اثبات ادعای رجوع در طلاق رجعی

اثبات ادعای رجوع در طلاق رجعی خ. م.: در نشست قضایی برگزار شده در تاریخ 30 آبان 1390 در استان کهگیلویه و بویراحمد، موضوع بررسی ادعای رجوع در طلاق رجعی مورد بحث قرار گرفت. پرسش مطرح شده به این صورت بود که در پرونده‌ای که طلاق رجعی صادر شده، زن ادعا می‌کند که شوهرش پس از یک ماه اقدام به رجوع کرده است. اما در پی درخواست نفقه، مرد این ادعا را انکار می‌کند. هیات عالی نظر خود را این‌گونه بیان می‌کند که بار اثبات ادعای رجوع بر عهده زن است و در صورت اثبات، او مستحق نفقه خواهد بود. همچنین، نظر اتفاقی به این نکته تاکید می‌کند که عمل رجوع ممکن است حتی با لفظ و اشاره نیز محقق شود، اما ثبت آن طبق مقررات الزامی است. در صورتی که زن دلیلی ارائه ندهد، مرد می‌تواند سوگند یاد کند و اصل بر عدم رجوع خواهد بود. از منظر شرعی نیز، اگرچه مرد منکر رجوع باشد، زن باید به ادعای خود توجه کند و در صورت عدم اثبات، ممکن است با مشکلاتی از جمله عدم امکان ازدواج مجدد مواجه شود. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1390/08/30 برگزار شده توسط: استان کهگیلویه و بویراحمد/ موضوع اثبات ادعای رجوع در طلاق رجعی پرسش در پرونده‌ای بین زن و شوهر طلاق رجعی صادر شده است اما زن مدعی است که پس از گذشت یک ماه شوهر وی آمده و گفته است که رجوع کرده‌ام و رجوع می‌کند، لیکن بعد از مدتی که زن مطالبه نفقه می‌کند، مرد منکر می‌شود، تکلیف قضیه چیست؟ نظر هیئت عالی از آن‌جایی که زن مدعی است، شوهر وی اظهار رجوع کرده و عملاً نیز رجوع نموده است، برعهده اوست که ادعای خود را ثابت کند، در صورت اثبات رجوع و بقای زوجیت، زن، استحقاق نفقه را خواهد داشت. نظر اتفاقی زن ممکن است در مدت عده با شوهر خود، در یک محل زندگی کند و یا در دو محل جداگانه، بنابراین عمل رجوع، حتی با لفظ و اشاره نیز تحقق پیدا می‌کند ولی ب. ت. ب. قوانین حاکم و این‌که ثبت رجوع نیز طبق مقررات الزامی است واصل، عدم رجوع است، در این‌جا زن (مدعی) باید دلیل بیاورد که مرد رجوع کرده است و در صورت نبودن دلیل، مرد می‌تواند سوگند یاد کند و اصل نیز عدم رجوع است. راجع‌به شأن شرعی و فقهی قضیه، چون زن مدعی است که مرد رجوع کرده هر چند که دلیل ندارد، بر اساس اعتقاد خودش مرد رجوع کرده و آثاری به این قضیه بار است، از جمله این‌که زن نمی‌تواند ازدواج مجدد کند. در کتب فقهی آمده است که هر چند مرد منکر رجوع باشد، اشکال در تشخیص مدعی است. به خاطر حفظ جهت شرعی قضیه، به زن خود بگوید هر چند تو زن من نیستی، تو را طلاق می‌دهم تا این مشکل نیز حل شود.