مقدمه
تکلیف
دادسرا در
صورت اعلام نقص توسط
دادگاه کیفری یک استان در خصوص
قتل شبه عمدی
خ. م.:
در نشست
قضایی که در تاریخ 29 دی 1397 در استان فارس برگزار شد، موضوع مورد بحث تکلیف دادسرا در صورتی بود که
دادگاه کیفری یک نقصی را در پرونده
قتل شبه عمدی اعلام کند. پرسش اصلی این بود که آیا دادگاه کیفری یک حق اظهار نظر در این خصوص دارد و آیا دادسرا در این زمینه
وظیفهای دارد یا خیر. نظر هیات عالی بر این بود که
بازپرس میتواند بر اساس نظر ارشادی دادگاه اقدام کند، هرچند که به طور کلی هر رفتار قضایی نیازمند یک
تصمیم قضایی است.
اکثریت اعضای هیات معتقد بودند که بازپرس باید در خصوص هر دو جنبه قتل، یعنی عمد و شبه عمد، نظر دهد و دادگاه کیفری یک تنها در محدوده تایید یا نقض
قرار منع تعقیب و اعلام نقص در
تحقیقات اختیار دارد. در حالی که وظیفه اظهار نظر در خصوص شبه عمد بودن قتل بر عهده دادسراست. نظر
اقلیت نیز بیان کرد که اگرچه وظیفه بازپرس این است که در خصوص نوع قتل اظهار نظر کند، اما دادگاه میتواند عنوان
اتهامی را تغییر دهد و در صورت
تشخیص قتل شبه عمد،
قرار جلب به دادرسی صادر کند، بنابراین دادسرا با
تکلیفی مواجه نیست.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1397/10/29
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر شیراز
موضوع
تکلیف دادسرا در صورت اعلام نقص توسط دادگاه کیفری یک استان در خصوص قتل شبه عمدی
پرسش
در پرونده ای با موضوع قتل عمدی، در دادسرا قرار منع تعقیب صادر شده است، پس از
اعتراض اولیاء دم دادگاه کیفری یک قرار منع تعقیب صادره را تایید نموده ولیکن اعلام نموده که در خصوص قتل شبه عمدی اظهار نظر نشده است و باید توسط دادسرا در این خصوص نیز اظهار نظر گردد. حال با عنایت به مراتب فوق: آیا دادگاه کیفری یک، اساسا چنین اختیاری م. ب. یا خیر؟ آیا دادسرا در این خصوص با تکلیفی مواجه م. ب. یا خیر؟
نظر
هیئت عالی
اگر چه طبق قواعد کلی یک رفتار مستلزم یک تصمیم قضایی است و لدی الاقتضاء بازپرس چنانچه رفتار
مرتکب را از مصادیق شبه عمد یا خطاء محض می دانست تکلیف به صدور قرار جلب به دادرسی داشت مع هذا در مانحن فیه بازپرس میتواند بر اساس نظر ارشادی دادگاه اقدام کند.
نظر اکثریت
ب. ت. ب. اینکه قتل، میتواند عمد یا غیر عمد باشد
ضرورت دارد که در
زمان اتخاذ تصمیم توسط بازپرس، در خصوص هردو جنبه اظهار نظر شود چرا که ممکن است قتلی عمدی نباشد ولیکن از نوع شبه عمد باشد، پس ضرورت داشت بازپرس راساً در این خصوص اظهار نظر نماید. در فرض سوال دادگاه کیفری یک اختیارش در حدود تایید یا نقض قرار منع تعقیب و یا اعلام نقص در تحقیقات م. ب. و تکلیفی در خصوص اظهار نظر در خصوص شبه عمد بودن قتل ندارد و اظهارنظر آن مرجع در واقع به صورت ارشادی و به عنوان مرجع عالی م. ب. ولیکن چون اتخاذ تصمیم در این خصوص از وظایف اولیه دادسرا بوده است، ضرورت دارد که بازپرس در این خصوص نیز اظهار نظر نماید.
نظر اقلیت
هر چند وظیفه بازپرس م. ب. که در زمان اتخاذ تصمیم در خصوص موضوع قتل، در مورد عمد یا شبه عمد بودن اظهار نظر نماید ولیکن دادگاه خود دارای این اختیار م. ب. که عنوان اتهامی را تغییر دهد و چنانچه موضوع را قتل شبه عمد تشخیص می دهد ضمن تایید قرار منع تعقیب صادره در مورد قتل عمدی، در مورد قتل شبه عمد قرار جلب به دادرسی صادر نماید. پس در فرض سوال دادسرا با تکلیفی مواجه نمیباشد.