نشست قضایی
توقیف دیه تعلق گرفته به محکوم علیه بابت نفقه
خلاصه
همسرِ محکومعلیه درخواست توقیف دیه دریافتیِ همسرش را برای پرداخت مهریه دارد. هیئت عالی معتقد است دیه جزو مستثنیات دین نیست و توقیف آن برای ادای دین (مهریه) بلامانع است. همچنین میتوان با نظر پزشکی قانونی، بخشی از دیه را برای هزینههای ضروری زندگی کسر کرد.
اصلِ حقوقی: دیه مصدوم جزو مستثنیات دین محسوب نمیشود و توقیف آن برای پرداخت مهریه بلامانع است.
مستند: ماده ۲۴ قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب ۱۳۹۴، نظریه اداره حقوقی قوه قضائیه به شماره ۲۹۹۴/۹۶/۰۷، تحریر الوسیله.
کلیدواژهها: توقیف دیه، مهریه، مستثنیات دین، محکومعلیه، نفقه نفس.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مقدمه
توقیف دیه تعلق گرفته به م. ع. بابت نفقه
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 16 آبان 1398 در استان مرکزی برگزار شد، موضوع بررسی نفقه نفس در پروندهای مطرح گردید. در این پرونده، م. ع. ب. پرداخت 705 سکه بهار آزادی به همسرش محکوم شده و همسر درخواست توقیف سه فقره دیه کامل متعلق به م. ع. را به دلیل هزینههای درمان و نگهداری خود ارائه کرده است. نظر هیات عالی، بر اساس نظریه اداره حقوقی قوه قضائیه به شماره 2994/96/07، این است که دیه مصدوم در زمره مستثنیات دین قرار نمیگیرد و توقیف آن به دلیل اصل وجوب ادای دین بلا مانع است، هرچند این اقدام ممکن است از منظر عرفی شایسته تلقی نشود. همچنین، نظر اتفاقی بر این باور است که مهریه به عنوان دین بر عهده م. ع. است و با استناد به ماده 24 قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1394 و مسائل مطرح شده در تحریر الوسیله، میتوان به عنوان نفقه نفس، مبلغی از دیه را با جلب نظر پزشکی قانونی برای مدت حیات دنیوی معقول م. ع. کسر کرد.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1398/08/16
برگزار شده توسط: استان مرکزی/ شهر خندابموضوع
نفقه نفسپرسش
در پرونده اجرای احکام حقوقی م. ع. محکوم به پرداخت تعداد 705 سکه بهار آزادی د. ح. محکوم له (همسرش) م. ب.
از طرفی محکوم له درخواست توقیف دیه متعلق به م. ع. که 3 فقره دیه کامل م. ب. (به علت جراحات وارده اعم از عدم اراده در دفع ادرار و مدفوع، عدم توانایی مقاربت، خونریزی و ورم مغزی، کاهش سطح هوشیاری و غیره) را نموده است
ب. ت. ب. هزینه های بالای درمان و نگهداری م. ع. آیا می توان دیه های موصوف را توقیف نکرد؟ یا میزانی از آنرا توقیف نکرد؛ با چه تحلیلی؟
نظر هیئت عالی
نظریه اداره حقوقی قوه قضائیه به شماره 7/96/2994 مورخ 96/12/6 به شرح زیر مورد تایید است:
با عنایت به اینکه مهریه، دین زوج محسوب میگردد و ب. ت. ب. اینکه مستثنیات دین در ماده 24 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب 1394 احصاء شده است و مبلغ پرداختی از سوی شرکت بیمه بابت دیه مصدوم در زمره مستثنیات دین نیامده است و قانون گذار با ذکر کلمه «صرفاً» در صدر ماده یاد شده، بر حصری بودن موارد مستثنیات دین تاکید کرده است و با عنایت به اصل وجوب ادای دین به نظر میرسد توقیف و برداشت مبلغ پرداختی بابت دین زوج بلامانع و مبتنی بر قانون است: گرچه تقاضای محکوم له مبنی بر توقیف آن به رغم اطلاع وی از نیاز م. ع. ب. آن برای درمان خود ممکن است عرفاً عمل شایسته ای تلقی نشود.
نظر اتفاقی
آنچه به نظر میرسد مهریه یک دین بر عهده م. ع. یاد شده م. ب. و به موجب ماده 24 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب 1394 به مستثنیات دین در 7 بند اشاره شده است از جمله به مسکن و اثاثیه و آذوقه و....، همچنین برای تناسب آن ملاک عرفی مقرر نموده است
حال در مانحن فیه و در اجرای اصل 167 قانون اساسی و با اتکاء به مسائل ذیل از تحریر الوسیله حضرت امام خمینی (ره)
مساله 4 از کتاب تحریر الوسیله فصل نفقات،القول فی نفقه القارب؛
«یشترط فی وجوب نفقه علی القریب قدره المنفقد علی نفقته بعد نفقته نفسه و نفقته زوجته...»
و مسئله 5 آمده است «المراد بنفقته نفسه المقدمه علی نفقته زوجته مقدار قوت یومه ولیلته و کسوته الائقه بحاله و کل ما اضطر الیه من الالات الطعام والشراب و الفراش و الغطاء و غیر ها...»
بنابراین بعنوان نفقه نفس می توان از دیه توقیفی مبلغی با جلب نظر پزشکی قانونی برای مدت حیات دنیوی معقول ایشان کسر نمود.موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
