مقدمه
اقدام
وکیل در برگشت زدن چک به
نام خود (به عنوان
اصیل)
خ. م.:
در تاریخ 1397/06/07، نشستی
قضایی در
استان اصفهان برگزار شد که موضوع آن بررسی اقدام وکیل در برگشت زدن چک به نام خود به عنوان اصیل بود. پرسش مطرح شده این بود که آیا اقدام وکیل در طرح
دادخواست به نام خود به جای
موکل، وصف جزایی دارد یا خیر. هیات عالی به این نتیجه رسید که اگر وکیل
وجه چک را
استیفاء کند و از تحویل آن به موکل خودداری نماید، این عمل میتواند مصداق
خیانت در امانت باشد. نظر
اکثریت بر این بود که ب. ت. ب.
اجازه موکل به وکیل برای برگشت چک و انجام اقدامات لازم، طرح دادخواست به عنوان اصیل نمیتواند نشاندهنده سوء نیت باشد و وقوع بزهای محرز نیست، مگر اینکه وکیل پس از صدور اجراییه، وجه محکوم به را تصاحب کند. در مقابل، نظر
اقلیت بر این باور بود که وکیل حق نداشت به عنوان اصیل اقدام کند و این عمل نشاندهنده سوء نیت و خیانت نسبت به موکل است، بهطوریکه این اقدام میتواند
شروع به جرم خیانت در امانت محسوب شود. در نهایت، اکثریت اعلام کردند که صرفاً با صدور اجراییه، وقوع بزهای محرز نیست.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1397/06/07
برگزار شده توسط: استان اصفهان/ شهر اصفهان
موضوع
اقدام وکیل در برگشت زدن چک به نام خود (به عنوان اصیل)
پرسش
شخص الف چکی را به وکیل خود شخص ب میدهد تا آن را برگشت و اقدامات لازم را در مورد آن انجام دهد. ب چک را به نام خود برگشت و روی آن اقدام و دادخواست مطرح میکند، اما نه به عنوان وکیل شخص الف، بلکه به عنوان اصیل، در پرونده رای به
نفع شخص ب به عنوان اصیل صادر و سپس
اجرائیه نیز صادر میشود، بدون آنکه نامی از موکل (الف) در پرونده باشد. شخص ب
مرتکب چه جرمی شده است؟ آیا اقدام وی وصف جزایی دارد؟
نظر
هیئت عالی
در صورتی که در فرض سوال وکیل موفق به استیفاء وجه چک گردد و امتناع از تحویل آن به موکل کند میتواند عمل مذکور از مصادیق خیانت در امانت باشد. نتیجتاً نظریه اکثریت صائب اعلام میشود.
نظر اکثریت
ب. ت. ب. اینکه در فرض سوال الف چک را به ب میدهد تا آن را برگشت نماید لذا اینگونه برداشت میشود که الف (موکل) اجازه برگشت چک به نام خ. ر. ب. ب (وکیل) داده است زیرا وقتی ب چک را به
بانک میبرد
گواهی عدم پرداخت به نام ب (بر اساس ماده 11 ق صدور چک) صادر میشود و پس از آن ب. ت. ب. اینکه حسب سوال الف به ب اجازه انجام سایر اقدامات جهت وصول چک را داده است لذا طرح دادخواست حقوقی از جانب ب به عنوان اصیل (نه وکیل) در
حدود وکالت وب بوده و صرف طرح دادخواست به عنوان اصیل از جانب ب نمیتواند مبین سوء نیت وی باشد و تا زمانی که وکیل وجهی را به نفع خود تصاحب نکرده وقوع بزهی محرز نمیباشد و اگر پس از صدور اجرائیه وکیل موفق به اخذ
محکومبه شد و از استرداد آن به موکل خودداری نمود
جرم خیانت در امانت نسبت به وجه محکومبه
اتفاق افتاده است لذا ب. ت. ب. فرض سوال که صرفاً اجرائیه صادر شده وقوع بزهی محرز نمیباشد.
نظر اقلیت
ب. ت. ب. اینکه شخص ب در واقع وکیل شخص الف بوده و حق اقدام به عنوان اصیل را نداشته لذا صرف طرح دادخواست از جانب وی به عنوان اصیل نشان دهنده سوء نیت و خیانت وی نسبت به موکل میباشد، زیرا با چنین اقدامی به نظر میرسد که وکیل ،چک را به نفع خود و به ضرر موکل تصاحب نموده است و لذا در فرض سوال بزه خیانت در امانت نسبت به چک روی داده است و حتی میتوان اقدام وکیل در طرح دادخواست حقوقی به عنوان اصیل را شروع به جرم خیانت در امانت نسبت به وجه محکومبه نیز دانست. پس از صدور اجرائیه و اخذ محکوم به توسط وکیل، اگر نام برده از پرداخت آن به شخص الف خودداری نماید و آن را به نفع خود تصاحب کند، جرم خیانت در امانت نسبت به محکومبه به طور تام اتفاق میافتد.