اتهام جعل و استفاده از سند مجعول

در صورتی که فردی تصویر یا کپی از یک مدرک را که مشابه اصل آن است استفاده کند و آن را به شخص یا نهادی ارائه نماید، در صورتی که ثابت شود که اصل آن تصویر یا کپی از ابتدا اصلا وجود ندارد و تصویر یا کپی مذکور جعلی است، آیا فرد ارائه دهنده را می توان به اتهام جعل و استفاده از سند مجعول مورد تعقیب قرار داد؟ نظر هیات عالی در صورتی که کپی ارائه شده رنگی بوده و مشابه اصل باشد (موجب اشتباه با اصل گردد) جعل و استفاده از سند مجعول محقق شده است اما اگر کپی سیاه و سفید باشد، از ابتدا مشخص بوده که این کپی سند نیست و قابلیت ارائه به مراجع رسمی و استناد را ندارد لذا در فرض اخیر، جعل و استفاده از سند مجعول منتفی است. نظر اتفاقی ب. ت. ب. اینکه به نظر می‌رسد در فرض سوال، فردی که تصویر یا کپی مشابه اصل را ارائه کرده است، در ابتدا اصل آن مدرک را جعل و سپس نسبت به اخذ کپی آن اقدام کرده است و تا وقتی که اصل مدرک جعل نشود تهیه کپی از آن امکان پذیر نیست لذا می توان گفت که فرد مذکور مرتکب بزه جعل شده است و در این حالت وجود اصل سند جعلی ضروری به نظر نمی رسد. اما در خصوص اینکه آیا می توان این اقدام را استفاده از سند مجعول نیز به شمار آورد یا خیر باید بیان کرده که ب. ت. ب. اینکه تصویر یا کپی به تنهایی و بدون تصدیق آن توسط افراد ذی صلاح قابلیت استناد ندارد لذا نمی توان آن را سند به معنای قانونی و شامل بزه استفاده از سند مجعول ماده 534 یا 536 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات دانست.