تقدم صلاحیت ذاتی بر صلاحیت محلی

تقدم صلاحیت ذاتی بر صلاحیت محلی خ. م.: در نشستی قضایی که در تاریخ 17 دی 1397 در استان اصفهان برگزار شد، موضوع تقدم صلاحیت ذاتی بر صلاحیت محلی مورد بحث و بررسی قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که در صورت عدم صلاحیت ذاتی و محلی دادسرا، آیا می‌توان هر دو مورد را در قرار عدم صلاحیت اعمال کرد یا خیر. هیات عالی نظر خود را بر این اساس اعلام کرد که دادسرای عمومی و انقلاب اصفهان باید قرار عدم صلاحیت را به دادگاه کیفری 2 تهران صادر کند، زیرا وقوع بزه در حوزه قضایی تهران رخ داده و هیچ مبنای قانونی برای ارسال پرونده به دادگاه کیفری 2 اصفهان وجود ندارد. همچنین، نظر اکثریت بر این نکته تاکید داشت که قرار عدم صلاحیت ذاتی مقدم بر قرار عدم صلاحیت محلی است و نمی‌توان هر دو را به طور همزمان اعمال کرد، چرا که تشخیص صلاحیت محلی نیازمند ورود به ماهیت جرم است و در صورت فقدان صلاحیت ذاتی، دادسرا حق ورود به ماهیت پرونده را نخواهد داشت. در این نظر، به مواد قانونی نیز اشاره شد؛ ماده 340 قانون آیین دادرسی کیفری به طرح مستقیم جرائم درجه هفت و هشت و ماده 78 به عدم صلاحیت ذاتی اشاره دارد. همچنین بیان شد که صدور قرار عدم صلاحیت ذاتی به دادگاه اصفهان و سپس قرار عدم صلاحیت محلی از سوی آن دادگاه به تهران، موجب اطاله دادرسی خواهد شد. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1397/10/17 برگزار شده توسط: استان اصفهان/ شهر اصفهان موضوع تقدم صلاحیت ذاتی بر صلاحیت محلی پرسش در صورتی‌که دادسرا فاقد صلاحیت ذاتی و محلی باشد، آیا در قرار عدم صلاحیت هر دو مورد را می‌توان اعمال کرد؟ مثلا اگر بزه مزاحمت تلفنی در حوزه قضایی تهران واقع شده باشد آیا دادسرای اصفهان باید قرار عدم صلاحیت به دادگاه اصفهان صادر نماید و سپس مرجع مذکور عدم صلاحیت به دادگاه تهران صادرکند؛ یا دادسرا مستقیما قرار عدم صلاحیت به دادگاه تهران صادر نماید؟ نظر هیئت عالی در فرض مطروحه دادسرای عمومی و انقلاب اصفهان باید به اعتبار وقوع بزه در حوزه قضایی تهران، قرار عدم صلاحیت به شایستگی رسیدگی دادگاه کیفری 2 تهران صادر نماید و موجب قانونی جهت ارسال پرونده به دادگاه کیفری 2 اصفهان که صالح به رسیدگی نمی‌باشد وجود ندارد. نظر اکثریت قرار عدم صلاحیت ذاتی بر قرار عدم صلاحیت محلی مقدم است و نمی‌توان همزمان هر دو را اعمال نمود چون تشخیص صلاحیت محلی مستلزم تحقیق و ورود در رکن مادی بزه م. ب. و اگر دادسرا فاقد صلاحیت ذاتی باشد حق ورود در ماهیت پرونده را ندارد. مثلا در جرائم منافی عفت نمی‌توان انتظار داشت که دادسرا وارد تحقیق در خصوص تشخیص محل وقوع رکن مادی جرم و در نتیجه تعیین محل وقوع جرم شود. این قاعده در خصوص جرائم روحانیون و اشخاص نظامی که دادسرای عمومی صلاحیت ذاتی ندارد مجری است. نظر ابرازی 1- ماده 340 قانون آئین دادرسی کیفری در خصوص طرح مستقیم جرائم درجه هفت و هشت در دادگاه اطلاق دارد و تمایزی بین عدم صلاحیت ذاتی و محلی نیست. 2- ماده 78 قانون آئین دادرسی کیفری در خصوص عدم صلاحیت ذاتی است. 3- صدور قرار عدم صلاحیت ذاتی به دادگاه اصفهان و صدور قرار عدم صلاحیت محلی از جانب دادگاه اصفهان به دادگاه تهران موجب اطاله دادرسی است.