نشست قضایی
تصرف نمودن اراضی بدون اجازه مالک در طرح های فوری
خلاصه
پرسش این بود که آیا در طرح‌های عمرانی فوری می‌توان بدون اجازه مالک، زمین را تصرف کرد. هیات عالی با تایید نظر اقلیت اعلام کرد که دستگاه اجرایی می‌تواند در صورت فوریت، زمین را تصرف کرده و ظرف مهلت مقرر قیمت آن را پرداخت کند.
اصلِ حقوقی: در طرح‌های عمرانی فوری، دستگاه اجرایی مجاز است با تنظیم صورت‌مجلس، اراضی را تصرف و ظرف مهلت قانونی قیمت عادله آن را پرداخت نماید.
مستند: ماده 9 لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه‌های عمومی و عمرانی و نظامی دولت مصوب 1358/11/12
کلیدواژه‌ها: تملک اراضی، طرح‌های عمرانی، تصرف عدوانی، دستگاه اجرایی، قیمت عادله
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
مقدمه
تصرف نمودن اراضی بدون اجازه مالک در طرح های فوری
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 1380/01/24 در استان آذربایجان شرقی برگزار شد، موضوع تصرف اراضی بدون اجازه مالک در طرح‌های فوری مورد بررسی قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا در صورت ضرورت اجرای یک طرح عمرانی، می‌توان اراضی اشخاص را بدون کسب اجازه تصرف کرده و سپس نسبت به پرداخت وجه زمین اقدام کرد یا خیر. هیات عالی بر اساس ماده 9 لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه‌های عمومی و عمرانی و نظامی دولت مصوب 1358/11/12، نظر اقلیت را تایید کرد و بیان داشت که در صورت فوریت طرح، دستگاه اجرایی می‌تواند با تنظیم صورت‌مجلس و حضور نمایندگان مربوطه، اقدام به تصرف کند، مشروط بر اینکه ظرف حداکثر سه ماه نسبت به پرداخت قیمت عادله اقدام نماید. نظر اکثریت نیز بر این نکته تاکید داشت که برای تصرف قانونی، ضروری است مواردی چون ضرورت طرح، وجود آیین‌نامه مصوب، تصویب اعتبار و توافق با مالک احراز شود. در غیر این صورت، اقدام دستگاه غیرقانونی و مشمول قواعد تصرف عدوانی خواهد بود. نظر اقلیت بر این نکته تاکید کرد که سازمان‌ها می‌توانند زمین‌ها را ابتدا تصرف کرده و در مهلت مقرر، قیمت آن را پرداخت کنند، زیرا ممانعت از اجرای طرح می‌تواند خسارات جبران‌ناپذیری به دستگاه مربوط وارد کند.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1380/01/24
برگزار شده توسط: استان آذربایجان شرقی/ شهر بستان آبادموضوع
تصرف نمودن اراضی بدون اجازه مالک در طرح های فوریپرسش
اگر اجرای یک طرح عمرانی فوری و ضروری باشد، آیا می توان اراضی اشخاص حقوقی یا حقیقی را بدواً بدون اجازه مالک یا مالکین تصرف کرد و آن گاه ظرف مهلت قانونی نسبت به پرداخت وجه زمین به اشخاص اقدام کرد یا خیر؟
نظر هیئت عالی
ب. ت. ب. ماده 9 لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه های عمومی و عمرانی و نظامی دولت مصوب 1358/11/12:«در صورتی که فوریت اجر ای طرح، با ذکر دلایل موجه به تشخیص وزیر دستگاه اجرایی ضرورت داشته باشد، به نحوی که عدم تسریع در انجام طرح موجب ضرر و زیان جبران ناپذیری شود، دستگاه اجرایی می‌تواند قبل از انجام معامله قطعی و با تنظیم صورت مجلس وضع موجود ملک با حضور مالک یا نماینده وی و در غ یاب او و نماینده دادستان (در وضع فعلی رئیس دادگستری ی. ق. م. وی) و کارشناس رسمی نسبت به تصرف و اجرای طرح اقدام کند، لکن دستگاه اجرایی مکلف است حداکثر تا سه ماه از تاریخ تصرف نسبت به پرداخت یا ایداع قیمت عادله طبق مقررات این قانون اقدام نماید.» بنابراین نظر اقلیت تأیید می‌شود.نظر اکثریت
جهت اجرای طرح چند مورد ضروری است که دادگاه باید احراز نماید:
1. ضروری بودن طرح.
2. وجود آیین نامه که به تصویب بالاترین مقام آن دستگاه رسیده باشد.
3. تصویب اعتبار برای آن طرح.
4. توافق بین آن دستگاه و مالک برابر متن و در نهایت تملک آن:
دستگاه پس از احراز موارد فوق می‌تواند زمین را جهت اجرای طرح تصرف کند، در غیر این صورت عمل دستگاه غیر قانونی بوده و مشمول قواعد تصرف عدوانی است. ضمنا ماده 9 قانون یاد شده در مواقعی است که با جلوگیری از اجرای طرح ضرر و یا خسارات جبران ناپذیری وارد شود که در این صورت به موجب نظراقلیت اقدام خواهد شد.نظر اقلیت
طبق ماده 9 قانون یاد شده این گونه سازمان ها و یا وزارتخانه ها جهت اجرای طرح خود می‌توانند زمین هایی که در مسیر طرح قرار دار ند بدو اً تصر ف و نسبت به اجرای طرح اقدام کنند، سپس در مهلت مقرر قانونی یعنی ظرف سه ماه قیمت اراضی تصرفی را به مالک یا مالکین پرداخت نمایند. چون اجرای هر طرح ضروری بوده و ممانعت از اجرای آن خسارت جبران ناپذیری به دستگاه مربوط وارد می کند.موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.