Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نشست قضایی

به ارث رسیدن حق قصاص به ولی دم

#ولی_دم #ارث #قصاص #اولیای_دم #مقتول #مجازات #جُعل #دیه #مطالبه #مجنی‌علیه #فوت #اکثریت #اقلیت #قتل #قصاص_عضو #صورتجلسه #بندر #اولیا #قتل_عمد #قرینه #جنایت #مصالحه #تصمیم‌گیری #قصاص_نفس #حق‌قصاص #ولی #ورثه #قضایی #سلطنت #استان #بدوی

خلاصه

این نشست به بررسی این موضوع می‌پردازد که آیا حق قصاص از مقتول به ولی دم ارث می‌رسد یا به صورت مستقل ایجاد می‌شود. اختلاف میان استناد به ارث یا استقلال حق برای اولیای دم است. نظر اکثریت بر این است که حق قصاص به ارث نمی‌رسد، بلکه حقی بدوی و مستقل برای هر یک از اولیای دم است.

اصلِ حقوقی: حق قصاص از طریق ارث به ولی دم منتقل نمی‌شود، بلکه حقی مستقل و بدوی برای اولیای دم است.

مستند: ماده 365 قانون مجازات اسلامی، ماده 351 قانون مجازات اسلامی، آیه 33 سوره مبارکه اسراء

کلیدواژه‌ها: قصاص، ولی دم، ارث، مجنی‌علیه، دیه

این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.

مقدمه
به ارث رسیدن حق قصاص به ولی دم خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 1401/07/24 در استان گلستان برگزار شد، موضوع اصلی بررسی ارث رسیدن حق قصاص به ولی دم بود. سوال اصلی این بود که آیا حق قصاص ولی دم از مقتول ارث می‌برد یا اینکه این حق به‌طور مستقل برای اولیای دم ایجاد شده است. هیات عالی قضایی بر این نظر بود که حق قصاص به‌صورت مستقل برای اولیای دم وضع شده و بر اساس ماده 365 قانون مجازات اسلامی، ورثه حق قصاص را از مقتول به ارث نمی‌برند. نظر اکثریت نیز بر این اساس بود که حق قصاص به‌عنوان یک حق بدوی برای اولیای دم تعریف شده و هر یک از آن‌ها به‌طور مستقل می‌توانند قصاص یا دیه را مطالبه کنند، با استناد به آیه 33 سوره اسراء. در مقابل، نظر اقلیت با استناد به ماده 351 قانون مجازات اسلامی، ولی دم را همان ورثه مقتول دانسته و بر این باور بود که حق قصاص اساساً متعلق به مجنی‌علیه است و اولیای دم باید از اختیار مطلق برخوردار باشند. این دیدگاه همچنین به حکمت جعل قصاص اشاره کرده و تشفی خاطر اولیای دم را به‌عنوان یک دلیل مطرح نمود. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1401/07/24 برگزار شده توسط: استان گلستان/ شهر بندر ترکمن
موضوع
به ارث رسیدن حق قصاص به ولی دم
پرسش
آیا حق قصاص ولی دم از مقتول به او ارث می‌رسد یا اینکه این حق از ابتدا و بدون ارث از مقتول برای اولیای دم وضع گردیده است؟ نظر هیات عالی ن. ب. ا. قصاص حقی است که بری اولیاء‌دم وضع شده ؛ لذا این حق بعد از فوت مقتول استقرار می‌یابد. آنچه که در ماده 365 قانون مجازات اسلامی آمده است به این معنا نیست که ورثه حق قصاص را از مقتول به ارث می‌برند.
نظر اکثریت
ثبوت حق قصاص برای اولیاء میت از طریق ارث نمی‌باشد بلکه هر یک از اولیای دم به صورت مستقل از این حق بهره مند می‌باشند با عنایت به آیه شریفه 33 از سوره مبارکه اسراء که بیان می‌فرماید:و من قتل مظلوما فقد جعلنا لولیه سلطانا از ظاهر این آیه اینگونه استنباط می‌شود که سلطنت به عنوان یک حق بدوی برای اولیای دم وضع شده است و لازمه این جعل سلطنت برای ولی آن است که تکثر این سلطنت به تکثر افراد است لذا هر یک از اولیا دم می‌توانند مطالبه دیه یا قصاص نمایند این دیدگاه مورد پذیرش مشهور فقهای شیعه واقع شده است از طرف دیگر حکمت جعل قصاص به عنوان مجازات جنایات عمدی آن است که تشفی خاطر برای اولیای دم حاصل شود چرا که در قتل عمد تشفی تنها نسبت به اولیای دم قابل تصور است فلذا با تمسک به این قرینه می‌توان گفت قصاص ابتدائاً برای ولی مقتول قرار داده شده است.
نظر اقلیت
در این خصوص که حق قصاص بدواً بدون ارث از مقتول برای اولیای دم وضع شده باشد هیچ صراحت و ظهور قانونی وجود ندارد ولیکن مستفاد ازماده 351 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 که بیان می‌دارد ولی دم، همان ورثه مقتول است به جز زوج یا زوجه او که حق قصاص ندارد آن است که ولی دم مقتول همان افرادی هستند که از اموال او ارث می‌برند و نیز ماده 365 قانون مارالذکر بیان می‌دارد در قتل و سایر جنایات عمدی مجنی‌علیه می‌تواند پس از وقوع جنایت و پیش از فوت از حق قصاص گذشت کرده یا مصالحه نماید و اولیاء دم و وارثان نمی‌توانند پس از فوت او حسب مورد مطالبه قصاص یا دیه کنند مستنبط از این ماده آن است که حق قصاص اصالتاً حق مجنی‌علیه است و گرنه اولیاء دم باید از اختیار مطلق برخوردار باشند و بتوانند به هر نحو که می‌خواهند نسبت به حق قصاص تصمیم گیری نمایند مضافاً آنکه در پاسخ به این استدلال که حکمت جعل قصاص را تشفی خاطر اولیای دم برشمرده است باید گفت تشفی اختصاص به اولیای دم ندارد چرا که علاوه بر قصاص نفس در قصاص عضو نیز جریان دارد و قصاص عضو هم موجب تشفی خاطر شخص است که عضوی از اعضای او قطع شده است ضمن آنکه تشفی خاطر حکمت وضع قصاص است نه علت آن.

موارد مرتبط 65

آرای مرتبط 14

نظریات مشورتی 25

نشست‌های قضایی 6

مواد مرتبط 2

مقرراتِ مرتبط 1

دکترین 17

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین