نشست قضایی
ادعای صوری بودن بیع پس از صدور حکم به تحویل مبیع
خلاصه
پس از صدور حکم قطعی مبنی بر تحویل مبیع، مدیون مدعی صوری و ربوی بودن قرارداد بیع شده است. نظر اکثریت بر این است که دادگاه نمیتواند به دعوای جدید رسیدگی کند و باید قرار رد دعوا صادر نماید، زیرا حکم قبلی اجرا شده و موضوع مختومه است.
اصلِ حقوقی: پس از صدور و اجرای حکم قطعی مبنی بر الزام به تحویل مبیع، دادگاه مجاز به رسیدگی مجدد به ادعای صوری بودن همان بیع نیست و باید قرار رد دعوا صادر کند.
مستند: مواد ۸۴ و ۸۹ آیین دادرسی کیفری
کلیدواژهها: بیع صوری، تحویل مبیع، اعتبار امر مختومه، ربوی، قرار رد دعوا
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مقدمه
ادعای صوری بودن بیع پس از صدور حکم به تحویل مبیع
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 24 فروردین 1386 در استان مازندران برگزار شد، موضوع مورد بحث ادعای صوری بودن بیع پس از صدور حکم به تحویل مبیع بود. پرسش مطرح شده شامل دو بخش بود: نخست اینکه آیا دادگاه میتواند به دعوای مدیون در خصوص صوری بودن بیع رسیدگی کند و دوم اینکه آیا ادعای ربوی بودن قرارداد نیاز به طرح شکایت جداگانه دارد یا خیر. نظر هیات عالی بر این بود که این معامله در قالب عقد بیع شرط انجام شده و در صورت اثبات ربوی بودن، مدیون میتواند مبیع را مسترد کند و داین نیز به عنوان مرتکب جرم تحت تعقیب قرار خواهد گرفت. نظر اتفاقی نیز بر این نکته تاکید داشت که رسیدگی به دعوای الزام به تحویل مبیع طبق مقررات انجام شده و در صورت عدم اعتراض به رای صادره، حکم اجرا خواهد شد و دادگاه نمیتواند به دعوای جدید رسیدگی کند. بر اساس مواد 84 و 89 آیین دادرسی کیفری، دادگاه باید از رسیدگی به این دعوا خودداری کرده و قرار رد دعوا صادر کند.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1386/01/24
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر قائم شهرموضوع
ادعای صوری بودن بیع پس از صدور حکم به تحویل مبیعپرسش
داین جهت پشتوانه طلب خویش از مدیون سند گرفته و به علت عدم پرداخت بدهی داین با تقدیم دادخواست مدیون را الزام به تحویل مبیع میکند، دادگاه نیز به صورت غیابی اقدام به صدور رأی مبنی بر محکومیت خوانده به تحویل مبیع میکند و مبیع هم تحویل محکومٌله میشود. سپس مدیون (محکومٌعلیه) با تقدیم دادخواست جداگانهای مدعی صوری بودن بیع شده و از دادگاه تقاضای ابطال آن را میکند و مستند دعوای خویش را ربوی بودن قرارداد آنها اعلام مینماید.
1- آیا دادگاه میتواند دعوای مطروحه با چنین کیفیتی را رسیدگی کرده و حکم صادر کند؟
2- آیا ب. ت. ب. ادعای مدیون مبنی بر ربوی بودن قرارداد دادگاه رأساً میتواند به چنین ادعایی رسیدگی کند و یا رسیدگی به این قسمت مستلزم طرح شکایت جداگانه و صدور حکم در دادگاه جزایی است؟
نظر هیئت عالی
نشست قضایی (4) مدنی: سوال مطروحه ظاهراً بیع شرط است. در اینجا داین ملکی را از مدیون خریداری میکند و در مبایعهنامه شرط میشود چنانچه در فرجه مقرر مبلغ دریافتی از داین (به عنوان خریداری ملک) به مدیون پرداخته و مسترد نشود، ملک متعلق به داین خواهد بود. اگرچه این معامله بیع به معنای واقعی نیست لیکن چون در قالب عقد بیع شرط، معامله انجام شده است در صورتی که ربوی نباشد مالکیت داین در حدود مقررات قانونی است. لیکن اگر ربوی بودن قرارداد به اثبات رسد، ادعای مدیون برای استرداد مبیع نه فقط قابل اجابت است، بلکه داین چون مرتکب جرم شده به عنوان اخذ ربا از طرف دادگاه انقلاب تحت تعقیب قرار خواهد گرفت.
نظر اتفاقی
رسیدگی به دعوای الزام به تحویل مبیع مطابق مقررات انجام پذیرفته است و اگر خوانده (محکومٌعلیه) مدعی تضییع حق از ناحیه ایشان باشد یا معترض به اصالت و صحت اسناد و مدارک ارائه شده از جانب خواهان (محکومٌله) باشد، میتواند نسبت به رأی صادره اعتراض کند. به علت عدم اعتراض و قطعیت رأی صادر شده حکم اجرا شده است و دادگاه نمیتواند به دعوای مطروح رسیدگی کند. مطابق مواد 84 و 89 آیین دادرسی کیفری به لحاظ اعتبار امر مختومهبها باید از رسیدگی خودداری کرده و قرار رد دعوا را صادر کند.موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
