مقدمه
اشتباه کارشناس در ارزیابی و تاثیر آن بر
مزایده انجام شده
خ. م.:
در نشست
قضایی که در تاریخ 12 مهر 1397 در
استان مازندران برگزار شد، موضوع مورد بحث اشتباه کارشناس در ارزیابی و تاثیر آن بر مزایده لوازم
خودرو بود. پرسش مطرح شده این بود که اگر کارشناس در ارزیابی قیمت
مال منقول اشتباه کند و پس از برگزاری مزایده و پرداخت ده درصد توسط برنده، مجدداً اعلام کند که قیمت صحیح کمتر است، آیا باید مزایده مجدداً برگزار شود یا کسر مبلغ از قیمت خریداری شده قابل قبول است. نظر هیات عالی این بود که ب. ت. ب. عدم
اعتراض طرفین به ارزیابی و رعایت
تشریفات قانونی، مزایده صحیح و غیرقابل
ابطال است، مگر اینکه بخشی از مال در زمان تحویل موجود نباشد که در این
صورت مزایده نسبت به کسری باطل میشود. همچنین، نظر
اکثریت بر این نکته تاکید داشت که
تشریفات مزایده رعایت شده و در صورت تلف یک جزء، مزایده نسبت به سایر اجزاء صحیح است و کسر مبلغ از ارزیابی قابل قبول است. در مقابل، نظر
اقلیت بر این باور بود که تشریفات قانونی مزایده آمره است و عدم دقت در ارزیابی موجب عدم وجاهت قانونی مزایده میشود، زیرا
عوضین در بیع باید کاملاً معلوم باشند.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1397/07/12
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر خرم آباد
موضوع
اشتباه کارشناس در ارزیابی و تاثیر آن بر مزایده انجام شده
پرسش
چنانچه مال منقول (لوازم خودرو) به مزایده گذارده شود و کارشناس در ارزیابی ب. ت. ب. اشتباه در اعداد و ارقام، ابتدا مال را 112 میلیون تومان
تعرفه و ارزیابی نماید و مزایده برگزار شده و ده درصد هم توسط
برنده مزایده پرداخت شود اما د. ا. م. کارشناس با ایراد به برنده مزایده اظهارنظر کند که ب. ت. ب. اشتباه در محاسبه، مبلغ 105 میلیون صحیح است آیا باید مجدداً مزایده برگزار شده یا بالنسبه از قیمت خریداری شده کسر و مزایده صحیح خواهد بود؟
نظر
هیئت عالی
ب. ت. ب. اینکه امر مزایده با انجام تشریفات قانونی برگزار شده و در فرایند اجرای آن طرفین
اعتراضی نیز به ارزیابی لوازم خودرو بعمل نیاورده اند؛ بنابراین مزایده صحیح و غیر قابل ابطال است؛ لیکن در صورتی که بخشی از مورد مزایده در هنگام تحویل موجود نباشد یا قبل از تحویل تلف شده باشد، براساس قاعده فقهی «تلف المبیع...»، از مال م. ع. یا مالک اولیه مال مورد مزایده تلقی و امر مزایده نسبت به کسری مال باطل و بلا اثر است.
نظر اکثریت
مزایده فرآیندی است برای فروش
اموال منقول و غیر منقول به فرد یا افرادی که بیشترین قیمت را پیشنهاد دهند و تشریفات مزایده به موثر و غیر موثر تقسیم میشود. در مانحن فیه ارزیابی صورت گرفته و
ابلاغ نیز شده است طرفین اعتراضی نکرده اند و
خریدار مال منقول را خریده است حال در مرحله ی تحویل تعدادی کم شده است بنابراین آنچه مقصود از بیع بوده حاصل و اوصاف اساسی آن از جمله معلوم بودن عوضین،
ایجاب و قبول، نشر آگهی و اعلام عمومی انجام شده است لذا تشریفات موثر رعایت شده است و تشریفات دیگر در مورد کم یا زیاد شدن
اموال اعلامی در اصل مزایده تاثیری ندارد، همانند آنکه ده اسب با رعایت تشریفات به مزایده گذاشته شود، در روز مزایده و قبل از تحویل به برنده، یکی از آنها تلف شود حال براساس قواعد فقهی
تلف مبیع قبل قبض از مال
بایع است ولکن مزایده نسبت به سایر اسبها صحیح است؛ بنابراین بالنسبه با کسر مبلغ ارزیابی شده مال منقول تحویل خریدار شده و مزایده صحیح است.
نظر اقلیت
ب. ت. ب. معنای مزایده که اعلان عمومی با تعرفه دقیق مال مورد مزایده از طریق تشریفات مذکور در قانون میباشد، و اطلاع از نوع، تعداد و کیفیت و ارزش اموال که در آگهی منتشر شده و در معابر الصاق میگردد در تمایل افراد
در حضور و درخواست مبلغ بیشتر برای خرید نقش اساسی خواهد داشت و
تفکیک تشریفات به موثر و غیر موثر چندان مبنای قانونی نداشته و تشریفات قانون
اجرای احکام مدنی آمره بوده و رعایت آن الزامی است، لذا ب. ت. ب. فلسفه و حکمت مزایده، و اینکه عوضین در بیع باید کاملا معلوم باشد که این هر دو در مانحن فیه مفقود است، مزایده مذکور فاقد وجاهت قانونی و مردود است.