توهین به مامور دولت در حین انجام وظیفه

توهین از زمره جرائم علیه حیثیت معنوی اشخاص است. در حقوق کیفری ایران توهین بطور ساده و مشدد جرم‌انگاری شده است. از جمله توهین‌های مشدد، تحقیر و تخفیف شخصیت بزه‌دیده به سبب مقام مخاطب و نیز به اعتبار ماهیت انتساب است. بدین کیفیت به قرینه عبارت «چنانچه موجب حد قذف نباشد» در ماده 608 و نیز عبارت «جز در مواردی که موجب حد است» در ماده 697 جملگی از کتاب تعزیرات قانون مجازات اسلامی چنین استنباط می‌گردد که افترا و قذف ماهیتاً توهین مشدد می‌باشند و اگر عنوان منتسب شده زنا و لواط باشد بزه قذف محقق و مستوجب مجازات حدی است و اگر سایر عناوین مجرمانه باشد بزه افترا و مستوجب تعزیر است. با این توضیحات در پاسخ به سوال مطروحه ابراز می‌گردد بزهکار با رفتار مجرمانه واحد مرتکب جرائم قذف و توهین مشدد موضوع ماده 609 کتاب تعزیرات گشته است و به دلالت اطلاق ماده 135 قانون مجازات اسلامی 92 تعدد اعم از مادی و معنوی میان جرائم تعزیری و حدی قابل تصور است و قاعده جمع مجازات‌ها جاری می‌گردد. از سوی دیگر ب. ت. ب. مواد 46 و 48 و 49 قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح به شرح ذیل؛ ماده 46 - هر نظامی، در حین خدمت به نحوی به نگهبان یا مراقب در رابطه با انجام وظیفه وی اهانت نماید به حبس از دو ماه تا یک سال محکوم می‌گردد، مگر آن که اهانت او مصداق قذف باشد که به مجازات آن نیز محکوم می‌شود. ماده 48 - هر نظامی حین خدمت یا در ارتباط با آن به مافوق خود اهانت نماید به حبس از دو ماه تا یک سال محکوم می‌گردد. تبصره- در صورتی که اهانت وی مصداق قذف باشد به مجازات آن نیز محکوم می‌شود. ماده 49 - هر یک از فرماندهان و مسئولان نظامی به افراد تحت امر خود اهانت و یا خارج از محدوده اختیارات فرماندهی و آئین نامه انضباطی آن را تنبیه نماید به حبس از دو ماه تا یک‌سال محکوم و هرگاه به موجب قوانین جزایی دیگر، مستلزم حد یا قصاص یا دیه باشد به آن مجازات نیز محکوم می‌گردد. و با استناد به مواد 103، 100 و 255 قانون مجازات اسلامی 92 هرچند بزه قذف از زمره جرائم قابل گذشت و منوط به اقامه شکایت شاکی است لیکن بزه توهین به کارمند دولت در حال انجام وظیفه جرمی غیرقابل گذشت است و حتی در فرض عدم اقامه شکایت قابلیت تعقیب و رسیدگی دارد و موید این امر آن است که فلسفه مشدد محسوب شدن بزه ماده 609 کتاب تعزیرات قانون مجازات اسلامی 92 حمایت از مقام مخاطب نه صرف شخصیت بزه دیده است. بنابراین در فرض عدم شکایت مامور دولت، متهم فقط تحت عنوان توهین به مامور دولت حین انجام وظیفه تحت تعقیب قرار می‌گیرد و در فرض شکایت مامور مذکور، به متهم دو عنوان توهین به مامور دولت و قذف تفهیم اتهام می‌شود. بدیهی است در فرض گذشت مامور شاکی، صرفا در مورد بزه قذف، قرار موقوفی تعقیب صادر و عنوان دیگر به لحاظ جنبه عمومی رسیدگی می‌شود.