پرسش
آیا تحصیل ادله از طریق دام گستری، قابل قبول است؟
نظر هیات عالی
مستند به مواد 2، 56 و 57
قانون آیین دادرسی کیفری 1392 و بندهای 1، 5 و 8 ماده واحده قانون احترام به آزادی‌های مشروع و حفظ
حقوق شهروندی مصوب 1383 و اینکه کشف و
تعقیب جرایم باید مبتنی بر رعایت
قوانین و مقررات باشد؛ روش افتراقی در ابزارهای ویژه
کشف جرم موسوم به پنهان کاری در تحصیل دلیل، دام گستری یا عملیات محیلانه؛ مشروط به اینکه اولاً فقط در جرایم مهم و جرایمی که کشف آنها به لحاظ پیچیدگی و ماهیت خاص؛ مانند عدم رویت‌پذیری، وجود مرتکبین حرفه‌ای، پویایی
جرم، روش‌های ارتکاب، سازمان یافته و بدون
بزه‌دیده بودن از قبیل جرایم اقتصادی، جرایم مرتبط با مواد مخدر، تروریسم، پولشویی، ارتشا و مانند این‌ها، با دشواری‌های عملی مواجه است، اعمال شود؛ ثانیاً؛ فقط آشکار کننده جرایم در حال ارتکاب (مراقبت و
نظارت بر اشخاص مظنون به دخالت در جرم با ظن سابقه مشارکت
مرتکب در ارتکاب جرایم مهم با ماهیتی مشابه) باشد و نباید به هیچ عنوان، ارتکاب جرم را تحریک و خود
پدیدآورنده جرم بوده، به خلق جرم بپردازد، ثالثاً؛ تحت
نظارت مقامات قضایی و راهنمایی و ارشاد آنها
صورت گیرد و رابعاً؛ مجوز عملیات، مکتوب و توجیه کننده
هویت مامور مسول اقدامات و جرایم موضوع عملیات و مدت دقیق انجام آن باشد، بلامانع و دلایل تحصیل شده از این طریق دارای اثر قانونی م. ب.. در ضمن نظریه شماره 1288/97/7 مورخ 1397/11/06 به شرح پیوست، مورد تایید است.
نظر
اکثریت
باید قائل به
تفکیک شویم:
حالت اول: اگر مامور متهم را تحریک به ارتکاب جرم کرده باشد، مامور را باید تحت عنوان معاون تحت تعقیب قرار داد و
انگیزه مامور تاثیری در مجرم بودن و نبودن وی ندارد زیرا علم و عمد دارد نهایتاً در تعیین
مجازات امکان
تخفیف مجازات به لحاظ انگیزه وی وجود دارد و این نوع تحصیل دلیل به‌طورکلی قابل قبول نمی‌باشد.
حالت دوم: اگر عمل مامور یک جرم خطیر در حال ارتکاب را کشف کند و تحریکی صورت نگرفته باشد و به شیوه نفوذ ورود نماید و باعث کشف جرم شود، ایرادی ندارد و قابل قبول است.
نظر
اقلیت
بله، قابل قبول می‌باشد؛ زیرا نحوه تحصیل ادله مهم نمی‌باشد و صرف
اثبات ارتکاب جرم برای مجازات فردی که دارای انگیزه و حالت خطرناک می‌باشد، کافی است. درواقع ما به ارتکاب جرم می‌پردازیم و به نظر می‌رسد شرایط و وضعیتی که باعث ارتکاب جرم گردیده، صرفاً در راستای تخفیف مجازات قابل اعمال و بررسی باشد.
