نشست قضایی
اتهام جعل و استفاده از سند مجعول
#سند_مجعول #جُعل #سند #چک #گواهی_عدم_پرداخت #تعقیب_کیفری #گواهی #کلاهبرداری #اکثریت #اقلیت #صادرکننده #صورتجلسه #موجودی #مصالحه #تضمین #قرارداد #هیئت #تصرف #اتهام #مجعول #تعقیب #قضایی #استان #قلب #صورت
خلاصه
موضوع این نشست بررسی وضعیت حقوقی و کیفری شخصی است که پس از صدور گواهی عدم پرداخت، مندرجات چک را با مواد شوینده امحاء و تحریر مجدد کرده است. اختلاف نظر بین تحقق جرم جعل و عدم تغییر اختیار صادرکننده وجود داشت. نظر هیات عالی و اکثریت بر این بود که عمل مشمول جعل نبوده و طبق قانون صدور چک قابل تعقیب است.
اصلِ حقوقی: امحاء مندرجات چک و تحریر مجدد آن پس از صدور گواهی عدم پرداخت، در صورتی که سند جدیدی ایجاد نکند و اختیار صادرکننده از بین نرفته باشد، از مصادیق جعل نیست.
مستند: قانون صدور چک.
کلیدواژهها: جعل، سند مجعول، چک، گواهی عدم پرداخت، تعقیب کیفری.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
مقدمه
اتهام جعل و استفاده از
سند مجعول
خ. م.:
در نشست
قضایی که در تاریخ 13 تیر 1398 در
استان آذربایجان شرقی برگزار شد، موضوع اتهام جعل و استفاده از
سند مجعول مورد بررسی قرار گرفت. پرسش مطرحشده مربوط به شخص الف بود که چکی به نفع شخص ب صادر کرده و پس از دریافت
گواهی عدم پرداخت، با امحاء مندرجات چک و تحریر مجدد آن، آن را به شخص ج تقدیم کرده است. نظر هیات عالی بر این بود که امحاء عبارات چک و بازگشت آن، عمل جعل محسوب میشود و در صورتی که مال دیگری به واسطه این سند تصاحب شود،
کلاهبرداری نیز تحقق خواهد یافت.
اکثریت اعضای هیات به این نتیجه رسیدند که جعل به معنای
قلب واقعیت به قصد اضرار ب. غ. است و در این مورد، از آنجا که اختیار
صادرکننده چک از دست نرفته و سند جدیدی ایجاد شده، عمل مشمول جعل نبوده و طبق قانون صدور چک قابل
تعقیب نخواهد بود. همچنین، نظر
اقلیت بر این بود که با صدور
گواهی عدم پرداخت، چک قابلیت استفاده تجاری ندارد و به همین دلیل، قصد تقلب وجود دارد و جعل
صورت گرفته که قابلیت
تعقیب کیفری را خواهد داشت.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1398/04/13
برگزار شده توسط: استان آذربایجان شرقی/ شهر تبریز
موضوع
اتهام جعل و استفاده از سند مجعول
پرسش
شخص الف چکی د. ح. شخص ب صادر نموده که چک مذکور به اعتبار عدم
موجودی منجر به گواهی عدم پرداخت شده است. شخص الف در مقام
مصالحه چک را از شخص ب اخذ و بوسیله مواد شوینده مندرجات چک را امحاء و با تحریر مجدد آن را به عنوان سند
تضمین یک
قرارداد به شخص ج تقدیم نموده که شخص ج نیز با مراجعه و ارایه آن به بانک، اعلام میگردد که برای چک مذکور قبلا گواهی عدم پرداخت صادر و از صدور مجدد گواهی عدم پرداخت خودداری به عمل می آید. آیا حسب شکایت شخص ج، شخص الف به اتهام جعل و استفاده از سند مجعول قابل تعقیب کیفری م. ب. ؟
نظر
هیئت عالی
با امحاء عبارت، برگشت خورد از چک، عمل مذکور جعل محسوب میشود؛ چنانچه با استفاده از سند مذکور مال دیگری تصاحب کند کلاهبرداری محسوب میشود.
نظر اکثریت
با لحاظ اینکه جعل، قلب واقعیت به قصد اضرار ب. غ. است و این در حالتی است که اختیار از دست صادر کننده خارج شود. در موضوع مذکور این اختیار خارج نشده بلکه سند جدید ایجاد شده است و چک موصوف مال خود صادر کننده بوده و طبق نظر قانونگذار اختیار هرگونه دخل و
تصرف در آن را دارد و دریافت گواهی عدم پرداخت مانع از صدور مجدد نیست و به همین جهت مشمول جعل نبوده و مطابق قانون صدور چک قابل تعقیب نخواهد بود و ممکن است صادر کننده صرفا از باب صدور چک غیر قابل وصول تحت تعقیب قرار گیرد.
نظر اقلیت
وقتی برای چک گواهی عدم پرداخت صادر شود دیگر قابلیت استفاده تجاری و سندیت نداشته و امتیازات تجاری برای آن متصور نمیباشد و با این لحاظ دارنده چک مواجه با ضرر خواهد شد و به همین جهت قصد تقلب در ما نحن فیه وجود داشته و جعل صورت گرفته و قابلیت تعقیب کیفری خواهد داشت.