اختیاری یا الزامی بودن صلاحیت استثنائی

اختیاری یا الزامی بودن صلاحیت استثنائی صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1400/10/30 برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر جهرم موضوع اختیاری یا الزامی بودن صلاحیت استثنائی پرسش ن. ب. ا. با لحاظ رای وحدت رویه 726 هیات عمومی دیوان عالی کشور، صلاحیت محل اقامت خواهان در دعاوی مرتبط با ثبت احوال، نافی صلاحیت محل اقامت خوانده مطابق قواعد عمومی صلاحیت نیست، آیا خواهان پس از طرح دعوی در محل اقامت خوانده می‌تواند در اثنای دادرسی ایراد صلاحیت مطرح و تقاضای ارسال پرونده به محل اقامت خود را مطرح نماید؟ نظر هیات عالی در فرض سوال، نظریه اکثریت مطلوب و مورد تایید هیات عالی است، با این توضیح که خواهان در جریان رسیدگی نمی‌تواند ایراد صلاحیت طرح و خواستار ارسال پرونده به دادگاه محل اقامت خود نماید؛ زیرا قانونگذار با ایراد صلاحیت اضافی برای محاکم محل اقامت خواهان، امتیازی را به منظور تسهیل کار خواهان پیش‌بینی نموده است و بهره‌مندی این امتیاز در ابتدا تقدیم دادخواست و دعوی میسر بوده که خواهان استفاده ننموده است. نظر اکثریت این موضوع از قبیل صلاحیت اضافی است و در واقع برای تسهیل در کار خواهان به وی اجازه داده شده که در محل اقامت خود به اقامه دعوی بپردازد، حال اگر خواهان نخواهد از امتیازی که قانون به وی داده استفاده نماید و به جای طرح دعوی در محل اقامت خود به طرح دعوی در محل اقامت خوانده اقدام نماید، مطابق قواعد عام صلاحیت، مشکلی وجود ندارد و شعبه رسیدگی کننده نمی‌تواند از خود سلب صلاحیت نماید و عدم استفاده از این امتیاز موجب نمی شود که در حین رسیدگی بتواند از این امتیاز بهره ببرد و در واقع استفاده از آن باید از ابتدا صورت پذیرد و خلاف آن مغایر با ضرورت انضباط در دادرسی خواهد بود. نظر اقلیت از آنجا که صلاحیت اضافی برای آسانی امر بر خواهان بوده و امکان دارد که خواهان از این امر اطلاع کافی نداشته یا به ویژه امروزه که ارسال دادخواست به صورت مکانیزه در دفاتر خدمات قضایی صورت می‌گیرد ممکن است که بدون دخالت اراده خواهان دادخواست به محل اقامت خوانده ارسال شده باشد و لذا نفی اختیار خواهان در حین دادرسی مغایر با حق قانونی او است. در مورد ایراد عدم انضباط باید توجه داشت که طرح ایراد صلاحیت از سوی خواهان محدود به جلسه اول دادرسی که مهلت طرح ایرادات است م. ب..