انحلال شرکت و تعیین مدیر تصفیه

ب. ت. ب. این‌که انحلال شرکت مستلزم تصفیه دارایی شرکت است آیا دادگاهی که حکم به انحلال شرکت صادر می‌کند تکلیفی برای تعیین مدیر تصفیه دارد یا این‌که تصفیه شرکت منحل شده به عهده مدیران شرکت است؟ بر فرض اگر تعیین مدیر تصفیه وظیفه دادگاه باشد ولی متقاضی انحلال شرکت اعلام نماید که شرکت فاقد هرگونه اموال و دارایی است و حتی سرمایه اولیه هم از بین رفته است آیا دادگاه جز صدور حکم به انحلال شرکت وظیفه دیگری دارد؟ نظر هیات عالی به موجب مقررات قانون تجارت در صورتی‌که شرکت تجاری از تادیه وجوهی که برعهده او است عاجز شود ورشکسته تلقی می‌شود و برحسب تقاضای طلبکاران حکم ورشکستگی شرکت صادر می‌شود. از تاریخ صدور حکم ظرف پنج روز باید برای شرکت ورشکسته مدیر تصفیه تعیین گردد زیرا اصل بر این است که شرکت ورشکسته دارایی و اموالی دارد و فقدان دارایی شرکت امر استثنایی است لذا تعیین مدیر تصفیه برای شرکت ورشکسته، قانونی است. نظر اتفاقی گاهی اوقات یک شرکت در اداره ثبت شرکت‌های ثبت گردیده است ولیکن علی‌رغم ثبت وجود خارجی ندارد و به طور صوری تشکیل شده است در این موارد انحلال شرکت سالبه به انتفای موضوع است و به تبع آن تعیین مدیر تصفیه هم منتفی است. اگر شرکت واقعاً وجود خارجی داشته باشد تا وقتی که دادگاه مراجعه نشده و شرکت با اداره طرفین منحل گردیده خود مدیران امر تصفیه را برعهده می‌گیرند و یا مدیر تصفیه تعیین می‌کنند اما اگر امر انحلال توسط دادگاه صورت گیرد به ناچار باید مدیر تصفیه هم تعیین شود و اعلام خواهان انحلال مبنی بر این‌که شرکت فاقد دارایی است و یا سرمایه از بین رفته و شرکت بدهکاری ندارد و غیره مجوزی برای عدم تعیین مدیر تصفیه نیست و در هر صورت تعیین مدیر تصفیه لازم است منتها اگر در اساسنامه قید شده باشد در صورت انحلال شرکت فرد خاصی مدیر تصفیه است، دادگاه می‌تواند همان فرد را به عنوان مدیر تصفیه تعیین نماید و قید شخصی خاص الزامی برای دادگاه نمی‌آورد.