نشست قضایی
اعتبار شرط توارث در ضمن نکاح موقت
خلاصه
شرط توارث در نکاح موقت به دلیل مغایرت با قواعد آمره ارث و نظم عمومی باطل است. در نکاح منقطع اصولاً توارث وجود ندارد و توافق برخلاف آن معتبر نیست.
اصلِ حقوقی: شرط توارث در عقد نکاح منقطع باطل است، زیرا مقررات ارث از قواعد آمره و مربوط به نظم عمومی است.
مستند: مواد 940 و 1077 قانون مدنی
کلیدواژه‌ها: نکاح موقت، توارث، شرط ضمن عقد، قواعد آمره، قانون مدنی
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
مقدمه
اعتبار شرط توارث در ضمن نکاح موقت
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 16 اسفند 1392 در استان مازندران برگزار شد، موضوع اعتبار شرط توارث در نکاح موقت مورد بررسی قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا شرط توارث در نکاح موقت معتبر است یا خیر. هیات عالی به این نتیجه رسید که ب. ت. ب. مواد 940 و 1077 قانون مدنی، در نکاح منقطع اصولاً توارث وجود ندارد و بنابراین، شرط توارث در این نوع نکاح مغایر با مقررات آمره و نظم عمومی است. به همین دلیل، هیات عالی اعلام کرد که شرط توارث در نکاح موقت باطل است و این نظر مورد تایید قرار گرفت. نظر اتفاقی نیز بر این اساس تاکید داشت که مقررات ارث از قواعد آمره محسوب می‌شود و افراد نمی‌توانند برخلاف آن توافق کنند. همچنین، سکوت قانونگذار در ماده 1113 در خصوص توارث، نشان‌دهنده عدم اعتبار این شرط در نکاح موقت است.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1392/12/16
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر گلوگاهموضوع
اعتبار شرط توارث در ضمن نکاح موقتپرسش
آیا شرط توارث در ضمن نکاح موقت معتبر است؟
نظر هیئت عالی
هر چند که شرط توارث در عقد نکاح منقطع مورد اختلاف فقهای امامیه است ولیکن از آنجایی‌که مطابق مواد 940 و 1077 قانون مدنی در نکاح منقطع برخلاف نکاح دائم، اصولاً توارث وجود ندارد، لذا شرط توارث در عقد نکاح منقطع مغایر با مقررات قانون مدنی در باب ارث است که از قواعد آمره و مربوط به نظم عمومی م. ب. و سکوت قانونگذار قرینه‌ای بر عدم قبول شرط توارث در ازدواج موقت است. بنابراین، شرط توارث در نکاح موقت باطل است. اتفاق‌نظر اعلام شده صائب بوده تأیید می‌شود.
نظر اتفاقی
شرط توارث در نکاح موقت باطل است زیرا اولاً - مقررات مربوط به ارث از قواعد آمره و مربوط به نظم عمومی است و افراد برخلاف آن نمی‌توانند با هم تراضی کنند. ثانیاً - قانونگذار در ماده 1113 شرط انفاق در نکاح موقت را صریحاً ذکر کرده است و مقرر داشته چنان‌چه دادن نفقه شرط شده باشد زن مستحق نفقه است لکن در مورد توارث قانونگذار در مقام بیان سکوت نموده است. لذا به نظر می‌رسد که قانونگذار نخواسته است شرط توارث را معتبر شمارد.موارد مرتبط 9
نظریات مشورتی 2
-
نظریهٔ مشورتی
هم‌استناد
نظر مشورتی 7/1445 مورخ 1380/02/15 اداره کل حقوقی قوه‌قضائیه در خصوص سهم زوجه غیرمدخوله از ماترک زوج متوفی با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 940 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هم‌استناد
نظر مشورتی 7/6149 مورخ 1375/10/11 اداره کل حقوقی قوه‌قضائیه در خصوص تقسیم ماترک متوفی اهل سنت بر اساس فتوا و مقررات با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 940 ق.م
نشست‌های قضایی 1
-
نشست قضایی
هم‌استناد
تمکین در مقابل ارث بردن در عقد موقت
ماده 940 قانون مدنی
مواد مرتبط 1
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 940 — قانون مدنی
مواد 940 و 1077 قانون مدنی
دکترین 5
-
مقاله
هم‌استناد
ا
ماده 940 قانون مدنی بیان میدارد زوجین که زوجیت آنها دایمی بوده و ممنوع از
-
مقاله
هم‌استناد
ماده ۱۲۴۱ قانون مدنی بیان میدارد قیم نمی تواند اموال غیر منقول
ماده 940 قانون مدنی بیان میدارد زوجین که زوجیت آنها دایمی بوده و ممنوع از
-
مقاله
هم‌استناد
ماده ۱۲۴۱ قانون مدنی بیان میدارد قیم نمی تواند اموال غیر منقول
ماده 940 قانون مدنی بیان میدارد زوجین که زوجیت آنها دایمی بوده و ممنوع از
-
مقاله
هم‌استناد
شرط سوم عدم وجود قید و قرینه تقییدی — برای اینکه کلمه یا عبارتی دارای اطلاق
مواد 940 و 945 ق.م
-
مقاله
هم‌استناد
شرط سوم عدم وجود قید و قرینه تقییدی — کلمه شمشیر قرینه است بر این که
مواد 940 و 945 ق.م
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.