نشست قضایی
تعامل تقصیر و عمد موضوع قسمت اخر بند پ ماده 291 قانون مجازات اسلامی
خلاصه
این نشست به بررسی مفهوم جنایت واقع شده به سبب تقصیر که مشمول تعریف جنایت عمدی نباشد میپردازد. اختلاف بر سر امکان جمع تقصیر و عمد در جنایات بود. نظر اکثریت بر این است که تقصیر و جنایت عمدی نمیتوانند با یکدیگر جمع شوند.
اصلِ حقوقی: جنایتی که به سبب تقصیر واقع میشود نمیتواند همزمان مشمول تعریف جنایت عمدی گردد.
مستند: بند پ ماده ۲۹۱، مواد ۱۴۴ و ۱۴۵ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲
کلیدواژهها: تقصیر، جنایت عمدی، قتل شبهعمد، قانون مجازات اسلامی، قصد جنایت
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مقدمه
تعامل تقصیر و عمد موضوع قسمت اخر بند پ ماده 291 قانون مجازات اسلامی
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 1398/09/05 در استان تهران برگزار شد، موضوع تعامل تقصیر و عمد در ارتباط با قسمت آخر بند پ ماده 291 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 مورد بررسی قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که در چه شرایطی یک جنایت به دلیل تقصیر مرتکب واقع میشود، اما به عنوان جنایت عمدی نیز شناخته میشود. هیات عالی قضایی بیان کرد که منظور از عبارت «مشمول تعریف جنایت عمدی نباشد» در این بند، مواردی است که علیرغم عدم وجود قصد جنایت، رفتار مرتکب به عنوان عمدی تلقی میشود. نظر اکثریت بر این بود که ب. ت. ب. اصل قانونی بودن جرم و مجازات و همچنین مواد 144 و 145 این قانون، فرضی که در آن جنایت به سبب تقصیر واقع شود و همزمان مشمول تعریف جنایت عمدی گردد، غیرممکن است و این دو مفهوم نمیتوانند با یکدیگر جمع شوند. در مقابل، نظر اقلیت بر این بود که با استناد به بند پ ماده 291، در مواردی که مرتکب تقصیر فاحش دارد، میتوان رفتار او را مشمول تعریف جنایت عمدی دانست و به مثالهایی از این قبیل اشاره کرد. اقلیت همچنین این قید را تاسیسی و نه زائد دانسته و بر این نکته تاکید کرد که در نظام حقوقی انگلستان نیز چنین مواردی به عنوان عمد تلقی میشوند.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1398/09/05
برگزار شده توسط: استان تهران/ شهر تهرانموضوع
تعامل تقصیر و عمد موضوع قسمت اخر بند پ ماده 291 قانون مجازات اسلامیپرسش
ب. ت. ب.
قسمت آخر بند پ ماده 291 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 که مقرر نموده: یکی از موارد قتل شبه عمدی این است که جنایت به سبب تقصیر مرتکب واقع شود، مشروط بر اینکه جنایت واقع شده مشمول تعریف جنایت عمدی نباشد، لذا در چه فرضی جنایت به سبب تقصیر مرتکب واقع میشود ولی جنایت عمدی محسوب میگردد؟
نظر هیئت عالی
منظور از عبارت « مشمول تعریف جنایت عمدی نباشد » در قسمت اخیر بند پ ماده 291 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 یعنی از جمله موارد مذکور در بندهای «ب» و «پ» که در آنها علی رغم فقدان قصد جنایت، رفتار مرتکب عمدی محسوب میشود، نباشد.نظر اکثریت
ب. ت. ب. اصل قانونی بودن جرم و مجازاتها و توجها به مواد 144 و 145 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 به هیچ عنوان نمی توان فرضی را متصور بود که جنایت بر اثر تقصیر مرتکب واقع شود ولی مشمول تعریف جنایت عمدی گردد. عمد و تقصیر رابطه تباین دارند و این دو با هم قابل جمع نمیباشند.
قسمت آخر بند پ ماده 291 قانون مجازات اسلامی مفهوم مخالف ندارد.نظر اقلیت
مستند به قسمت اخر بند پ ماده 291 قانون مجازات اسلامی و اینکه قانونگذار صراحتا ذکر نموده مشروط به اینکه مشمول تعریف جنایت عمدی نگردد می توان در جنایاتی که مرتکب، تقصیر فاحش دارد را مشمول تعریف جنایت عمدی بدانیم. به عنوان مثال فردی در یک خیابانی که شلوغ است و در آن مدرسه م. ب. و در هنگام تعطیلی مدرسه، رفت و آمد زیاد افراد در جریان است و حداکثر سرعت مجاز 30 کیلو متر در ساعت است با سرعت 100 کیلومتر در ساعت اقدام به رانندگی نماید یا اینکه مسئول ایمنی کارخانه به مدیر عامل آن اعلام نماید که دستگاه کاتر نقص فنی دارد و هر فردی با آن کار کند منتهی به جنایت میگردد و مدیر عامل هم این موضوع را در حالی که به آن توجه داشته جهت انجام شدن کار، به متصدی مربوطه اعلام ننماید و منتهی به جنایت گردد، می توان در چنین مواردی به علت تقصیر فاحش مرتکب، رفتار او را مشمول تعریف جنایت عمدی بدانیم. کما اینکه در نظام حقوقی کشور انگلستان نیز چنین مواردی را در حکم عمد تلقی نموده اند. لذا قسمت آخر ماده 291 یک قید زائد و توضیحی نمیباشد بلکه قانونگذار آگاهانه نسبت به وضع قانون اقدام نموده و یک قید تاسیسی م. ب..موارد مرتبط 77
آرای مرتبط 30
-
رأی
هماستناد
انتقال مبیع به غیر توسط مشتری در بیع شرط
ماده 144 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
اقرار شاکی به عنوان مستند تقاضای اعاده دادرسی
مواد 144 و 218 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
شرط تحقق بزه تهیه فیلم مستهجن
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 92 که بیان می دارد
-
رأی
هماستناد
انتقال مبیع به غیر توسط مشتری در بیع شرط
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 در امور جزایی و در تحقق جرایم عمدی
-
رأی
هماستناد
شرط تحقق بزه تهیه فیلم مستهجن
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 92 که بیان می دارد
-
رأی
هماستناد
شرط لازم جهت تحقق بزه پولشویی
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 92 بزه پولشویی نیز در زمره جرایمی می باش
-
رأی
هماستناد
رکن روانی در بزه پولشویی
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 92 بزه پولشویی نیز در زمره جرایمی می باش
-
رأی
هماستناد
رکن روانی در بزه پولشویی
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 92 بزه پولشویی نیز در زمره جرایمی می باش
-
رأی
هماستناد
خسارت تاخیر تادیه در استرداد ثمن
ماده 144 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
عدم تحقق قتل عمد به علت فقدان قصد
ماده 291 قانون مجازات اسلامی مصوب 92
-
رأی
هماستناد
طریقیت داشتن نظریه کارشناسی در امور کیفری
ماده 291 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 متهمین ردیف اول و دوم را از حیث جنب
-
رأی
هماستناد
وضعیت اعتبار قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین
ماده 291 ، 448 ، 449 ، 450 ، 452 ، 462 ، 488 ، 490 ، 492 ، 494 ، 504 ، 529 ، 549 ، 558 ، 559 از قانون مجازات اسلامی مصوب 92
-
رأی
هماستناد
تعلیق اجرای مجازات جزای نقدی
قانون مجازات اسلامی مصوب 1375/03/02 و مواد 291
-
رأی
هماستناد
مهلت پرداخت دیه از جانب بیمه گر
ماده 291 ، 448 ، 449 ، 450 ، 452 ، 462 ، 488 ، 490 ، 492 ، 494 ، 504 ، 529 ، 549 ، 558 ، 559 ، 714 از قانون مجازات اسلامی مصوب 92
-
رأی
هماستناد
مطالبه ارش افسردگی و استرس ناشی از سانحه
مواد 291 ، 448 ، 462 ، 488 ، 549 و 559 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 نامبرده را به پرداخت هفتاددرصد ازمج
-
رأی
هماستناد
مهلت پرداخت دیه از جانب بیمه گر
ماده 291 ، 448 ، 449 ، 450 ، 452 ، 462 ، 488 ، 490 ، 492 ، 494 ، 504 ، 529 ، 549 ، 558 ، 559، 714 از قانون مجازات اسلامی مصوب 92
-
رأی
هماستناد
تعلیق اجرای مجازات جزای نقدی
قانون مجازات اسلامی مصوب 1375/3/2 و مواد 291
-
رأی
هماستناد
وضعیت اعتبار قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین
ماده 291 ، 448 ، 449 ، 450 ، 452 ، 462 ، 488 ، 490 ، 492 ، 494 ، 504 ، 529 ، 549 ، 558، 559 از قانون مجازات اسلامی مصوب 92
-
رأی
هماستناد
مطالبه ارش افسردگی و استرس ناشی از سانحه
مواد 291 ،448 ، 462 ، 488 ، 549 و559 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 نامبرده را به پرداخت هفتاددرصد ازمج
-
رأی
هماستناد
عدم تحقق قتل عمد به علت فقدان قصد
ماده 291 قانون مجازات اسلامی مصوب 92
-
رأی
هماستناد
طریقیت داشتن نظریه کارشناسی در امور کیفری
ماده 291قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 متهمین ردیف اول و دوم را از حیث جنب
-
رأی
هماستناد
دفاع مشروع در قتل عمد
ماده 291 از قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 بیان شده و در ما نحن فیه بر فرض که
-
رأی
هماستناد
پرداخت دیه به نرخ روز توسط شرکت بیمه
ماده 291 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و مستندا به مواد 2 14 17 *قانون فوق
-
رأی
هماستناد
مصداق فرار از صحنه تصادف
مواد 291 و 450 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
رأی
هماستناد
رأی دادگاه بدوی
ماده 291قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
رأی دادگاه بدوی
ماده 291 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
رأی
هماستناد
مصداق تقصیر در جنایت شبه عمدی
ماده 291 از قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 تشخیص می دهد و در مقام اثبات و انتس
-
رأی
هماستناد
اعتراض بدون ذکر موجبات و جهات موجه به نظریه کارشناسی
مواد 291و448و450و454و462و488و492و506و716 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
مرجع اعتراض به اراء دادگاه نظامی یک
ماده 291 قانون مجازات اسلامی مصوب 92
-
رأی
هماستناد
مصداق عمل نوعاً کشنده
ماده 291 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 قتل شبه عمدی است
نظریات مشورتی 20
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/1455 مورخ 1398/04/19
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 قاچاق اعم از تخلفات یا جرایم قاچاق
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1401/738 مورخ 1401/09/28
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/1823 مورخ 1395/08/03
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392/2/1
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/2014 مورخ 1400/03/11
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 در تحقق جرایم عمدی علاوه بر علم مرت
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/98/265 — 1398/10/14
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1400/2014 — 1400/03/11
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 در تحقق جرایم عمدی علاوه بر علم مرت
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1401/738 — 1401/09/28
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 جرایم قاچاق کالا و ارز عمدی است و ع
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/98/131 مورخ 1398/03/05 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص شرط صدور قرار اناطه موضوع ماده 21 قانون آیین دادرسی کیفری با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 144 قانون مجازات اسلامی 1392 است
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1400/2014 مورخ 1400/03/11 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص شرایط تحقق جرم تغییر غیرمجاز کاربری اراضی زراعی و باغها با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 در تحقق جرایم عمدی علاوه بر علم مرت
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1401/738 مورخ 1401/09/28 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص شروط اثبات تخلفات مندرج در قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 جرایم قاچاق کالا و ارز عمدی است و ع
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 1823/95/7 مورخ 1395/08/03 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص (1)- صدور قرار منع تعقیب با در نظر گرفتن ماده 265 ق. آ. د. ک بر اساس جرم نبودن عمل ارتکاب (2)- اعمال ماده 278
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1/2/1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1398/265 مورخ 1398/10/14 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص قصد نتیجه در جرایم مقید به نتیجه. با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 144 قانون مجازات اسلامی لاحق بیان فرمایید نامبرده مرتکب چه جرمی یا جر
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1403/1057 مورخ 1404/02/20 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 144 قانون مجازات اسلامی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/97/1455 مورخ 1398/04/19 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص خرید و فروش ارز توسط صراف یا هرشخص برخلاف مقررات و تشریفات تعیین شده از سوی بانک مرکزی با اصلاحات و الحاقات بع
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 "قاچاق" اعم از تخلفات یا جرایم قاچا
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی ۶۳۴/99/۷ مورخ ۲۶/06/۱۳۹۹ اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص اینکه اطلاع یافتن اشخاص موضوع ماده 570 قانون مجازات اسلامی از حقوق اساسی آحاد ملت ممکن میباشد، لذا جهل به حقو
ماده 144 قانون مجازات اسلامی برای تحقق رکن روانی جرم موضوع ماده 570 قانون
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/1063 مورخ 1399/08/25
ماده 291 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 قرار می گیرد
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/2353 مورخ 1396/10/02
ماده 291 قانون مجازات اسلامی مصوب 1/2/92 ذکر شده است
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/570 مورخ 1398/08/01
ماده 291 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 است
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/99/885 — 1399/07/15
مواد 291 ، 290 و 493 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 هر کسی عالما و عامدا دیگری رابه بیم
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/99/1063 — 1399/08/25
ماده 291 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 است و در صورت عدم احراز هیچگونه تقص
نشستهای قضایی 17
-
نشست قضایی
هماستناد
سوء نیت در بزه موضوع ماده 598 قانون مجازات اسلامی
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
نشست قضایی
هماستناد
ربودن مال متعلق به غیر
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 علاوه بر آگاهی مرتکب باید قصد مجرما
-
نشست قضایی
هماستناد
عنوان اتهامی دستور دهنده به مباشر مزاحمت ملکی با عنایت به این موضوع که مباشر فاقد قصد مجرمانه باشد
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 که در تحقق جرایم عمدی علاوه بر علم
-
نشست قضایی
هماستناد
ایجاد حریق
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 در فرض پرسش که مرتکب قصد آتش زدن مل
-
نشست قضایی
هماستناد
افتتاح حساب برای شخصی غیر از صاحب حساب و تحویل دست چک به نامبرده
ماده 144 قانون مجازات اسلامی
-
نشست قضایی
هماستناد
قتل ناشی از اشتباه در هدف
مواد 144 و 291 قانون مجازات اسلامی
-
نشست قضایی
هماستناد
ضمانت حسن انجام کاری
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 باید علاوه بر علم و آگاهی مرتکب به
-
نشست قضایی
هماستناد
تخریب خودرو به دستور دیگری
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
نشست قضایی
هماستناد
مجازات حمل مواد مخدر هروئین با قصد حمل تریاک
ماده 144 قانون مجازات اسلامی
-
نشست قضایی
هماستناد
تاثیر عنصر روانی در بزه آدم ربایی در صدور حکم برائت و یا محکومیت
ماده 144 قانون مجازات اسلامی
-
نشست قضایی
هماستناد
بررسی لزوم علم متهم به جرم ارتکابی
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
نشست قضایی
هماستناد
احراز سوء نیت در جرائم عمدی قبل از تصویب قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 که دارای 2 قسمت بوده و صرفا در مقام
-
نشست قضایی
هماستناد
خروج از اذن مالک در امانت گرفتن خودرو
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 احراز شود
-
نشست قضایی
هماستناد
درگیری در مکانهایی از جمله زندان، کلانتری یا بیمارستان
ماده 144 قانون مجازات اسلامی
-
نشست قضایی
هماستناد
حدوث جنایت به علت تقصیر بیش از حد مرتکب
مواد 144 و 145 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 تایید شده است
-
نشست قضایی
هماستناد
جعل توسط کارمند بانک و اخذ وام
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 نیز این نظر را تایید می کند
-
نشست قضایی
هماستناد
بررسی ضمان مالک در حوادث رخ داده در ملک شخصی وی
ماده 291 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 (تعریف جنایت شبه عمد
مواد مرتبط 2
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 291 — قانون مجازات اسلامی
ماده 291 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 مورد بررسی قرار گرفت
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 144 — قانون مجازات اسلامی
مواد 144 و 145 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 به هیچ عنوان نمی توان فرضی را متصور
مقرراتِ مرتبط 1
-
بخشنامه
هماستناد
مصداق عمل نوعا غیر کشنده
ماده 291 قانون مجازات اسلامی می داند
دکترین 6
-
مقاله
هماستناد
جهل حکمی و جهل موضوعی در جرایم موجب حدود و قصاص نوجوانان
مواد 144 و 155 از قانون مجازات اسلامی
-
مقاله
هماستناد
اشتباه در شخص در جرایم علیه تمامیت معنوی اشخاص با رویکردی به نظریه شرّ انتقال یافته (مقاله علمی وزارت علوم)
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 می توان دو فرض را در نظر گرفت
-
مقاله
هماستناد
مطالعه تطبیقی جهل موضوعی و حکمی در حقوق کیفری ایران و فقه امامیه
ماده 144 قانون مجازات اسلامی (در فصل شرایط مسئولیت کیفری
-
مقاله
هماستناد
جرم مادی صرف: اقسام
مواد 144 و 145 قانون مجازات اسلامی
-
مقاله
هماستناد
ترک فعل در جنایات غیرعمدی: از معیار تا مصداق (مقاله علمی وزارت علوم)
ماده 291 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 با ترک فعل وجود دارد با این قید که
-
مقاله
هماستناد
کیفیت علم به وقوع نتیجه مجرمانه (در پرتو مفهوم معرفت شناختی علم) (مقاله علمی وزارت علوم)
مواد 291 و 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 به عنوان” قصد غیرمستقیم”
نکتههای مرتبط 1
-
هماستناد
رکن روانی در بزه پولشویی
ماده 144 قانون مجازات اسلامی بزه پولشویی از زمره جرایمی میباشد
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
