تجهیز اراضی کشاورزی

تجهیز اراضی کشاورزی خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 18 دی 1396 در استان گیلان برگزار شد، موضوع بررسی مسئولیت جبران خسارت ناشی از اجرای ناصحیح طرح نوسازی و تجهیز اراضی شالیزار مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که دعوی مطالبه ضرر و زیان زارعین باید علیه کدام یک از جهاد کشاورزی به عنوان کارفرما، شرکت مجری طرح به عنوان پیمانکار، یا شرکت مهندسی مشاوره مطرح شود. نظر هیات عالی این بود که مطالبه خسارت تابع قواعد عمومی مسئولیت مدنی است و بار اثبات تقصیر بر عهده زیان‌دیده م. ب.. اکثریت اعضای هیات بیان کردند که اگر جهاد کشاورزی به عنوان کارفرما شناخته شود، هرگونه خسارت ناشی از قرارداد یا غیر قرارداد به عهده کارفرما خواهد بود و در صورت وجود قرارداد دیگری، مسئولیت ممکن است به پیمانکار منتقل شود. در مقابل، نظر اقلیت این بود که اگر خسارت ناشی از فعل زیان‌بار پیمانکار باشد، دعوای خسارت می‌تواند علیه هر دو، کارفرما و پیمانکار، مطرح گردد. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1396/10/18 برگزار شده توسط: استان گیلان/ شهر رشت موضوع تجهیز اراضی کشاورزی پرسش در اثر راستای اجرای طرح نوسازی و تجهیز و تسطیح اراضی شالیزار، به لحاظ اجرای ناصحیح طرح مزبور درمواردمشخصی همچون مهندسی تسطیح و محاسبه نکردن دقیق اراضی (ناهموار بودن زمین، عدم خروج آب زائد از زهکش و کسری زمینِ مدعی کسر، «با فرض اینکه مشخص نیست کسری زمین در تصرف کدامیک از مجاورین بوده باشد» و امثال آن) خساراتی متوجه زارعین و مالکین اراضی (عدم کاشت زمین و بازدهی محصول برنج) گشته است. براین اساس؛ دعوی مطالبه ضرر و زیان زارع(از باب مسئولیت جبران ضرر و زیان و همچنین جبران کسری زمین) به طرفیت کدامیک از خواندگان ذیل قابل استماع می‌باشد؟ 1- جهادکشاورزی به عنوان کارفرما 2- شرکت مجری طرح به عنوان پیمانکار 3- شرکت مهندسی مشاوره نظر هیئت عالی پرسش های طرح شده موضوعی است و پاسخ دقیق به هریک از سوال های طرح شده مستلزم ملاحظه و بررسی اسناد مثبته و دلایل اثباتی مدعی ورود خسارت به خود می‌باشد؛ در هرحال مطالبه خسارت اگر ناشی از تخلف از انجام تعهد قراردادی باشد یا ناشی از ضمان قهری و التزامات خارج از قرارداد، تابع قواعد عمومی مسئولیت مدنی است و بار اثبات تقصیر فاعل فعل زیان بار یا متعهد برعهده ی زیان دیده (خواهان) م. ب. و علاوه بر وجود سایر ارکان و عناصر تحقق مسئولیت، مستلزم استناد عرفی یا احراز رابطه ی سببیت عرفی بین خسارت وارد شده و فعل ضرری مبتنی بر تقصیر خوانده م. ب.. نظر اکثریت ب. ت. ب. اینکه سوال موردنظر جنبه شکلی و ماهوی دارد، چون مطالبه خسارت، فرض غالب آن ناشی از قرارداد است، چنانچه جهاد کشاورزی نسبت به زارع کارفرما محسوب شود، هرگونه خسارت ناشی از قرارداد یا غیر قرارداد نسبت به اراضی موضوع طرح متوجه کارفرما (جهاد کشاورزی) خواهد بود و در مورد خسارت حسب مورد چنانچه از مصادیق عدم نفع تلقی شود، وفق قوانین موضوعه قابلیت رسیدگی ماهوی را دارد و در صورتی که به موجب قرارداد دیگری خسارات مورد ادعا متوجه پیمانکار شود از مصادیق فرض مسئولیت کارفرما خروج موضوعی داشته و متوجه پیمانکار خواهد بود. نظر اقلیت از نظر شکلی اگر خسارت ناشی از فعل زیان بار پیمانکار باشد، دعوای خسارت متوجه کارفرما و پیمانکار می‌شود و هردو و یا یکی از آنها حسب نظر خواهان به عنوان خوانده دعوا قرار می گیرند.