نشست قضایی
خلع ید مشاعی مستاجر ملک موقوفه
خلاصه
مستأجر ملک موقوفه به دلیل عدم مالکیت بر عین اعیانی و عرصه، حق طرح دعوای خلع ید را ندارد. دعوای خلع ید در این مورد به دلیل عدم اثبات مالکیت قابل استماع نیست و مستأجر تنها میتواند اجرتالمثل یا بهای اعیانی را مطالبه کند.
اصلِ حقوقی: مستأجر ملک موقوفه به دلیل نداشتن حق عینی بر عرصه و اعیان، فاقد سمت برای طرح دعوای خلع ید است.
کلیدواژهها: خلع ید، ملک موقوفه، مستأجر، اعیانی، حق عینی
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
مقدمه
خلع ید مشاعی مستاجر ملک موقوفه
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 1396/07/27 در استان کرمان برگزار شد، موضوع دعوای خلع ید مشاعی مستاجر ملک موقوفه مورد بررسی قرار گرفت. در این راستا، خانم … به طرفیت سایر وراث نسبت به خلع ید از اعیانی و عرصه اقدام کرده است. نظر هیات عالی این است که زوجه حق عینی بر اعیانی احداث شده ندارد و مالکیت او تنها به منافع عین موقوفه محدود میشود. بنابراین، دعوای خلع ید وی به دلیل عدم اثبات مالکیت، قابل استماع نیست و او حق دارد اجرت المثل و بهای اعیانی را از ماترک متوفی مطالبه کند. نظر اکثریت نیز بر این اساس است که دعوای خلع ید به دلیل عدم مالکیت بر عین اعیانی و عرصه، قابل پذیرش نیست و خلع ید عرصه نیز به دلیل وجود ورثه به عنوان مالک، قابلیت اجرایی نخواهد داشت. در مقابل، نظر اقلیت بیان میکند که خانم … به عنوان مستاجر مالک منافع است و میتواند دعوای خلع ید را به نمایندگی از اداره اوقاف مطرح کند. همچنین، خلع ید عرصه قابلیت اجرایی دارد، زیرا این اقدام مستلزم از بین بردن اعیانی است و به وی این اختیار را میدهد که یا اعیانی را نگهدارد و اجرت المثل بخواهد یا آن را قلع کند.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1396/07/27
برگزار شده توسط: استان کرمان/ شهر زرندموضوع
خلع ید مشاعی مستاجر ملک موقوفهپرسش
خانم … را از سال 85 به مدت 15 سال از اداره اوقاف اجاره مینماید و مستاجر اوقاف بر زمین میشود. سپس همسر الف اقدام به ایجاد اعیانی بر عرصه ای که متعلق به اوقاف است می کند (فرض مساله اطلاع و اجازه موجر و مستاجر عرصه است) بعد از چند سال همسر الف فوت می کند. حال خانم … به طرفیت سایر ورثه دعوای خلع ید مشاعی طرح می کند. وارد بودن یا نبودن دعوای ایشان را در مورد خلع ید مشاعی هم بر عرصه و هم بر اعیان بررسی نمایید.نظر هیئت عالی
نظر به این که زوجه حق عینی بر اعیانی احداث شده توسط زوج در عرصه ی موقوفه را ندارد و از سوی دیگر خلع مشاعی یا مفروزی در عرصه و اعیان فرع بر اثبات مالکیت است و زوجه صرفاً نسبت به منافع عین موقوفه (عرصه) مالکیت نسبی دارد؛ لذا چنین حقی برای وی متصور نیست؛ بلکه حق مطالبه اجرت المثل و نیز بهای ثمن اعیانی را از ماترک متوفی (اعیانی احداث شده در عرصه ی موقوفه) را دارد.نظر اکثریت
رکن اساسی دعوای خلع ید، مالکیت خواهان بر عین مال است. در فرض سوال چون خانم … بر عین اعیانی و عرصه، مالکیت ندارد پس دعوای خلع ید مسموع نیست. زوجه بر عین اعیانی احداث شده توسط زوج مالکیت ندارد و فقط راجع به یک هشتم قیمت اعیانی حق دارد نه برعین آن. راجع به عرصه نیز چون مستاجر اوقاف است و فقط منافع عرصه را مالک است نه عین عرصه پس دعوای خلع ید بر عرصه نیز مسموع نیست. البته به نظر میرسد دعوای خلع ید وی بر عرصه نیز بر فرض ثبوت، اثر قانونی نداشته باشد زیرا خلع ید عرصه موجب خلع ید اعیانی است که سایر ورثه به عنوان مالکیت بر آن وضع ید داشته و در واقع ملک آنان است به عبارت دیگر برفرض صدور حکم بر خلع ید عرصه این حکم قابلیت اجرایی مادی ندارد زیرا ید ورثه را بر بنای احداثی نمیتوان خلع کرد پس خلع ید عرصه امکان اجرایی ندارد.نظر اقلیت
گرچه دعوای خلع ید خانم … بر اعیانی به دلیل فقدان مالکیت و حق بر عین اموال غیرمنقول مسموع نیست لکن در خصوص عرصه، خانم … به عنوان مستاجر مالک منافع است و دردعوای خلع ید صرف مالکیت کافی است و مالکیت بر عین ملاک نیست ازطرف دیگر بنا بر نظریه نمایندگی مستاجر نماینده موجر یعنی اداره اوقاف است و طرح دعوای خلع ید برعرصه به نمایندگی از اوقاف به عنوان مالک عین و اصالتا از جانب خود به عنوان مالک منافع صحیح است. همچنین حکم خلع ید عرصه نیز قابلیت اجرایی دارد زیرا خلع ید ورثه از عرصه مستلزم ازبین بردن اعیانی است زیرا ساخت اعیانی برعرصه خود نوعی وضع ید است لذا با حکم خلع ید عرصه برای خانم … دو حق است یا بنا را نگهدارد و اجرت المثل از ورثه بخواهد یا اعیانی را قلع کند.موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
