مقدمه
اعتراض به عملیات اجرائی
اداره ثبت
خ. م.:
در نشست
قضایی که در تاریخ 16 آذر 1396 در
استان آذربایجان شرقی برگزار شد، موضوع اصلی بحث،
اعتراض به عملیات اجرایی اداره ثبت بود. سوال کلیدی این جلسه این بود که آیا اعتراض به عملیات اداره ثبت در
صلاحیت مرجع قضایی قرار دارد یا مرجع غیرقضائی، با استناد به ماده 119 آیین‌نامه اجرایی مفاد اسناد
لازم‌الاجرا و طرز
رسیدگی به شکایت از
عملیات اجرایی مصوب 1387 و مواد 1، 2 و 3 قانون اصلاح برخی از
قوانین ثبتی. نظر هیات عالی بر این اساس بود که عملیات اجرایی اداره ثبت شامل دو فرایند مجزا است: نخست، صدور دستور اجرای عملیات که در صلاحیت رئیس اداره ثبت قرار دارد و شکایت از آن در
دادگاه حقوقی قابل
رسیدگی است. دوم، اعتراض به عملیات اجرایی مامورین ثبت که طبق ماده 169 آیین‌نامه نحوه
اجرای اسناد رسمی لازم‌الاجرا به عهده رئیس اداره ثبت محل است و رای وی ظرف ده روز قابل شکایت در
هیات نظارت ثبت م. ب.. نظر دیگر نیز بیان می‌کند که اگر اعتراض به نحوه عملکرد مامورین ثبت باشد، رئیس اداره ثبت مرجع رسیدگی است، در حالی که اعتراض به دستور صدور اجراییه در صلاحیت دادگاه قرار دارد. بنابراین، اگر اعتراض به منجّز نبودن یا عدم تطابق مفاد اجراییه با
مفاد سند باشد، دادگاه حقوقی محل صالح است و این دعاوی باید خارج از نوبت رسیدگی شوند.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1396/09/16
برگزار شده توسط: استان آذربایجان شرقی/ شهر بستان آباد
موضوع
اعتراض به عملیات اجرائی اداره ثبت
پرسش
طبق ماده 119 آیین‌نامه اجرایی مفاد اسناد لازم‌الاجرا و طرز رسیدگی شکایت از عملیات اجرائی مصوب 1387 و مواد 1 و 2 و 3 قانون اصلاح بعضی از قوانین ثبتی، اعتراض به عملیات اداره ثبت در صلاحیت مرجع قضائی است یا غیرقضائی؟
نظر
هیئت عالی
عملیات اجرایی اداره ثبت در اجرای اسناد لازم‌الاجرا و در حکم اسناد لازم‌الاجرا مانند چک به اعتبار مقام و مرجع اقدام و اجرا دارای دو فرایند متفاوت است، با این توضیح که
1. صدور دستور اجرای عملیات با رئیس اداره ثبت م. ب. و شکایت از آن واجد وصف قضایی است و اعتراض نسبت به دستور اجرا در قالب طرح دعوی حقوقی «ابطال عملیات اجرایی» در دادگاه حقوقی مستقر در حوزه ثبتی
صادرکننده دستور اجرا قابل استماع و رسیدگی است.
2. اعتراض به عملیات اجرایی مامورین
ثبت اسناد و املاک به موجب ماده 169 آئین‌نامه نحوه اجرای اسناد رسمی لازم‌الاجرا و طرز شکایت از عملیات اجرایی به عهده رئیس اداره ثبت محل بوده و رای مقام یاد شده ظرف ده روز قابل شکایت در هیات نظارت ثبت م. ب..
نظر اتفاقی
اگر اعتراض به نحوه عملکرد مأمورین ثبت باشد مانند اینکه
اجرائیه صادر و مثلاً مال شخص دیگری
توقیف شده باشد، طبق آیین‌نامه مربوطه رسمی، اداره ثبت مرجع رسیدگی است و در واقع اعتراض به عملیات اجرایی اداره ثبت در صلاحیت رئیس اداره ثبت است، لکن اعتراض به خود دستور صدور اجرائیه در صلاحیت دادگاه است مثلاً اینکه
سند مشروط
دستور اجرا داشته باشد و اگر
مستند اعتراض،
سند عادی باشد توامان قابل رسیدگی است و شخص دارنده سند عادی انتقال می‌تواند در دادگاه، الزام به
انتقال سند را از صاحب سند بخواهد. بنابراین اگر به دستور صدور اجرائیه اعتراض شود مثلاً به دلیل منجّز نبودن یا یکی نبودن مفاد اجرائیه با مفاد سند، دادگاه حقوقی محل صالح است و این دعاوی باید خارج از نوبت رسیدگی شود ولی اگر اعتراض به اقدامات عمل مأمورین ثبت است رئیس ثبت محل صالح م. ب..
