ادعای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی توسط نهادهای عمومی

آیا دعوای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی، از نهادهای عمومی (وزارت‌خانه و نهادی دولتی) یا نهادهای عمومی غیر دولتی مانند شهرداری، مسموع است؟ اگر دعوای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی مطرح گردد، اقتضای آن چه تصمیمی می‌باشد؟ نظر هیات عالی دعوی اعسار از اشخاص حقوقی حسب ماده 15 قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی قابل پذیرش نیست. نظر اکثریت با وحدت ملاک ماده 15 قانون نحوه اجرای احکام مدنی و تبصره آن، دادخواست اعسار از پرداخت هزینه دادرسی از اشخاص حقوقی و دولت و نهادهای عمومی، پذیرفته نیست، مگر آنکه مطابق قانون خاص معاف از پرداخت هزینه دادرسی باشند. در صورت طرح دعوی یا ارائه دادخواست طبق تبصره همان ماده، دادگاه بدوی بدون اخطار به خواهان، قرار رد دادخواست مطروح صادر می‌نماید. نظر اقلیت دعوای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی از نهادهای عمومی و دولتی، قابل استماع است و می‌توان در ماهیت دعوی رسیدگی نمود، چراکه ماده 15 قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی، صرفاً ناظر به اعسار از پرداخت محکومٌ‌به است و از هزینه دادرسی منصرف م. ب.. از طرفی، چون در مورد اعسار از پرداخت هزینه دادرسی در قانون ایین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، حکم خاص داریم باید به این قانون مراجعه نماییم. از آنجا که اعسار از پرداخت هزینه دادرسی صرفاً از اشخاص حقوق خصوصی که تاجر تلقی می‌شوند، پذیرفته نیست لذا ممنوعیتی برای پذیرش اعسار از پرداخت هزینه دادرسی اشخاص حقوقی عمومی و نهادهای دولتی وجود ندارد، توجیه این استدلال آن است که در پرداخت محکومٌ‌به، مقنن به نهادهای عمومی مهلت داده است و این نهادهای عمومی و دولتی، برای پرداخت محکومٌ‌به می‌تواند در بودجه سال بعد پیش‌بینی نمایند اما جبران هزینه دادرسی در قانون بودجه قابل پیش‌بینی نمی‌باشد.