای دیوار در نظر گرفت. هر چه صلبیت دیوار کمتر باشد مقادیر بزرگتری برای نقطه اثر اختیار می‌شود. ۵-۵-۷- ۲-۶-۲ در شرایط بارگذاری زلرله اضافه فشار مقاوم با اثر مساعد در پایداری دیوار» نادیده گرفته شود. ۹۷ مبحث هفتم سازه‌های نگهبان ۳-۶-۲-۵-۵-۷ فشار آب در شرایط زلزله باید بر اساس نوع خاک و میزان نفوذپذیری در محاسبات در نظر گرفته شود. ۲-۵-۵-۷- تعیین فشار خاک در پشت دیوار ۱-۵-۲-۵-۵-۷ در دیوارهایی که به دلایل انعطاف‌پذیری سازه‌ای" لغرش افقی یا چرخش» می‌تواند به اندازه کافی تغییرشکل با تغییر مکان افقی(طبق جدول ۱-۵-۷) اتفاق افتلء باید از فشار حاک در حالت محرک استفاده شود. ۲-۵-۲-۵-۵-۷ در دیوارهایی که به دلایل انعطاف‌پذیری سازه‌ای" لغرش افقی یا چرخش, تغییرشکل با تغییرمکان افقی رخ داده اما به اندازه کافی جهت بسیج شدن نیروی محرک نباشد باید از فشار حاک در حالّت سکون استفاده شود. ۵-۵-۷- ۳-۵-۲ در دیوارهای طره‌ای با دیوارهای سپری بدون مهار یا مهارشده با یک میل‌مهار از پشت باید از فشار خاک در حالت محرک با توزیع مثلثی استفاده شود. چنانچه مهارهای پشت زیاد باشد (دیوار پشت‌بنددار) می‌توان توزیع فشار حاک را با تحلیل‌های عددی یا روش‌های تجربی به دست آورد. ۵-۵-۷- ۶-0-۳ در دیوارهای سپری مهارشدده با چن"*تبرک افقی یا مایل از جلی باید از توزیم فشار ذوزنقه‌ای با مستطیلی,استفاده شود. ۲-۵-۵-۷--۵ در دیوارهای زیرزمین که انتهای آن‌ها بهشقف متصل هستند در شرایط بارگذاری استاتیکی باید از فشار اک در حالت سکون استفاده شود. 1-0-۲-۵-۵-۷ در دیوارهای زیرزمین که انتهای آن‌ها به سقف متصل‌«شستند در شرایط بارگذاری لرزه‌ای باید از جدول ۲-۵-۷ استفاده شود. سختی یا نرمی خاک با توجه به حصوصیات حاکه ارتفاع دیوار و ارتفاع ساختمان بر اساس قضاوت مهندسی انتخاب گردد. ۵8۸ مبحث هفتم سازه‌های نگهبان جدول ۲-۵-۷ تعیین فشاردینامیکی خاک فشار یتامیکی خاک با قرش سحالت سوت و باثارگیری روابطی مانتد وود فشار دینامیکی خاک با فرض حالت محرک و بکارگیری روابطی, مانتد: موتونایه-اگایه یا فشار استاتیکی با فرض حالت سکون ۵-۵-۷- ۸-۵-۲ طراح می‌توانك جهت تعیین فسشتار حاک ناشی از زلرله بر روی دیوار پروزه مورد نظْرء از مدل‌سازی عددی توسط نرم افرارهای معتبر صحت‌سنجی شده استفاده نماید. ۵-۵-۷- ۹-9-۲ فشار خاک تحت شرایطخاص فشار آبء فشار ريشه گیاهان؛ فشار ناشی از تورم خاک فشار ناشی از یخبندان و فشار برکنش نیزر در داشته باشد باید در محاسبه فشار مد نظر قرار گیرد. ۹-۵-۷ فشار آب ۱-۹-۵-۷ در تعیین فشار طراحی آب باید سطح آب آزاد با سطح آب زیرزمینی در نظر گرفته شوند. در شرایطی که تراز آب آزاد یا زیرزمینی متغیر باشد باید بالاترین تراز ممکن در محاسبات فشار آب لحاظ ۲-۹-۵-۷ برای سازه‌های نگهبان خاک با تراوایی متو سط یا پایین؛ نظیر سیلت‌ها و رس‌هاء در صورش وجود آب فشارهای آب باید.با فرض آنکه تراز سفره آب زیرزمینی حداقل در سطح فوقانی لایه‌ای که ۵۹ مبحث هفتم سازه‌های نگهبان تراوایی آن کم است قرار دارد» تعیین شودء مگر آنکه یک شبکه زهکشی مطمئن نصب شده يا از نفوذ آب ۳-۹-۵-۷ در مواردی که تغییرات ناگهانی در سطح سفره آزاه آب ایجاد می‌شود» هم وضعیت ناپایا که بلافاصله پس از تغییر در سفره آب رخ می‌ دهذ. و هم وضعیت پایا بای بررسی شود. ۶-۹-۵-۷ در مواردی که هیچ‌گونه تمهیدات خاصی برای زهکشی با جلوگیری از جریان آب پیش بینی‌نشده باشد» باید اثرات احتمالی ترک‌های کششی يا ترک‌های انقباضی پر شده از آب در نظر گرفته شوند. در این مواردء در حاک‌های چحسبنذده نگهداری‌شده» فشار لین طراحی ال تباید از فشار هیدروستاتیکی آبی که از سطح زمین شروع می‌شود کمتر در نظر گرفته شود. ۷-۵-۷ روش‌های طراحی سازه‌های نگهبان طراح می‌تواند هر یک از دو روش تنش مجازایا روش ضرایب بار و مقاومت را انتخاب کند و جهت ۱-۷-۵-۷ روش تنش مجاز در کلیه دیوارها ترکیب بار و ضرایب بارگذاری باید منطبتی"با مبحث ششنم امقررانت ملی ساختمان باشد در ترکیبهای بارگذاری» مجموع فشار استاتیکی و اضافه فشار دینامیکی "ماک به عتوان فشار خاک (11) در نظر گرفته می‌شود. در زیر حداقل ضرایب اطمیتان برای انواع سازه‌های نگهبان در این روش ارائه شده است. مقادیر حداقل ضریب اطمینان برای این گونه دیوارها در طراحی به روش تنش مجاز در جدول ۳-۵-۷ امه استن ۹ مبحث هفتم سازه‌های نگهبان جدول ۳-۵-۷ حداقل ضرایب اطمینان دیوارهای وزنی در طراحی به روش تنش مجاز ظرفیت پایداری کلی شرایط واز گونی لغزش باربری پی دیوار در این دیوارها برآیند بار قائم در تراز پی باید درئلث میانی پی باشد یعنی حداکثر خروج از مرکزیت در برای دیوارهای وزنی متشکل.از قطعانت وّزنی ناپیوسته (نظیر بلوک بتنی) کافی است از ۰/۲۵ بیشتر نشود.ء در صورتی که در پایداری در برابژ*لغرش نیروی مقاوم خاک جلوی دیوار لحاظ گردد باید از ضریب اطمیتان ۲ استفاده شود. ۲-۱-۷-۵-۷ حداقل ضرایب اطمینان دیوارهای انعطاف پذایر سپری الف- واژگونی: ضرایب اطمیتان مشابه جدول ۳-۵-۷ می‌باشد. ب- لغزش افقی: ضریب اطمیتان ۲ بر فشار جانبی مقاوم جلوی سپر«اعمال می‌شود تا مقدار نیروی مقاوم ضرب شود. ۱-۲-۱-۷-۵-۷ ضریب اطمینان مهار الف- در صورتی که دیوار سپری مهارشده باشد» جهت محاسبه باربری مجاز مهارهای تزریقی در سنگ و خاک به ترتیب از ضرایب اطمیتان ۶ و ۲ استفاده شود. اگر میل‌مهار به شمع متصل باشدء ضریب اطمینان ۹۱ مبحث هفتم سازه‌های نگهبان پ- طراحی تیرک‌های متقابل و مایل باید مطابق با مباحث نهم و دهم مقررات ملّی ساختمان برای اجزا بتنی يا فولادی باشد. ۲-۲-۱-۷-۵-۷ ضریب اطمینان در برابر بالا زدگی کف بالازداگی کف گوونباید کترژرتضود و بیدا 6 خ مد باقند. ۳-۱-۷-۵-۷ حداقل ضرایب اطمینان دیوارهای خاک مسلح الف) ضریب اطمینان کلی دیوار ضرایب اطمیتان مرتبط با پایداری خارجی اين دیوارها مشابه ضرایب اطمیتان دیوارهای صلب (جدول ۳-۵) می‌باشد بجز ضریب اطمینان مربوط به ظرفیت باربری پی دیوار که برابر ۲ می‌باشد. ضرایب اطمیتان مصالح مسلح‌کننده *به دو/قسمت تقسیم می‌شود. یکی مربوط بهاتنش کششی مجاز سل کته ار دیگری :در ارشه تیه یرون کشیدن مهار می‌باشان: ب-۱ ضریب اطمینان مقاومت کششی مجاز متتلح کننده‌ها برای فلرات از ضریب اطمینان ۱/۵ تا ۷۱/۷(با توجه به خمورندگی محیط) استفاده می‌شود. برای ژئوسینتتیک‌ها می‌توان ضریب اطمینان را بر اساس,اضرایب اطمینات جزیی به صورت زیر محاسبه کرد: 1 5:۵ > ضریب اطمینان احتمال آسیب دیدگی ناشی از نصب (۱/۱ ۱/۵ با توجه به روش اجرا) ۳۹ > ضریب اطمینان خرش (۱ تا ۳) با توجه به نوع مصالح ۵ < ضریب اطمینان خوردگی يا شیمیایی (حدود ۱ تا ۱/۵ با توجه به محیط) ۵ >< ضریب اطمیتان فساد بیولوژیکی (حدود ۱ تا ۱/۳) ول < مقاومت کششی مجاز یا * مقاومت کششی نهایی پایذ:دفت کرد که ضریب اطمیتان‌های فوقبرای اعمال بر مقاوست تضمین.اشده کارخانه سازنده پاسقارست انادازه گیری شاه تعریفت شاه استه 1 مبحث هفتم سازه‌های نگهبان در هر حال ضریب اطمیتان مقاومت کششی مسلح کننده‌ها باید بین ۱/۵ تا ۲/۵ انتخاب شوند. ب-۲) ضریب اطمیتان بیرون کشیدن مهار مسلح کننده‌ها برابر ۱/۵ باشد. ب-۳) ضریب اطمیتان اتصال بین مهار و نمای حاک مسلح برابر ۱/۵باشد. ۷۷و کنترل تغیبرشکل الف- در طراحی سازه‌های نگهبان در روش تنش مجاز علاوه بر کنترل ضرایب اطمیتان به شرح بالا باید تغییرشکل‌ها نیز کنترل شوند. در شرایط استاتیکی جهت محاسبه تغییرمکان ایجادشده در سازه‌های نگهبان و حاکریز پشت دیوار و کنترل سایر شرایط بهره‌برداری (مانتد لرزش‌ها و نظایر آن) باید تغییرمکان ایجادشده محاسبه و سپس با توجه به تاسیسات و نوع سازه مورد استفاده» تغییرمکان به‌دست ‌آمده از مقدار مجاز کمتر باشد. ب) تغییرشکل‌های دیوار باید*در شرایظ لرزه‌ای نیز کتترل شود. در شرایط لرزه‌ای با استفاده از روش‌هایی مانتد بلوک لغران نیومارک با مدل‌سازی عددی میتوان تغییرشکل‌های دیوار را محاسبه نمود. ۲-۷-۵-۷ روش ضرایب بار و مقاومت ۱-۲-۷-۵-۷ در کلیه دیوارهاء ترکیب بار و ضرایب بارگذاری باید متطبق با مبحث ششم مقررات ملّی ساختمان باشد. ضرایب تقلیل مقاومت در انواع سازه‌های نکهالآدر جذاوال, ۵-۵-۷ تا ۸-۵-۷ آمده است. ۲-۲-۷-۵-۷ در ترکیب‌های بارگذاری در شرایط زلرله فقط اضافه,فشار خاک هنگام زلرله به عتوان بخشی از نیروهای زلرله (14) لحاظ می‌گردد. در این حالت ترکیب بارگذاری؛ فشار ماک در شرایط استاتیکی به عتوان بار مرده ((1) محسوب می گردد. ۳-۲-۷-۵-۷ در ترکیب‌های بارگذاری در شرایط استاتیکی با حضور وزن حاک» کافیست فشار اک در شرایط استاتیکی به عنوان فشار خاک (11) لحاظ گردد. ۲-۷-۵-۷-:۶ ضرایب کاهش مقماومت در دیوارهای صلب در دیوارهای صلب جهت کاهش مقاومت از ضرایب جدول ۵-۵-۷ استفاده می‌شود. 1۳ مبحث هفتم سازه‌های نگهبان حدول ۵-۵-۷ ضرایب مقاومت دیوارهای صلب ضرایب کاهش نیرو يا لنگر ضرایب کاهش نیرو يا لنگر کنترل‌ها تعریف مقّاومت مقّاوم در شرایط استاتیکی . مقاوم در شرایط لرزه‌ای ۵-۲-۷-۵-۷ ضرایب نیروی مقاوم در دیوارهای انعطاف پذیر در دیوارهای انعطاف پذیر جهت نیزوی مقازم از ضرایب جدول 1-۵-۷ استفاده می‌شود. کنترل‌ها استاقیکی لرزه‌ای و و و ی دس ی و ۲ در ترانشه‌ها جهت کاهش نیروی مقاوم از ضرایب حدول ۷-۵-۷ استفاده می‌شود. ۹۶ مبحث هفتم سازه‌های نگهبان جدول ۷-۵-۷ ضرایب کاهش مقاومت شیروانی کنترل‌ها شرایط استاتیکی شرایط لرزه‌ای ۷-۲-۷-۵-۷ ضرایب کاهش نیروی مماوم در دیوارهای خاک مسلح شود و حهت کاهش نیروی مقاوم در بر رز سق مسلح کننده‌ها از ضرایب حدول ۸-۵-۷ استفاده می‌شود. حدول ۸-۵-۷ ضرایب کاهمش مقاومت در پایداری داخلی دیوارهای خاک مسلح (مسلح کننده‌ها) ضرایب کاهش ضرایب کاهش نوع کنترل‌ها مقاومت در شرایط . مفاومت در شرایط پایدارسازی اتیکین لرزه‌ای ۸-۵-۷ مهاربندی ۱-۸-۵-۷ کلیات مهاربتدی‌ها به عناصر سازه‌ای اطلاق می‌شوند که برای نگهداری سازه‌های نگهبان و انتقال نیروی کششی از آن‌ها به یک تشکیلات باربر حاکی یا ستگی مورد استفاده قرار می‌گیرند. 1۵ مبحث هفتم سازه‌های نگهبان مهاربندی‌ها شامل انواع زیر می‌باشند: الف- سیستم‌های متشکل از یک سر مهاری» یک طول آزاد مهاری و یک طول ثابت مهاری که با عمل در این مهارها می‌توان از رزین» سیمان يا بتن جهت ترریق استفاده کرد. در صورتی که از مهارهای رزین‌دار استفاده شود می‌توان ۲ ساعت پس از اجراء آزمایش‌های مربوطه را انجام داد. همچنین ترریق بتن باید در مهارهای با قطر زیاد (بیشتر از ۲۵۰ میلی‌متر) انجام شود. ب- سیستم‌های متشکل از یک سر مهاری» یک طول ثابت مهاری ولی طول آزاد مهاری ندارد. این سیستم به نام میخ مهاری معروف هستند. پ- سیستم‌های متشکل از یک سر مهاری» یک طول آزاد مهاری و یک بلوک بتنی یا صفحه فولادی در انتهای مهار. ت- سیستم‌های متشکل از بکنا مهار پیچ و یک کلاهک مهاربندی. از مهاربتدی‌ها می‌توان به عنوان,قتاصر موقتی یا,دایمی سازه نگهبان استفاده کرد. مهاربندی‌هایی که بیشتر از دو سال مورد استفاده قرار می گیرند #ّایٌد به عنوان,مهاربتدی‌های دایمی طراحی شوند. ۲۸۵۷ طراخی مهارها ۱-۲-۸-۵-۷ برای طراحی مهارها در حالات حدی نهایی سازاوکار گسیختگی باید,تحلیل و بررسی شود: الف- شکست سازه‌ای مهار یا سر مهارها ب- اعوجاج یا خموردگی سر مهار پ- در مهارهای ترریق‌شده» گسیختگی در ناحیه بین خاک و مصالح تزریق شده ت- در مهارهای ترریق‌شده» گسیختگی در ناحیه بین میله مهار و مصالح ترریق‌شده پیرامون آن ثْ- در مهارهایی که با سیستم بار مرده کار می‌کنند» گسیختگی به جهت عدم مقاومت کافی بار مرده ج- از دست دادن باربری مهار به جهت تغییرشکل زیاد» چرخش سر مهار یا خرش ۸ات۷ مشخصات کابل‌های پیش‌تنیدگی و مبلگره‌هایی که برای مسهاربندی, به کار گرفته می‌شرند: باید براساس آیین‌نامه‌های سازه‌ای مربوطه تعیین شوند. طول آزاد مهاربتدی‌ها نباید کمتر از ۵ متر انتخاب ۹1 مبحث هفتم سازه‌های نگهبان ۳-۲-۸-۵-۷ در مهاربندی‌هایی که تمام یا قسمتی از آن‌ها در خارج از زمین ساختگاه قرار می‌گیرند باید به احتمال قطع آن‌ها در طول عمر سازه نگهبان توجه ویژه داشت و تمهیدات لازم برای چنین شرایطی را پیش‌بینی کرد. ۶-۲-۸-۵-۷ برای جلوگیری از خوردگی قسمت آزاد» سر مهاربندی‌ها باید آن قسمت با لاستیک‌های گریس دار و پوشش مناسب حفظ گردد و اطراف آن با مواد ترریق پر شود. آزمایش‌های حین نصب صورت پذیرد. ۳-۸-۵-۷ آزمایش مهارها پس از نصب مهارها باید از رسیدالٌ میزان#پاربری آن‌ها به حد موردنظر اطمیتان حاصل شود. برخی از کارایی مهارها باید آزمایش‌های,قملکرد» باربریاوخزش بر روی آن‌ها انجام شود. ۱-۳-۸-۵-۷ آزمایش باربری و خزش باید مطابق با جدول ۹-۵-۷ آزمایش باربری مهارها؛در محل انجام,شبود. 1۷ مبحث هفتم سازه‌های نگهبان جدول ۹-۵-۷ آزمایش باریری مهارها شرابط کارگاه و خاک | بار آزمایش | حداقل تعداد آزمایش‌ها وجود تجربه در خاک و مهار مورد نظر در ۰ بار ۵ از تعداد کل مهارها باید ۱ نرزدیکی کارگاه وجود طراحی ازمایش شوند. تجربه در خاک و مهار ۵ از تعداد کل مهارها باید مورد نظر وجود داشته +۹ بار | آزمایش شوند. همچنین ۲ الی ۲ باق اس تردن تردیگی طراحی ۳مهار تا 1۲۰۰ بار طرلحی کارگاه آزمایش شود. 8 از مداد کل سهارها, بای تجربه در خاک و مهار ِ ۰ بار ازمایش شوند. همچنین ۲ ۳ مورد نظروجود نداشته طاحی الی ۳ مهار تا *۲۵/ با باشد ِ در انتهای کلیه آزمایش‌های فوق آزمایش خزش انجام"گیرد. اگر در آزمایش‌های فوق,» مهاری زیر ۲۰۰/ بار طراحی گسیخته شود,اید طراخَی مجدداً انجام شراد در صورتی که مهارها باه صورتش موقت استفاده شوند می‌توان باه ای بگاد ۵ در ۳۵ بار طراحی آزمایش‌ها انجام شود. آزمون‌های فوق باید با بارگذاری- باربرداری جهت تعیین عملکرد مهارها انجام شود. هر پله بارگذاری آزمایش خزش باید مطابق با جدول ۱۰-۵-۷ انجام شود. 1۸ جدول ۱-۵-۷ آزمایش خزش مهارها مدت نگهداری بار خاک مقدار بار حداکثر در آزمایش نرخ قابل قبول خزش + در نمودار تغییرمکان- ماسه ۱الی ۲ ساعت پیت بار طراحی لگاریتم زمان باید خزش 5 در بازه‌های ۲۰ دقیقه در صورتی که مهارها باه صورتش فوّفت اشتتفاده شوند آزمایش‌ها می‌تواند به جای ۵۰ در ۵ بار ۹-۵-۷ خاکریز پشت دیوار در صورتی می‌توان از خحاک‌های 678 ناب)» 5۳ و ناد استفاده کرد که بتوان از سیستم‌های زهکشی مناسب استفاده و خاک را همواره در شرایط غیراشباع و رطوبت کم نگهداشت. انواع دیگر خاک‌ها جهت استفاده به عنوان حاکریر منّاسب نمی‌باشند» مک آنکه تمهیدات لازم با نظر مشاور ذیصلاح (مانتد روش‌های تشیت با آهکه سیمان و غیره ونامین زهکشی) دیده شذه باشد. ۱-۱-۵-۷ اگر دیوار برای فشار هیدرواستاتیکی آب و یخ طراحی نشده است ضروری است از سیستم زهکش و فیلتر مناسب در پشت دیوار استفاده شود. ۲-۱-۵-۷ دیوارهای زیرزمین باید به صورت آب‌بندی‌شده طراحی شوند و فشار احتمالی آب در طراحی 1۹ مبح هیر پی‌های عمیق ۹-۷ پی‌های عمیق ۱-۹-۷ هدف و دامنه کاربرد الرامات این فصل مربوط به پی‌های عمیق یا شممع‌های فشاری (اتکایی یا اصطکاکی)» کششی يا تحت بار جانبی است که به وسیله کوبش» فروبردن با فشار» حفاری بایا بدون ترریق به کار گرفته می‌شوند. هم شممع‌های منفرد و هم گروه شممع‌ها شامل الرامات این فصل هستند. همچنین مطالب عتوان‌شده در اين فصل مربوط به شمع يا پی‌های عمیق بتنی» فولادی» چوبی یا ترکیبی از آن‌ها می‌باشد. ۲-۹-۷ مبانی طراحی پی‌های عمیق گسیختگی‌ها و تغییر شکل‌هایی که پی‌های عمیق معمولاً برای آنها طراحی یا کنترل می‌شوند به شرح زیر ۱-۲-۹-۷ گسیختگی‌های زیر,داز هر دو روش طراحی به روش تنش مجاز یا طراحی به روش ضرایب بار و مقاومت باید کتترل شوند: الف- ازدست‌دادن پایداری کلی ب- گسیختگی ناشی از کمبود ظرفیت باربری شممع‌ها پ- گسپختگی ناشی از "زیرفشار" یا مقاومت کششی(ناکافی لمع هایکششی ت- گسیختگی در زمین ناشی از بارگذاری جانبی شمم‌ها ت- گسیختگی سازه‌ای شمع در فشار» کشش, خمش, برش يا کمانش ج- گسیختگی همرمان زمین و شمع ۲-۲-۹-۷ تغییر شکل‌های زیر برای شرایط بهره‌برداری در هر دو روش طراحی باید کنترل شود: الف- نشست بیش از حد مجاز در شممع‌های فشاری ب- بیرون‌کشیدگی بیش از حد مجاز در شمع های کششی پ- دوران بیش از حد مجاز ت- تغییرشکل جانبی بیش از حد مجاز ث- ارتعاش غیرپذیرفتنی ۹/۰ مبحث هفتم پی‌های عمیق ۱-۲-۲-۹-۷ مقادیر حدی مجاز برای هر یک از موارد الف تا ث برای شرایط بهره‌برداری با توجه به عملکرد سازه و پایداری آن انتخاب می‌گردد. ۲-۲-۲-۹-۷ ضمن توجه به عملکرد سازه» باید در نظر داشت که مقادیر مجاز نشست برای شمع تکی مشابه پی منفرد و برای گروه شمع مشابه پی گسترده در نظر گرفته می‌شود. ۳-۹-۷ بارهای طراحی ۱-۳-۹-۷ ترکیب بارهای وارده كلية ترکیب بارهایی که در طراحی پی‌های عمیق در نظر گرفته می‌شوند بر اساس ضوابط مبحث ششم مقررات علی ساشتمان ام باشند, ۲-۳-۹-۷ نیروهای تغییرمکان زمین نیروهای مربوط به تغییرمکان زمیل در صورت وجود؛ باید در طراحی لحاظ شوند. زمینی که شممع‌ها در آن نصب می‌شود ممکن است با تغیبرزشکان‌های ایجادشده در اثر تحکیم» بالاآمدگی, بارگذاری‌های مجاورء بارگذاری‌های جانبی» حرش خاک و زمین‌لغرش مواجه گرةد. این آپدیده‌ها در شمع‌ها اثراتی مانتد نیروی ناشی از "اصطکاک منفی جدار"» "بالازدگی شمع" و "حرکات جانبی" (و در نتیجه نیروهای جانبی) ایجاد می‌نماید که طبق الزامات بندهای زیر باید در طراحی شمع منظور شود. ۱-۲-۳-۷ اصطکاک منفی جدار الف- در یک گروه شمع» حداکثر نیروی اصطکاک متفی جدار با استفاده از تنش ناشی از سربار اطراف گروه شمع که موجب نشست شده و همچنین با منظور کردن تغییرات فشار آب زیرزمینی مربوط به نوسانات سطح آب» تحکیم یا کوبش شمع‌های مجاور» باید محاسبه گردد. ب- افرایش نیروی محوری در شمع ناشی از اثر اصطکاک منفی و مقدار حداکثر آن در تراز صفحه ختثی باید در طرح سازه‌ای شمع لحاظ گردد. پ- لحاظ کردن نیروی اصطکاک منفی در ظرفیت باربری صرفاً با توجه به مقایسه نشست ایجادشده ناشی از کل نیروها به نشست مجاز انتخاب می‌گردد. ۷۱ مبحث هفتم پی‌های عمیق ۲-۲-۳-۹-۷ بالا زدگی شمع بالا زدگی شمع می‌تواند ناشی از باربرداری» حفاری» یخبندان یا فروبردن شمم‌های مجاور باشد. همچنین می‌تواند ناشی از افزایش درصد رطوبت زمین در اثر کندن درختان» توقف برداشت از آب زیرزمینی و در نتیجه بالا آمدن سطح آن جلوگیری از تبخیر (بر اثر ساختمان‌سازی جدید) و غیره باشد که عمدتاً در اک‌های متورم‌شونده اتفاق می‌افتد و باید "فشار بالابرنده" و سایر نیروهای اضافه وارده بر شمع در طراحی لحاظ گردند. ۳-۲-۳۷ حرکات؛ جائنیی حرکات جانبی زمین موجب اعمال بارهای جانبی بر روی شممع‌ها می‌شود. این بارها در مواردی که یک با ترکیبی از شرایط زیر رخ دهد باید در طراحی لحاظ شوند: الف- سربارهای با مقادیر متفاوت بر,روی دو وجه مقابل یک شمع اعمال گردد. ب- حفاری‌های با تراز متفاوت بر رو دو وجه مقابل یک شمع انجام شود. پ- شمع در جوار یک خاکریزقرار گیرد. ت- شمع در زمین شیب‌داری که خاک ان در حالل رش است اجرا شود. ثْ- وقتی تغییرمکان جانبی زمین و شمع وود داشته باشد. چ- در جایی که امکان گسترش جانبی وجود دارد/,باید شظمع تحت تأثیر نیروهای جانبی ناشی از گسترش جانبی» ایستا بوده و حرکت نکند یا جابجایی آن در حد مجازاباشد. ۶-۹-۷ شمع تحت بار محوری در این بخش ضوابط طراحی تحت بار محوری (فشاری با کششی) شامل ضوابط تعیین ظرفیت باربری» کنترل نشست و تغییرمکان ارائه شده است. اما طراح سایر مواردی که در بخش ۲-۹-۷ ذکر شده را نیز باید کتترل نماید. ۱-4-1-۷ ظرفیت باربری برای آنکه یک شمع» بارهای فشاری طراحی را با ایمتی مناسبی تحمل نمایدء باید نامساوی زیر در همه حالات حدی نهایی و برای کلیه ترکیبات بارگذاری بر قرار باشد. (/ <2م ۴ ۷۲ در این رابطه: ۰ - بار فشاری طراحی 4 < ظرفیت باربری فشاری شمم ۱-۱-۶-۷ روش‌های تعیین ظرفیت باربری شمع تعیین ظرفیت باربری شمع‌ها می‌تواند بر اساس روش‌های زیر صورت گیرد: الف- استفاده از روابط تحلیلی که اعتبار آن‌ها در شرایط مشابه به وسيلةٌ آزمایش‌های بارگذاری (استاتیکی با فیتامیکی) باه اقبات,رسینه باند. پ- روش‌های مبتنی بر استفاده مستقیم از نتایج آزمایش‌های برجا (نفوذ استاندارد» نفوذ مخروطء ...)که اعتبار آن‌ها در شرایط مشابه به وسيلة آزمایش‌های بارگذاری (استاتیکی یا دینامیکی) به اثبات رسیده باشد. پ- نتایج آزمایش‌های بارگذاری امقّاتیک ت- نتایج آزمایش‌های بارگااری دینافیکی تبصره: برای تعیین ظرفیت بارثری چنانچه فقط ال,روش‌های الف و ب استفاده گردد؛ نتایج به دست آمذه ممکن است دقت لازم را نل‌اسشته باشل. ذا به منظور اطمیتان از ظرفیت باربری شمع استفاده از نتایج آزمایش‌های بارگذاری (پ و ت) توصیه میٌ‌شود. ۲-۱-8-۷ استفاده: از روابط تحلیلی باربری فشاری ۹2 را می‌توان از رابطه زیر به دست آورد: (۲-۷) ۵ + م۸ م۴ در رابطه فوق: ۳ مقاومت نوک شمع و ۶ مقاومت جداره شمع است که مقادیر آن‌ها را می‌توان با استفاده از روابط زیر ۳ ۹ > دک 1( (1-۷-ع) نیش ۹6 2 و ای ۷۳ در این روابط: < ظرفیت باربری نوک شمع ۵۳ < مساحت موْثر سطح قاعده نوک شمع زو < ظرفیت باربری جداره شمع در لایه [ مقادیر ۳ و نو را می‌توان با استفاده از روابط محاسباتی معتبر و بر اساس پارامترهای حاصل از نتایج مطالعات ژئوتکتیک يا بهره‌گیری از نتایج آزمایش‌های برجا به دست آورد. الف- ظرفیت باربری نوک شمع 0 را می‌توان از رابطه زیر به‌دست آورد: ۵-۹-۷ *7 چ + 1 ) ( 2 7 + 2( < :9 برای محاسبه و و27 باید از روابظ معتبری مانتد "مایرهوف"" "وسیک"" "جانبو "» "کولهاوی " (مخحصوص شمع‌های درجاریز) یا هره‌روش دیگری؟که در مراجع معتبر آمده اسست» استفاده نمود. مقاومت نوک را در حاک‌های جحسبنده رسی می‌توان از رابطه زیر"بدست آورد: که در آن رگ حداقل مقاومت برشی زهکشی نشده خاک رس در تراز نوک شمع است. :۸ ضریب ظرفیت - برای قطر شمع بین ۲۱ ۰/۵ تا ۱۲۱ برابر ۷ - برای قطر شمع بزرگتر از ۱۷۱ برابر 1 ب- مقاومت باربری جدار شمع در لایه 1 1و۵ را می‌توان از هر یک از روش‌های تنش کل (مانند 0) یا تتش موثر (مانتد [) محاسبه انموة. در روش تنش کل مقدار 09 از فرمول زیر حاصل می‌گردد: ۷۶ (۷-1-۷۷) 5 رل که در آن 5 مقاومت برشی زهکشی نشده و ۷ ضریبی است که در محدوده ۳ات ۱ تغییر می‌کند. بر اساس روش تنتش موتر ۵ مقاومت واحد جداری شمع در خاک‌های غیرچسبنده و در هر عمق 2 در طول شمع از رابطه زیر به‌دست می‌آید: (۷--۸) بو که در آن ] فاکتور مقاومت جدار و ,6 تنش قائم موثر خاک در کتار شمع در عمق 2 است. فاکتور مقاومت جداری» ] به‌طور کلی در ذامته ۰/۲.تا ۱/۵ تغییر می‌کند. بپ- در انتخاب روابط تحلیلی» برای استفاده در یک پروژه باید به عوامل زیر توجه شود: نوع حاک شامل: دانه‌بتدی» کانی‌شناسی» شکل دانه‌هاء,پیش تحکیمی» قابلیت تراکم یا فشردگی و تراوایی. روش اجرای شمع شامل: شمع‌های درجاریر با«زانده‌شده.(کوبشی با ارتعاشی)» طول, قطر و مصالح شمع. ت- در محاسبه مقاومت نوک شمع باید به مقاومت ناسحظه‌ای از«رلی»که بر روی آن تأثیر می‌گذارد توجه داشت. در این رابطه باید اثرات لایه ضعیف در این ناحه را که برپروی مقاولمت نوک شمع تأثیر قابل ملاحظه داردء به حساب آورد. در مواردی که لاية ضعیفی در زرفای کمتر«از ۳ برابر قطر نوک شمع در زیر ال وحجود داردء بای سازوکار گسیختگی سوراخ کننده را در محاسبات ظْرفیت باربری منظور داست. ۳-۱-۶-۷ استفاده مستقیم از نتایج آزمایش‌های برجا در روش استفاده مستقیم از نتایج به دست آمده از آزمایش‌های برجا (مانتد نفود استاندارد» نفود مخروط ...)» پارامترهای حاصل از آزمایش مستقیما در تخمین توان باربری شمع مورد استفاده واقع می‌شوندکه روابط حاصله بیشتر جنبة تجربی دارند. در این حصوص باید به نکات زیر توجه داشت: الف- آزمایش بابلا تاغمق کافی پایین‌تر از اتزاز نوک قمع انجام شاه,باشان: ب - چتانچه جدار شمع در لایه‌های مختلفی قرار داردء باید آزمایش در نقاط کافی در هر لایه انجام شده ۷۵ مبحث هفتم پی‌های عمیق پ- هر روش برای نوع بخصوصی از روش اجرای شمع و حاک پیشنهاد شده است و تحلیل‌ها به شرطی معتبر است که با جزئیات طراحی و اجرائی شمع منطبق باشند. ۱-۶4-۹-۷-ء استفاده از آزمایش بارگذاری استاتیکی در مواردی که آزمایش بارگذاری شمع انجام می‌شود» ظرفیت باربری طراحی را باید با نتایج این آزمایش تدقیق نمود. در این مورد باید به نکات زیر توجه داشت: الف- نتایج آزمایش بارگذاری شمع در ایک ساختگاه تنها با شرط اجرا در شرایط یکسان "شممع‌های آزمایشی" و "شمع‌های اصلی " قابل استفاده است. ب- قطر و طول شمم‌های آزمایشی باید تا حد امکان با قطر شمم‌های اصلی یکسان باشد. در صورت اختلاف بین قطرهای این دوء نسبت قطر شمع آزمایشی به شمع اصلی نباید کمتر از نیم باشد. پ- تعیین ظرفیت باربری طراحی از,روی متحنی نیرو - نشست باید بر اساس یک روش معتبر انجام شود. ۱-24-۹-۷- استفاده از آزمایغل دینامیکی الف- نتایج آزمایش‌های بارگذاریقی دینامیکی شمم‌ها می‌تواند در تعیین ظرفیت باربری مورد استفاده قرار گیرد» مشروط بر آنکه اولاً مطالعه رُئویکنیک کامل بای ساختگاه انجام شده باشدء ثانیاً نتایج این آزمایش‌ها با آزمایش‌های استاتیکی بر روی شمم‌های مشابه به,لتقاظ آیوع» طولی» سطح مقطع و در شرایط حاک مشابه کالیبره شنده باشد. ب- نتایج آزمایش‌های دینامیکی همواره باید در ارتباظ و مقایشه با یکیدیگر مورد استفاده قرارگیرند. این آزمایش‌ها را می‌توان به عتوان روشی برای تعیین یکنواحی عملکرد,شمم‌ها په کار گرفت و از آنها برای تشخیص شمع‌های ضعیف» مسئله‌دار و آسیب‌دیده نیز استفاده نمواد. 1-۱-4-۷ تحلیل معادله موج (۷۷۴۸۳) در مواردی که ظرفیت باربری نهایی شممع‌های فشاری منفرد با استفاده از تحلیل‌های معادله موج تعیین می- شودء اعتبار این تحلیل‌ها باید با توجه به عملکرد قبلی آن‌ها در آزمایش‌های بارگذاری استاتیکی روی نمونه شمع‌های مشابهء با طول و مقطم مشابه» و در شرایط زمین یکسان تأیید شده باشد. پارامترهای مورد استفاده در تحلیل معادله موج را در مواردی که آزمایش بارگذاری دینامیکی بر روی شمع- های آزمایشی انجام شده باشده می‌توان مورد تجدید نظر قرار داد و اصلاح کرد. در این صورت باید به انجام آزمایش در شرایط کوبش اولیه یا کوبش مجدد توجه داشت. ۷۹ مبحث هفتم پی‌های عمیق نتایج تحلیل معادله موج بیشتر برای طراحی شرایط و ابرار کوبش (مانند ظرفیت چکش مورد نیازء بالشتک چکش و شمع» ....) و همچنین زمان کوبش و قابل کوبش بودن شمع تا عمق مورد نظر استفاده می‌گردد. در این صورت باید نتایج به صورت "گراف باربری" و گراف‌های حاصل از "تحلیل قابلیت کوبش " ارائه گردند. ۷-۱-۶-۷ آزمایش دینامیکی شمع (017) نتایج آزمایش‌های بارگذاری دینامیکی شممع‌ها می‌تواند در تعیین ظرفیت باربری مورد استفاده قرار گیرد؛ مشروط بر آنکه اولاً مطالعه رُئوتکنیک کامل برای ساختگاه انجام شده باشد» ثائنیاً نتایج این آزمایش‌ها با آزمایش‌های استاتیکی بر روی شمع‌های مشابه به لحاظ نوع» طول سطح مقطع و در شرایط اک مشابه کالیبره شده باشد. نتایج آزمایش‌های دینامیکی هطواره بای در ارتباط و مقایسه با یکدیگر مورد استفاده قرارگیرند. این آزمايش‌ها را می‌توان به عثوان رویشی برای تعیین یکتواختی عملکرد شمع‌ها به کار گرفت و از آن‌ها برای ۸-۱-4-۹-۷ در صورتی‌که نتایج ظرفیت بارابری حاظلل*ان, آزمون‌های بارگذاری شمع با نتایج حاصل از روش‌های تحلیلی و روش‌های استفاده مستقیم از نتایج آزمایش‌های برجا متفاوت باشد باید شمم‌ها بر اساس آزمون‌های بارگذارزی:طراحی گردند. ۹-۱-۶-۹-۷ در صورتی‌که نتایج ظرفیت باربری حاصل از آزمون‌های بارگذاری شمع با روش‌های استفاده مستقیم از نتایج آزمایش‌های برجای معتبر و مرتبط با شمع مثل "نفوذمخروطی با پرسیومتر" متفاوت باشد باید شمع‌ها بر اساس هر دو معیار و با نظر کارشناس رئوتکتیک طراحی گردند. ۲-۶-۹-۷ نشست شمع‌ها ۱-۲-2-۹-۷ محاسبه نشست شمم‌ها می‌تواند هر یک از موارد زیر را شامل شود: الف< تشسته شممع‌های متفرد ب- نشست اضافی ناشی از عملکرد گروهی شممع‌ها ۲-۲-4-۷ در تحلیل گروه شمع بخصوص در خاک‌های ریزدانه باید به اثر زمان بر نشست کل مانند تحکیم و حرش خاک توجه داشت. ۷۷ میحث هفتم پی‌های عمیق ۳-9-۷ شمع‌های کششی ۱-۳-۶-۷ برای آنکه یک شمع» بارهای طراحی را با ایمتی مناسبی در مقابل گسیختگی کششی تحمل نمایدء باید نامساوی زیر در همه حاللات حدی نهایی و برای کلیه ترکیبات بارگذاری برقرار باشد: (س ۸ ال اس در این نامساوی: <- بار محوری کششی طراحی < باربری کششی شمع ۲-۳-۶-۷ در تعیین ظرفیت##اربری شمع‌های کششی, دو نوع سازوکار گسیختگی باید در نظر گرفته شود: الف- بیرون آمدن شمم‌ها از زمین.«ه صورت منفرد ب- بالا آمدن بلوک زمین حاوی گروه شمع ۳-۳-۶-۹ نیروی مقاوم کششی, چه در«حالت ,متقراد .و چه .در حالت گروهی با استفاده از رابطه (۱۰-1-۷) محاسبه می‌شود: (۱۰-1-۷) #نرسی‌لاً - و۳ +بل۷ بط در این رابطه: - وزن شممع‌ها و وزن بلوک ماک (در گروه‌شمم) و مقاومت جانبی جدار شمع و شاک یا مقاومت برشی لماک در مرز بلوک ماک (در گروه‌شمم) #زاودلاً < برآیند نیروهای رو به بالای طراحی ناشی از فشار آب بالابرنده در زیر بلوک خحاک. ۶-۳-۶-۹-۷ در تعیین ظرفیت باربری بلوک خاک باید کوچکترین دو مقدار "ظرفیت باربری کششی گروه شمع"» و "مجموع ظرفیت باربری کششی شمع‌ها" در نظر گرفته شود. ۵-۳-۶4-۹-۷ در بارگذاری‌های متتاوبء باید اثر تکرار بار بر روی کاهش ظرفیت باربری کششی شمم‌ها در نظر گرفته شود ۹1-۳-۶-۹-۷ مقاومت اصطکاک جدار کششی شمع‌های منفرد ۰/۷ تا ۰/۸۵ اصطکاک جدار شمع در حالت فشاری لحاظ شود»ء مگر آنکه آزمایش بارگذاری استاتیکی کششی انجام شده باشد. ۷۸ مبحث هفتم پی‌های عمیق ۵-۹-۷ شمع‌های تحت بار جانبی ۱-۵-۹-۷ ظرفیت باربری جانبی جهت طراحی شمم‌ها تحت بار جانبی باید نامساوی زیر در همه حالات حدی نهایی و برای کلیه ترکیبات بارگذاری برقرار باشد. (0۱۳۷ ۳ ی ج در این نامساوی: -بار جانبی طراحی ‌ < مقاومت جانبی شمع ۱-۱-۵-۹-۷ در ارزیابی ظرفیكت باربر*جانبی شمم‌ها یکی از سازوکارهای گسیختگی زیر باید در نظر الف- در شممع‌های کوتاه چرخش یاانتقال شمع به غنوان یک جسم صلب ب- در شمع‌های بلند و لاغر گسیختگی خمشی شمع همراه باتستلیم موضعی و تغییرمکان ماک جلوی شمع در ناحیه بالای آن ۲-۱-۵-۹-۷ در هر یک از حالت‌های الف وب برای تحلیل ظرفیت شنمع می‌توان از روش‌های تحلیل تعادل حدی معتبر استفاده نمود. ۳-۱-۵-۹-۷ در ارزیابی ظرفیت باربری جانبی گروه شممع‌ها باید اثر گژوهی آن‌ها در نظر گرفته شود. ۷--۶-۱-۵ در تحلیل شمع‌های تحت اثر بار جانبی باید احتمال گسیختگی سازه‌ای شمع در زیر سطح زمین بررسی شود. ۲-۵-۹-۷ تغییرمکان جانبی ۱-۲-۵-۹-۷ در ارزیابی تغییرمکان جانبی بالای شممع‌ها باید سختی زمین» سختی جانبی هر یک از شمم‌هاء گیرداری شمع‌ها در سر شمع» اثر گروهی شمع‌ها و همچنین اثر رفت و برگشت بارها در نظر گرفته شود. ۲-۲-۵-۹-۷ پاسخ شممع‌ها تحت بار جانبی به‌طور کامل غیرخحطی است و فقط در صورتی که حداکثر تغییرشکل جانبی شمع کوچک باشد (کمتر از ۱ درصد قطر)» مصالح شمع رفتار حطی داشته باشد و ۷۹ مبحث هفتم پی‌های عمیق بارگذاری نیزر یک طرفه باشد»ء می‌توان از روش‌هایی که از فرض طی‌بودن رفتار شاک استفاده می کنندء استفاده نمود. ۳-۲-۵-۹-۷ از روش متحنی‌های 0-7 می‌توان در تحلیل استفاده نمودء به شرط آنکه از متحنی‌های مناسب برای حاک‌های اصطکاکی و چجسبنده استفاده گرادد. ۶-۲-۵-۹-۷ در آزمایش بارگذاری جانبی باید مدل تحلیلی برای شرایط آزمایش با تحلیل برگشتی صحت‌سنجی شود. در گروه شمع با سرشمع صلب و اتصال گیردار» پس از صحت‌سنجی مدل تحلیلی برای شمع با سر آزاد» باید متحنی نیرو-جابجایی شمع با سر گیردار تحلیل شود. ۹-۹-۷ گروه شمع در تحلیل میزان بار انتقال‌یافته به شمم‌ها باند مشخحصات هندسی و مکانیکی کلاهک سرشمع» موقعیت و طول شممع‌هاء نحوه اتصال سرشمم» سختی شمم‌ها و مشخصات بارهای وارده مورد توجه قرار گیرد. در این مبحث انواع گروه شمع از نظر«تحلیل و طراحی#مورد توجه است. در این مبحث گروه شمع به دو حالت "گروه شمع کلاسیک" و "رادیه-شمم " تقسیمشده است. بسته به نوع گروه شمع فرضی در طراحی, اندرکنش خاک با اجراء مختلف سازه‌ای مانتد شمع‌ها و سرشیمع«باید به درستی بررسی شود. موارد مطرح شده در این مبحث در ارتباط باگروه شمع کلاسیک,می باشد. ۱-۵۷ ظرفیته پاربری گروه ضع ۱-۱-۹-۹-۷ از آنجا که ظرفیت باربری هر شمع در گروه با ظرفیت«اربری شمع تکی فرق داردء باید ضریب موسوم به اثر گروهی يا بازدهی گروه در محاسبه ظرفیت باربری گروه شمع در نظر گرفته شود. ۲-۱-۹-۹-۷ ضریب بازدهی گروه شمع به فاصله و قطر شمع‌هاء نوع حاک و روش اجرای شمع بستگی دارد. ضریب بازدهی گروه شمع در هر پروژه باید با توجه به شرایط آن پروژه و براساس استفاده از داده‌ها و روابط تجربی متناسب تعیین گردد. ۲-1-1-۷ نشست گروه شمع ۸ ۱-۲-۹-۹ تخمین اولیه نشست گروه شمع را می‌توان با فرضن پی گسترده معادل تخمین زد. عمق ی گسترده معادل باید با توجه به نسبت باربری نوک و جدار شمع تعیین گردد. ۲-۲-۹-۹-۷ محاسبه نشست نهایی گروه شمع با مدل‌سازی حاک با فتر (مدل ویتکلر) دقت کافی ندارد و باید تحلیل گروه شمع با لحاظ نمودن اندرکنش‌های مختلف بین شمع و خاک انجام گیرد. نشست شمع‌هاء به ویژه گروه شمع را می‌توان با تحلیل نتایج آزمایش بارگذاری تعیین نمود. اما اگر آزمایش از نوع آهسته و حتی طولانی باشد نمی‌توان برای محاسبه نشست ناشی از تحکیم» از نتایج آزمایش بارگذاری استفاده نمود. ۳-۹-۹-۷ تحلیل نیروها در گروه شمع تحلیل نیروها در گروه باید به منظور تعیین سهم نیروها و لنگرهای وارد بر هر شمع در گروه و همچنین ۱-۳-۹-۹ طراح جهت«سادگی می‌تواند سهم باربری جاک زبر سر شمع کستترده را در نظر نگیرد» اما تحلیل دقیق با در نظر گرفتن سهم سرشمع برای طراحی بهینه توصیه می‌شود. ۲-۳-۹-۹ در تحلیل گروه شمع با لحاظ کردن سهم باربری خاک می‌توان خاک زیر آیی, رده (سرشمع) را به صورت فتر در نظر گرفت» ولی باید ضرایب انذرکتش بین فترها لحاظ گردد. حاک اطراف شمع در هر عمق با ۳فتر (یک قائم و ۲ افقی) تحلیل,مین‌شود. دراین‌صورت رفتار فتر قائم زیر نوک شمع سختی آن‌ها باید بر اساس اندازه‌گیری در ساختگاه پروژه با داده‌هاقی تجربق قابل قبول از سایت‌ها و شمم- های مشابه تعیین گردد. ۳-۳-۹-۹-۷ علاوه بر تحلیل‌های بندهای ۳-۹1-1-۷-او ۲-۳-۹1-۹1-۷ تحلیل گروه شمع با فرض حاک به صورشتش محیط پیو سته با استفاده از نرم‌افزارهای عذدی صحت سنجی شدذه» در ساختمان‌های با اهمیت زیاد و بسیار زیاد و با تعداد طبقات بیشتر از ۳ طبقه و ساختمان‌های با اهمیت متوسط با تعداد طبقات بیشتر از ۸ طبقه ضروری است. ۸۱ مبحث هفتم پی‌های عمیق ۶-1-۹-۷ طراحی گروه شمع ۱-۶-1-۹-۷ طراحی طبق این مبحث با روش‌های سنتی و همچنین روش شممع‌های کاهنده نشست (موسوم به پی-شمع) به شرح مندرج در بند ۳-۶-1-1-۷ قابل‌قبول است. ۲-4-1-۷ اگر ظرفیت باربری پی گسترده (سرشمع) مستقر بر گروه شمع برای تحمل بارهای وارد کافی نباشد» آن‌گاه باید بار وارد بر هر شمع با تحلیل مشخص شود و ابعاد هر شمع چنان تعیین گردد که بار وارده را تحمل کند. برای تحلیل گروه شمع در این حالت می‌توان از هر دو روش مندرج در بند ۳-۹-۹-۷ استفاده کرد. ۳-۶4-1-۹-۷ اگر ظرفیت باربری مجاز پی گسترده (سرشمع) مستقر بر گروه شمع کافی باشدء ولی نشست بیش از مقدار مجاز باشدء آن‌گاه عملکرد پی گسترده با اضافه کردن تعدادی شمع بهبود می‌یابد. تعداد شمم‌ها چتان در نظر گرفته می‌شود,که نشسیت سرشمع را به مقدار مجاز برسانند. برای تحلیل در این روش طراحی» باید نقش سر شمع واخاک زر آن در نظر گرفته شود. استفاده از مدل تحلیلی متاسب که رفتار و سختی خاک و شمع و اندرکنش« بین آن‌ها به نجو مناسبی در آن لحاظ شده و با اندازه‌گیری‌های میدانی تدقیق شده باشد» ضروری است. 4-۹-۹-۷-ء از آن جا که در روش شمم‌های کاهنده نشست» شْلمم‌ها برای تامین شرایط بهره برداری به کار می‌روند نیازی به اعمال ضرایب اطمینان بر ظرفیت ,باربری شمع (روش مقاومت مجاز ) یا اعمال ضرایب بار و مقاومت نیست. ۷-۹-۷ بار مجاز طراحی شمع‌ها جهت تعیین بار مجاز شمع می‌توان از هر یک از دو روش ضرایب بار و مقاومت و مقاومت مجاز استفاده نمود. ۱-۷-1-۷ روش مقاومت مجاز (بارهای عمدتاً بدون ضریب) ۱-۱-۷-۷ ذر این حالت بارهایی که.در بند ۳۷۷ این مبحت آورده شدم غمدتاً با ضریب یک در محاسبات نیرو لحاظ می‌شوند و بار وارد بر شمم‌ها محاسبه می‌گردد. این بارها برای محاسبه نیروهای فشاری» کششی و جانبی وارد بر شمع (به ترتیب با ها ۳۲ و ۳۶ل) معرفی شاه‌اند. ۸۲ ۲-۱-۷-۹-۷ از تقسیم بار نهائی (ع01)) حاصله از هر ایک از روش‌های بند ۱-۱-۶-۹-۷ بر ضریب +۹ و مها به ترتیب در شمع تحت بارهای فشاری» کششی و جانبی است. (۱۳-3-۷) .ی تعیین باربری نهایی شمع (: 0)) و همچنین تعیین بارهای وارده به شمع دارد. باید توجه داشت که مقدار نشست کل» دوران و اختلاف نشست نباید از مقادیر مجاز بهره‌برداری بیشتر شود. برای انتخاب ضریب اطمینان ‎٩‏ شرابطهلرزه‌ای می‌توان به ائین‌نامه‌های معتبر دیگر مراجعه کرد. ۵-۱-۷-۹-۷ عدد ضریب ,اظمینان ,۲/۳ مربوط به آزمایش‌های بارگذاری استاتیکی در جدول ۱-۹-۷ به شرطی قابل استفاده است که شهمع تا بار گسیختگیٌ,بارگذاری شذه باشل. ۱-۷-۹-۷ به شرط انجام آزمایش‌های بارگفااری» علاوه بر "شمع‌های سانش از در رووی قطان ا درصدی از "شمم‌های اصلی "ء می‌توان ضرّبب اطهمیتان را تا ۲,پکاهش داد. نوع آزمایش» تعداد یا درصد آن و ترکیب آزمایش‌های مختلف با نظر مشاور ذیصلاح,باید,ششخحص,گودد. نوع بار اعمالی ظریب اطمینان روش تعیین ظرفیت باربری (.۳. 5) سر فشاری/کشن - ازمایش بارگذاری استاتیکی ۳ جانبی 2 ۸۳ ۷-۱-۷-۹ اگر از روش شممع‌های کاهنده نشست ری شمم) برای طراحی استفاده شود نیازی به کنترل ضریب اطمینان ظرفیت باربری شمع‌های منفرد نیست اما ضریب اطمیتان مناسب سرشمع (پی گسترده) بای تامین شله باشد. ۲-۷-۹-۷ روش ضرایب بار و مقاومت ۱-۲-۷-۹-۷ در کلیه شمم‌ها ترکیب بار و ضرایب بارها متطبق بر مباحث ششم» نهم و دهم مقررات ملی ساختمان (بر حسب مورد) انتخاب می‌شود. این بارها برای محاسبه نیروهای فشاری» کششی و جانبی وارد بر ۷-۷-۷-۷ پا اعمال: ضرایب کاهش, سقاوست پار آنهاتی, (: 00) خاضله .از هر یکت از روش‌های, بند می‌شوند. ۳-۲-۷-۹-۷ ضرایب کاهش مقاومت در وضعیت استاتیکی با توجه به شرایط طراحی مندرج در حدول (۲-1-۷) تعیین می گردد. نرع:بار اعمالی شریب#کاهش شرایط طراحی مقّاومت سر فشاری/کشن 5 س آزمایش بارگذاری استاتیکی ۰/۹۸ جانبی آزمایش بارگذاری استاتیکی ۰/۵ (جانیی) ۸۶ مبحث هفتم پی‌های عمیق ۲-۷-۹-۷-: در کنترل حالت حدی بهره‌برداری مقدار نشست کل» دوران و اختلاف نشست با اعمال ضرایب بار یک به دست می‌آیند که این مقادیر نباید از مقادیر مجاز بهره برداری بیشتر گردد. ۸-۹-۷ آزمایش‌های بارگذاری شمع آزمایش بارگذاری شمع باید تا باری ادامه یابد و تحت شرایطی انجام شود که بتوان ظرفیت باربری» رابطه نیرو - تغییرشکل و ضریب سختی شمع را بر اساس نتایج آن استخراج کرد و همچنین بتوان کیفیت شمع‌های اجرا شده و امکانات اجرای شمع را کتترل و ارزیابی نمود. آزمایش‌های بارگذاری شمم‌ها باید در وضعیت- های زیر انجام شوند: الف- در مواردی که از نوع شمع یا,روش اچرائی استفاده می‌شود که نتایج مطالعات یا تجربه فعلی بر روی آن‌ها در حاک مشابه یا شرایط«بارگذاری مشابه در دست نمی‌باشد. ب- در مواردی که از سیستم غظمعی استفاده می‌شود که تجربه اجرایی آن در متطقه احداث طرح وجود ندارد. پ- در مواردی که شمم‌ها تحت شرابط«بارگذارای شحاص/ قراز تمی‌گیرند و به لحاظ تئوری و تجربی اطمینان کافی در تحلیل آن‌ها وجود ندارد. ت- در مواردی که مشاهذات به عمل‌آمده در حین "اجرای«شمع‌ها درا محل از آنچه بر اساس تئوری و تجربه قبلی پیش‌بینی می‌شده تفاوت نامناسب قابل توجهی دارد و با پژرسی‌هاق اضافی خاک نتوان دلایل آن را روشن کرد. ۷- ۱-۸-۹ آزمایش‌های بارگذاری استاتیکی ۱-۱-۸-۹-۷ آزمایش‌های بارگذاری استاتیکی شامل آزمایش بارگذاری فشاری» آزمایش بارگذاری کششی و آزمایش بارگذاری جانبی می‌باشد و باید طبق استاندارد ملی یا بین‌المللی معتبر که مورد توافق کارفرما و ناظر باشدء انجام پذیرند. ۲-۱-۸-۹-۷ روش آزمایش بارگذاری استاتیکی شمع باید با توجه به تعداد دفعات بارگذاری و مدت زمان آن‌ها و کاربرد بارگذاری تناوبی» چنان باشد که از نتایج آن بتوان رفتار شمع به لحاظ تغییرشکل‌هاء خرش؛» سختی و رنگونانی بازگشت, تغییو کل های,ارتساقی وااستتخواج تیوة: ۸۵ مبح هیر پی‌های عمیق ۳-۱-۸-۹-۷ آزمایش بارگذاری شمم‌ها در کشش معمولاً تا حد گسیختگی ادامه داده می‌شود. برون‌یابی بارجایجایی در آزمایش‌های کششی» مخصوصاً در موارد بارگذاری‌های کوتاه مدت نباید انجام شود. ۶-۱-۸-۹-۷ راستای نیروهای کششی يا فشاری در آزمایش شمم‌ها تحت نیروی محوری باید متطبق بر محور طولی آن‌ها باشد. ۷- ۲-۸-۹ آزمایش‌های بارگذاری دینامیکی آزمایش دینامیکی شمع (۳0۸) يا آزمایش دینامیکی با دامنه کرنش بالا طبق استاندارد معتبری که مورد توافق کارفرما و ناظر باشد باید انجام گردد. ۱-۲-۸-۷ چنانچه آزمایش دینامیکی شمع در شرایط کوبش اولیه انجام شود نتایج برای تعیین عمق مدفون مناسب شمع» ارزیابی تجهیزژاقت و ملچقات کوبش و کنترل سلامت و یکپارچگی شمع مفید است. برای تعیین ظرفیت باربری بای مطابق«ند ۲-۲-۸-1-۷ عمل کرد. ۲-۲-۸-۷ برای تعیین ظرفییك باربری باید آزاتهایش کوبش مجدد به فاصله زمانی مناسب از کوبش اولیه انجام گردد تا اثرات گیرش با رهائی "خاک لحاظ گردد. فاصله زمانی متاسب از کوبش اولیه شمع برای آزمایش کوبش مجدد به شرایط زهکشی«عاک پشتگی دارة. +( شحاک‌های دانه‌ای حداقل ۲۶ ساعت و حاک‌های ریزدانه حداقل یک هفته زمان لازم خحواهل بود. ۳-۲-۸-۹-۷ چنتانچه فرصت کافی یا امکان کوبش مجدد,فراهم نباشد.»می‌توان, با روابط تئوریک و بر حسب تجربیات قبلی منطقة اجراء اثرات گیرش يا رهایی خاک ,پر افرایثرق با کاهش ظرفیت باربری را ارزیابی نمود. ۶-۲-۸-۷ آزمایش کتترل یکپارچگی شمع با دامنه کرنش کم را می‌توان برای ارزیابی کیفیت شمع‌های اجراشده استفاده نمود. به ویژه انجام این آزمایش در کنترل کیفیت شمع‌های بتنی درجاریز ضروری است. این آزمایش باید طبق استاندارد معتبری که مورد توافق کارفرما و ناظر باشد انجام گردد. ۳-۸-۹-۷ شمع‌های آزمایشی ۱-۳-۸-۹-۷ در انتخاب نوع و تعداد "شمم‌های آزمایشی" مورد نیاز برای کتترل و تدقیق طراحی باید موارد مختلفی از جمله شرایط زمین و تغییرات آن در محدوده ساختگاه» تعداد و اهمیت سازه‌های اجرائی؛ ۸۹ شواهد و مستندات قبلی موجود برای رفتار شممع‌های مشابه در ساختگاه‌های مشابه و تعداد کل و نوع شمع موردنیاز در طرح در نظر گرفته شود. ۲-۳-۸-۹-۷ قبل از برنامه‌ریزی اجرای شمع‌های آزمایشی» شرابط زمین و لایه‌بنتدی حاک در ساختگاه باید به طور کامل بررسی شده باشد. عمق گمانه‌های حفاری آزمایش باید به حدی باشد که نسبت به شرایط در شمع ادامه یابد» مگر آنکه در عمقی کمتر به ستنگ سالم یا خاک سخت برخورد شود. ۳-۳-۸-۹-۷ جهت انجام آزمایش بارگذاری» محل آن باید در جایی پیش‌بیتی شود که حاک دارای شرابط عمومی محل باشد و باید اثر تغییرات شرایط زمین در پارامترهای ماک مربوط به تعیین ظرفیت باربری 4-۳-۸-۹-۷ چنتانچه دو یا چند آژمایش بار‌گذاری انجام می‌شود» محل‌های آن‌ها باید در مکان‌هایی پیش- بینی شود که حاک دارای شرلایط عموظی* محل باشد و یکی از این آزمایش‌ها تا حد امکان در محلی که نامتاسب‌ترین شرایط برای حاک,پیش‌بینی می‌شود.ء اجرا گردد. ۵-۳-۸-۹-۷ مدت زمان در نظر گرافته‌شده بین نصب شمم‌های آزمایشی و انجام آزمایش‌ها باید به اندازه- ای در نظر گرفته شود که شمع مقاومت ساژزه‌ای ودرا هکدست‌هآورده باشد و فشار آب حفره‌ای اضافی ناشی از اجرای شمع به شرایط پایدار اولیه حود بازگشته باشند. ۹-۳-۸-۹-۷ در صورتی که شمع آزمایشی تحت بارگذاری قزر می گیرد پاید حداقل تا ۲ برابر بار طراحی با حد گسیختگی بارگذاری گردد تا نتایج در تدقیق ظرفیت باربری قاثل استفاده آناشد. ۷-۳-۸-۹-۷ چنانچه بر روی شمع آزمایشی هم آزمایش بارگذاری«دینامیکی و هم آزمایش بارگذاری استاتیکی مدنظر باشد» باید فاصله زمانی دو آزمایش به حدی باشد که تغییرات در خاک و زمین ناشی از عملیات آزمایش اول (مانتد تغییرات فشار آب حفره‌ای و دست خوردگی حاک) حتی‌الامکان از ین رفته باشد و شرابط حاک به حالت اولیه ود بازگشته باشد. ۶-۸-۹-۷ شمع‌های اصلی ۱-۶-۸-۹-۷ تعداد یا درصد آزمایش‌های بارگذاری بر روی "شمم‌های اصلی " به منظور اطمیتان‌سنجی و کنترل کیفیت باید بر اساسن یافته‌های مشاهده و ثست‌شده در زمان ساخت و اجرای شممع‌ها و با نظر مشاور ۸۷ مبحث هفتم پی‌های عمیق ۲-۶-۸-۷ چنانچه تعداد یا درصد شمع‌های اصلی که باید در حین عملیات اجرایی روی آن‌ها آزمایش بارگذاری استاتیکی یا دینامیکی انجام گردد شرط انتخاب ضریب اطمینان (یا ضریب کاهش مقاومت) خحاصی توسط طراح باشد» تعداد یا درصد مربوطه و شرایط بارگذاری و میزان بارهای وارده باید در استاد ۳-۶-۸-۹-۷ در صورتی که شمع‌های اصلی تحت بارگذاری قرار گیرند حداکثر تا ۱/۲ برابر بار طراحی می‌توانتد بارگذاری شوند. ۶-4-۸-۹-۷ تعداد کل آزمایش‌های بارگذاری استاتیکی در مراحل مختلف طراحی» اجرا و پس از اجراء بسته به شرایط ساختگاه و تعداد کل شمم‌ها توسط مشاور رُئوتکنیک طرح تعیین می‌گردد. ۵-۶-۸-۷ جهت تعیین تعداد کل شمع‌های مورد آزمایش (استاتیکی و دینامیکی) باید الزامات کلیه بندهای زیر با نظر مشاور ژئوتکتیکانماظ کودد: حداقل تعداد ۲/ از کل شمم‌هیای اصلیٍ موٌّرد آزمایش استاتیکی و دینامیکی قرار گیرد. در هر پروژه حداقل ۲ شمع اصلی مورد آزمایشاستاتیکی قرار گیرد. در صورتی‌که در یک پروژه تعداد شمّم‌های اجراشده کمتر از ۱۰ عدد باشد می‌توان از انجام آزمایش های استاتیکی صرفتظر نمود. ۵-۸-۹-۷ گزارش آزمایش‌های بارگذاری گزارش آزمایش بارگذاری شمم‌ها باید کلیه آزمایش‌ها را شامل شود موارد.یٌ راء تا حدی که ارتباط پیدا می‌کند» دربرگیرد: - توصیف ساختگاه - شرایط زمین با توجه به بررسی‌های ئوتکتیکی به عمل آمده <ترع شخ - تشریح تجهیزات و ابزارهای بارگذاری و اندازه‌گیری عکس‌العمل‌ها - استاد و شواهد کالیبراسیون ابزارهای اندازه‌گیری نیروهاء جک‌ها و تغییرمکان‌ها - نحوه استقرار شمع‌های آزمایشی - نتایج عددی آزمایش‌ها ۸۸ مبحث هفتم پی‌های عمیق - منحنی‌های نشست-زمان هر مرحله از بارگذاری» در مواردی که از روش بارگذاری گام‌به گام استفاده می‌شود. - منحنی‌های نیرو- نشست - در آزمایش‌های بارگذاری دینامیکی» نوع چکش و ملحقات کوبش» انرژی حاصل از کوبش در ضربات مختلف» تنش‌های حداکثر فشاری و کششی حاصل از کوبش» ظرفیت باربری نوک و جدار شمع» پارامترهای میرایی و حداکثر تغییرمکان ارتجاعی برای جدار و نوک شمع سطکي‌ها ی گرساه اوضم ول ادیش - توجیه کامل دلایل عدول از هریک از توصیه‌های همین بند ۹-۹-۷ طراحی سازه‌ای شمع‌ها ۱-۹-۹-۷ طراحی سازه‌ای شمم‌ها باید بر اساس ضوابط طراحی شممع‌های بتنی متدرج در مبحث نهم مقررات ملی ساختمان و شمم‌های فولادی مندرج دز مبحث دهم مقررات ملی انجام شود. در این طراحی باید علاوه بر تتش‌های ایجاد شده در شمم‌هااکه از,طواحی ژئوتکنیکی آن‌ها حاصل شده است» به موارد الف- تتش ایجادشده در شمع‌ها در جریان ساخت. تقو انتقال« کوسین آن‌ها ب- منظورکردن رواداری‌های ساخت مشخص‌شده برای نوّع شمم» نوع بارگذاوی وچگونگی عملکرد پی پ- اثرات مرتبه دوم بارهای محوری فشاری يا اثر کمانش در شمع‌های«لاغر که در داخل آب یا لایه‌های ضعیف خماک‌اتران دارند. ۲-۹-۹-۷ در طراحی سازه‌ای شمع‌ها باید به اثر زلرله بر روی آن‌ها توجه داشت. در این رابطه باید علاوه بر اثر زلرله که از سازه اصلی به آن‌ها متتقل می‌شود» اثر ناشی از تغییرشکل‌های خاک محیط اطراف به واسطه عبور امواج لرزه را در محاسبات منظور نمود. در تعیین اثرات ناشی از حاک محیط اطراف» موارد زیر باید مورد توجه قرار گیرند: ۱-۲-۹-۷ تحلیل شمع و تعیین نیروهای داحلی در آن باید بر اساس مدل‌های گسسته يا پیوسته‌ای باشد که در آن حصوصیات زیرء حتی به طور تقریبی» رعایت شده باشد: ۸۹ مبحث هفتم پی‌های عمیق الف- سختی جانبی شمع ب- کاهش عکس‌العمل ماک در طول شمع در اثر بارگذاری‌های متناوب و میزان کرنش ایجادشده در خاک پ- اثر اندرکنش شمع با شمع که اصطلاحاً اثر دینامیکی "گروه شمم " نامیده می‌شود. ت- شرایط انتهایی شمع و میران انعطاف پذیری اتصال به سرشمع ۲-۲-۹-۹-۷ کاهش مقاومت جانبی لایه‌های حاکی که در معرض روانگرایی با کاهش مقاومت هستند. ۱-۹-۷ ملاحظات ساخت و اجرای شمع ۱-۱-۹-۷ در اجرای شمع یا پی‌های عمیق باید پلان وضعیت استقرار شممع‌هاء که در آن اطلاعات زیر الف- نوع شمع و مشخصاتفتی آن«شامل مصالح» روش اجرا و ابزارهای لازم پ- محل هر شمع» رواداری‌هاقی موقعیت هندسی‌گو میزان مورب بودن آن پ- تعداد شمع‌هاء طول و مشخصات مقطع عرضظلی آن‌ها ت- نحوه اتصال شممع‌های چند قطعه‌ای به یکدیگر ث- ظرفیت باربری مورد نیاز شمع چ- تراز نوک و سر شمع چ- توالی اجرای شمم‌ها در یک گروه ح- موانع شناخته‌شده برای استقرار شمم‌ها خ- هر گونه محدودیت در عملیات اجرای شمع ۲-۱-۹-۷ چگونگی استقرار همه شمم‌ها باید به دقت کنترل و تمامی داده‌ها در محل ساخختگاه ثبت و ضبط شوند. داده‌های مربوط به هر شمع باید توسط ناظر و سازنده شمع تأیید و نگهداری شوند. ۳-۱۰-۹-۷ اطلاعات ثبت‌شده در هنگام اجرا باید بعد از تکمیل عملیات اجرایی شمم‌ها به همراه سایر مدارک مربوط به ساخحت نگهداری شوند. ۹۰ ۶-۱۰-۹-۷ در مواردی که مشاهدات يا بازرسی اطلاعات نشان‌دهنده علم‌اعتماد به کیفیت اجرای شممع‌ها باشد» باید بررسی تکمیلی به منظور تعیین مشخصات شمم‌های اجراشده و اینکه آیا نیاز به تمهیدات خاص برای بهبود وضعیت آن‌ها هست یاانه» انجام شود. این بررسی‌ها شامل کوبش مجدد»ء آزمایش دینامیکی شنمع ,یا آزمایش تعیین بکبارچگی شمع,با فامنه کم» آزمایش‌های مخلی تکمیلی,مکانیک حاکن ار اطراف شممع‌های مشکوک و آزمایش‌های بارگذاری استاتیکی می‌باشد. ۵-۱-۹-۷ برای ارزیابی کیفیت شممع‌های درجاریزی که ممکن است دارای نقایص جدی در بدنه شمع مشکلاتی حین بیرون‌کشیدن غلاف مشاهده شده باشد» باید آزمایش‌های دینامیکی شمع با دامته کم (یا آزمایش تعیین یکپارچگی) انجام شود. نقایصی چون مقاومت کم بتن و ضخامت کم پوشش میلگردها که بر عملکرد درازمذت شمع اثر می گذارند. اغلب به وسیله آزماپش دینامیکی دامته کم کشف نمی‌شوند. در این موارد لازم اسست از آزمایش‌های دیکری مانتد امولیج صوتی عرضی با مغزه کیری استفاده شود. ۹۱ مبحث هفتم پی‌های عمیق ۱-۹-۷ ملاحظات شمع‌ها در خاک‌های مستعد روانگرایی و گسترش جانبی ۱-۱۱-۹-۷ در خحاک‌های مستعد روانگرایی با توجه به افزایش فشار آب متفذی» مقاومت و استحکام خاک کاهش یافته و همچنین در اثر حرکت زمین لنگرهای خمشی و نیروهای برشی زیادی در شمع ایجاد خواهد شد. بتابراین اولا ظرفیت باربری جدار شمع که در لایه هایی با قابلیت روانگرایی قرار می گیرند نباید در محاسبات ظرفیت باربری لحاظ گرددء ثانیاً در صورت بروز گسترش جانبی لتگرها و نیروهای برشی ایجادشده بر روی شمع ناشی از گسترش جانبی زمین باید در نظر گرفته شود. ۲-۱۱-۹-۷ در خاک‌های مستعد روانگرایی به جهت از دست دادن مقاومت ماک اطراف جداره شمع» در شمم‌های با نسبت لاغری بالاء اثرات لاغری شمع باید در نظر گرفته شود. ۳-۱۱-۹-۷ در خحاک‌های مستعد روانگرایی جهت مقابله با اثرات لاغری شمع و با توجه به افرایش مقدار 0-۸ باید مقایسه فنی و اقتصادی بیق گزینه‌های استفاده از گروه شمع و بهسازی خاک صورت پذیرد. ۶-۱۱-۹۷ جهت در نظرگرفتن تائیز گسترش جانبی بر روی شمعهاء نیروهای وارد بر واحد سطح اعضا سازه‌ای مانتد شکل ۱-۹-۷ دز خاک روانگراشنده و روانگرانشده باید در نظر گرفته شوند. این نیروها از روابط ۱۳-۹-۷ و ۱۶-۹1-۷ به‌دست مک آید: (0۳-۹۷) (رررلاً گ 3 > 0) 8 رل( کرو > رد9 ‎ )۷(‏ (رتا + را گ 3 ک ربرتغ) ((رروقلات نی + روا ۰ > 9 به عبارت دیگر در لایه غیر روانگرا زمین که دچار حرکت شده» فشار جانبی وارد بر شمع همان فشار مقاوم بوده که در ضریب وَدل) » مطابق جدول ۳-۹-۷ بر حسب شاخص روانگرایی (-]۳) » ضرب می شود. همچنین در لایه روانگرا شده که دچار گسترش جانبی شده» فشار جانبی با ضرب اندازه فشار قائم در ضریب اصلاح ول که برابر با ۰/۳ در نظر گرفته می‌شود» به‌دست می‌آید. : ضخامت لایه روانگرا شده و ۲ ضغامت لایه روانگرا نشده می‌باشد. ۹۲ ۹ سا ی ۹ رون هو بفر 2 :زا 2 خا اما اخ شا شکل شماره (۶-۷-): نیروهای ژد بر سطوّح اعقّاي سازه‌ای ضریب اصلاحی (قم) ۶ شاخص روانگرایی 3 - ر022) 0 ک ,8 > 5 ۹۳ مبحث هفتم ائوتکنیک لرزه آی ۶ ۰۰ ۰ ی ۱-۷-۷ دامنه کاربرد ملا-حظات مربوط به مسائل رئوتکنیک لرزه‌ای و الرامات مر بو طه در این قصل ارائه شدداند. این اقضلی شامل مباحث مربوط به ملاحظات لرزه‌ای شامل تعیین زلرله طرح و ارات ساختگاهی, روانگرایی و مخاطرات مرتبط با آنء زین آلغزش و اسخاطره گسلش, سطحی.می‌شود. ۲-۷-۷ زلزله طرح و اثرات ساختگاهی ۱-۲-۷-۷ روش آیین‌نامه‌ای استفاده از شتاب‌های پایه و طیفث‌های مرالّقط به انواع مختلف زمین‌ها بر اساس طبقه‌بندی میحث ششم برای ساختمان‌هایی که مشمول این مبحلث می‌شوند» الزامی است. نحوةٌ اعمال اثرات ساختگاهی با در نظر گرفتن یر لایه‌های سطحی طبق روش‌های*#ذکر شده در منحث ششم و استاندذارد ۲۸۰۰ الزامی است. ۲-۲-۷-۷ مطالعات ویژه زلزله طرح مخحاطره پذیری زلرله و محاسبات طیف ویژّه طراحی و ارائه تاریخخمجه زمانی ثمتابت طراحی ساختگاه به عنوان "زلرله طرح" به شرح زیر انجام گیرد: ۱-۲-۲-۷ تحلیل مخاطره پذیری برای انجام برآورد مخحاطره‌پذیری زلرله از روش متعارف "تحلیل احتمالاتی مخحاطره‌پذیری " می‌تواند استفاده شود. در این نوع تحلیل پارامترهای حرکت زمین در سنگ بستر لرزه ای محاسبه می‌شوند. منتظور از "پارامترهای حرکت زمین" مقادیر مربوط به شتاب, سرعت» جابجایی ونیز سایر پارامترهای طیفی و زمانی زمین‌لرزه اسست. پارامترهای حرکت زمین در یک ساختگاه براساس موقعیت ساختگاه تست ده متابع لرزه‌زاء توان لرزه‌زایی و مکانیزم گسیختگی منابع لرزه‌زا محاسبه و پيشنهاد می‌شود. این مطالعه باید توسط مهندس ۹ الف) شناسایی و مشخص نمودن تمامی متابع لرزه‌زا که قادر به تولید زمین‌لرزه موثر بر ساختگاه مورد مطالعه هستند. سس ارائه رابطه دوره باز کشت زلرله‌ها و انتخاتب پارامترهای لرزه‌حیزی متاسب برای هر منبع لرزه‌زا با استفاده از کاتالوگ زلرله‌های منطقه یا روش‌های مناسب دیگرء در صورت نبود یا نقصان داده‌های کاتالوگ. بپ) انتخاب روابط کاهیدگی متاسب. ت) تعیین مخاطره‌پذیری زلرله در محل سایت بر حسب پارامترهای زلرله طرح که در قالب متحتی مخاطره سشٌ) بر اساس پارامترهای حر کی و طیف طرح وبژه سناتلجت‌گاه» باه دست ی در رقوم سنگ بستر لرزه‌ای» نگاشت‌های تاریخچه زمانی شتاب قابل.«اوائه‌اند. برای محاسبه پارامترهای حرکت قوی زلرله طرح و نیز ارائه نگاشت‌های مناسب برای آن می‌توان از نرم‌افزارهای معتبر استفاده کرد. ۳-۲-۷-۷ تحلیل اثر ساختگاه حرکت ناشی از زلزله از ستگ بستر لرزه‌ای وارد لایه‌های سطخی رسوبی شده و با عبور از آن به پی سازه‌ها می‌رسد. اثراتی که مشخصات لایه های سطحی بر حراکك ناشیواز زلرلگم درتراز پی می‌گذاره از اهمیت زیادی برخوردار بوده و باید در تعیین پارامترهاء طیف پامنخ و تاریخچه زمانی,حرکت زمین (زلرله طرح) در نظر گرفته شوند. اثر ساختگاه به‌دلیل وجود عوامل زیر بوجود میاید: - قرارگیری لایه‌های (نهشته‌های) نرم رسوبی بر روی لایه‌های سخت رسوبی یا سنگی - توپوگرافی سطحی - توپوگرافی عمقی لایه‌های رسورس .و سنکن.ستز ترزه‌ای ۱-۳-۲-۷-۷ تاثیر لایه‌های رسوبی سطحی مهمترین نمود اثر ساختگاه به‌صورت تأثیر لایه‌های سطحی رسوبی بر پارامترهای حرکتی زلرله عبوری از ۹۵ سطحی و عمقی قابل‌ملاحظه‌ای در ساختگاه وجود نداشته باشد می‌توان از تحلیل‌های یک بعدی دینامیکی به روش خحطی معادل برای تعیین مشخصات زلرله در سطح ماک استفاده کرد. در خحصوص ساختگاه‌های با هتدسه محرز دیا سه‌بعدی در زمین و نیز در حصوص سازه‌های مهم بنا به تشخیص طراح سازه باید از روش‌های دیا سه‌بعدی غیرخحطی استفاده کرد. در صورتی که لایه‌های سطحی اشباع باشند باید از تحلیل‌های مناسبی که تغییرات تتش موْثر در آن‌ها قابل مدل‌سازی است استفاده شود. ملاحظات زیر برای انجام تحلیل‌های دینامیکی اثر ساختگاه باید در نظر گرفته شوند: - در شناسایی‌های رُئوتکنیکی علاوه بر تعیین مشخصات متعارف لایه‌های حاک. سرعت موج برشی» مدول یک بعدی به روش حطی معادل تعیین گردند. دست نخورده و با انجام آزمایشن‌های دینامیکی متامس با اندازه گیری در محذوده کرنش‌های برشی از 3 الی ۱۰7 انجام گیرد. برای پوشش‌دادن این محلاوده از کرنش‌ها باید حتی‌الامکان از آزمایش‌های المان حمشی؛ ستون تشدید و سه محوری دینامیکی استفاده شود. - زلرله ورودی برای تحلیل» بسته به اینکه در برونردگی سنگیی"یا در رقوّم عمقی سنگ بستر لرزه‌ای شذه باشد با روش متتاسب در تحلیل اعمال شود. این زلرله ورودی می‌تواند مربوطآچه زلرله‌های طبیعی رمداده باشد یا با استفاده از روش‌های ریاضی به‌صورت شتاب‌نگاشت مصتوعی + تهیه شود. شوند.. این نگاشت‌ها باید با توجه به پارامترهای حرکتی زلرله ساختگاه با روش مناسبی مقیاس شوند. - نتایج به‌دست امده با توحه به میران اهمیت ساختگاه و سازه موردنظر و با ملا-حمله میران عدم قطعیت در برای استفاده در طراحی لرزه‌ای سازه‌های رویی ارائه شوند. همچنین در صورت نیاز برای سازه‌های با ۹۹ ۷۳-۲-۷۷ تاثیر اتوپو گرافی اسطحی یکی دیگراز مصادیق مهم اثر ساختگاه تاثیر توپوگرافی سطحی زمین بر پارامترهای حرکت زمین است و چتانچه سازه مورد طراحی بر روی بلندی يا در دامته یک شیب قرار داشته باشد باید به این موضوع توجه ویژه مبذول شود. چنتانچه ارتفاع شیب بیش از ۳۰ مترء زاویه شیب دامنه بیش از ۱۵ درجه بوده و سازه در استاند از ۱ برای منظور کردن بررگنمایی بای مورد استفاده قرار گیرند. استفاده از نرم‌افزارهای مناسب که تأثیر توپوگرافی را مدل می‌سازند توصیه می‌شود. در حصوص سازه‌های با اهمیت بالا استفاده از تحلیل دینامیکی دیا سه بعدی متناسب با در نظر گرفتن اثرات همرمان توپوگرافی و لایه‌های«رسوبی.توصیه می‌گردد. ۳-۳-۲-۷-۷ تاثیر توپوکررافی عمت توب و گرافی سنک بستر لرژه‌ای می‌توانك, بر پارامترهای حرکت زمین تأثیر بگذارد. دره‌های تنگ پرشاه از به‌صورت بیرون‌زدگی از رسوب سربر می‌آورد (گوشه يا لبهاحوضه)» نمونه‌های شاخحصی از وجود اثرات دینامیکی اثرات ساختگاهی ضروری است از تحلیل‌های دیا سه بعدق با در«نظشر گرفتن ارات همزمان توپوگرافی و لایه‌های رسوبی استفاده شود و بکارگیری تحلیل‌های یک#بعدی مجاز نیست. ۳-۷-۷ روانگرایی روانگرایی به ناپایداری لایه‌های اک اشباع در اثر کاهش تنش موثر و در نتیجه کاهش مقاومست برشی اطلاق می‌ گردد که در اثر افزایش فشار آب حفره‌ای ناشی از تغییرشکل برشی حاصل از زلزله ایجاد می‌شود. این پدیده به عتوان یک مخاطره ژئوتکنیکی زلزله به حساب می‌آید که می‌تواند آثار و عوارض مختلفشی ایجاد نماید باعث اسیب به سازه‌ها و ابتیه گردد. "پتانسیل روانگرایی" و " ارزیابی اثرات يا عوارض ناشی از روانگرایی" دو موضوع مورد بررسی اصلی در ۹۷ خاک - غوطه‌وری و بالازدن سازه‌های مدفون - گسترش جانبی -ناپایداری ی تغییرشکل شیروانی‌ها - افزایش فشار جانبی بر دیوارهای نگهبان خاک - جوشش ماسه در طراحی سازه‌ها باید به تاثیر عوارض ناشی از روانگرایی توجه جدی مبذول گردد. ۱-۳-۷-۷ ارزیابی پتانسیل روانگرایی به طور کلّی ارزیابی پتانسیل راژانگرایی*با روش تنش تناوبی انجام می‌شود. برای ارزیابی ابقدا بدون انجام محاسبات بررسی اولیه‌ای صوربثت می‌گیرد و چنانچه امکان بروز روانگرایی در این مرحله منتفی نشود حاک‌هایی که مستعد روانگرایی هستند معمولا در رده"حاک‌های غیرچسبتده دسته‌بندی می‌شوند. از نظر قابلیت روانگرایی حاکها را می‌توان به ترتیب به ماسه‌های تمیزء ماسه‌ای سیلبا خواص خمیری کم سیلت‌های غیرپلاستیک و شن‌ها محدود کرد. حاک‌های چسبنده عمدتاظر معرض حطر روانگرایی نیستند. معیارهای زیر برآورده شوند: - درصد وزنی حاک ریردانه در اندازه رس (کوچکتر از ۲۱۲۳ ۰۰۵/ »)» از ۱۵/ کمتر باشد. -حد,روانی خناک: (1) کمتر از ۸۳۵ باشد. حاک‌های در معرض روانگرایی علاوه بر شرط فوق شامل موارد زیر می‌باشتد: - سطح آب زیرزمینی کمتر از ۱۰ متر از سطح زمین با از رقوم کف پی‌های سطحی باشد. - عمق لایه مستعد روانگرایی کمتر از ۰ متر از سطح زمین يا از رقوم کف پی‌های سطحی باشد. ۹۸ مبحث هفتم ۱ ژئوتکنیک لرزه ای - درصلد ریزدانه کمتر از /۳۵(۳۵/->۳) بااندیس بپلاستیسیته ربردانه حاک کمتر از ۱۵/ باشد (۳]>/۱۵). - ۲۲۳ 2۱۰گ050] و ۲۱۲۱ 2۱گ010 باشد. تخمین تراز آب زیرزمینی با توجه به امکان نوسان آن براساس بیشینه متوسط با تراز آب احتمالی در شرایط جوی بحرانی بلندمدت باید انجام گیرد. در خصوص پی های عمیق پیشنهاد می شود عمق مورد بررسی در شمعهای اتکایی تا ‎٩‏ متر زیر پایین‌ترین رقوم نوک شممع‌ها انجام گیرد.در حالت گروه شمع بر حسب تعداد و نحوه قرارگیری شمعها عمق مورد بررسی باید تعیین گردد. ۱-۳-۷-۷ مرحله دوم ارزیابی مقاسه«من‌شیزان. نلسبات نش ناگم ناشی‌ز زازله بو نسیت«قاوست تناو با اسنتغاقه از روابط ارانه‌شننده درمراجع معتبر قابل محاسنه هسستند. تشخیص وقوع یا عدم وقوع روژانگرایی بر اساس مقایسه 5۳ و 667.5 انجام می‌گیرد. با فرض دا - ,بر به‌عتوان ضریب اطمیتان روانگرایی؛ وقوع روانگرایی برای 7های کمتر از ۱ محتمل است. در این صورت کنتترل نشست و سایر عوارضرن! ناشی,از روانگوایی ,پاید انجام گیرد. باید توجه کرد که در روش فوق مقدار 6/675/) برای زلرله:با بزرگای ۷/۵ انجام می‌گیرد. چنانچه بررگای زلرله طرح عددی غیر از ۷/۵ باشد» مقدار 6/675 باید در یکنا ضريب/ مناسب براساس بررگای زلرله ضرب شود. همچنین تصحیحات برای در نظر گرفتن اثرتتش سربار,و نیز وجوّد تنش برشی استاتیکی اولیه بر نسبت مقاومت تناوبی با اعمال ضرایب متاسب انجام گیرد. در صورتی‌که برآورد مان براساس روش فوق برای تصمیم‌گیری در خحصوص روانگرایی در ساختگاه‌های مهم از دقت کافی برخوردار نباشد برای تعیین دقیق‌تر جهن استفاده از آزمایش سه محوری یا برش ساده تناوبی یا دیتامیکی بر روی نمونه های دست نخورده توصیه می‌شود. ۹۹ ۲-۳-۷-۷ تعیین نشست ناشی از روانگرایی نشست ایجادشده در حین و بعد از روانگرایی یکی از عوارض مهم روانگرایی است. توصیه می‌شود ۳-۳-۷-۷ گسترش جانبی گسترش جانبی از عوارض مهم روانگرایی است که می‌تواند به سازه‌های مدفون» حطوط وله شمم‌ها و ... در زمیتهای مستعد روانگرایی که دارای شیب ملایم بوده یا دارای یک وجه آزاد نظیر زمینهای منتهی به کانالهای زهکش, نهرها و رودخانه‌ها یا ساحل دریا باشندء احتمال وقوع گسترش جانبی وجود دارد: کسترشن جانبی می‌تواند موحیت حابجائق‌های بزرگ در زمین گردد. جهت ارزیابی استعذاد و مقدار طراحی لرزه‌ای پی برای مقاومت در برابر گسترشجانبی باید ابگونه‌ای انجام شود که جابجایی افقی در بالای پی يا تنش‌های ناشی از آن از مقادیر مجاز مربوط,په"هر سازه#فواتر نرود. علاوه بر طراحی مقاوم پی ساختمان» طراحی پی باید به گونه‌ای باشد که ساختمان از,نظر کلی نیز,ایمِنٌ باشلاء*برای این منظور طراحی لرزه‌ای سازه و پی مربوطه بایدذ در سه حالْت زیر انجام شود و نتایجی که بزارگترین اثر را مشخص می‌کند در طراحی پی و سازه اعمال شود: حالتی که فرض می‌شود گسترش جانبی اتفاق خواهد افتاد حالتی که فرض می‌شود تنها روانگرایی اتفاق خواهد افتاد. بایستی در طراحیها یا از طیف طراحی برای خاک نرم یا از طیف حاصل از مطالعات ویژه ساختگاهی بدون در نظر گرفتن وقوع روانگرایی استفاده نمود. در حالاتی که اثرات گسترش جانبی» در طراحی پی‌های سطحی و عمیق در نظر گرفته می‌شودء برای مطالعه عملکرد لرزه‌ای پی اثر آن باید بصورت یک فشار افقی منظور گردد. بدیهی است که در این حالت نیازی به ۱۰۰ مبحث هفتم زئوتکنیک لرزه ای اضافه نمودن نیروی ایترسی دینامیکی افقی زلرله ناشی از وزن سازه به نیروهای افقی ناشی از گسترش جانبی برای طراحی بخش‌های زیرزمینی سازه نمی‌باشد. ۶-۳-۷-۷ پیشگیری از مخاطرات ناشی از روانگرایی چنانچه محاسبات مربوط به پتانسیل روانگرایی؛ نشست ناشی از روانگرایی یا گسترش جانبی و نیز سایر عوارض روانگرایی نشان‌دهنده وقوع قطعی روانگرایی و نشست غیرمجاز با گسترش جانبی باشد باید با در نظر گرفتن ملاحظات فتی» اجرایی و اقتصادی روش مناسبی برای پیشگیری يا تقلیل عوارض روانگرایی به کار گرفته شود. طراحی و اجرای روش‌های پیشگیری باید توسط مهندس ذیصلاح انجام شود. 4-۷-۷ ناپایداری شیب‌ها و زمیل‌الزش چنانچه ساختمان یا سازه‌ای در,شجاورت يا بر روی شیب قرار گیرد بررسی ناپایداری استاتیکی و لرزه‌ای استاتیکی برای کتترل پایداری لرزه‌ای شیبها‌استفادهشود. در روشن شبه‌استاتیکی نیروهای افقی و قائم وارده براشیت براورة شذه و به همراه نیروهای استاتیکی اثقلی و,نیروهای مقاوم وارده بر شیب برای محاسبه ضریب اطمیتان پایداری مورد استفاده قرار می‌گیرند. در حصووص سازه‌های,با اهمیت بالا و همچنین در صورش نیاز باه محاسبه تغییرشکلهای لرزه‌ای خحصوصاً باید از تحلیل‌های تون < تغییرشکل متامسب استفاده می‌شود. برای محاسبه نیروهای شبه‌استاتیکی می‌توان از روابط ۹-۷-۷ و ۳-۷-۷ استفاده کرد: شا ۳ (۳-۷-۷) ار و وا کل و بل به ترتیب ضرایب مولفه های افقی و قائم زلزله هستند که از تقسیم مقادیر شتاب زلرله بر شتاب ثقل زمین بدست می‌آیند. در صورتی که شتاب قائم زلرله معلوم نباشد برای تخمین نیروی شبه‌استاتیکی قائم برای زلرله‌های میدان دور می‌توان از رابطه زیر استفاده کرد: (8-۷-۷) 0.5۳ < ۴۶ ۱+۱ مقدار برع باید معرف شتاب متوسط وارده بر شیب باشد و معمولا تابعی از ارتفاع و انعطاف‌پذیری شیب است. این ضریب معمولا باید با ضریب اطمینان قابل پذیرش و۳5 متناسب باشد. هر دو مقدار مذکور بایلد به‌گونه ای تعیین شوند که میران جابجایی دائمی مجاز برای شیب (برای آسیب‌ندیدن سازه رویی) به خداکنر *9میلی‌متر مجدود.شود. بذیهی است محاس هقی میران جایجایی نرزه‌ای حصوضاً رای ساختمان‌های با اهمیت بالا از تحلیل‌های تنش -تغییرشکل بدست می‌آید. برای ساختمان‌های متعارف و شیروانی‌های تا ارتفاع ۰ متر مقدار 10.5۸ و 5-1 در نظر گرفته شود. ۸ نسبت شتاب مبنای لایه‌های رسوبی سطحی ابشاد شده"و به سطح زمین رسیده و سازه‌های رویی را تحت تاثیر قرار می‌دهد. ضصروری استت که:امکان ایجاد گشلش سطحی درءموقعیت سناشختگاه پروژه با استفاده از نقشه معتبر محدوده مناسبترین راهکار برای کاهش خسارات و تحطرات گسلش سطحی استفاده از کاربری متاسب در محدوده ناحیه گسیختگی است. این محدوده را می‌توان تا ۲۰ متر ازطرفین خحط اصلی گسلش سطحی در نظر گرفت. داخل این محدوده باید از کاربری‌هایی که حداقل ساخت‌وساز در.آن انجام#می گیرد استفاده شود. ۱۰۲