مقدمه
امکان
مطالبه وجه چک و
خسارت تاخیر تادیه توسط وارث
خ. م.:
در نشست
قضایی که در تاریخ 22 فروردین 1397 در
استان چهارمحال و بختیاری برگزار شد، موضوع امکان
مطالبه وجه چک و خسارت تاخیر تادیه توسط وارث مورد بررسی قرار گرفت. پرسش مطرحشده به چکی مربوط میشود که در تاریخ 12 مرداد 1385 صادر شده و پس از فوت
صادرکننده در تاریخ 18 دی 1395،
دارنده چک در تاریخ 18 اسفند 1395 اقدام به اخذ
گواهی عدم پرداخت کرده و سپس در تاریخ 2 دی 1396 دادخواستی علیه
وراث به منظور مطالبه وجه چک و خسارت تاخیر تادیه از
تاریخ صدور چک
تسلیم کرده است. نظر هیات عالی، به تایید
نظریه اتفاقی اشاره دارد که بیان میکند وراث پس از اخذ
گواهی عدم پرداخت از وجود چک و مطالبه طلب آگاه شدهاند. همچنین، بر اساس
رای وحدت رویه شماره 824 مورخ 1 شهریور 1401، خسارت تاخیر تادیه قابل مطالبه است، مشروط بر آنکه وراث بتوانند بیاطلاعی خود از وجود چک را
اثبات کنند. نظر اتفاقی نیز بر این نکته تاکید دارد که وراث به عنوان جانشین قانونی متوفی مسئول پرداخت
دیون هستند. با این حال، ب. ت. ب. تاخیر 11 ساله دارنده چک در اخذ گواهی عدم پرداخت، وی تنها مستحق مطالبه اصل خواسته و خسارت تاخیر تادیه از تاریخ اخذ گواهی م. ب.. زیرا این تاخیر نشاندهنده
مهلت دادن به
بدهکار و انصراف ضمنی از مطالبه خسارت تاخیر تادیه از تاریخ صدور چک است.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1397/01/22
برگزار شده توسط: استان چهار محال و بختیاری/ شهر کیار
پرسش
یک فقره چک به تاریخ 1385/05/12 صادر گردیده، صادرکننده تاریخ 1395/10/18 فوت نموده و دارنده در مورخ 95/12/18 اقدام به اخذ
گواهینامه عدم پرداخت نموده و در تاریخ 1396/10/02نیز د. ب. ط. ورثه با خواسته مطالبه وجه چک و خسارت تاخیر تادیه از تاریخ صدور چک را نموده. آیا خسارت تاخیر تادیه به چک مذکور تعلق میگیرد؟
نظر هیات عالی
نظریه اتفاقی با توضیحات تکمیلی ذیل مطلوب و مورد تایید است
قدر متیقن آن است که وراث پس از اخذ گواهی عدم پرداخت چک صادره مورث خود توسط دارنده ی چک از مدیونیت مورث و نیز مطالبه طلب دارنده چک آگاهی پیدا کرده اند، هر چند بنا به مستنبط از مفاد رای وحدت رویه شماره 824 مورخ 1401/06/01 هیات عمومی دیوان عالی کشور، شرایط مطالبه خسارت تاخیر تادیه موضوع ماده 522 ق.آ.د.م نسبت به چکی که از وراث مطالبه گردیده، قابلیت تسری دارد، بنابر این در صورت اثبات بی اطلاعی از وجود چک در ید دارنده (علی رغم اخذ گواهی عدم پرداخت)، مبنای شروع محاسبه خسارت تاخیر تادیه، زمان تقدیم
دادخواست به طرفیت وراث خواهد بود.
نظر اتفاقی
هرچند وراث متوفی جانشین قانونی متوفی هستند و مسئول پرداخت دیون مورث خود از
ماترک میباشند لیکن به دلایل ذیل خواهان صرفاً مستحق مطالبه اصل خواسته و خسارت تاخیر تادیه از تاریخ اخذ گواهینامه عدم پرداخت 1395/12/18 م. ب.:
1) دارنده چک قریب به 11 سال پس از تاریخ صدور چک اقدام به اخذ گواهینامه عدم پرداخت نموده است لذا طبق قاعده اقدام به ضرر خود اقدام نموده است
2) از طرفی اقدام دیرموقع وی
قرینه ای بر دادن مهلت به بدهکار بوده است.
3) به نوعی انصراف ضمنی خود را از مطالبه خسارت تاخیر تادیه از تاریخ صدور چک اعلام نموده است.