Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نشست قضایی

تصمیم مرجع قضایی در شکایت اشخاص غیر ذینفع در جرایم قابل گذشت

سبدِ من

#اعتبار_امر_مختوم #قرار_منع_تعقیب #قرار_موقوفی_تعقیب #اقلیت #موقوفی_تعقیب #جرم #شاکی #زیان‌دیده #قانون_آیین_دادرسی_کیفری #آیین_دادرسی_کیفری #اکثریت #اعتبار_امر_مختومه #مرتکب #اصحاب_دعوا #قضات #قوانین #زیان #ذی‌نفع #تحلیل #صورتجلسه #هیئت #ذی‌نفع_واقعی #ضرورت #دادرسی #نظم_عمومی #محقق #وقوع_جرم #رسیدگی #معاونت #آموزش #قضایی #جرایم #تصمیم #تعقیب #وحدت #نظریه #بایگانی #صورت #استان #تأیید #استدلال

خلاصه

در جرایم قابل گذشت، اگر شخصی غیر از زیان‌دیده شکایت کند، مرجع قضایی باید چه تصمیمی بگیرد. اکثریت قضات معتقدند مرجع قضایی باید قرار رد شکایت و بایگانی پرونده را صادر کند، زیرا صدور قرارهای منع یا موقوفی تعقیب مانع از تعقیب مجدد متهم می‌شود.

اصلِ حقوقی: شکایت اشخاص غیر ذینفع در جرایم قابل گذشت، موجب جریان دعوای عمومی نمی‌شود و مرجع قضایی باید قرار رد شکایت صادر کند.

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

مقدمه
تصمیم مرجع قضایی در شکایت اشخاص غیر ذینفع در جرایم قابل گذشت خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 25 اردیبهشت 1397 در استان سمنان برگزار شد، موضوع بررسی تصمیم مرجع قضایی درباره شکایت اشخاص غیر ذینفع در جرایم قابل گذشت مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که در صورتی که فردی غیر از زیان‌دیده شکایت کند، مرجع قضایی چه تصمیمی باید بگیرد. نظر هیات عالی بر تایید نظریه اقلیت شماره 2 قضات محترم دادگستری سمنان مبتنی بود که بر گسترش موارد صدور قرار موقوفی در قوانین آیین دادرسی کیفری تاکید کرده و استدلال نمودند که تعقیب به طور غیرقانونی آغاز شده و باید متوقف شود. در مقابل، نظر اکثریت بر این نکته تاکید داشت که شکایت غیر ذینفع موجب نمی‌شود دعوای عمومی جریان یابد و مرجع قضایی باید قرار رد شکایت و بایگانی پرونده را صادر کند، چرا که قرارهای منع و موقوفی تعقیب اعتبار امر مختوم دارند و مانع از تعقیب مجدد متهم خواهند شد. همچنین، نظر اقلیت بر این بود که شکایت غیر ذینفع باید با صدور قرار منع تعقیب مواجه شود و در صورت صدور چنین قراری، متضرر از جرم می‌تواند شکایت کند. در نهایت، نظر اکثریت و اقلیت به تفکیک، بر اساس مواد 13 و 265 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، به تحلیل ابعاد قانونی و شکلی موضوع پرداخته و اختلاف نظرها را در خصوص اعتبار قرارها و امکان تعقیب مجدد متهم به دلیل عدم شکایت ذینفع بررسی کردند. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1397/02/25 برگزار شده توسط: استان سمنان/ شهر سمنان
موضوع
تصمیم مرجع قضایی در شکایت اشخاص غیر ذینفع در جرایم قابل گذشت
پرسش
در جرایم قابل گذشت، اگر شخصی غیر از زیان دیده، شکایت نماید، مرجع قضایی باید چه تصمیمی اتخاذ کند؟
نظر هیئت عالی
نظریه اقلیت شماره 2 قضات محترم دادگستری سمنان مورد تائید است. توضیح اینکه هر چند موارد صدور قرارهای منع و موقوفی تعقیب در قانون تصریح شده است اما اولاً در طول سالیان مختلف در قوانین آئین دادرسی کیفری مصوب 1291 و 1378 و 1392 موارد صدور قرار موقوفی گسترش یافته است و ثانیاً اتخاذ تصمیم در مورد عدم سمت شاکی در جرایم قابل گذشت از نظر ماهیت موضوع جنبه شکلی دارد نه ماهوی و شباهت بیشتری با قرار موقوفی تعقیب دارد که یک قرار شکلی است و ثالثاً در چنین مواردی تعقیب بر خلاف قانون شروع شده است و باید متوقف شود و در نتیجه باید قرار موقوفی تعقیب صادر شود و این قرار اعتبار امر مختومه را ندارد و با شکایت ذی نفع واقعی تعقیب مجدد متهم بلامانع است.
نظر اکثریت
یکی از موانع تعقیب دعوای عمومی، ضرورت شکایت زیان دیده در جرایم قابل گذشت م. ب.. بنابراین در صورتی که شخصی غیر از زیان دیده، شکایت کند، دعوای عمومی به جریان نمی افتد تا نوبت به صدور قرارهای منع یا موقوفی تعقیب برسد. با این همه در صورت ارجاع پرونده به مقام تحقیق، چون قانون آیین دادرسی کیفری در خصوص چگونگی اتخاذ تصمیم ساکت است؛ با لحاظ اصول و ضوابطِ استناد و مراجعه به آیین دادرسی حقوقی در دادرسی های کیفری، مرجع قضایی، قرار رد شکایت و بایگانی شدن پرونده را صادر می‌نماید. صدور قرارهای منع یا موقوفی تعقیب در خصوص سوال مطروح موجه نمی‌باشد چون علاوه بر این که این قرارها در موارد مصرح قانونی صادر می‌شوند (مواد 13 و 265 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392)؛ بجز قرار منع تعقیب به جهت فقدان دلیل اثباتی که البته منصرف از موضوع بحث است، از اعتبار امر مختوم برخوردار می‌باشند و تعقیب مجدد مرتکب به همان اتهام، میسر نخواهد بود. اشاره به این نکته لازم است که شرایط حصول اعتبار امر مختوم کیفری عبارتند از وحدت اصحاب دعوا (با تأکید بر این که در امور کیفری، طرح و به جریان افتادن دعوای عمومی دارای اهمیت است و عامل طرح که می‌تواند اعلام کننده ی جرم، شاکی یا مقام تعقیب باشد تأثیری بر حصول وحدت اصحاب دعوا ندارد) وحدت موضوع یا واقعه ی مجرمانه و به این اعتبار و قاعده ی منع تعقیب مجدد، متهم به علت ارتکاب همان عمل، قابل تعقیب مجدد نخواهد بود. وحدت سبب در دعوای کیفری، اعاده ی نظم عمومی است؛ بنابراین چون شرایط حصول اعتبار امر مختوم (وحدت اصحاب دعوا با جری آن توسط مقام تعقیب؛ وحدت موضوع و وحدت سبب) محقق است و قرارهای منع یا موقوفی تعقیب هم از اعتبار امر مختوم برخوردار می‌باشند؛ در صورت صدور قرارهای مذکور، متهم قابل تعقیب به علت ارتکاب همان جرم ولو با شکایت ذی نفع نخواهد بود. بدیهی است که صدور قرار رد شکایت و بایگانی شدن پرونده، فاقد شرایط اعتبار امر مختوم بوده و با شکایت ذی نفع، مرتکب قابل تعقیب خواهد بود.
نظر اقلیت
1- در مورد سوال مطروح، ب. ت. ب. این که جرمی نسبت به شخص مذکور واقع نشده و در نتیجه متضرر از وقوع جرم تلقی نمی شود و از مفهوم اصطلاحی و قانونی شاکی خارج است؛ بنابراین در جرایم قابل گذشت، چنان چه شخص دیگری طرح شکایت نماید، شکایت او قابل رسیدگی نیست و مقام قضایی باید قرار منع تعقیب صادر نماید. در ضمن قرار منع تعقیب از اعتبار نسبی امر مختوم برخوردار است و تعقیب مجدد مرتکب با طرح شکایت از سوی ذی نفع، با مانع قانونی مواجه نیست. صدور قرار موقوفی تعقیب در این مورد صحیح نیست چون اولاً موارد صدور قرار موقوفی تعقیب به صراحت در قانون ذکر شده و ذینفع نبودن شاکی یا فقدان سمت وی خروج موضوعی از مصادیق قانونی دارد. ثانیاً قرار موقوفی تعقیب بر خلاف قرار منع تعقیب (که در مواردی اعتبار امر مختومه نسبی را دارد) اعتبار امر مختومه مطلق را دارد. بدین معنا که امکان تعقیب متهم را ولو با شکایت یک نفر دیگر به طور کلی سلب کردیم. ثالثاً شاکی (زیان دیده از جرم) می‌تواند متعاقب صدور قرار منع تعقیب طرح شکایت نماید. نظریه ی کمیسیون تخصصی آیین دادرسی کیفری معاونت آموزش قوه قضاییه هم موید این استدلال و نظر م. ب.. 2- موارد صدور قرار موقوفی تعقیب، علاوه بر ماده ی 13 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، در موارد دیگر این قانون معین و تصریح شده است؛ کما این که بند «ب» ماده ی 389 قانون مذکور مقرر کرده در صورتی که متهم به جهات قانونی دیگر قابل تعقیب نباشد، مرجع قضایی قرار موقوفی تعقیب صادر می‌نماید و یکی از مواردی که متهم به جهت منع قانونی، قابل تعقیب نیست، عدم شکایت ذی نفع در جرایم قابل گذشت م. ب.. بنا به مراتب در صورتی که شخصی غیر از زیان دیده در جرم قابل گذشت، شکایت نماید، مرجع قضایی با صدور قرار موقوفی تعقیب، پرونده را مختومه می‌نماید. بدیهی است صدور چنین قراری مانع طرح شکایت از ناحیه ی متضرر از جرم نیست و نسبت به او اعتبار امر مختوم ندارد.

موارد مرتبط

برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین