بررسی اعتبار نظریه کارشناسی در پرونده جعل

بررسی اعتبار نظریه کارشناسی در پرونده جعل خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 1397/08/28 در استان چهارمحال و بختیاری برگزار شد، موضوع اعتبار نظریه کارشناسی در پرونده‌ای مرتبط با جعل مورد بررسی قرار گرفت. در این پرونده، شاکی علیه دو نفر به اتهام جعل و استفاده از سند مجعول شکایت کرده بود. پس از ارجاع پرونده به کارشناسان، نظریه هیات کارشناسی سه نفره درباره شخص الف مورد پذیرش قرار گرفت، اما در مورد شخص ب نظری ارائه نشد و پرونده به دادسرا بازگشت. پس از ارجاع مجدد، هیات کارشناسی پنج نفره جعل را به شخص ب منتسب دانست. نظر هیات عالی بر اساس تبصره ماده 211 قانون مجازات اسلامی 1392 و ماده 166 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 این است که نظریه کارشناسی برای قاضی جنبه طریقیت دارد و قاضی می‌تواند بر اساس تشخیص خود به نظریه جدید هیات کارشناسی پنج نفره استناد کند. از سوی دیگر، نظر اتفاقی بر این نکته تاکید دارد که دادسرا باید بر اساس نظریه هیات سه نفره اظهار نظر کند و پس از رفع نقص، پرونده را به دادگاه ارسال نماید. این دو نظر نشان‌دهنده وجود اختلاف در رویکرد نسبت به اعتبار نظریه‌های کارشناسی و تاثیر آن‌ها بر تصمیم‌گیری قاضی است. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1397/08/28 برگزار شده توسط: استان چهار محال و بختیاری/ شهر بروجن موضوع بررسی اعتبار نظریه کارشناسی در پرونده جعل پرسش در پرونده ای شاکی شکایتی علیه اشخاص الف و ب دایر بر جعل و استفاده از سند مجعول مطرح می‌نماید که پس از انجام تحقیقات مقتضی و ارجاع موضوع به کارشناس یک نفره و هیات سه نفره و با رد اعتراض مشتکی عنهم، دادیاری در خصوص اتهامات شخص الف اظهار نظر و قرار جلب به دادرسی صادر می‌نماید لکن در خصوص اتهام شخص ب دایر بر جعل اظهار نظر ننموده و پرونده با صدور کیفرخواست به دادگاه ارسال شده است ولی جهت رفع نقص به دادسرا اعاده شده است و موضوع رفع نقص، ارجاع موضوع به کارشناسی 5 نفره و اظهارنظر نسبت به قسمتی که سابقا اظهار نظر نشده است م. ب. که پس از ارجاع به هیات کارشناسی، آن هیات جعل را به شخص ب منتسب می داند حال ب. ت. ب. موارد مذکور تکلیف اظهار نظر در خصوص اتهام شخص ب دایر بر جعل به چه نحوی است ؟ نظر هیئت عالی مستفاد از تبصره ماده 211 قانون مجازات اسلامی 1392 و ماده 166 قانون آیین دادرسی کیفری 1392، نظریه کارشناسی برای قاضی مربوطه در هر صورت (اعم از این که طرفین پرونده نسبت به آن اعتراض داشته یا آن را مورد قبول قرار دهند و....) طریقیت داشته و نه موضوعیت و لذا این طریقیت تا آنجا است که برای قاضی رسیدگی کننده به پرونده قناعت وجدان و علم متعارف حاصل شود و از این رو چنانچه به تشخیص قاضی دادسرا (ذی ربط) نظریه هیأت کارشناسان سه نفره، منطبق با اوضاع و احوال معلوم و محقق قضیه نباشد ولو آنکه قبلاً نظریه هیأت مزبور مورد پذیرش مقامات قضایی دادسرا واقع و بر اساس آن برای شخص (الف) کیفرخواست صادر شده باشد، مانع قانونی در متابعت از نظریه هیأت کارشناسان پنج نفره که در اجرای قرار رفع نقص دادگاه در دادسرا اظهار نظر نموده اند، وجود ندارد و قاضی دادسرا باید در خصوص اتهام شخص (ب) که قبلاً نسبت به وی قرار نهایی صادر نشده است، بر اساس تشخیص اخیر خود رفتار نماید. نظر اتفاقی ب. ت. ب. این که دادسرا بر اساس نظر هیات کارشناسی 3 نفره اظهار نظر نموده است و ارجاع به هیات 5 نفره طبق نظر دادگاه بوده است لذا دادسرا می بایست طبق همان نظر هیات 3 نفره در خصوص اتهام شخص ب دایر بر جعل اظهار نظر نموده (قرار منع تعقیب صادر نماید) و پس از رفع نقص، پرونده را جهت اتخاذ تصمیم به دادگاه ارسال نماید.