نشست قضایی
تاثیر تغییر جنسیت (از مذکر به مونث) در ولایت قهری پدر
خلاصه
پس از طلاق، پدر فرزندان تغییر جنسیت داده و از مذکر به مونث تبدیل شده است و مادر تقاضای نصب قیم نموده است. پرسش در خصوص بقای ولایت قهری پدر و امکان عزل وی است. هیات عالی و اکثریت معتقدند با تغییر جنسیت از مرد به زن، ولایت قهری ساقط میشود و امکان درخواست نصب قیم وجود دارد.
اصلِ حقوقی: تغییر جنسیت از مرد به زن موجب سقوط ولایت قهری پدر و انتقال آن به جد پدری یا حاکم میگردد.
مستند: ماده 1184 قانون مدنی
کلیدواژهها: تغییر جنسیت، ولایت قهری، حضانت، قیمومت، عزل ولی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مقدمه
تاثیر تغییر جنسیت (از مذکر به مونث) در ولایت قهری پدر
خ. م.:
در صورتجلسه نشست قضایی استان چهارمحال و بختیاری که در تاریخ 1399/10/17 برگزار شد، موضوع بررسی تاثیر تغییر جنسیت (از مذکر به مونث) بر ولایت قهری پدر مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی شامل دو بخش بود:
1- آیا با تغییر جنسیت آقای … او بر فرزندانش از بین میرود؟
2- آیا امکان درخواست عزل ولی قهری از دادگاه وجود دارد؟ نظر هیات عالی بر این اساس بود که با تغییر جنسیت از مرد به زن، ولایت قهری ساقط میشود و در صورتی که تغییر جنسیت از زن به مرد صورت گیرد، ولایت قهری برقرار نخواهد شد. بنابراین، در هر دو حالت، ولایت به عهده جد پدری خواهد بود و در صورت فقدان او، این مسئولیت به حاکم (ولی فقیه) منتقل میشود. همچنین، امکان درخواست عزل ولی قهری و نصب قیم از طریق دادگاه وجود دارد. نظر اکثریت نیز بر این مبنا تاکید داشت که تغییر جنسیت موجب میشود احکام مربوط به جنسیت جدید بر فرد جاری گردد و به همین دلیل، ولایت قهری ساقط است. در مقابل، نظر اقلیت با استناد به ماده 1184 قانون مدنی، بر این عقیده بود که ولایت با تغییر جنسیت باقی میماند، اما در خصوص درخواست عزل ولی قهری، باید از طریق دادگاه اقدام شود.موضوع
تاثیر تغییر جنسیت (از مذکر به مونث) در ولایت قهری پدرپرسش
آقای … با خانم ب ازدواج می کند، حاصل این ازدواج دو فرزند دختر است، پس از ده سال زندگی مشترک، خانم ب طلاق میگیرد و حضانت فرزندان صغیر توسط دادگاه به مادر سپرده میشود. پس از طلاق، آقای … به تغییر جنسیت مینماید، اکنون خانم ب (مادر صغار) به دادسرا مراجعه و درخواست نصب قیم برای فرزندانش مینماید. دو سوال در این خصوص مطرح است:
1- ب. ت. ب. تغییر جنسیت آقای … (از مذکر به مونث) آیا ولایت قهری وی از فرزندانش ساقط میشود یا خیر ؟
2- ب. ت. ب. تغییر جنسیت آقای … می توان درخواست عزل ولی قهری را از دادگاه نمود یا خیر؟
نظر هیات عالی
1- با تغییر جنسیت مرد به جنس مخالف، ولایت وی بر صغار خود ساقط است و اگر جنس زن به مرد تغییر یابد، ولایت قهری برای وی ثابت نمیشود. لذا در هر دو صورت ولایت بر صغار با جد پدری است و با فقدان پدربزرگ، ولایت برای حاکم (ولیفقیه) است.
2- با تغییر جنسیت میتوان از طریق دادگاه درخواست عزل ولی قهری و نصب قیم نمود. بنابه مراتب مذکور، نظریه اکثریت در فرض سوال مورد تایید هیات عالی است.نظر اکثریت
در این خصوص دو نظر وجود دارد امام خمینی (ره) در مسئله 6 کتاب تحریر الوسیله می فرماید اگر جنس مرد به مخالف تغییر پیدا کند ظاهر این است که ولایت وی بر صغیرهایش ساقط است و اگر جنس زن تغییر یابد برای او ولایت بر صغار ثابت نمی شود پس ولایت آنها برای جد پدری است و با فقدان او برای حاکم است ب. ت. ب. این موضوع و این که در ولی قهری هم جنسیت و هم شخصیت مهم است و این که با تغییر جنسیت احکام زن بر وی جاری میشود لذا ولایت کلا ساقط است و در پاسخ به قسمت دوم سوال: باید از طریق دادگاه درخواست عزل ولی قهری را نمود و برای صغار قیم منصوب گردد.
نظر ابرازی
ب. ت. ب. ماده 1184 قانون مدنی که موارد عزل ولی قهری را بیان میدارد و این مورد بیان نشده بنابر این ولایت با تغییر جنسیت باقی است چون طفل به نطفه بر میگردد لیکن در خصوص قسمت دوم سوال باید عزل ولی قهری را از دادگاه در خواست نمود.موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط 36
آرای مرتبط 3
-
رأی
هماستناد
رعایت غبطه مولی علیه در اقرار به حقوق دیگران
مواد 1184 و 1278 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
وضعیت معاملات سفیه و شخص عاجز از اداره اموال
ماده 1184 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
وضعیت معاملات سفیه و شخص عاجز از اداره اموال
ماده 1184 قانون مدنی
نظریات مشورتی 19
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1404/14 مورخ 1404/06/09
ماده 1184 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1401/435 مورخ 1401/08/14
ماده 1184 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1401/434 مورخ 1401/10/28
ماده 1184 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1401/435 — 1401/08/14
ماده 1184 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1401/434 — 1401/10/28
ماده 1184 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1404/14 — 1404/06/09
ماده 1184 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/551 مورخ 1392/03/26 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1184 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/97/79 مورخ 1397/01/22 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1184 قانون مدنی دادگاه حکم به عزل ولی قهری صادر نکرده باشد
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/164 مورخ 1378/04/29 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده1184 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/97/73 مورخ 1397/01/22 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص تعیین مدیران سازمان بهزیستی به عنوان نماینده قانونی کودکان بدسرپرست و امین موقت کودکان رها شده با اصلاحات و الح
ماده 1184 قانون مدنی دادگاه حکم به عزل ولی قهری صادر نکرده باشد
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/4511 مورخ 1378/08/29 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1184 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/164 مورخ 1378/04/29 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص اصول و تفاوتهای اختیارات ولی و قیم با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1184 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/5264 مورخ 1366/09/12 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص صحت اقدامات ولی قهری و عدم امکان صدور حکم بر بطلان معاملات پس از فوت ولی با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1184 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1401/435 مورخ 1401/08/14 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص بررسی شرایط اجرا و نحوه تعیین امین موقت موضوع مواد 1187 و 1184 قانون مدنی و حدود اختیارات وی با اصلاحات و ال
ماده 1184 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/808 مورخ 1374/02/24 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1184 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/880 مورخ 1362/02/31 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص اختیارات ولی قانونی و محدودیتهای آن بر اساس مواد 1183، 1184، و 1186 قانون مدنی و حق مادر در افتتاح حساب پس انداز
مواد 1184 و1186 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1401/434 مورخ 1401/10/28 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص بررسی تکلیف دادستان به نظارت بر عملکرد امین منضم به ولی قهری و امین موقت با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1184 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/4111 مورخ 1378/08/29 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1184 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/98/688 مورخ 1398/05/23 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1184 قانون مدنی
نشستهای قضایی 6
-
نشست قضایی
هماستناد
قیومت مادر با وجود ولی قهری
مواد 1184 و 1185 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
ادعای طفل در خصوص عدم رعایت غبطه توسط ولی قهری
ماده 1184 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
اعتبار گذشت ولی در صدمه بدنی به طفل زیر 18 سال و عدم رضایت طفل
ماده 1184 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
نگهداری اموال کودکان و نوجوانان تحت سرپرستی و بحث قیمومت آنان
ماده 1184 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
دخالت دادستان در امور اداری و قضایی محجورین بدون تامین نظر ولی قهری
ماده 1184 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
ضم امین برای اداره اموال شخصی که از اداره اموال خود عاجز است
ماده 1184 قانون مدنی
مواد مرتبط 1
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 1184 — قانون مدنی
ماده 1184 قانون مدنی
مقرراتِ مرتبط 2
-
دستورالعمل
هماستناد
دستورالعمل نحوه حمایت از حقوق اشخاص دارای معلولیت و سالمند در فرایند دادرسی
ماده 1184 قانون مدنی
-
دستورالعمل
هماستناد
دستورالعمل نحوه حمایت از حقوق اشخاص دارای معلولیت و سالمند در فرایند دادرسی
با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1184 قانون مدنی
دکترین 4
-
مقاله
هماستناد
کتاب البیع
ماده 1184 ق.م
-
مقاله
هماستناد
کتاب البیع
ماده 1184 ق.م
-
مقاله
هماستناد
قانونی در اقامه دعوا تصریح شده است
ماده 1184 ق.م
-
مقاله
هماستناد
قانونی در اقامه دعوا تصریح شده است — آیا صغیری که قصد طرح دعوای تنفیذ
ماده 1184 ق.م
نکتههای مرتبط 1
-
هماستناد
استفاده از نظریات بنیاد شهید در خصوص پرونده های مربوط به صغار و محجورین و بازماندگان شهدا در صدور رای توسط محاکم
ماده 1184 قانون مدنی هر گاه ولی قهری لیاقت اداره کردن اموال مولی علیه را ند
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
