مقدمه
جرم انگاری ورود داده متقلبانه به رایانه توسط غیر
خ. م.:
در نشست
قضایی که در تاریخ 14 دی 1400 در
استان چهارمحال و بختیاری برگزار شد، موضوع بررسی
جرمانگاری ورود داده متقلبانه به رایانه توسط افراد غیر مطرح گردید. در این جلسه، شکایت آقای …
نام فرد ناشناسی با استفاده از
کد ملی وی در سامانه
مسکن ملی و پیامدهای ناشی از آن مورد بررسی قرار گرفت. هیات عالی به این نتیجه رسید که دادههای مربوط به جعل مادی رایانهای تنها در صورتی
مجعول محسوب میشوند که دارای دو ویژگی
قلب رابطه انتساب و قابلیت استناد باشند؛ بنابراین، رفتار شخص ب مشمول
جعل رایانهای نمیباشد. نظر
اکثریت با استناد به بند ب ماده 2 از قانون تخلفات،
جرایم و
مجازاتهای مربوط به
اسناد سجلی و
شناسنامه، تاکید کرد که قانونگذار تنها استفاده از شناسنامه را جرمانگاری کرده و نمیتوان با تفسیر موسع قانون، این خلا قانونی را پر کرد. در مقابل، نظر
اقلیت با استناد به ماده 734 قانون
تعزیرات مصوب 1388، بر این باور بود که رفتار شخص ب شامل ورود غیرمجاز و متقلبانه داده به سامانه رایانهای بوده و مشمول جعل رایانهای است، هرچند که اصل داده متقلبانه نباشد.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1400/10/14
برگزار شده توسط: استان چهار محال و بختیاری/ شهر بروجن
موضوع
جرم انگاری ورود داده متقلبانه به رایانه توسط غیر
پرسش
آقای … نموده است مبنی بر اینکه شخصی ناشناس با استفاده از کدملی وی در سامانه ی مسکن ملی اقدام به ثبت نام نموده است که به دلیل نداشتن شرایط ثبت نام این ثبت نام از وی پذیرفته نشده است، اکنون ب. ت. ب. استفاده از کدملی شخص الف، امکان ثبت نام مجدد برای شخص الف وجود ندارد، حسب استعلام صورت گرفته از اداره مسکن و شهرسازی، آقای ب به عنوان
مرتکب شناسایی شده است، رفتار شخص ب مشمول چه عنوان یا عناوین مجرمانه ای است؟
نظر هیات عالی
داده موضوع جعل مادی رایانه ای در صورتی مجعول است که دارای دو ویژگی کلی قلب رابطه انتساب و قابلیت استناد باشد. بنابر این داده هایی که رابطه انتساب آنها قلب شده؛ به این معنا که
سند و یاداده واقعا و تماماً منتسب به همان شخصی که در ظاهر نمایانگر آن است، نباشد به عبارت دیگر در اسناد یا داده هایی که در ظاهر به شخص معینی منتسب هستند ولی در واقع آن داده را شخص دیگری ایجاد نموده قلب رابطه انتساب
محقق شده است ب. ت. ب. مراتب مذکور بر صحت نظریه اقلیت اعلام عقیده میشود.
نظر اکثریت
با عنایت به اینکه در (بند ب) ماده 2 از قانون تخلفات، جرایم و مجازات های مربوط به اسناد سجلی و شناسنامه از عبارت « و یا از شناسنامه دیگری خواه صاحب آن زنده یا مرده باشد به نام
هویت خود استفاده کند» به نظر میرسد که ارائه ی فیزیکی شناسنامه موضوعیت دارد و
مقنن اقدام به جرم انگاری این امر نموده است و به عبارتی استفاده از سایر اوراق هویتی را شامل نمی شود که نمی توان این خلاء قانونی را با تفسیر موسع قانون پرکرد زیرا چنانچه مقنن موارد موسع تری را مدنظر داشت می توانست از الفاظی مانند «اسناد هویتی» استفاده کند که به جای آن لفظ «شناسنامه» استفاده کرده است.
نظر اقلیت
با عنایت به استدلال های مرقومه ی همکاران، موضوع از شمول بند ب ماده 2 قانون فوق الذکر خارج میباشد، لکن به نظر میرسد با عنایت به ماده 734 قانون تعزیرات مصوب 1388 (بخش جرایم رایانه ای) چنین به نظر میرسد که شخص ب داده ای را به نحو متقلبانه بدون رضایت شخص الف وارد یک سامانه رایانه ای نموده است که عناصر متشکله ی جعل رایانه ای که عبارت است از ورود غیرمجاز و متقلبانه یک داده به سیستم رایانه ای را (موضوع بند الف) محقق میسازد، لذا رفتار ارتکابی شخص ب مشمول جعل رایانه ای م. ب. در توضیح تکمیلی باید بیان نمود که اگر چه اصل داده، متقلبانه نمیباشد لکن ورود داده به نحو متقلبانه م. ب. که مشمول قسمت اخیر بند الف ماده ی مرقوم م. ب..