نشست قضایی
بررسی ارتکاب یا عدم ارتکاب بزه افتراء در موارد رجوع شاهد از شهادت شرعی خود پس از قطعیت حکم
خلاصه
موضوع این نشست بررسی تحقق بزه افتراء در صورت رجوع شاهد از شهادت شرعی پس از قطعیت حکم است. اختلاف نظر بر سر این بود که آیا عدول از شهادت به معنای کذب بودن آن و تحقق افترا است یا خیر. هیات عالی بر این باور بود که عدول از شهادت الزاماً به معنای کذب نیست و بزه افتراء منتفی است، مگر آنکه شرایط شهادت کذب احراز شود.
اصلِ حقوقی: رجوع شاهد از شهادت پس از قطعیت حکم الزاماً به معنای کذب بودن آن نبوده و موجب تحقق بزه افتراء نمی‌شود.
کلیدواژه‌ها: رجوع از شهادت، شهادت شرعی، بزه افتراء، شهادت کذب، قطعیت حکم
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
مقدمه
بررسی ارتکاب یا عدم ارتکاب بزه افتراء در موارد رجوع شاهد از شهادت شرعی خود پس از قطعیت حکم
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 13 آبان 1400 در استان مازندران برگزار شد، موضوع بررسی ارتکاب بزه افتراء در مواردی که شاهد پس از قطعی شدن حکم از شهادت شرعی خود رجوع می‌کند، مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا رجوع شاهد از شهادت به معنای ارتکاب بزه افتراء است یا خیر. هیات عالی بر این باور بود که عدول از شهادت به معنای کذب بودن آن نیست و بنابراین بزه افتراء منتفی است. با این حال، در صورت احراز شرایط خاص، امکان رسیدگی به عنوان شهادت کذب وجود دارد. نظر اکثریت نیز بر این نکته تاکید کرد که ب. ت. ب. اثبات ادعای شهود در محاکم و حق قانونی شاهد برای رجوع از شهادت، رفتار شاهد نمی‌تواند تحت عنوان افترا مورد تعقیب قرار گیرد. در مقابل، نظر اقلیت بیان کرد که ب. ت. ب. رجوع شاهد، قاضی باید این موضوع را به دادستان اعلام کند و این امر می‌تواند مقدمات ارتکاب بزه افتراء را فراهم آورد. در نهایت، نظر اقلیت این است که اگر شرایط دیگر نیز فراهم شود، شاهد ممکن است تحت تعقیب کیفری قرار گیرد.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1400/08/13
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر رامسرموضوع
بررسی ارتکاب یا عدم ارتکاب بزه افتراء در موارد رجوع شاهد از شهادت شرعی خود پس از قطعیت حکمپرسش
شخصی به اتهام ارتکاب جرمی محکوم می‌گردد که ادله اثبات جرم، شهادت دو شاهد مرد بوده است که این حکم قطعی می‌گردد. پس از قطعیت رای و پیش از اجرای مجازات، یکی از شهود از شهادت خود رجوع می‌نماید. حال در این فرض، م. ع. پرونده اخیر از این شاهد تحت عنوان افترا شکایت می‌نماید. آیا در این فرض بزه افترا از سوی شاهد رخ داده است؟
نظر هیات عالی
عدول از شهادت الزاماً به معنای کذب بودن آن نمی‌باشد.
بنابراین همانگونه که در نظریه اکثریت آمده، شاهد در واقع در مقام انتساب بزه به متهم به صورت مستقیم نمی‌باشد. نتیجتاْ بزه افترا منتفی است. مع‌الوصف با احراز شرایط با عنوان شهادت کذب قابلیت رسیدگی دارد.نظر اکثریت
ب. ت. ب. اینکه در فرض سوال، شاهد امری را به م. ع. نسبت داده است و طبق تشریفات قانونی، توانسته صحت آن را اثبات نماید (به عبارت بهتر ادعای شهود در محکمه و از طریق قانون اثبات گردیده است) لذا یکی از ارکان بزه افترا که همان ناتوانی شخص در اثبات صحت ادعا است، مفقود م. ب. و رفتار ارتکابی از سوی شاهد نمی‌تواند تحت عنوان افترا قابلیت تعقیب داشته باشد هر چند که به هر علتی از شهادت خود رجوع کرده باشد. مضافاً اینکه شاهد به موجب قانون بزه ارتکابی از سوی متهم را اثبات نموده و متعاقباً مطابق قانون، حق رجوع از شهادت را داشته و شهادت خود را پس گرفته است. بنابراین نمی‌توان شخصی را که در پرتو و سایه قانون و مقررات قانونی حرکت می‌کند به دلیل ارتکاب چنین رفتاری مجرم قلمداد نمود.نظر اقلیت
ب. ت. ب. رجوع شاهد از شهادت خود قاضی اجرای احکام کیفری می‌بایست مراتب را به دادستان اعلام نماید و دادستان نیز تقاضای اعاده دادرسی نماید که در این حالت برای م. ع. تجویز اعاده دادرسی صادر و شخص تبرئه می‌گردد؛ لذا النهایه شاهدی که در دادگاه علیه متهم شهادت داده است، نتوانسته صحت ادعای خود را از طریق قانونی اثبات نماید. بنابراین صرف‌نظر از اینکه شاهد به چه دلیلی از شهادت خود رجوع نموده است، این رفتار مقدمات ارتکاب بزه افترا را فراهم می‌نماید و در صورت تجمیع سایر شرایط می‌توان شاهد را تحت عنوان افترا تحت تعقیب کیفری قرار داد.موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.