نشست قضایی
تشخیص نوع عقد در صورت تبدیل عقد موقت به دائم بدون بذل مدت
خلاصه
زنی مدعی زوجیت دائم است در حالی که مرد اظهار میدارد ابتدا عقد موقت داشتهاند و سپس بدون بذل مدت، عقد دائم جاری کردهاند و عقد دائم باطل است. اختلاف بر سر صحت عقد دائم لاحق بدون بذل مدت بود. نظر هیات عالی این است که در صورت اختلاف، اصل بر دائمی بودن نکاح است و ادعای موقت بودن نیازمند اثبات است.
اصلِ حقوقی: در صورت اختلاف زوجین درباره نوع عقد نکاح، اصل بر دائمی بودن آن است و ادعای عقد موقت نیاز به اثبات دارد.
مستند: تحریرالوسیله
کلیدواژهها: عقد موقت، عقد دائم، بذل مدت، علقه زوجیت، اصل دائم
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مقدمه
تشخیص نوع عقد در صورت تبدیل عقد موقت به دائم بدون بذل مدت
خ. م.:
در نشست قضایی مورخ 5 اردیبهشت 1386 در استان اصفهان، موضوع تبدیل عقد موقت به دائم بدون بذل مدت مورد بررسی قرار گرفت. زنی ادعای زوجیت دائم با مردی را مطرح کرد که در دفاع از خود بیان کرد که ابتدا ازدواج موقت داشته و سپس بدون بذل مدت، عقد دائم را جاری کرده است. هیات عالی به اصل دائمی بودن عقد زوجیت اشاره کرده و تاکید نمود که ادعای موقت بودن عقد باید اثبات شود. نظر اکثریت بر این بود که عقد دائم باطل است، زیرا عقد موقت علقه زوجیت را ایجاد کرده و جاری کردن عقد دائم در این شرایط صحیح نیست. این نظر به فتاوی فقها، از جمله حضرت امام (ره) در تحریرالوسیله استناد دارد. در مقابل، نظر اقلیت به دو گروه تقسیم شد: گروه اول بر این باور بودند که با جاری کردن عقد دائم، بذل مدت به طور ضمنی انجام شده و بنابراین عقد صحیح است. گروه دوم نیز معتقد بودند که اگر مرد از لزوم بذل مدت آگاه نباشد، عقد دائم باطل است، اما در صورت آگاهی، بذل مدت به صورت ضمنی انجام شده و عقد دائم صحیح خواهد بود.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1386/02/05
برگزار شده توسط: استان اصفهان/ شهر نجف آبادموضوع
تشخیص نوع عقد در صورت تبدیل عقد موقت به دائم بدون بذل مدتپرسش
زنی مدعی زوجیت دائم نسبت به مرد است. مرد در دفاع اظهار میدارد: «که این زن ابتدا زوجه موقت اینجانب بوده است سپس با توافق، عقد را تبدیل به دائم کردیم. پس از تبدیل متوجه شدم که چون عقد دائم قبل از انقضای مدت عقد موقت بوده است و بذل مدت هم نکرده بودم، بر این اساس عقد دائم باطل و زمان عقد موقت نیز سپری شده است و هیچ علقهای بین من و این خانم …. بر فرض صحت ادعای زوج، آیا عقد دائم لاحق باطل است؟
نظر هیئت عالی
اولاً، در صورت اختلاف زوجین بر اینکه عقد نکاح فیمابین دائم است یا موقت اصل دائمی بودن عقد زوجیت است. ثانیاً، در وقوع عقد دائم تردیدی نیست بلکه زوج مدعی است که ازدواج موقت بوده و بدون بذل مدت عقد دائم صورت گرفته است. نظر به اینکه ادعای زوج بر خلاف اصل حاکم بر قضیه است، ادعای موقت بودن عقد و عدم بذل صریح یا ضمنی مدت، باید ثابت شود.نظر اکثریت
عقد ازدواج دائم باطل است زیرا نتیجه عقد ازدواج ایجاد علقه زوجیت و محرمیت و سایر آثار است که با عقد موقت حاصل شده است و جاری نمودن صیغه عقد دائم در واقع تحصیل است که امری باطل م. ب.. این نظر متکی به فتاوی فقهای عظام از جمله حضرت امام (ره) در تحریرالوسیله م. ب. که میفرماید: «کسی که در عقد انقطاعی مردی است، آن مرد نمیتواند قبل از تمام شدن مدت عقد دوباره او را برای ابد و یا برای مدت دیگر تجدید عقد نماید یا باید صبر کند تا مدت عقد قبلی تمام شود و یا آن را ببخشد...»نظر اقلیت
گروه اول - به محض تبدیل عقد موقت و جاری نمودن صیغه عقد دائم، بذل مدت به طور ضمنی توسط مرد صورت میپذیرد و بر این اساس عقد دائم صحیح است.
گروه دوم - چنانچه مرد به لزوم بذل مدت علم و اطلاع نداشته باشد، عقد ازدواج دائم باطل است و اگر مدت ازدواج موقت تمام نشده باشد، صحیح است. ولی چنانچه مرد علم و اطلاع داشته باشد که برای جاری نمودن ازدواج دائم بذل مدت ازدواج موقت لازم است و عقد دائم را جاری نماید، در واقع به طور ضمنی بذل مدت کرده است زیرا وی میدانسته که برای تبدیل ازدواج موقت به دائم باید بذل مدت کند و با تبدیل عقد به طور ضمنی بذل مدت نموده است.موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
