مقدمه
دادگاه صالح به
رسیدگی در
صورت اقامت طرفین پرونده در حوزههای مختلف
شورای حل اختلاف
خ. م.:
در نشست
قضایی برگزار شده در تاریخ 11 آبان 1385 در
استان آذربایجان شرقی، موضوع بررسی
صلاحیت شورای
حل اختلاف در مواردی که طرفین پرونده در حوزههای مختلف
شورا ساکن هستند، مطرح گردید. پرسش اصلی این بود که در این شرایط، کدام شورا صلاحیت رسیدگی به دعوا را دارد. هیات عالی بر این نکته تاکید کرد که طبق بند (ب) ماده 8 آییننامه اجرایی ماده 189
قانون برنامه سوم توسعه، شورای حل اختلاف تنها در صورتی میتواند به پرونده رسیدگی کند که طرفین در حوزه شورا ساکن یا مشغول به کار باشند؛ در غیر این صورت، رسیدگی از صلاحیت شورا خارج است و باید دعوا در مراجع قضایی مطرح شود.
اکثریت اعضا بر این باور بودند که با وجود عدم تعیین تکلیف در آییننامه، به دلیل
صلاحیت ذاتی شورا، میتوان از اصول
آیین دادرسی مدنی استفاده کرد و دعوا را در شورای
محل اقامت خوانده اقامه نمود. در مقابل،
اقلیت بر این عقیده بودند که طبق ماده 10 آییننامه شورای حل اختلاف، رسیدگی در شورا تابع
تشریفات آیین دادرسی مدنی نیست و بنابراین، صلاحیت شورا تنها در صورتی برقرار است که طرفین در حوزه فعالیت شورای واحد ساکن باشند یا بر رسیدگی در یکی از شوراهای محل اقامت یکدیگر توافق کنند. در غیر این صورت، شورا صلاحیت رسیدگی نخواهد داشت.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1385/08/11
برگزار شده توسط: استان آذربایجان شرقی/ شهر کلیبر
پرسش
پروندههایی که رسیدگی به آنها در صلاحیت شورای حل اختلاف بوده لیکن طرفین پرونده
مقیم شورای حل اختلاف واحد نیستند، کدام شورا صلاحیت رسیدگی به موضوع را دارد؟
نظر
هیئت عالی
طبق بند (ب) ماده 8 آییننامه اجرایی ماده 189 قانون برنامه سوم توسعه... شورای حل اختلاف در صورتی اقدام به
رسیدگی میکند که طرفین دعوا در حوزه شورا ساکن و یا اشتغال به کار داشته باشند و یا طرفین بر اقامه دعوا در محل سکونت یا اشتغال یکی از آنها
تراضی کنند. بنابراین وقتی طرفین در حوزه یک شورا ساکن نیستند و اشتغال به کار
ندارند و تراضی هم بر اقامه دعوا در محل سکونت یا اشتغال یکی از آنها نباشد رسیدگی از صلاحیت شورای حل اختلاف خارج است و باید در مراجع قضایی طرح دعوا شود.
نظر اکثریت
هرچند در آییننامه اجرایی نسبت به موضوع تعیین تکلیف نشده ب. ت. ب. اینکه موضوع در صلاحیت ذاتی شورا بوده میتوان از عمومات آیین دادرسی مدنی استفاده کرد و دعوا را در شورای محل اقامت خوانده اقامه کرد چون اصل بر برائت است و حال که ادعای خواهان برخلاف اصل است، وی باید وفق مقررات در محل اقامت خوانده طرح دعوا کند.
نظر اقلیت
برابر منطوق ماده 10 آییننامه شورای حل اختلاف رسیدگی در شورا تابع تشریفات آیین دادرسی مدنی نبوده در حالی که بحث صلاحیت یکی از موارد تشریفات آیین دادرسی مدنی م. ب.. طبق بند (ب) ماده 8 آییننامه اجرایی، شورا در صورتی صالح به رسیدگی است که رسیدگی در صلاحیت ذاتی آن بوده و طرفین نیز مقیم
شورای حل اختلاف واحد باشند یا اینکه به رسیدگی در یکی از شوراهای محل اقامت یکی از آنها تراضی نمایند لذا اصل کلی در این ماده این است که شورا در صورتی صالح به رسیدگی است که طرفین پرونده مقیم حوزه فعالیت شورای واحد باشند و تنها یک استثنا دارد و آن هم این است که طرفین بر رسیدگی شورای واحد اختلاف محل اقامت یکدیگر تراضی نمایند. در غیر این صورت شورا صلاحیت رسیدگی به دعوا را نداشته هرچند موضوع در صلاحیت ذاتی شورای حل اختلاف قرار گرفته باشد.